جرم مولکولی چیست؟ – به زبان ساده + جدول

۱۱۴۲۱ بازدید
آخرین به‌روزرسانی: ۲۴ اردیبهشت ۱۴۰۲
زمان مطالعه: ۲۸ دقیقه
جرم مولکولی چیست؟ – به زبان ساده + جدول

جرم مولکولی یک ترکیب مجموع جرم تمام عنصرهای آن با در نظر گرفتن تعداد اتم‌های موجود است. در این مطلب ابتدا به بررسی جرم مولکولی و نحوه محاسبه آن می‌پردازیم، سپس جرم مولکولی چند ساختار را مرحله به مرحله محاسبه می‌کنیم. در انتها نیز با بررسی مثال‌های متعددی درک خود را عمیق‌تر می‌کنیم.

997696

جرم مولکولی چیست ؟

جرم مولکولی که از آن به عنوان «وزن مولکولی» (Molecular Mass) نیز یاد می‌شود، برابر با وزن تمام اتم‌های موجود در «فرمول مولکولی» (Molecular Formula) یک ترکیب است. برای به دست آوردن جرم مولکولی یک مولکول باید جرم تمام اتم‌های موجود در آن را با یکدیگر جمع ببندیم. جرم اتم‌ها در موقعیت آن‌ها در جدول تناوبی عناصر آورده شده است.

جرم اتمی عنصر
با مراجعه به جدول تناوبی عناصر می‌توان به جرم اتمی آن‌ها دست یافت.

واحد جرم مولکولی چیست ؟

جرم مولکولی را معمولا با «یکای جرم اتمی» (Atomic Mass Unit) نشان می‌دهند و برای اختصار از amuamu یا uu استفاده می‌شود. همچنین گاهی نیز از واحد «گرم بر مول» (g/mol) نیز بهره می‌برند.

 

تفاوت جرم مولکولی و جرم مولی چیست ؟

جرم مولکولی جرم ۱ مولکول از یک ترکیب است اما جرم مولی جرم مولکول‌های موجود در ۱ مول از آن ترکیب را به دست می‌دهد. در مواردی این دو به جای هم به جای هم به کار می‌روند زیرا مقادیر بسیار نزدیک دارند.

 

محاسبه جرم مولکولی

فرایند محاسبه جرم مولکولی از الگوی ساده‌ای پیروی می‌کند. در زیر می‌خواهیم همراه با بررسی چند مثال، این مفهوم را روشن کنیم.

شمارش اتم‌ های هر عنصر در فرمول شیمیایی

بهتر است در ابتدای کار لیستی از عنصرهای موجود در مولکول مورد نظر بنویسید. در این لیست هم می‌توانید از نام عنصر و هم از نماد شیمیایی آن استفاده کنید. به مثال زیر توجه کنید.

مولکول آمونیاک با فرمول شیمیایی NH3NH_3

یا

  • ۳ عدد HH
  • ۱ عدد NN

همان‌طور که مشاهده کردید نیاز داریم که تعداد اتم‌های موجود هر عنصر را نیز یادداشت کنیم. در ادامه با چند مثال بیشتر موضوع را بررسی می‌کنیم.

  • کربن‌ دی‌اکسید با فرمول شیمیایی CO2CO_2: این مولکول دارای ا عدد اتم عنصر کربن و ۲ عدد اتم عنصر اکسیژن است.
  • متان با فرمول شیمیایی CH4CH_4: این مولکول دارای ۱ عدد اتم عنصر کربن و ۴ عدد اتم عنصر هیدروژن است.
  • گلوکز با فرمول شیمیایی C6H12O6C_6H_{12}O_6: این مولکول دارای ۶ عدد اتم عنصر کربن، ۱۲ عدد اتم عنصر هیدروژن و ۶ عدد اتم عنصر اکسیژن است.

یافتن جرم اتمی میانگین هر عنصر

پیشتر گفتیم که برای محاسبه جرم مولکولی نیاز است که جرم هر عنصر موجود در آن را بدانیم. برای این کار به جدول تناوبی عناصر مراجعه می‌کنیم. در این جدول جرم اتمی هر عنصر با عددی زیر نماد شیمیایی آن مشخص شده است. جرم اتمی هر عنصر درواقع جمع جرم نوترون و پروتون موجود در هسته اتم آن است. همچنین منظور از جرم اتمی میانگین جرمی است که با در نظر گرفتن ایزوتوپ‌های یک عنصر و فراوانی آن‌ها به دست آمده است. به مثال‌های زیر توجه کنید.

  • کربن دی‌اکسید با فرمول شیمیایی CO2CO_2: این مولکول دارای ۱ عدد اتم عنصر کربن با جرم اتمی ۱۲٫۰۱۱‎ amu و ۲ عدد اتم عنصر اکسیژن با جرم اتمی ۱۵٫۹۹۹‎‌ amu است.
  • آب با فرمول شیمیایی H2OH_2O: این مولکول دارای ۱ عدد اتم عنصر اکسیژن با جرم اتمی ۱۵٫۹۹۹‎ amu و ۲ عدد اتم عنصر هیدروژن با جرم اتمی ۱٫۰۰۸‎ amu است.

محاسبه مجموع جرم هر عنصر

در این مرحله نیاز است که مجموع جرم تمام عنصرهای موجود در مولکول را محاسبه کنیم. برای این کار جرم اتمی هر عنصر را در تعداد اتم‌های آن ضرب می‌کنیم. این کار را برای تک تک عنصرها انجام‌ می‌دهیم. به مثال‌های زیر توجه کنید.

  • متانول با فرمول شیمیایی CH3OHCH_3OH: می‌خواهیم مجموع جرم‌های هر عنصر را در این ترکیب محاسبه کنیم. در این مولکول ۱ عدد اتم عنصر کربن، ۴ عدد اتم عنصر هیدروژن و ۱ عدد اتم عنصر اکسیژن موجود است. با مراجعه به جدول تناوبی عناصر جرم اتمی هیدروژن را ۱٫۰۰۸‎ amu می‌یابیم، بنابراین مجموع جرم اتم‌های عنصر هیدروژن از amu ‎‎۴٫۰۳۱=۴×۱٫۰۰۸ به دست می‌آيد.
  • پتاسیم اکسید با فرمول شیمیایی K2OK_2O: در این مولکول ۲ عدد اتم عنصر پتاسیم و ۲ عدد اتم عنصر اکسیژن وجود دارد. با مراجعه به جدول تناوبی عناصر متوجه می‌شویم که جرم اتمی پتاسیم ۳۹٫۰۹۸‌‎‎‎‎‌ amu است، بنابراین مجموع جرم اتم‌های پتاسیم موجود در این مولکول برابر با ۷۸٫۱۹۶=۲×۳۹٫۰۹۸ amu است.

محاسبه جرم مولکولی فرمول شیمیایی

در مرحله پایانی نیاز است که مجموع جرم اتمی تمام عنصرها را با یکدیگر جمع کنیم. در این مرحله گاهی بعد از به دست آوردن عدد نهایی آن را رند می‌کنند. این عدد دارای واحد amu یا g/mol است. به مثال‌های زیر توجه کنید.

  • کربن دی‌اکسید با فرمول شیمیایی CO2CO_2: کربن دارای جرم اتمی ۱۲٫۰۱۱‎ amu و اکسیژن دارای جرم اتمی ۱۵٫۹۹۹‎ amu است. هر جرم را در تعداد اتم‌های هر عنصر ضرب می‌کنیم و سپس نتایج را با یکدیگر جمع می‌بندیم.

15.999times2+12.011=31.998+12.011=44.00915.999times2+12.011=31.998+12.011=44.009

مثال محاسبه جرم مولکولی

در بخش قبل روند محاسبه جرم مولکولی یک ساختار را در ۴ مرحله متوالی توضیح داده‌ایم. از این روش می‌توانید برای محاسبه جرم مولکولی تمامی ترکیب‌ها از ساده‌ترین تا پیچیده‌ترین‌ها کمک گرفت. در زیر می‌خواهیم برای این روند را با مثال‌های متنوعی مورد بررسی قرار دهیم.

محاسبه جرم مولکولی متان

در ابتدا سراغ مولکول ساده متان با فرمول شیمیایی CH4CH_4 می‌رویم.

  • این مولکول دارای دو عنصر هیدروژن و کربن است. نیاز داریم که تعداد هر کدام را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول هم از روی تصویر ساختار آن انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر کربن ۱ عدد و تعداد اتم‌های عنصر هیدروژن برابر با ۴ است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین عنصر هیدروژن و کربن را پیدا می‌کنیم. جرم اتمی عنصر هیدروژن برابر با ۱٫۰۰۸‎ amu و جرم اتمی میانگین عنصر کربن برابر با ۱۲٫۰۱۱‎ amu است.
  • عدد اتمی میانگین را در ۴ ضرب می‌کنیم، زیرا ۴ عدد از این اتم در مولکول متان وجود دارد.

1.008times4=4.032  amu1.008times4=4.032\; amu

12.011times1=12.011  amu12.011times1=12.011\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

12.011+4.032=16.043  amu12.011+4.032=16.043\; amu

محاسبه جرم مولکولی متان

محاسبه جرم مولکولی فروکتوز

در مثال دوم سراغ مولکول قند فروکتوز با فرمول شیمیایی C6H12O6C_6H_{12}O_6 می‌رویم.

  • این مولکول دارای سه عنصر هیدروژن، کربن و اکسیژن است. نیاز داریم که تعداد هر کدام را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول هم از روی تصویر ساختار آن انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر کربن ۶ عدد و تعداد اتم‌های عنصر هیدروژن برابر با ۱۲ است. همچنین فروکتوز ۶ عدد اتم اکسیژن دارد
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین عنصر هیدروژن، اکسیژن و کربن را پیدا می‌کنیم. جرم اتمی عنصر هیدروژن برابر با ۱٫۰۰۸‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر کربن برابر با ۱۲٫۰۱۱‎ amu و جرم اتمی اکسیژن برابر با ۱۵٫۹۹۹ است.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

6times12.011=72.066  amu6times12.011=72.066\; amu

12times1.008=12.096  amu12times1.008=12.096\; amu

6times15.999=95.994  amu6times15.999=95.994\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

72.066+12.096+95.994=180.156  amu72.066+12.096+95.994=180.156\; amu

محاسبه جرم مولکولی فروکتوز

محاسبه جرم مولکولی نفتالن

در مثال سوم سراغ مولکول آلی حلقوی نفتالن با فرمول شیمیایی C10H8C_{10}H_8 می‌رویم.

  • این مولکول دارای دو عنصر هیدروژن و کربن و است. باید تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول، هم از روی تصویر ساختار آن انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر کربن ۱۰ عدد و تعداد اتم‌های عنصر هیدروژن برابر با ۸ است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین عنصر هیدروژن و کربن را پیدا می‌کنیم. جرم اتمی عنصر هیدروژن برابر با ۱٫۰۰۸‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر کربن برابر با ۱۲٫۰۱۱‎ amu است.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

12.011times10=120.11  amu12.011times10=120.11\; amu

1.008times8=8.064  amu1.008times8=8.064\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

120.11+8.064=128.17  amu120.11+8.064=128.17\; amu

محاسبه جرم مولکولی نفتالن

مثال و حل تمرین

در این بخش می‌خواهیم به حل تعدادی مسئله بپردازیم که به درک بهتر و عمیق‌تر مطالب ارائه شده، کمک به‌سزایی خواهند کرد. در ابتدا چند مثال را حل می‌کنیم، سپس تمرین‌هایی چند گزینه‌ای برای محک گذاشته‌ایم.

مثال‌ محاسبه جرم مولکولی

در این بخش تعدادی مثال را با جواب بررسی خواهیم کردو

مثال اول:

جرم مولکولی Fe2O3Fe_2O_3 را محاسبه کنید.

پاسخ: با توجه به فرمول شیمیایی Fe2O3Fe_2O_3 حاوی ۲ عدد اتم آهن و ۳ عدد اتم اکسیژن است.

  • جرم اتمی عنصر آهن: ۵۵٫۸۴۷‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۵٫۹۹۹۴‎ amu

جرم مولکولی Fe2O3Fe_2O_3 برابر است با:

Fe2O3=2×55.847+3×15.9994Fe_2O_3 = 2 × 55.847 + 3 × 15.9994

بنابراین جرم مولکولی Fe2O3Fe_2O_3 برابر با ۱۵۹٫۶۹۲‎ amu است.

مثال دوم:

جرم مولکولی NaClNaCl را محاسبه کنید.

پاسخ: با توجه به فرمول شیمیایی NaClNaCl حاوی ۱ عدد اتم سدیم و ۱ عدد اتم کلر است. توجه داشته باشید که برای سهولت کار در اینجا اعداد را رند کرده‌ایم.

  • جرم اتمی عنصر سدیم: ۲۳‎ amu
  • جرم اتمی عنصر کلر: ۳۵‎ amu

جرم مولکولی NaClNaCl برابر است با:

NaCl=1×23+1×35NaCl = 1 × 23 + 1 × 35

بنابراین جرم مولکولی NaClNaCl برابر با ۵۸‎ amu است.

مثال سوم:

جرم مولکولی آمونیاک را محاسبه کنید.

پاسخ: فرمول شیمیایی آمونیاک به‌صورت NH3NH_3 است بنابراین این مولکول دارای ۱ اتم نیتروژن و ۳ عدد اتم هیدروژن است.

  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۳‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴‎ amu

جرم مولکولی NH3NH_3 برابر است با:

NH3=1×14+3×1NH_3= 1 × 14 + 3 × 1

بنابراین جرم مولکولی آمونیاک برابر با ۱۷‎ amu است.

مثال چهارم:

جرم مولکولی سرکه (استیک اسید) را محاسبه کنید.

پاسخ: فرمول شیمیایی استیک اسید به‌صورت CH3COOHCH_3COOH است، یعنی دارای ۲ عدد اتم کربن، ۲ عدد اتم اکسیژن و ۴ عدد اتم هیدروژن است.

  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu

جرم مولکولی CH3COOHCH_3COOH برابر است با:

CH3COOH=2×12+2×16+1times4CH_3COOH = 2 × 12 + 2 × 16+ 1times4

بنابراین جرم مولکولی استیک اسید برابر با ۶۰‎ amu است.

مثال پنجم:

به ساختار زیر که متعلق به آمینواسید لایزین است دقت کنید و جرم مولکولی آن را محاسبه کنید.

آمینو اسید لایزین

پاسخ: در مورادی مانند این نیاز است که فرمول شیمیایی و تعداد اتم‌های هر عنصر را بنویسیم. فرمول شیمیایی لایزین به‌صورت C6H14N2O2C_6H_{14}N_2O_2 است، بنابراین دارای ۶ اتم کربن، ۱۴ اتم هیدروژن، ۲ عدد اتم نیتروژن و ۲ عدد اکسیژن است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu

جرم مولکولی C6H14N2O2C_6H_{14}N_2O_2 برابر است با:

C6H14N2O2=6×12+14×1+2times14+2times16C_6H_{14}N_2O_2 = 6 × 12 + 14 × 1+ 2times14+2times16

بنابراین جرم مولکولی آمینواسید لایزین حدودا برابر با ۱۴۶‎ amu است.

مثال ششم:

جرم مولکولی قند گلوکز را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی گلوکز

پاسخ: باتوجه به ساختار تصویر بالا متوجه می‌شویم که گلوکز دارای فرمول شیمیایی C6H12O6C_6H_{12}O_6 است و در آن ۶ اتم اکسیژن، ۶ اتم کربن و ۱۲ اتم هیدروژن است.

  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲‎ amu

بنابراین جرم مولکولی ترکیبی با فرمول شیمیایی C6H12O6C_6H_{12}O_6 به‌صورت زیر به دست می‌آید.

C6H12O6=6×12+12×1+6times16C_6H_{12}O_6 = 6 × 12 + 12 × 1+ 6times16

بنابراین جرم مولکولی قند گلوکز برابر با ۱۸۰‎ amu است.

مثال هفتم:

اتیدیوم بروماید دارای فرمول شیمیایی C21H20BrN3C_{21}H_{20}BrN_3 است و در تصویر زیر نشان داده شده است. جرم مولکولی آن را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی اتیدیوم بروماید

پاسخ: باتوجه به فرمول شیمیایی این مولکول دارای ۲۱ عدد اتم کربن، ۲۰ عدد اتم هیدروژن، ۱ عدد اتم برم و ۳ عدد اتم نیتروژن است.

  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲‎ amu
  • جرم اتمی عنصر برم: ۸۰‎ amu

برای محاسبه جرم مولکولی به‌روش زیر اقدام می‌کنیم.

C21H20BrN3=21×12+20×1+14times3+80C_{21}H_{20}BrN_3 = 21 × 12 + 20 × 1+ 14times3+80

بنابراین جرم مولکولی اتیدیوم بروماید حدودا برای ۳۹۴‎ amu است.

مثال هشتم:

به تصویر زیر که مربوط به مولکول برموبنزن است دقت کنید و جرم مولکولی آن را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی برموبنزن

پاسخ: فرمول شیمیایی برموبنزن به‌صورت C6H5BrC_6H_5Br است و دارای ۶ اتم کربن، ۵ عدد اتم هیدروژن و ۱ عدد اتم برم است. بنابراین می‌توان برای محاسبه از روش زیر استفاده کرد.

  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲‎ amu
  • جرم اتمی عنصر برم: ۸۰‎ amu

C6H5Br=6×12+5×1+80C_6H_5Br= 6 × 12 + 5 × 1+ 80

جرم مولکولی برموبنزن طبق معادله بالا برابر با ۱۵۷‎ amu است.

مثال نهم:

جرم مولکولی ساختاری با فرمول شیمیایی H2SiF6H_2SiF_6 را محاسبه کنید.

پاسخ: این مولکول دارای ۶ اتم فلوئور، ۱ اتم سیلیسیم و ۲ عدد اتم هیدروژن است.

  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر فلوئور: ۱۹‎ amu
  • جرم اتمی عنصر استرانسیوم: ۲۸٫۰۹‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

H2SiF6=2×1.01+1×28.09+6times19H_2SiF_6= 2 × 1.01 + 1 × 28.09+ 6times19

بنابراین جرم مولکولی این ساختار حدودا برابر با ۱۴۴٫۰۹‎ amu است.

مثال دهم:

جرم مولکولی ساختاری با فرمول شیمیایی C2HCl3O.H2OC_2HCl_3O.H_2O محاسبه کنید.

پاسخ: این مولکول آلی دارای ۲ اتم کربن، ۳ اتم کلر، ۲ اتم اکسیژن و ۳ عدد اتم هیدروژن است.

  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر کلر: ۳۵٫۵‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C2HCl3O.H2O=2×12+3×1+3times35.5+2times16C_2HCl_3O.H_2O= 2 × 12 + 3 × 1+ 3times35.5+2times16

بنابراین جرم مولکولی این ساختار حدودا برابر با ۱۶۵٫۵‎ amu است.

مثال یازدهم:

جرم مولکولی ساختاری با فرمول شیمیایی PbO2PbO_2 را محاسبه کنید.

پاسخ: این مولکول دارای ۲ اتم اکسیژن و ۱ اتم سرب است.

  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۵٫۹۹‎ amu
  • جرم اتمی عنصر سرب: ۲۰۷٫۲‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

PbO2=1×207.2+2×15.99PbO_2= 1 × 207.2 + 2 × 15.99

بنابراین جرم مولکولی این ساختار حدودا برابر با ۲۳۹٫۲‎ amu است.

مثال دوازدهم:

جرم مولکولی ساختاری با فرمول شیمیایی MgI2MgI_2 را محاسبه کنید.

پاسخ: این مولکول دارای ۲ اتم ید و ۱ اتم منیزیم است.

  • جرم اتمی عنصر ید: ۱۲۶٫۳۹‎ amu
  • جرم اتمی عنصر منیزیم: ۲۴٫۳‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

MgI2=1×24.3+2×126.9MgI_2= 1 × 24.3 + 2 × 126.9

بنابراین جرم مولکولی این ساختار حدودا برابر با ۲۷۸٫۱۱‎ amu است.

مثال سیزدهم:

جرم مولکولی ساختاری با فرمول شیمیایی NiSO4NiSO_4 را محاسبه کنید.

پاسخ: این مولکول دارای ۱ اتم نیکل، ۱ اتم گوگرد و ۴ اتم اکسیژن است.

  • جرم اتمی عنصر نیکل: ۵۸٫۶۹‎ amu
  • جرم اتمی عنصر گوگرد: ۳۲٫۰۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

NiSO4=1×58.69+1×32.06+4times16NiSO_4= 1 × 58.69 + 1 × 32.06+4times16

بنابراین جرم مولکولی این ساختار حدودا برابر با ۱۵۴٫۷۶‎ amu است.

مثال چهاردهم:

جرم مولکولی ساختار نشان داده شده در شکل زیر را به دست آورید.

محاسبه جرم مولکولی تیوسیانات پتاسیم

پاسخ: تصویر بالا مربوط به مولکول تیوسیانات پتاسیم است و همان‌طور که مشاهده می‌کنید دارای ۱ اتم پتاسیم، ۱ اتم گوگرد، ۱ اتم نیتروژن و ۱ اتم کربن است.

  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر گوگرد: ۳۲٫۰۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر پتاسیم: ۳۹.۱‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

KSCN=1×39.1+1×32.06+1times12.01+1times14.01KSCN= 1 ×39.1 + 1 × 32.06+1times12.01+1times14.01

بنابراین جرم مولکولی این ساختار حدودا برابر با ۹۷٫۱۸‎ amu است.

مثال پانزدهم:

جرم مولکولی ساختار نشان داده شده در شکل زیر را به دست آورید.

محاسبه جرم مولکولی ساختار فسفر تری یدید

پاسخ: تصویر بالا مربوط به مولکول فسفر تری یدید است و همان‌طور که مشاهده می‌کنید دارای ۱ اتم فسفر و ۳ اتم ید است.

  • جرم اتمی عنصر فسفر: ۳۰٫۹۷‎ amu
  • جرم اتمی عنصر ید: ۱۲۶٫۹۰‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

PI3=1×30.97+3×126.9PI_3= 1 ×30.97 + 3 × 126.9

بنابراین جرم مولکولی این ساختار حدودا برابر با ۴۱۱٫۶۹‎ amu است.

مثال شانزدهم:

برای مولکولی با فرمول شیمیایی Cr2O3Cr_2O_3 نحوه محاسبه جرم مولکولی را توضیح دهید.

پاسخ: فرمول داده شده مربوط به مولکول کروم(III) اکسید است و همان‌طور که مشاهده می‌کنید دارای۲ اتم کروم و ۳ اتم اکسیژن است.

  • جرم اتمی عنصر کروم: ۵۲‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

Cr2O3=2×52+3×16Cr_2O_3= 2 ×52 + 3 × 16

بنابراین جرم مولکولی این ساختار حدودا برابر با ۱۵۱٫۹۹‎ amu است.

مثال هفدهم:

مولکولی داریم با فرمول شیمیایی CuSO4CuSO_4. جرم مولکولی‌ آن چه مقدار است؟

پاسخ: فرمول داده شده مربوط به مولکول مس سولفات است و همان‌طور که مشاهده می‌کنید دارای ۱ اتم مس، ۱ اتم گوگرد و ۴ اتم اکسیژن است.

  • جرم اتمی عنصر مس: ۶۳٫۵۵‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر گوگرد: ۳۲٫۰۶‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

CuSO4=1×63.55+1×32.06+4times16CuSO_4= 1 ×63.55 + 1 × 32.06+4times16

بنابراین جرم مولکولی این ساختار حدودا برابر با ۱۵۹٫۶۱‎ amu است.

مثال هجدهم:

فلوکستین یک داروی ضدافسردگی است که برای درمان افسردگی، اختلال وسواس اجباری، اختلال هراس و پرخوری عصبی توسط روانپزشک تجویز می‌شود. با توجه به ساختار آن در شکل زیر، جرم مولکولی آن را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی فلوکستین

پاسخ: ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را مشخص کنیم. همان‌طور که مشاهده می‌کنید فلوکستین دارای ۱۷ اتم کربن، ۱۸ اتم هیدروژن، ۳ اتم فلوئور، ۱ اتم نیتروژن و ۱ اتم اکسیژن است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر فلوئور: ۱۹‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C17H18F3NO=17×12.01+18×1.01+3times19+1times14.01+1times16C_{17}H_{18}F_3NO= 17 ×12.01 + 18 × 1.01+3times19+1times14.01+1times16

بنابراین جرم مولکولی داروی فلوکستین حدودا برابر با ۳۰۹٫۳۳‎ amu است.

مثال نوزدهم:

ساختار پیچیده زیر مربوط به آنتی‌بیوتیک سفیکسیم است. جرم مولکولی آن را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی آنتی بیوتیک سفیکسیم

پاسخ: ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را مشخص کنیم. همان‌طور که مشاهده می‌کنید داروی سفیکسیم دارای ۱۶ اتم کربن، ۱۵ اتم هیدروژن، ۲ اتم گوگرد، ۵ اتم نیتروژن و ۷ اتم اکسیژن است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر گوگرد: ۳۲٫۰۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C16H15N5O7S2=16×12.01+15×1.01+2times32.06+5times14.01+7times16C_{16}H_{15}N_5O_7S_2= 16 ×12.01 + 15× 1.01+2times32.06+5times14.01+7times16

بنابراین جرم مولکولی این دارو حدودا برابر با ۴۵۳٫۴۵‎ amu است.

مثال بیستم:

در تصویر زیر داروی فاویپیراویر را مشاهده می‌کنید که از خانواده داروهای ضدویروس است. با توجه به ساختار آن در شکل زیر، جرم مولکولی آن را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی داروی فاویپیراویر

پاسخ: ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را مشخص کنیم. همان‌طور که مشاهده می‌کنید داروی فاویپیراویر دارای ۵ اتم کربن، ۴ اتم هیدروژن، ۱ اتم فلوئور، ۳ اتم نیتروژن و ۲ اتم اکسیژن است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر فلوئور: ۱۹‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C5H4FN3O2=5×12.01+4×1.01+1times19+3times14.01+2times16C_5H_4FN_3O_2= 5 ×12.01 + 4× 1.01+1times19+3times14.01+2times16

بنابراین جرم مولکولی این داروی ضدافسردگی حدودا برابر با ۱۵۷٫۱‎ amu است.

مثال بیست و یکم:

تصویر زیر مربوط به ویتامین ب-۱۲ است. با توجه به ساختار آن، جرم مولکولی را مشخص کنید. فرمول شیمیایی این ویتامین به‌صورت C63H88CoN14O14PC_{63}H_{88}CoN_{14}O_{14}P است.

محاسبه جرم مولکولی ویتامین ب ۱۲

پاسخ: ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را مشخص کنیم. همان‌طور که مشاهده می‌کنید این ویتامین دارای ۶۳ اتم کربن، ۸۸ اتم هیدروژن، ۱ اتم کبالت، ۱۴ اتم نیتروژن، ۱۴ اتم اکسیژن و ۱ اتم فسفر است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر فسفر: ۳۰٫۹۷‎ amu
  • جرم اتمی کبالت: ۵۸٫۹۳‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C63H88CoN14O14P=63×12.01+88×1.01+1times58.93+14times14.01+14times16+1times30.97C_{63}H_{88}CoN_{14}O_{14}P= 63 ×12.01 + 88× 1.01+1times58.93+14times14.01+14times16+1times30.97

بنابراین جرم مولکولی این ویتامین حدودا برابر با ۱۳۵۵٫۳۶‎ amu است.

مثال بیست و دوم:

مولکول زیر مربوط به داروی تامسولوسین است که یکی از کاربردهای آن در دفع سنگ کلیه است. با توجه به ساختار آن جرم مولکولی را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی تامسولوسین

پاسخ: ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را مشخص کنیم. همان‌طور که مشاهده می‌کنید این دارو دارای ۲۰ اتم کربن، ۲۸ اتم هیدروژن، ۲ اتم نیتروژن، ۵ اتم اکسیژن و ۱ اتم گوگرد است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر گوگرد: ۳۲٫۰۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C20H28N2O5S=20×12.01+28×1.01+2times14.01+5times16+1times32.06C_{20}H_{28}N_2O_5S= 20 ×12.01 + 28× 1.01+2times14.01+5times16+1times32.06

بنابراین جرم مولکولی این مولکول حدودا برابر با ۴۰۸٫۵۱‎ amu است.

مثال بیست و سوم:

مولکول زیر مربوط به داروی ضدالتهاب غیراستروئیدی به نام ناپروکسن است. با توجه به ساختار آن، جرم مولکولی را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی ناپروکسن

پاسخ: ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را مشخص کنیم. همان‌طور که مشاهده می‌کنید این دارو دارای ۱۴ اتم کربن، ۱۴ اتم هیدروژن و ۱ اتم اکسیژن است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C14H14O3=14×12.01+14×1.01+3times16C_{14}H_{14}O_3= 14×12.01 + 14× 1.01+3times16

بنابراین جرم مولکولی این مولکول حدودا برابر با ۲۳۰٫۲۶‎ amu است.

مثال بیست و چهارم:

داروی متوکلوپرامید که در تصویر زیر مشاهده می‌کنید، برای جلوگیری از تهوع و استفراغ مورد استفاده دارد. با توجه به ساختار، جرم مولکولی آن را مشخص کنید.

محاسبه جرم مولکولی داروی متوکلوپرامید

پاسخ: ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را مشخص کنیم. همان‌طور که مشاهده می‌کنید این دارو دارای ۱۴ اتم کربن، ۲۲ اتم هیدروژن، ۲ اتم اکسیژن، ۱ اتم کلر و ۳ اتم نیتروژن است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر کلر: ۳۵٫۴۵‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C14H22ClN3O2=14×12.01+22×1.01+2times16+1times35.45+3times14.01C_{14}H_{22}ClN_3O_2= 14×12.01 + 22× 1.01+2times16+1times35.45+3times14.01

بنابراین جرم مولکولی این مولکول حدودا برابر با ۲۹۹٫۸۰‎ amu است.

مثال بیست و پنجم:

مولکول زیر مربوط به داروی ضدقارچ کلوتریمازول است. با توجه به ساختار آن، جرم مولکولی را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی داروی کلوتریمازول

پاسخ: ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را مشخص کنیم. همان‌طور که مشاهده می‌کنید این دارو دارای ۲۲ اتم کربن، ۱۷ اتم هیدروژن، ۱ اتم کلر و ۲ اتم نیتروژن است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر کلر: ۳۵٫۴۵‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C22H17ClN2=22×12.01+17×1.01+1times35.45+2times14.01C_{22}H_{17}ClN_2= 22×12.01 + 17× 1.01+1times35.45+2times14.01

بنابراین جرم مولکولی این مولکول حدودا برابر با ۳۴۴٫۸۴‎ amu است.

مثال بیست و ششم:

در این مثال می‌خواهیم سراغ داروی بسیار بزرگ اوزمپیک (سماگلوتامید) با فرمول شیمیایی C187H291N45O59C_{187}H_{291}N_{45}O_{59} برویم.

  • این مولکول دارویی که برای کنترل وزن مورد استفاده قرار می‌گیرد، از چهار عنصر کربن، هیدروژن، نیتروژن و اکسیژن تشکیل شده است. باید تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول هم از روی تصویر ساختار آن که در پایین آمده است، انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر کربن ۱۸۷ عدد، تعداد اتم‌های عنصر هیدروژن برابر با ۲۹۱، تعداد اتم‌های عنصر نیتروژن ۴۵ عدد و تعداد اتم‌های عنصر اکسیژن برابر با ۵۹ است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم. جرم اتمی عنصر کربن برابر با ۱۲٫۰۱‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر هیدروژن برابر با ۱٫۰۰۸‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر نیتروژن برابر با ۱۴٫۰۰۷‎ amu و جر اتمی اکسیژن نیز برابر با ۱۵٫۹۹۹‎ amu است.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

187times12.01=2246  amu187times12.01=2246\; amu

291times1.01=293.3  amu291times1.01=293.3\; amu

45times14.01=630.3  amu45times14.01=630.3\; amu

59times16=943.96  amu59times16=943.96\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

2246+293.3+630.3+943.96=4113.57  amu2246+293.3+630.3+943.96=4113.57\; amu

مثال بیست و هفتم:

در این مثال می‌خواهیم سراغ فولیک اسید که به عنوان ویتامین ب-۹ نیز شناخته می‌شود، برویم. فرمول شیمیایی آن به‌صورت C19H19N7O6C_{19}H_{19}N_7O_6 برویم.

  • این ویتامین ترکیبی آلی است که از چهار عنصر کربن، هیدروژن، نیتروژن و اکسیژن تشکیل شده است. باید تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول هم از روی تصویر ساختار آن که در پایین آمده است، انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر کربن ۱۹ عدد، تعداد اتم‌های عنصر هیدروژن برابر با ۱۹، تعداد اتم‌های عنصر نیتروژن ۷ عدد و تعداد اتم‌های عنصر اکسیژن برابر با ۶ است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم. جرم اتمی عنصر کربن برابر با ۱۲٫۰۱‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر هیدروژن برابر با ۱٫۰۰۸‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر نیتروژن برابر با ۱۴٫۰۰۷‎ amu و جر اتمی اکسیژن نیز برابر با ۱۵٫۹۹۹‎ amu است.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

19times12.01=228.2  amu19times12.01=228.2\; amu

19times1.01=19.15  amu19times1.01=19.15\; amu

7times14.01=98.05  amu7times14.01=98.05\; amu

59times16=943.96  amu59times16=943.96\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

228.2+19.15+98.05+96=441.4  amu228.2+19.15+98.05+96=441.4\; amu

محاسبه جرم مولکولی فولیک اسید

مثال بیست و هشتم:

مولکول مورد بررسی در این مثال دارویی است که به‌عنوان ضدقارچ کاربرد دارد. فرمول شیمیایی آن را می‌توان به‌صورت C13H12F2N6OC_{13}H_{12}F_2N_6O نشان داد.

  • این مولکول از پنج عنصر کربن، هیدروژن، نیتروژن، فلوئور و اکسیژن تشکیل شده است. باید تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول که در بالا آورده شده است، هم از روی تصویر ساختار آن که در پایین آمده است، انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر کربن ۱۳ عدد، تعداد اتم‌های عنصر هیدروژن برابر با ۱۲، تعداد اتم‌های عنصر نیتروژن ۶ عدد، تعداد اتم‌های عنصر فلوئور ۲ عدد و تعداد اتم‌های عنصر اکسیژن برابر با ۱ است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم. برای جلوگیری از تکرار آن‌ها را اینجا نمی‌آوریم اما در جدول پیش رو آورده شده‌اند.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

13times12.01=156.14  amu13times12.01=156.14\; amu

12times1.01=12.09  amu12times1.01=12.09\; amu

2times19=38  amu2times19=38\; amu

6times14.01=84.04  amu6times14.01=84.04\; amu

1times16=16  amu1times16=16\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی به دست آمده را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

156.14+12.09+38+84.04+16=306.27  amu156.14+12.09+38+84.04+16=306.27\; amu

محاسبه جرم مولکولی فلوکلونازول

مثال بیست و نهم:

مولکول مورد بررسی در این مثال دارویی است که در درمان بیماری دیابت مورد استفاده قرار می‌گیرد. فرمول شیمیایی آن را می‌توان به‌صورت C23H28ClN3O5SC_{23}H_{28}ClN_3O_5S نشان داد.

  • این مولکول دارای ۲۳ اتم عنصر کربن، ۲۸ اتم عنصر هیدروژن، ۱ اتم عنصر کلر، ۳ اتم عنصر نیتروژن، ۵ اتم عنصر اکسیژن و ۱ اتم عنصر گوگرد است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

23times12.01=276.25  amu23times12.01=276.25\; amu

28times1.01=28.22  amu28times1.01=28.22\; amu

1times35.45=35.45  amu1times35.45=35.45\; amu

3times14.01=42.02  amu3times14.01=42.02\; amu

5times16=80  amu5times16=80\; amu

1times32.06=32.06  amu1times32.06=32.06\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی به دست آمده را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

276.25+28.22+35.45+42.02+80+32.06=494  amu276.25+28.22+35.45+42.02+80+32.06=494\; amu

محاسبه جرم مولکولی داروی گلیبوراید

مثال سی‌ام:

مولکول مورد بررسی در این مثال دارویی ضداحتقان است که برای تسکین تنگی نفس استفاده می‌شود. فرمول شیمیایی آن را می‌توان به‌صورت C10H15NOC_{10}H_{15}NO نشان داد.

  • این مولکول دارای ۱۰ اتم عنصر کربن، ۱۵ اتم عنصر هیدروژن، ۱ اتم عنصر نیتروژن و ۱ اتم عنصر اکسیژن است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها، به‌صورت زیر، ضرب می‌کنیم.

10times12.01=120.11  amu10times12.01=120.11\; amu

15times1.01=15.12  amu15times1.01=15.12\; amu

1times14.01=14.01  amu1times14.01=14.01\; amu

1times16=16  amu1times16=16\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی به دست آمده را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

120.11+15.12+14.01+16=165.23  amu120.11+15.12+14.01+16=165.23\; amu

محاسبه جرم مولکولی افدرین

مثال سی و یکم:

مولکول مورد بررسی در این مثال داروی ضدافسردگی با فرمول شیمیایی C13H18ClNOC_{13}H_{18}ClNO نشان داد.

  • این مولکول دارای ۱۳ اتم عنصر کربن، ۱۸ اتم عنصر هیدروژن، ۱ اتم عنصر کلر، ۱ اتم عنصر نیتروژن و ۱ اتم عنصر اکسیژن است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها، به‌صورت زیر، ضرب می‌کنیم.

13times12.01=156.14  amu13times12.01=156.14\; amu

18times1.01=18.14  amu18times1.01=18.14\; amu

1times35.45=35.45  amu1times35.45=35.45\; amu

1times14.01=14.01  amu1times14.01=14.01\; amu

1times16=16  amu1times16=16\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی به دست آمده را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

156.14+18.14+35.45+14.01+16=239.74  amu156.14+18.14+35.45+14.01+16=239.74\; amu

محاسبه جرم مولکولی داروی بوپروپیون

مثال سی و دوم:

مولکول مورد بررسی در این مثال دارویی ضدسرفه با فرمول شیمیایی C18H25NOC_{18}H_{25}NO نشان داد.

  • این مولکول دارای ۱۸ اتم عنصر کربن، ۲۵ اتم عنصر هیدروژن، ۱ اتم عنصر نیتروژن و ۱ اتم عنصر اکسیژن است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها، به‌صورت زیر، ضرب می‌کنیم.

18times12.01=216.19  amu18times12.01=216.19\; amu

25times1.01=25.20  amu25times1.01=25.20\; amu

1times14.01=14.01  amu1times14.01=14.01\; amu

1times16=16  amu1times16=16\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی به دست آمده را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

216.19+25.2+14.01+16=271.4  amu216.19+25.2+14.01+16=271.4\; amu

محاسبه جرم مولکولی دکسترومتورفان

مثال سی و سوم:

در مثال چهارم سراغ آمینواسید والین با فرمول شیمیایی C5H11NO2C_5H_{11}NO_2 می‌رویم.

  • این مولکول دارای چهار عنصر هیدروژن، نیتروژن، اکسیژن و کربن است. باید تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول هم از روی تصویر ساختار آن انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر کربن ۵ عدد، تعداد اتم‌های عنصر هیدروژن برابر با ۱۱، تعداد اتم‌های نیتروژن برابر با ۱ و تعداد اتم‌های اکسیژن برابر با ۲ است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین عنصر هیدروژن، نیتروژن، اکسیژن و کربن را پیدا می‌کنیم. جرم اتمی عنصر هیدروژن برابر با ۱٫۰۰۸‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر کربن برابر با ۱۲٫۰۱۱‎ amu، جرم اتمی میانگین نیتروژن برابر با ۱۴٫۰۰۷‎ amu و جرم اتمی میانگین اکسیژن برابر با ۱۵٫۹۹۹‎ amu است.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از این سه عنصر ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

2times12.01=24.02  amu2times12.01=24.02\; amu

3times1.01=3.02  amu3times1.01=3.02\; amu

1times35.45=35.45  amu1times35.45=35.45\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

24.02+3.02+35.45=62.50  amu24.02+3.02+35.45=62.50\; amu

محاسبه جرم مولکولی والین

مثال سی و چهارم:

در این مثال سراغ مولکول کلرواتان با فرمول شیمیایی C2H3ClC_2H_3Cl می‌رویم.

  • این مولکول دارای سه عنصر هیدروژن، کلر و کربن است. باید تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول هم از روی تصویر ساختار آن انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر کربن ۲ عدد، تعداد اتم‌های عنصر هیدروژن برابر با ۳ و تعداد اتم‌های کلر برابر با ۱ است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم. جرم اتمی عنصر هیدروژن برابر با ۱٫۰۰۸‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر کربن برابر با ۱۲٫۰۱۱‎ amu و جرم اتمی میانگین کلر برابر با ۳۵٫۴۵‎ amu است.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

12.011times5=60.05  amu12.011times5=60.05\; amu

1.008times8=8.064  amu1.008times8=8.064\; amu

14.01times1=14.01  amu14.01times1=14.01\; amu

16times2=32  amu16times2=32\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

32+14.01+11.09+60.05=117.15  amu32+14.01+11.09+60.05=117.15\; amu

محاسبه جرم مولکولی کلرواتان

مثال سی و پنجم:

در این مثال می‌خواهیم سراغ مولکول نقره فسفات با فرمول شیمیایی Ag3PO4Ag_3PO_4 برویم.

  • این مولکول که جامدی یونی است، دارای سه عنصر اکسیژن، نقره و فسفر است. باید تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول هم از روی تصویر ساختار آن انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر فسفر ۱ عدد، تعداد اتم‌های عنصر نقره برابر با ۳ و تعداد اتم‌های اکسیژن برابر با ۴ است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم. جرم اتمی عنصر اکسیژن برابر با ۱۵٫۹۹۹‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر فسفر برابر با ۳۰٫۹۷۳‎ amu و جرم اتمی میانگین نقره برابر با ۱۰۷٫۸۶۸‎ amu است.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

15.999times4=63.996  amu15.999times4=63.996\; amu

30.973times1=30.973  amu30.973times1=30.973\; amu

107.868times3=323.604  amu107.868times3=323.604\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

63.996+30.973+323.604=418.573  amu63.996+30.973+323.604=418.573\; amu

محاسبه جرم مولکولی نقره فسفات

مثال سی و ششم:

در این مثال می‌خواهیم سراغ مولکول روی هیدروکسید با فرمول شیمیایی Zn(OH)2Zn(OH)_2 برویم.

  • روی هیدورکسید دارای سه عنصر روی، اکسیژن و هیدروژن است. باید تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول هم از روی تصویر ساختار آن که در پایین آمده است، انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر روی ۱ عدد، تعداد اتم‌های عنصر هیدروژن برابر با ۲ و تعداد اتم‌های اکسیژن نیز برابر با ۲ است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم. جرم اتمی عنصر اکسیژن برابر با ۱۵٫۹۹۹‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر روی برابر با ۶۵٫۳۹‎ amu و جرم اتمی میانگین هیدروژن برابر با ۱٫۰۰۸‎ amu است.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

15.999times2=32  amu15.999times2=32\; amu

65.39times1=65.39  amu65.39times1=65.39\; amu

1times1.008=2.02  amu1times1.008=2.02\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

65.39+32+2.02=99.4  amu65.39+32+2.02=99.4\; amu

محاسبه جرم مولکولی روی هیدروکسید

مثال سی و هفتم:

در این مثال می‌خواهیم سراغ سدیم پتاسیم تارتارات با فرمول شیمیایی NaKC4H4O6NaKC_4H_4O_6 برویم.

  • سدیم پتاسیم تارتارات دارای پنج عنصر سدیم، پتاسیم، اکسیژن، هیدروژن و کربن است. باید تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول هم از روی تصویر ساختار آن که در پایین آمده است، انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر سدیم ۱ عدد، تعداد اتم‌های عنصر هیدروژن برابر با ۴، تعداد اتم‌های عنصر پتاسیم برابر با ۱، تعداد اتم‌هاب عنصر کربن برابر با ۴ و تعداد اتم‌های اکسیژن نیز برابر با ۶ است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم. جرم اتمی عنصر اکسیژن برابر با ۱۵٫۹۹۹‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر پتاسیم برابر با ۳۹/۱‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر کربن برابر با ۱۲‎ amu، جرم اتمی عنصر سدیم برابر با ۲۲٫۹۹‎ amu و جرم اتمی میانگین هیدروژن برابر با ۱٫۰۰۸‎ amu است.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

15.999times2=32  amu15.999times2=32\; amu

1times39.1=39.1  amu1times39.1=39.1\; amu

4times12=48  amu4times12=48\; amu

4times1.01=4.03  amu4times1.01=4.03\; amu

6times16=96  amu6times16=96\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

22.99+39+48+3+96=210.16  amu22.99+39+48+3+96=210.16\; amu

محاسبه جرم مولکولی سدیم پتاسیم تارتارات

مثال سی و هشتم:

در این مثال می‌خواهیم سراغ مولکول استرانسیوم سولفات با فرمول شیمیایی SrSO4SrSO_4 برویم.

  • استرانسیوم سولفات دارای سه عنصر استرانسیوم، گوگرد و اکسیژن است. باید تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول هم از روی تصویر ساختار آن که در پایین آمده است، انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر استرانسیوم ۱ عدد، تعداد اتم‌های عنصر گوگرد برابر با ۱ و تعداد اتم‌های اکسیژن نیز برابر با ۴ است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم. جرم اتمی عنصر اکسیژن برابر با ۱۵٫۹۹۹‎ amu، جرم اتمی میانگین عنصر استرانسیوم برابر با ۸۷٫۶۲‎ amu و جرم اتمی میانگین عنصر گوگرد برابر با ۳۲٫۰۶‎ amu ست.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

87.62times1=87.62; amu

32.06times1=32.06; amu

4times12=48  amu4times12=48\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

87.62+32.06+64=183.68  amu87.62+32.06+64=183.68\; amu

محاسبه جرم مولکولی استرانسیوم سولفات

مثال سی و نهم:

در این مثال می‌خواهیم سراغ مولکول لیتیم برمید با فرمول شیمیایی SrSO4SrSO_4 برویم.

  • این مولکول تنها از دو عنصر لیتیم و برم تشکیل شده است. باید تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها را بدانیم. این کار را می‌توانیم هم با توجه به فرمول شیمیایی مولکول هم از روی تصویر ساختار آن که در پایین آمده است، انجام دهیم. متوجه می‌شویم که تعداد اتم‌های عنصر لیتیم ۱ عدد و تعداد اتم‌های عنصر برم نیز برابر با ۱ است.
  • با مراجعه به جدول تناوبی جرم اتمی میانگین این عنصرها را پیدا می‌کنیم. جرم اتمی عنصر لیتیم برابر با ۶٫۹۴‎ amu و جرم اتمی میانگین عنصر برم برابر با ۷۹٫۹‎ amu ست.
  • عدد اتمی میانگین را در تعداد اتم‌های هر کدام از عنصرها ضرب می‌کنیم. این کار را به‌صورت زیر انجام‌ می‌دهیم.

6.94times1=6.94  amu6.94times1=6.94\; amu

79.9times1=79.9  amu79.9times1=79.9\; amu

  • در مرحله نهایی مجموع اعداد اتمی را با یکدیگر جمع می‌کنیم.

6.94+79.9=86.85  amu6.94+79.9=86.85\; amu

محاسبه جرم مولکولی لیتیم برمید

تمرین محاسبه جرم مولکولی

در ادامه می‌توانید تمرین‌هایی را مشاهده کنید که درک شما را از این موضوع مورد بررسی قرار می‌دهند.

تمرین اول

جرم مولکولی ساختار با فرمول C6H9N3O3C_6H_9N_3O_3 در کدام گزینه به‌صورت صحیح آورده شده است؟

۱۸۰ گرم بر مول

۲۴۶ گرم بر مول

۱۷۱٫۱۵ گرم بر مول

۶۸ گرم بر مول

شرح پاسخ

ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را مشخص کنیم. این ساختار مربوط به داروی مترونیدازول و دارای ۶ اتم کربن، ۹ اتم هیدروژن، ۳ اتم اکسیژن و ۳ اتم نیتروژن است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C6H9N3O3=6×12.01+9×1.01+3×16+4×14.01C_6H_9N_3O_3= 6×12.01 + 9× 1.01+3\times16+4\times14.01

بنابراین جرم مولکولی این مولکول حدودا برابر با ۱۷۱٫۱۵‎ amu است.

 

تمرین دوم

مولکول زیر مربوط به داروی آنتی‌بیوتیک داکسی سایکلین است. با توجه به ساختار، گزینه‌ای که جرم مولکولی را درست بیان کرده است، انتخاب کنید.

محاسبه جرم مولکولی داکسی سایکلین

۲۰۰ گرم بر مول

۱۵۸٫۹۸ گرم بر مول

۳۰۰ گرم بر مول

۴۴۴٫۴۳ گرم بر مول

شرح پاسخ

ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را مشخص کنیم. این ساختار دارای ۲۲ اتم کربن، ۲۴ اتم هیدروژن، ۸ اتم اکسیژن و ۲ اتم نیتروژن است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C22H24N2O8=22×12.01+24×1.01+8×16+2×14.01C_{22}H_{24}N_2O_8= 22×12.01 +24× 1.01+8\times16+2\times14.01

بنابراین جرم مولکولی این مولکول حدودا برابر با ۴۴۴٫۴۳‎ amu است.

 

تمرین سوم

ساختار زیر را که مربوط به داروی فاموتیدین است مشاهده کنید و جرم مولکولی آن را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی فاموتیدین

۳۳۷٫۴۴ گرم بر مول

۲۹۰ گرم بر مول

۱۸۰ گرم بر مول

۵۷۸ گرم بر مول

شرح پاسخ

ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را مشخص کنیم. این ساختار دارای ۸ اتم کربن، ۱۵ اتم هیدروژن، ۲ اتم اکسیژن، ۳ اتم گوگرد و ۷ اتم نیتروژن است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر گوگرد: ۳۲٫۰۶‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C8H15N7O2S3=8×12.01+15×1.01+2×16+7×14.01+3×32.06C_8H_{15}N_7O_2S_3=8×12.01 +15× 1.01+2\times16+7\times14.01+3\times32.06

بنابراین جرم مولکولی این مولکول حدودا برابر با ۳۳۷٫۴۴‎ amu است.

 

تمرین چهارم

ساختار زیر با فرمول شیمیایی C20H25ClN2O5C_{20}H_{25}ClN_2O_5 مربوط به داروی آملودیپین است. با توجه به اتم‌های حاضر در آن، جرم مولکولی آن را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی آملودیپین

۵۹۲ گرم بر مول

۴۰۸٫۸۷ گرم بر مول

۱۹۴٫۴۵ گرم بر مول

۳۶۹ گرم بر مول

شرح پاسخ

ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را در ساختار مشخص کنیم. این ساختار دارای ۲۰ اتم کربن، ۲۵ اتم هیدروژن، ۵ اتم اکسیژن، ۱ اتم کلر و ۲ اتم نیتروژن است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر کلر: ۳۵٫۴۵‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C20H25ClN2O5=20×12.01+25×1.01+5×16+2×14.01+1×35.45C_{20}H_{25}ClN_2O_5=20×12.01 +25× 1.01+5\times16+2\times14.01+1\times35.45

بنابراین جرم مولکولی این مولکول حدودا برابر با ۴۰۸٫۸۷‎ amu است.

 

تمرین پنجم

ساختار زیر مربوط به داروی پانتوپرازول است. با توجه به ساختار تصویر، جرم مولکولی آن را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی پانتوپرازول

۴۵۰ گرم بر مول

۳۸۳٫۳۷ گرم بر مول

۲۹۰ گرم بر مول

۵۷۶٫۰۹ گرم بر مول

شرح پاسخ

ابتدا باید تعداد اتم‌های موجود از هر عنصر را در ساختار مشخص کنیم. این ساختار دارای ۱۶ اتم کربن، ۱۵ اتم هیدروژن، ۴ اتم اکسیژن، ۲ اتم فلوئور، ۱ اتم گوگرد و ۳ اتم نیتروژن است.

  • جرم اتمی عنصر کربن: ۱۲٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر هیدروژن: ۱٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر اکسیژن: ۱۶‎ amu
  • جرم اتمی عنصر نیتروژن: ۱۴٫۰۱‎ amu
  • جرم اتمی عنصر فلوئور: ۱۹‎ amu
  • جرم اتمی عنصر گوگرد: ۳۲٫۰۶‎ amu

با کمک روش زیر می‌توان جمع جرم اتم‌ها را به دست آورد.

C16H15F2N3O4S=16×12.01+15×1.01+2×19+3×14.01+4×16+1×32.06C_{16}H_{15}F_2N_3O_4S=16×12.01 +15× 1.01+2\times19+3\times14.01+4\times16+1\times32.06

بنابراین جرم مولکولی این مولکول حدودا برابر با ۳۸۳٫۳۷‎ amu است.

 

تمرین ششم

با توجه به سوال‌های قبلی، جرم مولکولی ساختار تصویر زیر در کدام گزینه به‌صورت درست آورده شده است؟

محاسبه جرم مولکولی گلیسرول

۹۲٫۰۹۴ گرم بر مول

۵۴ گرم بر مول

۱۱۷٫۳۴ گرم بر مول

۸۹٫۰۲۲ گرم بر مول

 

تمرین هفتم

ساختار زیر مربوط به دارویی به نام تترابنازین است که در درمان بیماری حرکتی هانتینگتون به کار گرفته می‌شود. جرم مولکولی آن را محاسبه کنید.

۴۵۶٫۴۴ گرم بر مول

۱۲۶٫۴۵ گرم بر مول

۳۱۷٫۴۲۹ گرم بر مول

۳۳۰٫۰۹ گرم بر مول

 

تمرین هشتم

دومپریدون دارویی است که به عنوان ضد تهوع تجویز می‌شود. با توجه به ساختار آن، جرم مولکولی را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی دومپریدون

۵۶۷٫۳۳ گرم بر مول

۴۲۵٫۹۱۱ گرم بر مول

۵۱۰ گرم بر مول

۴۵۶٫۸۷ گرم بر مول

 

تمرین نهم

کدام یک از مولکول‌های زیر دارای جرم مولکولی برابر با ۱۴۸٫۳۱۳ گرم بر مول است؟

Mg(NO3)2Mg(NO_3)_2

C3H6O3C_3H_6O_3

Cu2Cl2Cu_2Cl_2

XeF2XeF_2

 

تمرین دهم

جرم مولکولی کدام یک از ترکیب‌های زیر برابر با ۲۳۳٫۳۸ گرم بر مول است؟

SO2SO_2

Na2SO4Na_2SO_4

Na2Cr2O7Na_2Cr_2O_7

TiO2TiO_2

 

تمرین یازدهم

جرم اتمی عنصر بریلیوم چقدر است؟

۹‎ amu

۱۰‎ amu

۱۱‎ amu

۱۲‎ amu

 

تمرین دوازدهم

جرم اتمی عنصر بور در کدام گزینه به‌صورت صحیح آورده شده است؟

۹٫۸‎ amu

۱۰٫۸‎ amu

۱۱٫۸‎ amu

۱۲٫۸‎ amu

 

تمرین سیزدهم

مولکول زیر مربوط به داروی کوئتیاپین است که در درمان بیماری‌هایی از جمله شیزوفرنی، اختلال دوقطبی و افسردگی کاربرد دارد. با توجه به تصویر زیر، جرم مولکولی آن را محاسبه کنید.

۴۵۳٫۸۷ گرم بر مول

۳۳۳٫۷۶ گرم بر مول

۳۸۳٫۵۱ گرم بر مول

۳۸۷٫۰۹ گرم بر مول

 

تمرین چهاردهم

جرم مولکولی برابر با ۳۱۶٫۴۲ گرم بر مول مربوط به کدام یک از داروهای زیر است؟

تیمولول با فرمول مولکولی C13H24N4O3SC_{13}H_{24}N_4O_3S

تریلپتال با فرمول مولکولی C15H12N2O2C_{15}H_{12}N_2O_2

نبیولول با فرمول مولکولی C22H25F2NO4C_{22}H_{25}F_2NO_4

آیدوکسیوریدین با فرمول مولکولی C9H11IN2O5C_9H_{11}IN_2O_5

 

تمرین پانزدهم

کدام گزینه دارای جرم مولکولی برابر با ۴۱۸٫۵۸ گرم بر مول است؟

K2SO4K_2SO_4

KBrKBr

Ag3PO4Ag_3PO_4

C12H22O11C_{12}H_{22}O_{11}

 

تمرین شانزدهم

جرم مولکولی ترکیب زیر در کدام گزینه به‌صورت صحیح آورده شده است؟

محاسبه جرم مولکولی یوهیمبین

۳۵۴٫۴۵ گرم بر مول

۴۳۱٫۲۳ گرم بر مول

۳۳۰٫۵۴ گرم بر مول

۲۳۴٫۴۳ گرم بر مول

 

تمرین هفدهم

به ساختار موجود در تصویر زیر توجه کنید و گزینه‌ای که جرم مولکولی آن را صحیح نشان می‌دهد، انتخاب کنید.

محاسبه جرم مولکولی

۴۳۰٫۵۴۱ گرم بر مول

۵۳۴/۳۰۸ گرم بر مول

۳۵۷٫۴۳ گرم بر مول

۲۵۰٫۶۷ گرم بر مول

 

تمرین هجدهم

جرم مولکولی برابر با ۱۵۸٫۰۳۴ مربوط به ترکیب با کدام فرمول شیمیایی زیر است؟

HClO4HClO_4

KMnO4KMnO_4

PCl5PCl_5

KCNKCN

 

تمرین نوزدهم

جرم مولکولی ترکیب با فرمول شیمیایی KH2PO4KH_2PO_4 را محاسبه کنید.

۲۱۰٫۴۳ گرم بر مول

۱۳۶٫۰۸۴ گرم بر مول

۱۰۰ گرم بر مول

۱۹۵٫۰۸۷ گرم بر مول

 

تمرین بیستم

جرم مولکولی ترکیب زیر را محاسبه کنید.

محاسبه جرم مولکولی کلونیدین

۲۳۹٫۴۳ گرم بر مول

۲۳۰٫۰۹ گرم بر مول

۳۴۲ گرم بر مول

۵۴۶ گرم بر مول

 

تمرین بیست و یکم

با توجه به ساختار زیر که مربوط به داروی دیکلوفناک است، جرم مولکولی در کدام گزینه به‌صورت صحیح آورده شده است؟

محاسبه جرم مولکولی دیکلوفناک

۲۶۵٫۷۶ گرم بر مول

۲۹۶٫۱۵ گرم بر مول

۲۸۷٫۳۴ گرم بر مول

۳۰۵ گرم بر مول

 

سوالات متدوال

در این بخش می‌خواهیم به تعدادی از مهم‌ترین سوال‌هایی که پیرامون موضوع جرم مولکولی وجود دارد،‌ پاسخ دهیم.

با افزایش جرم مولکولی، نقطه ذوب و نقطه جوش چه تغییری می‌ کند ؟

افزایش جرم مولکولی، باعث افزایش نقطه ذوب و نقطه جوش می‌شود.

جرم مولکولی یک ترکیب چگونه محاسبه می‌ شود ؟

برای محاسبه جرم مولکولی، جرم اتمی هر عنصر موجود در ساختار را در تعداد اتم‌ها ضرب می‌کنیم. با جمع تمام عنصرها، جرم مولکولی به دست می‌آید.

واحد جرم مولکولی چیست ؟

برای بیان جرم مولکولی از واحد گرم بر مول (g/mol) یا amu استفاده می‌شود.

جمع بندی

در این مطلب در مورد چیستی جرم مولکولی صحبت کردیم و نحوه محاسبه آن را با ذکر مثال‌های متعددی فرا گرفتیم. در پایان، خواننده نحوه محاسبه جرم مولکولی هر ساختاری را،‌ چه ساده باشد چه پیچیده، خواهد داشت.

جدول جرم اتمی عنصرها

در جدول زیر جرم اتمی میانگین تعدادی از مهم‌ترین و رایج‌ترین عنصرهای جدول تناوبی عناصر را مشاهده می‌کنید.

نام عنصرعدد اتمینماد شیمیایی عنصرجرم اتمی (amu)
هیدروژن۱HH۱٫۰۰۸
هلیوم۲HeHe۴٫۰۰۲
لیتیوم۳LiLi۶٫۹۴
بریلیوم۴BeBe۹٫۰۱۲
بور۵BB۱۰٫۸۱
کربن۶CC۱۲٫۰۱۱
نیتروژن۷NN۱۴٫۰۰۷
اکسیژن۸OO۱۵٫۹۹۹
فلوئور۹FF۱۸٫۹۹۸
نئون۱۰NeNe۲۰٫۱۷۹
سدیم۱۱NaNa۲۲٫۹۸۹
منیزیم۱۲MgMg۲۴٫۳۰۵
آلومینیوم۱۳AlAl۲۶٫۹۸۱
سیلیسیم۱۴SiSi۲۸٫۰۸۵
فسفر۱۵PP۳۰٫۹۷۳
گوگرد۱۶SS۳۲٫۰۶
کلر۱۷ClCl۳۵٫۴۵
آرگون۱۸ArAr۳۹٫۹۴۸
پتاسیم۱۹PdPd۳۹٫۰۹۸
کلسیم۲۰CaCa۴۰٫۰۷۸
اسکاندیوم۲۱ScSc۴۴٫۹۵۵
تیتانیوم۲۲TiTi۴۷٫۸۶۷
وانادیوم۲۳VV۵۰٫۹۴۱
کروم۲۴CrCr۵۱٫۹۹۶
منگنز۲۵MnMn۵۴٫۹۳۸
آهن۲۶FeFe۵۵٫۸۴۵
کبالت۲۷CoCo۵۸٫۹۳۳
نیکل۲۸NiNi۵۸٫۶۹۳
مس۲۹CuCu۶۳٫۵۴۶
روی۳۰ZnZn۶۵٫۳۸
گالیوم۳۱GaGa۶۹٫۷۲۳
ژرمانیوم۳۲GeGe۷۲٫۶۳۰
آرسنیک۳۳AsAs۷۴٫۹۲۱
سلنیوم۳۴SeSe۷۸٫۹۷۱
برم۳۵BrBr۷۹٫۹۰۴
کریپتون۳۶KrKr۸۳٫۷۹۸
روبیدیوم۳۷RbRb۸۵٫۴۶۷
استرانسیوم۳۸SrSr۸۷٫۶۲
ایتریوم۳۹YY۸۸٫۹۰۵
زیرکونیوم۴۰ZrZr۹۱٫۲۲۴
نیوبیوم۴۱NbNb۹۲٫۹۰۶
مولیبدن۴۲MoMo۹۵٫۹۵
تکنسیم۴۳TcTc۹۸
روتنیوم۴۴RuRu۱۰۱٫۰۷
رودیوم۴۵RhRh۱۰۲٫۹۰۵
پالادیوم۴۶PdPd۱۰۶٫۴۲
نقره۴۷AgAg۱۰۷٫۸۶۸
کادمیوم۴۸CdCd۱۱۲٫۴۱۴
ایندیوم۴۹InIn۱۱۴٫۸۱۸
قلع۵۰SnSn۱۱۸٫۷۱۰
آنتیموان۵۱SbSb۱۲۱٫۷۶۰
تلوریوم۵۲TeTe۱۲۷٫۶۰
ید۵۳II۱۲۶٫۹۰۴
زنون۵۴XeXe۱۳۱٫۲۹۳
سزیم۵۵ScSc۱۳۲٫۹۰۵
باریوم۵۶BaBa۱۳۷٫۳۲۷
لانتانیوم۵۷LaLa۱۳۸٫۹۰۵
سریم۵۸CeCe۱۴۰٫۱۱۶
پراسئودیمیوم۵۹Pr\Pr۱۴۰٫۹۰۷
نئودمیوم۶۰NdNd۱۴۴٫۲۴۲
پرومتیوم۶۱PmPm۱۴۵
ساماریم۶۲SmSm۱۵۰٫۳۶
یوروپیم۶۳EuEu۱۵۱٫۹۶۴
گادولینیم۶۴GdGd۱۵۷٫۲۵
تربیوم۶۵TbTb۱۵۸٫۹۲۵
دیسپروزیم۶۶DyDy۱۶۲٫۵۰۰
هولمیوم۶۷HoHo۱۶۴٫۹۳۰
اربیوم۶۸ErEr۱۶۷٫۲۵۹
تولیوم۶۹TmTm۱۶۸٫۹۳۴
ایتربیم۷۰YbYb۱۷۳٫۰۵۴
لوتتیم۷۱LuLu۱۷۴٫۹۶۶
هافنیم۷۲HfHf۱۷۸٫۴۹
تانتال۷۳TaTa۱۸۰٫۹۴۷
تنگستن۷۴WW۱۸۳٫۸۴
رنیوم۷۵ReRe۱۸۶٫۲۰۷
اسمیم۷۶OsOs۱۹۰٫۲۳
ایریدیم۷۷IrIr۱۹۲٫۲۱۷
پلاتین۷۸PtPt۱۹۵٫۰۸۴
طلا۷۹AuAu۱۹۶٫۹۶۶
جیوه۸۰HgHg۲۰۰٫۵۹۲
تالیم۸۱TiTi۲۰۴٫۳۸
سرب۸۲PbPb۲۰۷٫۲
بیسموت۸۳BiBi۲۰۸٫۹۸۰
پولونیم۸۴PoPo۲۰۹
استاتین۸۵AtAt۲۱۰
رادون۸۶RnRn۲۲۲
فرانسیم۸۷FrFr۲۲۳
رادیم۸۸RaRa۲۲۶
اکتینیم۸۹AcAc۲۲۷
توریم۹۰ThTh۲۳۲٫۰۳۷
پروتاکتینیم۹۱PaPa۲۳۱٫۰۳۵
اورانیوم۹۲UU۲۳۸٫۰۲۸
نپتونیوم۹۳NpNp۲۳۷
پلوتونیم۹۴PuPu۲۴۴
امریسیوم۹۵AmAm۲۴۳
کوریم۹۶CmCm۲۴۷
برکلیوم۹۷BkBk۲۴۷
کالیفرنیوم۹۸CfCf۲۵۱
اینشتینیوم۹۹EsEs۲۵۲
فرمیوم۱۰۰FmFm۲۵۷
مندلیفیم۱۰۱MdMd۲۵۸
نوبلیوم۱۰۲NoNo۲۵۹
لارنسیم۱۰۳LrLr۲۶۶
رادرفوردیم۱۰۴RfRf۲۶۷
دوبنیم۱۰۵DbDb۲۶۸
سیبورگیم۱۰۶SgSg۲۶۹
بوریم۱۰۷BhBh۲۷۰
هاسیم۱۰۸HsHs۲۶۹
مایتنریم۱۰۹MtMt۲۷۸
دارمشتادیوم۱۱۰DsDs۲۸۱
رونتگنیم۱۱۱RgRg۲۸۱
کوپرنیسیم۱۱۲CnCn۲۸۵
نیهونیم۱۱۳َUutَUut۲۸۶
فلروویم۱۱۴FiFi۲۸۹
مسکوویم۱۱۵UupUup۲۸۹
لیورموریوم۱۱۶LvLv۲۹۳
تنسین۱۱۷UusUus۲۹۴
اوگانسون۱۱۸UuoUuo۲۹۴

جدول جرم مولکولی مولکول‌ ها

برخی از ترکیبات در دنیای شیمی بسیار پرکاربرد و تکرارشونده هستند. در این بخش می‌خواهیم تعدادی از آن‌ها را با توجه به جرم مولکولی‌شان مورد بررسی قرار دهیم.

نام مولکولفرمول شیمیایی مولکولجرم مولکولی (g/mol)
استونیتریلC2H3NC_2H_3N۴۱٫۰۵۳
استالدهیدC2H4OC_2H_{4O}۴۴٫۰۵۳
استاتCH3COOCH_3COO^– ۵۹٫۰۴۴
استیک اسیدCH3COOHCH_3COOH۶۰٫۰۵۲
استیلنC2H2C_2H_2۲۶٫۰۳۸
استونC3H6OC_3H_{6O}۵۸٫۰۸
هوا۲۸٫۹۶۶
آلومینیوم نیتراتAl(NO3)3Al(NO_3)_3 ۲۱۲٫۹۹۴
آلومینیوم سولفاتAl2(SO4)3Al_2(SO_4)_3 ۳۴۲٫۱۳۲
آلومینیوم کلریدAlCl3AlCl_3۱۳۳٫۳۳
آلومینیوم هیدروکسیدAl(OH)3Al(OH)_3 ۷۸
آلومینیوم اکسیدAl2O3Al_2O_3 ۱۰۱٫۹۶
آمونیاکNH3NH_3 ۱۷٫۰۳۱
آمونیوم هیدروکسیدNH4OHNH_4OH ۳۵٫۰۴۶
آسکوربیک اسیدC6H8O6C_6H_8O_6 ۱۷۶٫۱۲
بنزوئیک اسیدC7H6O2C_7H_6O_2۱۲۲٫۱۲
بی‌کربناتCHO3CHO_3^– ۶۱٫۰۱۶
بنزنC6H6C_6H_6 ۷۸٫۱۱۴
برموتیمول آبیC27H28Br2O5SC_{27}H_{28}Br_2O_5S۶۲۴٫۳۸۴
بوتیریک اسیدC4H8O2C_4H_8O_2۸۸٫۱۰۶
بوتانC4H10C_4H_{10} ۵۸٫۱۲
باریم کربناتBaCO3BaCO_3 ۱۹۷٫۳۴
باریم کلریدBaCl2BaCl_2۲۰۸٫۲۳
باریم سولفاتBaSO4BaSO_4۲۳۳٫۳۸
باریم هیدروکسیدBa(OH)2Ba(OH)_2 ۱۷۱٫۳۴
کادمیم سولفاتCdSO4CdSO_4۲۰۸٫۴۷
کلسیم کاربیدCaC2CaC_2۶۴٫۰۹۹
کلسیم کربناتCaCO3CaCO_3 ۱۰۰٫۰۸۶
کلسیم کلریدCaCl2CaCl_2 ۱۱۰٫۹۸
کلسیم هیدروکسیدCa(OH)2Ca(OH)_2 ۷۴٫۰۹۲
کربن دی‌اکسیدCO2CO_2۴۴٫۰۱
کربن مونوکسیدCOCO ۲۸٫۰۱
کربن تتراکلریدCCl4CCl_4۱۵۳٫۸۲۲
کربونیک اسیدH2CO3H_2CO_3 ۶۲٫۰۲۴
کلسیم فسفاتCa3(PO4)2Ca_3(PO_4)_2 ۳۱۰٫۱۸
سلولز(C6H10O5)n(C_6H_{10}O_5)_n ۱۶۲٫۱۴۰
کلروفرمCHCl3CHCl_3 ۱۱۹٫۳۷
کروماتCrO42CrO_4^{2-}۱۱۵٫۹۹۲
کرومیک اسیدH2CrO4H_2CrO_4۱۱۸٫۰۱
کرومیک اکسیدCr2O3Cr_2O_3۱۵۱٫۹۹۰
سیتریک اسیدC6H8O7C_6H_8O_7 ۱۹۲٫۱۲۳
مس(II) کلریدCuCl2CuCl_2۱۳۴٫۴۵
مس هیدروکسیدCu(OH)2Cu(OH)_2 ۹۷٫۵۶۱
سیانیدCNCN^− ۲۶٫۰۲
سیکلوهگزانC6H12C_6H_{12}۸۴٫۱۶۲
دی‌نیتروژن پنتاکسیدN2O5N_2O_5۳۰٫۰۷
دی‌پتاسیم فسفاتK2HPO4K_2HPO_4۱۷۶٫۲
دی‌نیتروژن مونوکسیدN2ON_2O۴۴٫۰۱۳
دی نیتروژن تری‌اکسیدN2O3N_2O_3۷۶٫۰۱
دی‌متیل سولفوکسیدC2H6OSC_2H_6OS۷۸٫۱۳
دی‌متیل سولفید(CH3)S(CH_3)S ۶۲٫۱۳۶
دی‌اتیل اتر(C2H5)2O(C_2H_5)_2O ۷۴٫۱۲۳
دی‌کلرو متانCH2Cl2CH_2Cl_2 ۸۴٫۹۳
پتاسیم دی کروماتK2Cr2O7K_2Cr_2O_7 ۲۹۴٫۱۸۵
ادتاNa2C10H14N2O8Na_2C_{10}H_{14}N_2O_8 ۳۳۶٫۲۱
اتانولC2H5OHC_2H_5OH۴۶٫۰۶۹
اتیلن گلیکول(CH2OH)2(CH_2OH)_2 ۶۲٫۰۶۸
اتیلن اکسیدH2COCH2H_2COCH_2۴۴٫۰۵۳
فرمالدهیدCH2OCH_2O ۳۰٫۰۲۶
فرمیک اسیدCH2O2CH_2O_2 ۴۶٫۰۳
فروکتوزC6H12O6C_6H_{12}O_6 ۱۸۰٫۱۵۶
گلوکزC6H12O6C_6H_{12}O_6 ۱۸۰٫۱۵۶
گلیسرینC3H8O3C_3H_8O_3۹۲٫۰۹
گلیسرولC3H8O3C_3H_8O_3۹۲٫۰۹۴
هگزامینC6H12N4C_6H_{12}N_4۱۴۰٫۱۸۶
هگزانC6H14C_6H_{14}۸۶٫۱۸
هیدرازینN2H4N_2H_4۳۲٫۰۴۶
هیدروبرمیک اسیدHBrHBr۸۰٫۹۱۲
هیدروکلریک اسیدHClHCl ۳۶٫۴۶
هیدروژن سیانیدHCNHCN ۲۷٫۰۲۶
هیدروژن سولفاتHSO4HSO_4^– ۹۷٫۰۶۴
هیدروژن پراکسیدH2O2H_2O_2۳۴٫۰۱۴
هیدروکینونC6H6O2C_6H_6O_2 ۱۱۰٫۱۱
هیدروکسیدOHOH^– ۱۷٫۰۰۷
آهن اکسیدFe2O3Fe_2O_3 ۱۵۹٫۶۸۷
آهن(II) سولفاتFeSO4FeSO_4 ۱۵۱٫۹
آهن(III) سولفاتFe2(SO4)3Fe_2(SO_4)_3 ۳۹۹٫۸۶
آهن(III) کلریدFeCl3FeCl_3۱۶۲٫۲
آهن(III) نیتراتFe(NO3)3Fe(NO_3)_3 ۲۴۱٫۸۵۷
لاکتیک اسیدC3H6O3C_{3}H_{6}O_{3}۹۰٫۰۷۸
لاکتوزC12H22O11C_{12}H_{22}O_{11}۳۴۲٫۲۹۷
ایزوبوتانولC4H10OC_4H_{10}O۷۴٫۱۲۳
لیتیم هیدروکسیدLiOHLiOH ۲۳٫۹۵
سرب استاتPb(C2H3O2)2Pb(C_2H_3O_2)_2 ۳۲۵٫۲۹
لیتیم برمیدLiBrLiBr۸۶٫۸۴
لیتیم اکسیدLi2OLi_2O۲۹٫۸۸
لیتیم کلریدLiClLiCl۴۲٫۳۹
سرب یدیدPbI2PbI_2۴۶۱٫۰۱
سرب(II) نیتراتPb(NO3)2Pb(NO_3)_2 ۳۳۱٫۲
منیزیم کلریدMgCl2MgCl_2 ۹۵٫۲۱
منیزیم هیدروکسیدMg(OH)2Mg(OH)_2 ۵۸٫۳۱۹
منیزیم سولفاتMgSO4MgSO_4 ۱۲۰٫۳۶
منیزیم سولفیدMgSMgS۵۶٫۳۸
منیزیم نیتراتMg(NO3)2Mg(NO_3)_2 ۱۴۸٫۳۱۳
منیزیم فسفاتMg3(PO4)2Mg_3(PO_4)_2 ۲۶۲٫۸۵۵
منیزیم اکسیدMgOMgO۴۰٫۳۰۴
مالئیک اسیدC4H4O4C_4H_4O_4 ۱۱۶٫۰۷۲
مالونیک اسیدC3H4O4C_3H_4O_4۱۰۴٫۰۶۱
منگنز دی‌اکسیدMnO2MnO_2۸۶٫۹۳۶
منگنز(II) کلریدMnCl2MnCl_2۱۲۵٫۸۴
منگنز(II) سولفاتMnSO4MnSO_4 ۱۵۰٫۹۹
مالتوزC12H22O11C_{12}H_{22}O_{11} ۳۴۲٫۲۹۷
مانیتولC6H14O6C_6H_{14}O_6۱۸۲٫۱۷۲
متانCH4CH_4۱۶٫۰۴۳
متانولCH3OHCH_3OH ۳۲٫۰۴۲
متیل استاتC3H6O2C_3H_6O_2۷۴٫۰۷۹
متیل اتیل کتونC4H8OC_4H_8O۷۲٫۱۰۷
متیلن بلوC16H18ClN3SC_{16}H_{18}ClN_3S۳۱۹٫۸۵
جیوه کلریدHgCl2HgCl_2۲۷۱٫۵۲
جیوه(II) نیتراتHg(NO3)2Hg(NO_3)_2 ۳۲۴٫۶
جیوه(II) سولفاتHgSO4HgSO_4 ۲۹۶٫۶۵
نیکوتینC10H14N2C_{10}H_{14}N_2۱۶۲٫۲۳۶
نیکل استاتC4H8O4NiC_4H_8O_4Ni۱۷۸٫۷۹۷
نیکل کلریدNiCl2NiCl_2۱۲۹٫۵۹
نیکل نیتراتNi(NO3)2Ni(NO_3)_2 ۱۸۲٫۷۰۱
نیکل سولفاتNiSO4NiSO_4۱۵۴٫۷۵
نیتریک اسیدHNO3HNO_3 ۶۳٫۰۱۲
نیتروژن دی‌اکسیدNO2NO_2 ۴۶٫۰۰۶
نیتروژن مونوکسیدNONO ۳۰٫۰۰۶
اگزالاتC2O42C_2O_4^{2-}۸۸٫۰۱۸
اگزالیک اسیدH2C2O4H_2C_2O_4۹۰٫۰۳۴
پرکلریک اسیدHClO4HClO_4۱۰۰٫۴۵
پرمنگناتKMnO4KMnO_4۱۵۸٫۰۳۴
فنولC6H6OC_6H_6O ۹۴٫۱۱۳
فنول فتالئينC20H14O4C_{20}H_{14}O_4۳۱۸٫۴۳
فنیلC6H5C_6H_5۷۷٫۱۰۶
فسفریک اسیدH3PO4H_3PO_4 ۸۲
فسفر پنتااکسیدPCl5PCl_5۲۰۸٫۲۴
فسفر تری‌یدیدPI3PI_3۴۱۱٫۶۸۷
فسفر تری‌کلریدPCl3PCl_3۱۳۷٫۳۳
پلی استایرن(C8H8)n(C_8H_8)_n ۱۰۴٫۱
فسفینPH3PH_3۳۳٫۹۹۸
پتاسیم استاتCH3CO2KCH_3CO_2K۹۸٫۱۴۲
پتاسیم بی‌کربناتKHCO3KHCO_3 ۱۰۰٫۱۱۴
پتاسیم کربناتK2CO3K_2CO_3 ۱۳۸٫۲۰۴
پتاسیم بروماتKBrO3KBrO_3۱۶۶٫۹۹۹
پتاسیم برمیدKBrKBr۱۱۹٫۰۰۲
پتاسیم کلریدKClKCl۷۴٫۵۵
پتاسیم کلراتKClO3KClO_3۱۲۲٫۵۵
پتاسیم سیانیدKCNKCN۶۵٫۱۱۶
پتاسیم کروماتK2CrO4K_2CrO_4۱۹۴٫۱۸۸
پتاسیم دی‌کروماتK2Cr2O7K_2Cr_2O_7۲۹۴٫۱۸۱
پتاسیم هیدروکسیدKOHKOH۵۶٫۱۰۵
پتاسیم نیتراتKNO3KNO_3۱۰۱٫۱۰۲
پتاسیم نیتریتKNO2KNO_2۸۵٫۱۰۳
پتاسیم فلوریدKFKF۵۸٫۰۹۶
ساکاروزC12H22O11C_{12}H_{22}O_{11}۳۴۲٫۲۹۷
پروپانC3H8C_3H_8۴۴٫۰۹۷
سالیسیلیک اسیدC7H6O3C_7H_6O_3۱۳۸٫۱۲۱
نقره کلریدAgClAgCl۱۴۳٫۳۱۸
نقره استاتAgC2H3O2AgC_2H_3O_2 ۱۶۶٫۹۱
نقره کربناتAg2CO3Ag_2CO_3۲۷۵٫۷۴۵
نقره نیتراتAgNO3AgNO_3۱۶۹٫۸۷
نقره اکسیدAg2OAg_2O۲۳۱٫۷۳۵
نقره فسفاتAg3PO4Ag_3PO_4۴۱۸٫۵۸
نقره سولفاتAg2SO4Ag_2SO_4۳۱۱٫۸
سدیم استاتNaC2H3O2NaC_2H_3O_2۸۲٫۰۳
سدیم بی‌کربناتNaHCO3NaHCO_3۸۴٫۰۰۶
سدیم بی‌سولفاتNaHSO4NaHSO_4۱۲۰٫۰۶
سدیم برمیدNaBrNaBr۱۰۲٫۸۹
 سدیم بوراتNa2[B4O5(OH)4]8H2ONa_2[B_4O_5(OH)_4]·8H_2O ۲۰۱٫۲۲
سدیم کربناتNa2CO3Na_2CO_3۱۰۵٫۹۹
سدیم کلراتNaClO3NaClO_3۱۰۶٫۴۴
سدیم کلریدNaClNaCl۵۸٫۴۴
سدیم هیدروکسیدNaOHNaOH۴۰
سدیم هیپوکلریتNaClONaClO۷۴٫۸۹۴
سدیم سیتراتNa3C6H5O7Na_3C_6H_5O_7 ۲۵۸٫۰۷
سدیم سیانیدNaCNNaCN ۴۹٫۰۰۷
سدیم دی‌کروماتNa2Cr2O7Na_2Cr_2O_7۲۶۱٫۹۷
سدیم دی‌هیدروژن فسفاتNaH2PO4NaH_2PO_4۱۱۹٫۹۸
سدیم فلوریدNaFNaF۴۱٫۹۸۸
سدیم فرماتHCOONaHCOONa۶۸٫۰۱
سدیم هیدروژن فسفاتNa2HPO4Na_2HPO_4۱۴۱٫۹۶
استئاریک اسیدC18H36O2C_{18}H_{36}O_2۲۸۴٫۴۸۴
استرانسیوم کلریدSrCl2SrCl_2۱۵۸٫۵۲
استرانسیوم نیتراتSr(NO3)2Sr(NO_3)_2 ۲۱۱٫۶۳
استرانسیوم سولفاتSrSO4SrSO_4۱۸۳٫۶۸
پیریدینC5H5NC_5H_5N۷۹٫۱۰۲
سولفاتSO42SO_4^{2-}۹۶٫۰۶
سولفوریک اسیدH2SO4H_2SO_4۹۸٫۰۷
تتراکلرو اتیلنC2Cl4C_2Cl_4۱۶۵٫۸۳
تارتاریک اسیدH2C4H4O6H_2C_4H_4O_6۱۵۰٫۰۸۶
تیواورهCH4N2SCH_4N_2S۷۶٫۱۲
قلع(II) کلریدSnCl2SnCl_2۱۸۹٫۶۱
قلع اکسیدSnO2SnO_2۹۷٫۵۶۱
تیتانیوم دی‌اکسیدTiO2TiO_2۲۳۳٫۳۸
تولوئنC7H8C_7H_8۹۲٫۱۴
تری کلرو استیک اسیدCCl3COOHCCl_3COOH۱۶۳٫۳۸
اورتانC3H7NO2C_3H_7NO_2۸۹٫۰۹۴
زنون دی‌فلوریدXeF2XeF_2۱۶۹٫۲۹
زایلنC8H10C_8H_{10}۱۰۶٫۱۶
اوره(NH2)2CO(NH_2)_2CO ۶۰٫۰۵۶
روی کلریدZnCl2ZnCl_2 ۱۳۶٫۲۸
روی سولفیدZnSZnS۹۷٫۴۷۴
روی سولفاتZnSO4ZnSO_4۱۶۱٫۴۴
روی نیتراتZn(NO3)2Zn(NO_3)_2 ۱۸۹٫۳۹
روی یدیدZnI2ZnI_2۳۱۹٫۲۲
روی کربناتZnCO3ZnCO_3 ۱۲۵٫۳۸۸
روی هیدروکسیدZn(OH)2Zn(OH)_2 ۹۹٫۴۲۴
روی استاتZn(CH3COO)2(H2O)2Zn(CH_3COO)_2(H_2O)_2 ۱۸۳٫۴۸
روی برمیدZnBr2ZnBr_2۲۲۵٫۱۹
روی فسفاتZn3(PO4)2Zn_3(PO_4)_2 ۳۸۶٫۱۱
بر اساس رای ۱۰ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.
منابع:
lenntechwikihowbyjuspowderprocess
نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *