عمران، مهندسی ۱۸۲ بازدید

نرم افزار سپ 2000، یک ابزار کامپیوتری جامع در زمینه ساخت مدل، اجرای تحلیل و طراحی سازه‌های مهندسی است. این نرم‌افزار، کاربردهای وسیعی در مهندسی عمران و سازه دارد. قابلیت‌های کاربردی، موتور تحلیلی قدرتمند و رابط کاربری ساده، بسیاری از مهندسان و طراحان را به سمت استفاده از SAP2000 سوق می‌دهند. با وجود توانایی‌های برنامه سپ در مدل‌سازی، تحلیل و طراحی سازه‌های پیچیده، یادگیری آن نسبت به نرم‌افزارهای رقیب چندان دشوار نیست. در این مقاله، قصد داریم ضمن معرفی نرم افزار سپ 2000، قابلیت‌های آن را به طور کامل مرور کنیم. علاوه بر این، رابط کاربری و نحوه طراحی یک سازه فولادی را نیز با یک مثال آموزش می‌دهیم.

فهرست مطالب این نوشته
ویژگی ها و قابلیت های نرم افزار سپ 2000 چه هستند ؟
آموزش نرم افزار SAP 2000 با یک مثال

نرم افزار سپ 2000 چیست ؟

«برنامه تحلیل سازه‌ای 2000» (Structural Analysis Program2000) یا به اختصار «سپ 2000» (SAP2000)، یکی از نرم‌افزارهای تخصصی مهندسی عمران و از محصولات شرکت معروف CSi است. این نرم‌افزار، به منظور اجرای فعالیت‌های مرتبط با مدل‌سازی تا طراحی سازه‌های مهندسی مورد استفاده قرار می‌گیرد. با وجود همه‌منظور بودن برنامه سپ، این ابزار تخصصی بیشتر به‌خاطر روش‌های تحلیلی خود شناخته می‌شود. موتور تحلیلی SAPFire، در طی چند دهه گذشته، قابلیت‌های خود را به خوبی نزد کارشناسان حوزه مهندسی سازه به اثبات رسانده است.

سازه فولادی در برنامه سپ 2000

نرم افزار سپ 2000 چه کاربردی دارد؟

SAP2000، یک نرم‌افزار همه‌منظوره در زمینه مدل‌سازی، تحلیل و طراحی سازه‌های عمرانی است. این نرم‌افزار، در حوزه‌های مختلف مهندسی سازه از قبیل مدل‌سازی سیستم‌های سازه‌ای ساده تا پیچیده (ساختمان، سد، راه، پل، مجموعه‌های ورزشی و غیره)، تحلیل رفتار استاتیک و دینامیک سازه، طراحی عضوهای سازه‌ای و تهیه گزارش کاربرد دارد. قابلیت‌های برنامه سپ به قدری گسترده هستند که مهندسان را از کار با دیگر نرم‌افزارها بی‌نیاز می‌کند. در بخش‌های بعدی، به طور مفصل به معرفی این قابلیت‌ها خواهیم پرداخت.

پل فولادی در نرم افزار سپ 2000

استانداردهای موجود در نرم سپ 2000 کدام هستند ؟

وجه تمایز یک نرم‌افزار تخصصی معتبر با دیگر نرم‌افزارها، گستردگی استانداردهایی است که از آن پشتیبانی می‌کند. بسیاری از استانداردهای بین‌المللی، در فهرست استانداردهای برنامه سپ قرار دارند. از معتبرترین استانداردها و آیین‌نامه‌های موجود در SAP2000 بر اساس نوع سازه می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • آیین‌نامه‌ها طراحی اسکلت آلومینیومی
    • استانداردهای انجمن آلومینیوم با عنوان AA-ASD 2015 و AA-LRFD 2015
  • آیین‌نامه‌ها طراحی اسکلت بتن آرمه
    • استانداردهای موسسه بتن آمریکا (ACI)
    • استانداردهای ملی استرالیا (AS)
    • استاندارد بریتانیا BS 8110-97
    • استاندارد اروپا Eurocode 2-2004
    • استاندارد ملی هند IS 456-2000
  • آیین‌نامه‌ها طراحی اسکلت فولادی
    • استانداردهای انجمن سازه های فولادی آمریکا (AISC)
    • استاندارد انجمن مهندسان عمران آمریکا ASCE 10-97
    • استاندارد بریتانیا BS 5950-2000
    • استاندارد اروپا Eurocode 3-2005
    • استاندارد ملی هند IS 800:2007
  • آیین‌نامه‌ها طراحی اسکلت فولادی نورد سرد
    • استانداردهای موسسه آهن و فولاد آمریکا (AISI)

استانداردها و آیین‌نامه‌های SAP به موارد بالا محدود نمی‌شود. این نرم‌افزار، از استانداردهای معتبر ملی کشورهای چین، سنگاپور، هنگ کنگ، مکزیک و غیره نیز پشتیبانی می‌کند. همین موضوع، انعطاف‌پذیری گزینه‌های طراحی در SAP را به میزان قابل‌توجهی افزایش داده است.

نرم افزار سپ 2000 از چه فرمت هایی پشتیبانی می کند ؟

از ویژگی‌های مثبت نرم افزار SAP2000 و دیگر نرم‌افزارهای شرکت CSi، به پشتیبانی مناسب از فرمت‌های رایج و استاندارد در حوزه مدل‌سازی، تحلیل و طراحی اشاره کرد. فرمت‌های اصلی نرم‌افزارهای اتوکد، رویت، تکلا استراکچرز و فرمت استاندارد مدل‌سازی اطلاعات ساختمان یعنی IFC، از مهم‌ترین فرمت‌های پشتیبانی شده در برنامه سپ هستند. این ویژگی، سپ را به یک نرم‌افزار انعطاف‌پذیر و قابل استفاده در کنار دیگر ابزارهای تخصصی تبدیل می‌کند.

حداقل سیستم مورد نیاز برای نصب نرم افزار سپ 2000 چیست ؟

برای نصب و اجرای نرم افزار SAP2000، باید از کامپیوتری با مشخصات نرم‌افزاری و سخت‌افزاری مناسب استفاده کرد. حداقل سیستم مورد نیاز برای نصب و اجرای نسخه 24 این نرم‌افزار عبارت است از:

  • سیستم عاملویندوز 8.1 و ویندوز 10 با پردازنده 64 بیتی
  • پردازنده مرکزی (CPU): پردازنده Intel مدل Pentium 4 یا پردازنده AMD مدل Athlon 64
    • پردازنده مرکزی پیشنهادی: Intel مدل i5/i7/i9 یا AMD مدل Ryzen 5/7/9 با معماری 64 بیتی
  • رم (RAM): 8 گیگابایت
    • رم پیشنهادی: به دلیل تاثیر ابعاد مدل بر روی سرعت حل مسائل، مقدار رم بیشتر برای پروژه‌های بزرگ پیشنهاد می‌شود.
  • پردازنده گرافیکی (GPU): پشتیبانی از رزولوشن 1024 در 768 و رنگ‌های 16 بیتی
    • پردازنده گرافیکی پیشنهادی: اختصاص 512 مگابایت رم و پشتیبانی کارت گرافیک از DirectX 11
  • حافظه خالی (Disk Space): 6 گیگابایت در دسترس
    • حافظه پیشنهادی: تحلیل مدل و گرفتن خروجی از آن به فضای بیشتری نیاز دارد. در صورت کار بر روی پروژه‌های بزرگ، 500 گیگابایت حافظه خالی می‌تواند مناسب باشد.

حداقل سیستم مورد نیاز برای نصب و اجرای هر نرم‌افزاری، به نسخه آن نرم‌افزار نیز بستگی دارد. در صورت پایین بودن مشخصات سیستم شما نسبت به فهرست بالا، توصیه می‌کنیم از نسخه‌های قدیمی‌تر سپ استفاده کنید. البته در برخی از موارد، نسخه‌های جدید بر روی سیستم‌های ضعیف‌تر اجرا می‌شود. با این وجود، سرعت کار با نرم‌افزار، مدت زمان اجرای تحلیل‌ها، دقت نتایج به دست آمده، کیفیت خروجی‌های گرافیکی و بسیاری دیگر از پارامترهای مرتبط با عملکرد نرم‌افزار تحت تاثیر قرار می‌گیرند.

منابع یادگیری نرم افزار سپ 2000

منابع یادگیری نرم افزار SAP2000، به دو گروه منابع نوشتاری و منابع ویدیویی تقسیم می‌شوند. این دو گروه، خود در دو زیرمجموعه منابع آفلاین و آنلاین قرار می‌گیرند. در این بخش، قصد داریم

راهنمای نرم افزار سپ 2000

اولین گزینه برای یادگیری هر نرم‌افزاری، راهنمای رسمی آن است. نرم افزار SAP 2000، از یک راهنمای جامع به همراه‌های مثال‌های متعدد بهره می‌برد. برای دسترسی به این راهنما، پس از ورود به نرم‌افزار، بر روی منوی «Help» کلیک کنید.

گزینه‌های منوی Help در برنامه سپ 2000
گزینه‌های منوی Help در برنامه سپ 2000

با انتخاب گزینه «Content and Index»، پنجره راهنمای نرم‌افزار به نمایش درمی‌آید. این پنجره، حاوی بسیاری از اطلاعات مورد نیاز کاربر برای یادگیری سپ است.

صفحه راهنمای نرم افزار سپ 2000

معرفی نرم‌افزار، تشریح فرایند مدل‌سازی، تحلیل و طراحی، بررسی قابلیت‌های ویژه، حل مثال‌های متنوع، توضیح عملکرد ابزارهای منوها و تفسیر خروجی‌ها، از مطالبی هستند که در راهنمای نرم‌افزار پوشش داده می‌شوند. علاوه بر محتویات پنجره راهنما، مستندات سپ 2000 نیز منابع خوبی برای یادگیری این نرم‌افزار هستند. با کلیک بر روی گزینه «Documentations» در منوی Help، پنجره‌ای حاوی تمام مستندات قابل دسترس نمایش داده می‌شود.

پنجره مستندات نرم افزار سپ 2000

مستندات برنامه سپ، با فرمت PDF در مسیر نصب نرم‌افزار قرار دارند. با کلیک بر روی گزینه مورد نظر، فایل PDF مربوط به آن در کامپیوتر باز می‌شود. راهنما و مستندات نرم افزار سپ 2000، حاوی اطلاعات آموزشی با ارزشی هستند. با این وجود، چینش مطالب در این منبع، کاربران مبتدی را سردرگم می‌کند. به همین دلیل، راهنما و مستندات، بهترین گزینه برای شروع یادگیری نرم افزار سپ 2000 محسوب نمی‌شوند. علاوه بر این، کاربران برای بهره‌گیری از این منابع، باید بر روی زبان انگلیسی، تسلط نسبی داشته باشند.

کتاب آموزش نرم افزار سپ 2000

کتاب‌ها و جزوه‌های آموزش نرم افزار سپ 2000، معمولا ترجمه راهنما و مستندات هستند. مزیت این منابع نسبت به دیگر منابع نوشتاری، مرتب بودن محتوای آن‌ها و عدم نیاز به تسلط بر روی زبان انگلیسی است. از محدودیت‌های کتاب و دیگر منابع نوشتاری در یادگیری نرم‌افزارهای تخصصی، می‌توان به درک نسبتا دشوار روند کار با ابزارها و اجرای دستورات اشاره کرد.

کتاب آموزش نرم افزار سپ 2000

علاوه بر موارد ذکر شده، برخی از کتاب‌ها، مثال‌های کاربردی کمی را پوشش می‌دهند. همین موضوع، آن‌ها را فقط برای یادگیری در سطوح مقدماتی مناسب می‌کند. به علاوه، این منابع در اغلب موارد به صورت فیزیکی مورد استفاده قرار می‌گیرند. در صورت تمایل به خواندن کتاب‌ها در کامپیوتر و غیره، به خرید نسخه الکترونیکی آن‌ها نیاز خواهید داشت.

فیلم آموزش نرم افزار سپ 2000

بهترین منبع برای شروع یادگیری نرم افزار SAP2000 و دیگر نرم‌افزارهای تخصصی، فیلم آموزشی است که از محبوبیت بالایی نزد دانشجویان و علاقه‌مندان به یادگیری برخودار شده‌اند. دلیل این موضوع، مزیت‌های فراوان آن‌ها نسبت به منابع نوشتاری است.

اموزش ویدیویی سپ 2000
برای مشاهده این دوره آموزشی + اینجا کلیک کنید.

انعطاف‌پذیری در زمان و مکان یادگیری، قابل درک بودن روند اجرای دستورات، امکان یادگیری در سطوح مقدماتی تا پیشرفته در یک آموزش، امکان انتخاب آموزش تخصصی با توجه به مسئله مورد نظر و غیره، از مزایای منابع ویدیویی آموزش برنامه سپ 2000 هستند. علاوه بر این، این منابع را می‌توان به صورت آنلاین و آفلاین مورد استفاده قرار داد.

بهترین ورژن سپ 2000 کدام است ؟

هنگام انتخاب بهترین ورژن سپ 2000، ابتدا باید مشخص کنید که هدف شما از نصب این نرم‌افزار چیست. علاوه بر این، آیا قصد دارید سپ را برای مقاصد آموزشی مورد استفاده قرار دهید یا به دنبال یک ابزار مناسب برای تحلیل پروژه‌های واقعی هستید.

بهترین ورژن سپ 2000 برای یادگیری

در اغلب موارد، بهترین ورژن برنامه SAP و هر نرم‌افزار دیگری، آخرین نسخه ارائه شده از آن است؛ چراکه نسخه‌های جدید، برای رفع مشکلات یا اصطلاحا باگ‌های نسخه‌های قبلی و اضافه کردن قابلیت‌های جدید عرضه می‌شوند. اگر قصد یادگیری خودآموز و بدون هیچ منبع آموزشی را دارید، ما نیز نصب آخرین نسخه از نرم‌افزار سپ 2000 را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

در صورت شروع یادگیری با استفاده از منابعی نظیر کتاب و فیلم‌های آموزشی، نسخه‌ای را انتخاب کنید که با نسخه معرفی شده در منبع یادگیری مطابقت داشته باشد؛ یا حداقل تفاوت چندانی با آن نداشته باشد.

بهترین ورژن سپ 2000 برای پروژه‌ها

بهترین نسخه سپ 2000 برای استفاده در پروژه‌های واقعی، یکی از نسخه‌های پایدار این نرم‌افزار است. مهندسان باتجربه و حرفه‌ای، معمولا از نسخه‌ای استفاده می‌کنند که از صحیح بودن نتایج آن اطمینان دارند و بر روی ابزارهای نرم‌افزار و رابط کاربری آن نیز تسلط کافی دارند.

آموزش مقدماتی رابط کاربری نرم افزار SAP2000

اولین قدم در یادگیری برنامه سپ، آشنایی با رابط کاربری، ابزارها و قابلیت‌های آن است. نرم افزار SAP2000، از یک رابط کاربری ساده بهره می‌برد. تصویر زیر، بخش‌های مختلف این رابط را نمایش می‌دهد.

رابط کاربری نرم افزار سپ 2000
برای مشاهده رابط کاربری سپ 2000 در ابعاد بزرگ‌تر + اینجا کلیک کنید.

بخش‌های شماره‌گذاری شده در رابط کاربری سپ 2000 عبارت هستند از:

  1. نوار عنوان اصلی: محدوده نمایش عنوان نرم‌افزار، نسخه نرم‌افزار، نام پروژه در حال کار و کلیدهای اصلی ویندوز
  2. نوار منوها: محدوده نمایش گزینه‌های موجود برای دسترسی به دستورات، ابزارها و تنظیمات مختلف
  3. نوارهای ابزار: محدوده‌های اختصاص یافته برای دسترسی سریع به برخی از ابزارهای پرکاربرد نظیر ابزارهای بزرگ‌نمایی/کوچک‌نمایی، اسنپ و نما
  4. پنجره نما: محل اصلی مدل‌سازی و محدوده نمایش نماهای مختلف مدل و خروجی‌های گرافیکی تحلیل
  5. نوار وضعیت: محدوده اعلان وضعیت فعلی نرم‌افزار، عملکرد ابزار فعال، نوع/تعداد المان‌های انتخابی
  6. منوی بازشونده سیستم مختصات: فهرست کشویی گزینه‌های موجود برای انتخاب سیستم مختصات ترسیم و شبکه‌بندی
  7. منوی بازشونده یکاها: محل نمایش یکای فعلی نرم‌افزار و فهرست کشویی گزینه‌های موجود برای سیستم انتخاب یکاهای مورد نظر

در ادامه، اصلی‌ترین بخش‌های رابط کاربری SAP 2000 را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

نوار منوها در برنامه سپ 2000

«نوار منوها» (Menu bar)، تمام ابزارهای مورد نیاز برای کار با نرم‌افزار را در اختیار کاربر قرار می‌دهد. ابزارهای نرم افزار SAP، بر اساس عملکرد، در 13 منو قرار می‌گیرند.

نوار منوها در نرم افزار سپ 2000

منوهای سپ بر اساس روند مدل‌سازی، تحلیل و طراحی چیده شده‌اند. این منوها از چپ به راست عبارت هستند از:

  • «منوی فایل» (File Menu)
  • «منوی ویرایش» (Edit Menu)
  • «منوی نما» (View Menu)
  • «منوی تعریف» (Define Menu)
  • «منوی ترسیم» (Draw Menu)
  • «منوی انتخاب» (Select Menu)
  • «منوی اختصاص» (Assign Menu)
  • «منوی تحلیل» (Analysis Menu)
  • «منوی نمایش» (View Menu)
  • «منوی طراحی» (Design Menu)
  • «منوی گزینه‌ها» (Options Menu)
  • «منوی ابزارها» (Tools Menu)
  • «منوی راهنما» (Help Menu)

عنوان هر یک از منوهای بالا، معرف عملکرد آن‌ها است. به عنوان مثال، در تصویر زیر، ابزارهای موجود در منوی فایل را مشاهده می‌کنید. این ابزارها، به منظور اجرای عملکردهای مرتبط با فایل‌های نرم‌افزار نظیر ایجاد فایل جدید، باز کردن فایل‌های موجود، ذخیره فایل‌ها، وارد کردن فایل‌های نرم‌افزارهای دیگر، ذخیره فایل با فرمت نرم‌افزارهای دیگر، پرینت گرفتن از خروجی‌ها و غیره مورد استفاده قرار می‌گیرند.

منوی File در SAP2000

وجود آیکون در کنار عنوان ابزارهای زیرمجموعه منوها، به معنای وجود آن ابزارها در نوار ابزار است.

نوار ابزار در برنامه سپ 2000

از دیگر بخش‌های مهم و پرکاربرد رابط کاربری نرم افزار SAP 2000، «نوار ابزار» (Toolbar) است. این بخش، به منظور دسترسی سریع به دستورات و ابزارهای متداول مورد استفاده قرار می‌گیرد. هنگام اجرای نرم‌افزار، دو نوار ابزار به نمایش درمی‌آید. نوار ابزار افقی در بالای صفحه، به صورت پیش‌فرض، پرکاربردترین ابزارهای منوهای فایل، ویرایش، نما، نمایش و طراحی را در خود جای می‌دهد. نوار ابزار کناری در سمت چپ صفحه نیز به طور پیش‌فرض، برخی از ابزارهای پرکاربرد منوهای ترسیم و در انتخاب را دربرمی‌گیرد.

نوار ابزار کناری در برنامه سپ 2000

موقعیت مکانی و ابزارهای موجود در نوارهای ابزار سپ 2000، قابل ویرایش هستند. روش‌های مختلفی برای ویرایش این بخش از رابط کاربری سپ وجود دارد. به عنوان مثال، با کلیک راست بر روی نوارهای ابزار، فهرستی مشابه تصویر زیر به نمایش درمی‌آید. گروه‌های موجود برای حذف یا اضافه به نوار ابزار در این فهرست قرار دارند. با کلیک بر روی هر عنوان، امکان ویرایش نوار ابزار فراهم می‌شود.

منوی کلیک راست بر روی نوار ابزار سپ

در انتهای راست هر گروه، یک فلش رو به پایین وجود دارد. با کلیک بر روی این فلش، فهرست عنوان ابزارهای نمایان و پنهان ظاهر می‌شود. با کلیک بر روی هر عنوان می‌توان آن را به نوار ابزار اضافه یا از نوار ابزار حذف کرد.

فهرست ابزارهای فعال در هر گروه نوار ابزار

با کلیک چپ بر روی انتهای چپ هر گروه (بخش جداکننده)، نگه داشتن کلیک و جابجا کردن ماوس، امکان تغییر موقعیت ابزارها فراهم می‌شود. هر گروه را می‌توان به موقعیت‌های مختلف در نوار ابزار فعلی، موقعیت دلخواه در نوار ابزار دیگر (افقی یا کناری) یا حتی درون صفحه منتقل کرد.

سفارشی کردن نوار ابزار در SAP 2000

پنجره نما در برنامه سپ 2000

آخرین بخش رابط کاربری سپ 2000 که در این مقاله مورد بررسی قرار می‌دهیم، پنجره‌های نما یا «ویوپورت» (Viewport) است. ویوپورت‌ها، محدوده ساخت و نمایش مدل هستند. هنگام ساخت یک مدل جدید، سپ، محدوده مدل‌سازی را به دو پنجره تقسیم می‌کند. نوع این پنجره‌ها در عنوان آن‌ها (بخش بالا-چپ پنجره) مشخص می‌شود. به عنوان مثال، در تصویر زیر، شبکه‌بندی مدل جدید در دو نما (نمای سه‌بعدی در سمت راست و نمای دید از بالا در سمت چپ) به نمایش درآمده‌اند.

نمای سه بعدی و دوبعدی در سپ 2000

در قسمت بالا-راست هر نما، دو کلید وجود دارد. کلید اول برای بستن نما و کلید دوم برای اضافه کردن نمای جدید مورد استفاده قرار می‌گیرد. هنگام کلیک بر روی کلید دوم (فلش رو به پایین)، عنوان نمای فعلی و گزینه‌ای با عنوان «Add New Window» به نمایش درمی‌آید.

کلیدهای نما

در صورت کلیک بر روی گزینه Add New Window، زبانه جدیدی در کنار زبانه نمای فعلی اضافه می‌شود. زاویه دید نمای جدید مشابه با نمای فعلی خواهد بود. برای تغییر زاویه دید، می‌توانیم از ابزارهای منوی View استفاده کنیم. در بخش «آموزش نرم افزار سپ 2000 با مثال»، نحوه تغییر زاویه دید نماها را توضیح خواهیم داد.

دو زبانه نما

گزینه‌های زیادی برای جانمایی پنجره‌های نما وجود دارند. اگر عنوان هر نما را با کلیک چپ بکشیم، دکمه‌های زیر در نرم‌افزار ظاهر می‌شوند. این دکمه‌ها، امکان جانمایی دقیق نمای مورد نظر در بخش‌های مختلف صفحه را فراهم می‌کنند.

گزینه های جانمایی نما در نرم افزار سپ 2000

به عنوان مثال، با استفاده از این دکمه، می‌توانیم چینش پنجره‌ها را به صورت زیر تغییر دهیم.

چینش یه نما در سپ

در دو بخش بعدی، قابلیت‌های نرم افزار SAP2000 را به صورت تئوری و عملی (همراه با یک مثال) معرفی می‌کنیم. در رابطه با مباحث و نرم‌افزارهای تخصصی مهندسی سازه، فرادرس، مجموعه‌‌ای از فیلم‌های آموزشی جامع و کاربردی را تهیه کرده است که می‌توانند به شما در یادگیری این مطلب کمک کنند. لینک مشاهده عتاوین آموزشی این مجموعه در ادامه آورده شده است.

ویژگی ها و قابلیت های نرم افزار سپ 2000 چه هستند ؟

SAP2000، مجموعه جامعی از ابزارهای مورد نیاز برای مدل‌سازی، تحلیل و طراحی سازه به همراه گزارش‌گیری از خروجی‌های مدل را در اختیار کاربران قرار می‌دهد. ویژگی‌ها، ابزارها و قابلیت‌های سپ بسیار متنوع هستند و اغلب نیازهای مهندسان سازه را برطرف می‌کنند. در این بخش، قابلیت‌های برنامه سپ 2000 را مورد بررسی قرار می‌دهیم.

سفارشی سازی کامل رابط کاربری گرافیکی

نرم افزار SAP2000، از یک رابط گرافیکی واحد برای اجرای فعالیت‌های مدل‌سازی، تحلیل، طراحی و تهیه گزارش بهره می‌برد. یکی از قابلیت‌های جذاب این نرم‌افزار، امکان سفارشی‌سازی کامل نحوه چینش پنجره‌ها و نوارهای ابزار است. به این ترتیب، کاربر می‌تواند رابط کاربری را به طور دلخواه تغییر دهد و بهره‌وری کار خود را بهبود بخشد.

رابط کاربری سفارشی سپ 2000

انعطاف پذیری در ویرایش مدل

قابلیت ایجاد چندین نمای مختلف از مدل، تثبیت کردن پنجره‌ها در نواحی دلخواه و استفاده از فرم‌های شناور، انعطاف‌پذیری سپ 2000 و توانایی کاربر در ویرایش مدل را به میزان قابل‌توجهی افزایش می‌دهد.

نماهای چندگانه

در نرم افزار SAP2000، دیگر نیازی به رفتن به پنجره‌های مختلف برای مشاهده مدل اصلی، خروجی تحلیل، نمودارها و غیره ندارید. با فعال کردن نماهای چندگانه، تمام خروجی‌ها و گزارش‌های مدنظر شما در یک صفحه به نمایش درمی‌آیند.

نماهای چندگانه در sap2000

فرم های شناور

یکی از قابلیت‌های کاربردی سپ 2000، فرم‌های شناور است. با استفاده از این قابلیت، دیگر نیازی به رفتن به مسیرهای تکراری برای وارد کردن پارامترهای مدل و انتخاب گزینه‌های مختلف ندارید. فرم‌های شناور، در حین مدل‌سازی بازمی‌مانند تا در صورت نیاز، پارامترها و گزینه‌های مختلف را به سرعت تغییر دهید.

فرم های شناور در برنامه سپ 2000

پنجره های ثابت

SAP2000، امکان ایجاد پنجره‌ها و نماهای مختلف را برای ویرایش بهتر مدل و نمایش داده‌ها فراهم می‌کند. هیچ محدودیتی در تعداد این پنجره‌ها وجود ندارد.

قابلیت های مدلسازی نرم افزار 2000

در این بخش، برخی از قابلیت‌های کاربردی نرم افزار SAP2000 در زمینه مدلسازی را معرفی می‌کنیم.

محیط مدلسازی سه بعدی مبتنی بر شی

رابط کاربری و محیط مدل‌سازی مبتنی بر شیء در برنامه سپ، به کاربر این اجازه را می‌دهد تا با سرعت بالا، سازه را مدلسازی کند و درگیر موانع مختلف در مسیر یادگیری نشود.

مش بندی پیشرفته و کارآمد

اجرای تحلیل سازه‌های مهندسی، نیازمند مش‌بندی مدل است. در سپ 2000، گزینه‌های متعددی برای این کار وجود دارد. از قابلیت‌های برجسته SAP در این زمینه می‌توان به امکان ادغام مش‌هایی اشاره کرد که به طور مستقل ایجاده شده‌اند. به این ترتیب، مش‌های درون المان‌های قاب، پوسته و جسم توپر، به صورت متناسب با یکدیگر ترکیب می‌شوند.

ابزارهای متنوع برای مدل‌سازی بدون مرز

گزینه‌های مدلسازی فراوان نظیر ابزارهای ویرایش تعاملی پایگاه داده، تعیین مرز دیافراگم، مرزبندی لبه‌ها و طراحی مقاطع، کاربران سپ 2000 را قادر به مدل‌سازی هر نوع سازه‌ای می‌کند. در ادامه، به معرفی برخی از این ابزارها می‌پردازیم.

ویرایش تعاملی پایگاه داده

«ویرایش تعاملی پایگاه داده» (Interactive Database Editing)، یکی از قابلیت‌های جذاب و کاربردی در اغلب نرم‌افزاهای شرکت CSi است. این قابلیت، امکان ویرایش مستقیم داده‌های مدل را از طریق یک‌سری جداول مخصوص فراهم می‌کند. این ابزار قدرتمند، سرعت ساخت و اصطلاح مدل را به میزان قابل توجهی افزایش می‌دهد.

ویرایش تعاملی پایگاه داده در نرم افزار سپ 2000

تعریف محدودیت های مرزی دیافراگم

در SAP2000، دیافراگم‌ها به دو صورت صلب و نیمه‌صلب تعریف می‌شوند. سختی صفحه‌ای دیافراگم‌های صلب، بی‌نهایت است. بنابراین، این المان‌ها تحت تغییر شکل قرار نمی‌گیرند و نیروهای مربوطه را گزارش نمی‌کنند. در طرف مقابل، دیافراگم‌های نیمه‌صلب، سختی و رفتار مشابه با واقعیت را شبیه‌سازی می‌کنند. نتایج حاصل از این دو گزنه، تفاوت چندانی با یکدیگر ندارند. با این وجود، سرعت محاسبات در حالت نیمه‌صلب، بیشتر از حالت صلب است.

تعریف محدودیت های مرزی دیافراگم در سپ 2000

ابزارهای مش بندی

گوشه‌های مدل در سپ 2000، به صورت خودکار مش‌بندی می‌شوند. این قابلیت، مشکل عدم تطابق مش‌ها در بخش‌های مختلف را حل می‌کند. به عنوان مثال، اگر نقاط گره‌ای در یک رمپ و دیواره با یکدیگر مطابقت نداشته باشند، SAP، با استفاده از یک الگوریتم داخلی خود، آن‌ها را مانند یک زیپ به هم پیوند می‌زند.

ابزارهای مش‌بندی در SAP 2000

تعریف عضوهای سازه ای

تمامی عضوهای سازه‌ای مورد نیاز برای طراحی ساختمان در SAP2000 قابل تعریف هستند. از مهم‌ترین عضوهای سازه‌ای در این نرم‌افزار می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • المان‌های قاب و اتصالات
  • تیر و ستون
  • مقاطع منشوری و غیرمنشوری
  • پوسته‌های خطی و غیرخطی
  • المان کابل
  • المان تاندون
  • اجسام توپر
  • المان اتصال و پیوند
  • فنرها
  • مفصل‌ها

مدیریت آسان اتصالات و قاب‌ها

یکی از قابلیت‌های کاربردی سپ 2000، ایجاد اتصالات در محل تقاطع المان‌های سازه‌ای یا اتصالات داخلی در حین مش‌بندی المان‌های سازه‌ای است. مختصات، مشخصات و جابجایی اتصالات، به صورت گرافیکی در محدوده مدل‌سازی یا به صورت جدول نمایش داده می‌شوند.

عضوهای فشاری و کششی

المان قاب در SAP 2000، با استفاده از یک فرمول سه‌بعدی، فعل و انفعالات بین تیر و ستون نظیر خمش دومحوره، پیچش، تغییر شکل تک‌محوره و تغییر شکل برشی دو محوره را محاسبه می‌کند. سپ، از یک کتابخانه جامع برای تعریف خواص برای مقاطع بتنی، فولادی و کامپوزیتی بر اساس استانداردهای بین‌المللی بهره می‌برد.

مقاطع منشوری و غیرمنشوری

«Section Designer»، یکی از ابزارهای مشترک در نرم‌افزارهای سپ، ایتبس و CsiBridge است که امکان مدل‌سازی و تحلیل مقاطع سفارشی را فراهم می‌کند. این ابزار، در ارزیابی خواص عضوها و رفتار غیرخطی آن‌ها (مانند رفتار غیرخطی مفصل و مفصل PMM) کاربرد دارد. به طور کلی، مدل‌سازی تمام مقاطع منشوری و غیرمنشوری در سپ نرم افزار 2000 امکان‌پذیر است.

مقاطع منشوری و غیر منشوری در SAP2000

پوسته های خطی و غیرخطی

المان «Shell»، یک المان سطحی است که به منظور مدل‌سازی رفتار غشا، ورق و پوسته در سازه‌های صفحه‌ای و سه‌بعدی مورد استفاده قرار می‌گیرد. این المان، به صورت همگن یا لایه‌ای تعریف می‌شود. در صورت تعریف پوسته‌های لایه‌ای، تعریف رفتار غیرخطی و پلاستیک در دیوارهای برشی بتن‌آرمه، ورق‌های فولادی و دیگر نواحی المان محدود در تحلیل پوش-آور نیز امکان‌پذیر خواهد بود. پوسته‌های لایه‌ای، در تعیین رابطه نیرو-تغییر شکل برای مفصل‌های فولادی و بتنی کاربرد دارند.

پوسته های خطی و غیر خطی در نرم افزار سپ 2000

المان کابل

«Cable»، از المان‌های غیرخطی مورد استفاده برای مدل‌سازی رفتار کابل‌های بلند است. هنگام تعریف این نوع المان، سپ 2000، روابط غیرخطی مرتبط با سختی کششی و تغییر شکل‌های بزرگ را به طور پیش‌فرض در نظر می‌گیرد.

المان تاندون

نرم افزار سپ 2000، امکان رسم ساده المان «Tendon» به شکل خط مستقیم، سهمی، منحنی دایره‌ای و هر شکل دلخواهی دیگری را فراهم کرده است. علاوه بر این می‌توان بارهای تاندون و تمام هدررفت‌های آن را نیز به راحتی تعریف کرد.

المان اتصال

«Link»، المان معرف نوع اتصال بین المان‌ها است. رفتار المان اتصال به سه گروه خطی، غیرخطی یا وابسته تقسیم می‌شود. برخی از انواع گزینه‌های موجود برای تعیین رفتار این المان عبارت هستند از:

  • خطی
  • الاستیک چندخطی
  • پلاستیک چندخطی
  • شکاف (گپ)
  • گیره
  • میراگر
  • عایق اصطکاکی
  • عایق لاستیکی
  • عایق حرارتی
  • فنرهای وابسته با فرکانس
  • میراگرهای وابسته به فرکانس

فنر

تکیه‌گاه‌های فنری، یکی از انواع المان‌های اتصال هستند که به منظور اتصال درزهای الاستیکی به زمین مورد استفاده قرار می‌گیرند. این المان‌ها می‌توانند ماهیت خطی یا غیرخطی داشته باشند. در تکیه‌های غیرخطی، امکان مدل‌سازی اتصال از نوع شکاف (فشاری)، الاستیک چندخطی (فنر پلاستیک)، میراگر ویسکوز و عایق‌های پایه وجود دارد.

مفصل

نرم افزار SAP2000، امکان ایجاد مفصل و اختصاص خواص مرتبط با آن برای اجرای تحلیل‌های پوش-آور را فراهم می‌کند. رفتار مواد غیرخطی در المان‌های قاب (تیر/ستون/مهاربند)، با تعریف مفصل‌های الیافی مدل‌سازی می‌شود. به این ترتیب، می‌توان مصالح ترکیبی نظیر بتن‌آرمه و شکل‌های پیچیده را در سازه مدل کرد.

قابلیت های بارگذاری در نرم افزار سپ 2000

تعریف بارهای وارده، یکی از مهمترین مراحل مدل‌سازی، تحلیل و طراحی سازه‌ها است. SAP2000، امکان تعریف انواع بارها از جمله بارهای استاتیک، لرزه‌ای، باد، متحرک/زنده، حرارتی، جابجایی، نیرو/گشتاور و امواج را فراهم می‌کند.

بارگذاری لرزه ای

سپ 2000، بارهای لرزه‌ای و باد را به صورت خودکار و بر اساس استاندارد انتخابی به سازه وارد می‌کند. با انتخاب هر استاندارد، الگوی بارگذاری بر اساس مقادیر و تنظیمات پیش‌فرض آن استاندارد به مدل اعمال می‌شوند. کاربر می‌تواند این مقادیر را بررسی کرده و در صورت نیاز، آن‌ها را تغییر دهد.

بارگذاری لرزه ای در برنامه سپ 2000

بارگذاری باد به سازه باز

اعمال بار باد به سازه باز، از قابلیت‌های منحصر به فرد نرم افزار سپ 2000 است. این قابلیت، هنگام انتخاب استانداردهای ASCE در دسترس کاربر قرار می‌گیرد.

بارگذاری باد به سازه باز در SAP 2000

بارگذاری نیرو - گشتاور

اعمال نیرو و گشتاور متمرکز به اتصالات و المان‌های قاب، یکی دیگر از گزینه‌های بارگذاری در SAP2000 است. این نوع بارگذاری با الگوی گسترده یا ذوزنقه‌ای انجام می‌گیرد.

بارگذاری نیرو - گشتاور در SAP

بارگذاری حرارتی

بارهای حرارتی، باعث ایجاد کرنش‌های حرارتی در المان قاب می‌شوند. مقدار این کرنش‌ها از ضرب ضریب انبساط حرارتی در تغییرات دما به دست می‌آید. تمام بارهای حرارتی، بیانگر تغییرات دمایی هستند. در تحلیل‌های خطی، تغییرات دما نسبت به حالت بدون تنش و در تحلیل‌های غیرخطی، این تغییرات نسبت به دمای قبلی تعیین می‌شود.

بارگذاری حرارتی در نرم افزار سپ 2000

بارگذاری جابجایی

بارگذاری جابجایی، تاثیر نشست تکیه‌گاه و دیگر جابجایی‌های القایی بزرگ بر روی سازه را مشخص می‌کند. این نوع بارگذاری، بر روی محدودیت‌ها و تکیه‌گاه‌های فنری خطی/غیرخطی اعمال می‌شود.

بارگذاری جابجایی در برنامه سپ

بارگذاری موجی

بارگذاری موجی، قابلیتی برای اعمال بارهای ناشی از امواج، جریان، شناوری و باد بر روی سازه است. بارگذاری خطی استاتیک چندمرحله‌ای در نرم افزار سپ 2000، امکان شبیه‌سازی حرکت موج از داخل سازه را فراهم می‌کند. علاوه بر این، با اعمال شرایط بارگذاری دینامیک (تاریخچه زمانی)، تاثیر اینرسی در حین حرکت موج درون سازه نیز برای انجام محاسبات دقیق‌تر مدنظر قرار می‌گیرد.

بارگذاری موجی در سپ

قابلیت های تحلیلی نرم افزار سپ 2000

قابلیت‌های تحلیلی SAP2000 بسیار متنوع و انعطاف‌پذیر هستند. از این‌رو، کاربر می‌تواند طیف وسیعی از تحلیل‌ها را بر روی سازه انجام دهد. از تحلیل‌های قابل اجرا در سپ می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • تحلیل استاتیک
  • تحلیل خطی
  • تحلیل دینامیک
    • طیف پاسخ
    • تاریخچه زمانی
  • تحلیل غیرخطی
    • تحلیل کمانش غیرخطی
    • تحلیل انتگرال‌گیری مستقیم زمانی
    • تحلیل پی-دلتا
    • تحلیل ساخت مرحله‌ای
    • تحلیل خزش و جمع‌شدگی

تحلیل استاتیک

سپ 2000، قادر به اجرای تحلیل‌های استاتیک خطی و چندمرحله‌ای است تحلیل استاتیک خطی سازه، بر اساس دستگاه معادلات خطی و رابطه Ku=r انجام می‌شوند. برخی از الگوهای بارگذاری، ماهیت چندمرحله‌ای دارند. در این الگوها، چندین الگوی بارگذاری مجزا نظیر بار وسایل نقلیه، بار زنده و بار موج در مراحل مختلف به سازه وارد می‌شوند.

تحلیل دینامیک

محاسبه مدهای ارتعاشی (به کمک بردارهای ریتز یا ایگن)، تحلیل طیف پاسخ و تحلیل تاریخچه زمانی، از تحلیل‌های دینامیک در نرم افزار سپ 2000 هستند که به منظور ارزیابی هر دو رفتار خطی و غیرخطی مورد استفاده قرار می‌گیرند. تحلیل طیف پاسخ، ماهیت آمار و احتمالاتی دارد. این تحلیل، رفتار سازه در برابر بارگذاری لرزه‌ای را مورد بررسی قرار می‌دهد.

تحلیل تاریخچه زمانی، رفتار سازه در برابر زلزله و دیگر بارهای لرزه‌ای نظیر انفجار، حرکت ماشین‌آلات سنگین، باد، امواج و غیره را ارزیابی می‌کند این تحلیل نیز مانند تحلیل طیف پاسخ، هم به صورت خطی و هم به صورت غیرخطی قابل اجرا است.

تحلیل کمانش غیرخطی

در تحلیل استاتیک کمانش غیرخطی، بار کل به صورت تدریجی اعمال می‌شود. سختی و عکس‌العمل سازه در هر گام مورد ارزیابی قرار می‌گیرد. در فاصله بین هر گام، سختی مدل با توجه به اثرات پی-دلتا، جابجایی بزرگ و یا رفتار غیرخطی مصالح تغییر می‌کند. این تحلیل، نتایج واقعی‌تری را نسبت به تحلیل کمانش خطی ارائه می‌دهد.

تحلیل انتگرال‌گیری مستقیم زمانی

تحلیل انتگرال‌گیری مستقیم زمانی، روشی دقیق و کارآمد است که طیف وسیعی از مسائل نظیر تغییر شکل‌های بزرگ و دیگر رفتارهای به شدت غیرخطی را پوشش می‌دهد. ویژگی تحلیل انتگرال‌گیری مستقیم زمانی، امکان ادغام آن با دیگر تحلیل‌های غیرخطی نظیر تحلیل ساخت مرحله‌ای است. این ویژگی، کاربردهای این تحلیل را بیش از پیش می‌کند.

تحلیل انتگرال‌گیری مستقیم زمانی در نرم افزار سپ 2000

تحلیل پی دلتا

تحلیل «پی-دلتا» (P-Δ)، به منظور ارزیابی اثر نرم‌شوندگی فشاری و سخت‌شوندگی کششی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تحلیل ساخت مرحله ای

تحلیل ساخت مرحله‌ای یا ساخت تدریجی در نرم افزار سپ 2000، امکان تعریف چندین گام برای اضافه یا حذف کردن بخش‌های مختلف سازه و اعمال بار به آن بخش‌ها را می‌دهد. این تحلیل، امکان بررسی رفتارهای وابسته به زمان نظیر پیری، خزش و جمع‌شدگی را فراهم می‌کند.

قابلیت های طراحی نرم افزار سپ 2000

طراحی در SAP2000، به طور کامل با فرایند تحلیل سازه ادغام شده است. طراحی اسکلت‌های فولادی، بتن‌آرمه، آلومینیوم، نورد سرد و غیره، به صورت خودکار و بر اساس استانداردهای بین‌المللی انجام می‌شوند.

طراحی سازه فولادی

طراحی سازه‌های فولادی در سپ 2000، با استفاده از آیین‌نامه‌های معتبر و به منظور بهینه‌سازی ابعاد عضوهای سازه‌ای انجام می‌گیرد. نرم‌افزار به کاربر اجازه می‌دهد تا نتایج طراحی تمام عضوها را مشاهده کند و پارامترهای طراحی یا مشخصات مقاطع را تغییر دهد.

طراحی سازه بتنی

طراحی اسکلت بتن‌آرمه در SAP2000، شامل محاسبه حداقل مساحت میلگردها، اجرای دستورالعمل‌های طراحی، مشاهده نتایج، مرور خروجی‌ها و اصلاح پارامترها می‌شود.

طراحی سازه آلومینیومی

قابلیت‌های طراحی قاب آلومینیومی در سپ 2000، برای ساخت شاه‌تیرهای مستقیم و منحنی کاربرد دارد. از ویژگی‌های طراحی سازه آلومینیومی در SAP می‌توان به محاسبه خودکار ضرایب بزرگ‌نمایی، ضرایب K، گشتاورهای تک/دو محوری و برش اشاره کرد.

طراحی سازه فولادی نور سرد

طراحی سازه فولادی نور سرد در برنامه سپ برای مقاطع Z ،C و کلاهی شکل انجام می‌شود. مرور تعاملی نتایج طراحی و بازنویسی پارامترها، دو قابلیت بارز از چند قابلیت کاربردی طراحی در SAP2000 هستند.

فهرست انتخاب خودکار مقاطع

یکی دیگر از قابلیت‌های طراحی در سپ 2000، امکان انتخاب مقاطع از پیش تعریف شده از فهرست مخصوص این کار است. هنگام اختصاص یک مقطع آماده به عضوهای سازه، نرم‌افزار، اقتصادی‌ترین و کافی‌ترین مشخصات را برای مقطع در نظر می‌گیرد. این قابلیت برای طراحی سازه‌های فولادی، آلومینیومی و فولادی نورد سرد قابل استفاده است. البته پیش از انتخاب از فهرست انتخاب خودکار مقاطع، باید مشخصات حداقل دو مقطع تعیین شده باشد.

قابلیت های گرفتن و نمایش خروجی

دسترسی به گزینه‌های موجود برای گرفتن و نمایش خروجی‌های نرم افزار سپ 2000، بسیار ساده و کاربردی است. از قابلیت‌های مرتبط با خروجی در SAP می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • طراحی نهایی عضوها
  • هندسه تغییر یافته مدل بر اساس ترکیبات بارگذاری یا شکل مود
  • نمودارهای گشتاور، نیروی برشی و نیروی محوری
  • نمایش عکس‌العمل برشی از عضوها
  • انیمیشن جابجایی‌های وابسته به زمان

برنامه سپ، به طور خودکار از تصاویر و داده‌های خروجی گزارش‌های جامع تهیه می‌کند. قالب‌های آماده و قابل ویرایش متعددی برای تهیه این گزارش‌ها در اختیار کاربران قرار می‌گیرند.

گزارش گیری در سپ 2000

خروجی در قالب جدول

SAP2000، امکان نمایش تمام داده‌های ورودی، نتایج تحلیل‌ها و نتایج طراحی را در قالب جدول فراهم کرده است. این جداول از قابلیت مرتب‌سازی سریع، برش، کپی و Paste در نرم‌افزارهای دیگر پشتیبانی می‌کنند. علاوه بر این، کاربران می‌توانند به راحتی جداول داده‌ها را در قالب فایل‌های اکسس، اکسل، ورد، HTML و TEXT پرینت یا ذخیره کنند.

قابلیت پشتیبانی از نرم افزارهای دیگر

آخرین قابلیت کاربردی نرم افزار سپ 2000 که در این مقاله به آن می‌پردازیم، پشتیبانی از دیگر نرم‌افزارهای تخصصی حوزه مدل‌سازی، تحلیل و طراحی سازه‌ها است. برخی از نرم‌افزارها و فرمت‌های پشتیبانی شده توسط SAP2000 عبارت هستند از:

امکان ذخیره داده‌های برنامه سپ برای وارد کردن به نرم‌افزار مایکروسافت اکسس وجود دارد. در صورت تحلیل سازه با استفاده از نرم‌افزارهایی نظیر استاد، FrameWorks Plus و STRUDL، می‌توان خروجی تحلیل را به درون SAP وارد کرد و به طراحی سازه پرداخت. تصویر زیر، پشتیبانی نرم‌افزارهای شرکت CSi از یکدیگر و دیگر استانداردهای حوزه طراحی سازه را نمایش می‌‌دهد.

فرمت های قابل پشتیبانی در نرم افزار SAP 2000

آموزش نرم افزار SAP 2000 با یک مثال

در بخش قبلی، رابط کاربری و عملکرد برخی از ابزارهای موجود در منوهای برنامه سپ را معرفی کردیم. در این بخش، نحوه کار با برنامه سپ را با انجام یک مثال ساده آموزش می‌دهیم. تصویر زیر، یک سازه صنعتی با اسکلت فولادی را نمایش می‌دهد. این سازه خرپایی، از دو ردیف ستون لوله‌ای و یک سقف شیروانی بتنی تشکیل می‌شود.

مثال سازه صنعتی خرپایی در نرم افزار سپ 2000

مرحله اول: ساخت فایل جدید در سپ 2000

اولین برای شروع فرایند مدل‌سازی در نرم افزار SAP2000، ایجاد فایل مدل جدید است. به منظور ایجاد فایل، از منوی File، ابزار «New Model» را انتخاب می‌کنیم. با کلیک بر روی آیکون New Model در نوار ابزار نیز همین عملکرد فعال می‌شود.

ایجاد مدل جدید در برنامه سپ

پس از فعال‌سازی ابزار New Model، پنجره‌ای مشابه تصویر زیر به نمایش درمی‌آید. پنجره New Model، امکان اعمال تنظیمات اولیه نظیر یکای مدل‌سازی و استاندارد مصالح را فراهم می‌کند. علاوه بر این، امکان انتخاب قالب مدل‌های از پیش‌ساخته و بارگذاری مدل از فایل‌های موجود نیز وجود دارد.

پنجره ایجاد مدل جدید در نرم افزار SAP2000

یکی از بهترین راه‌های شروع مدل‌سازی در SAP، استفاده از قالب «Grid Only» است. پس از تنظیم یکا و استاندارد مورد نظر، بر روی این قالب کلیک می‌کنیم تا پنجره «Quick Grid Lines» نمایش داده شود.

تنظیم گرید مدل جدید در نرم افزار سپ 2000

یکی از قابلیت‌های جالب برنامه سپ، تبدیل خودکار واحدها در صورت نوشتن علامت اختصاری آن‌ها است. به عنوان مثال، در کشور ما از سیستم متریک برای مدل‌سازی، تحلیل و طراحی استفاده می‌شود. به عنوان مثال، اگر در کادر مقابل «Z direction» از بخش «Grid Spacing»، عدد را به صورت «50.8cm» وارد می‌کردیم، با رفتن به خانه بعدی، عدد درون کادر به 20 تبدیل می‌شد؛ چراکه واحد پیش‌فرض در بخش قبلی بر روی اینچ (in) قرار داشت.

تنظیم مشخصات شبکه (تعداد خطوط، فاصله‌داری و مبدا شبکه)، باعث صرفه‌جویی در زمان مدل‌سازی و افزایش دقت آن می‌شود. با کلیک بر روی دکمه «OK»، دو نمای مجزا به همراه خطوط شبکه‌بندی در فضای مدل‌سازی به نمایش درمی‌آیند.

نمایش شبکه جدید در محیط برنامه سپ 2000

یکی از نماهای بالا، مخصوص نمایش مدل از نمای دید بالا (X-Y Plane) و دیگری مخصوص نمایش مدل از نمای سه‌بعدی (3D View) است. برای تغییر تعداد پنجره‌های نما، می‌توان از بخش بالا-راست هر نما، بر روی فلش رو به پایین کلیک کرده و گزینه «Add New Window» را انتخاب کرد.

اضافه کردن نمای جدید در SAP2000

نکته: در این مثال، واحد طول مدل‌سازی را برابر با اینچ در نظر گرفته‌ایم. اما مدل واقعی ما با ابعاد فوت ساخته می‌شود. در مراحل بعدی، نحوه تبدیل این واحد و تغییر مقیاس مدل از اینچ به فوت را توضیح خواهیم داد.

مرحله دوم: تنظیم نما در سپ 2000

پس از ایجاد مدل جدید، نوبت به تنظیم نماها مدل‌سازی می‌رسد. به این منظور، از منوی Define، گزینه «Coordinate Systems/Grids» را انتخاب می‌کنیم.

تغییر مشخصات دستگاه مختصات و شبکه در نرم افزار سپ 2000

با کلیک بر روی گزینه بالا، پنجره زیر به نمایش درمی‌آید.

پنجره تنظیم دستگاه مختصات و شبکه در برنامه سپ 2000

بر روی دکمه «Modify/Show Systems» کلیک می‌کنیم تا پنجره مشخصات دستگاه مختصات نشان داده شود.

مشخصات دستگاه مختصات در نرم افزار SAP2000

پنجره بالا، امکان ویرایش شبکه‌بندی مدل را فراهم می‌کند. به عنوان مثال، در بخش «Z Grid Data»، ردیف 3، ستون «Ordinate»، عدد 40 را به عدد 24 تغییر می‌دهیم. با تایید این تغییرات (کلیک بر روی OK)، فاصله داری ردیف بالایی شبکه در مدل کاهش می‌یابد.

کاهش شبکه بالایی مدل در برنامه سپ 2000

شبکه‌بندی بالا را به عنوان شبکه مبنای مدل‌سازی در نرم افزار سپ 2000 مورد استفاده قرار می‌دهیم.

مرحله سوم: تعریف مشخصات مصالح در سپ 2000

به منظور تعریف مشخصات مصالح در برنامه سپ، از منوی Define بر روی گزینه Materials کلیک می‌کنیم.

ابزار تعریف مصالح در نرم افزار SAP2000

پنجره Define Materials، فهرستی از مصالح موجود و گزینه‌های ویرایش مصالح را در اختیار ما قرار می‌دهد. به طور پیش‌فرض، مشخصات دو ماده (بتن و فولاد) در فهرست مصالح سپ وجود دارد.

ئنجره تعریف و ویرایش مصالح در نرم افزار سپ 2000

ماده معرف بتن، برای سقف سازه و ماده معرف فولاد، برای بخش خرپا مناسب است. برای ستون‌ها، باید یک ماده فولادی دیگر را به فهرست اضافه کنیم. این کار با کلیک بر روی «Add New Material» انجام می‌گیرد.

انتخاب مشخصات ماده جدید در برنامه سپ 2000

گزینه‌های مختلف مصالح را مانند تصویر بالا تنظیم کرده و بر روی OK کلیک می‌کنیم. به این ترتیب، عنوان ماده جدید به فهرست مصالح اضافه می‌شود.

اضافه شدن ماده جدید به فهرست مصالح در نرم افزار SAP2000

به منظور نهایی‌سازی فرایند افزودن ماده، بر روی OK کلیک می‌کنیم.

مرحله چهارم: تعریف مقاطع در سپ 2000

پس از تعریف مصالح، باید شکل مقاطع مورد نیاز برای بخش‌های مختلف سازه را تعریف کنیم. این کار، با کلیک بر روی منوی Define، رفتن به بخش «Section Properties» و انتخاب گزینه «Frame Sections» انجام می‌شود.

ابزار تعریف شکل پروفیل در نرم افزار سپ 2000

پس از فعال‌سازی ابزار «Frame Sections»، پنجره زیر به نمایش درمی‌آید. این پنجره، امکان تعریف پروفیل‌های مختلف و ویرایش آن‌ها را فراهم می‌کند.

پنجره تعریف و ویرایش مقاطع در برنامه سپ 2000

بر روی «Import New Property» کلیک می‌کنیم. به این ترتیب، پنجره‌ای حاوی گزینه‌های موجود برای انتخاب مقطع عضوها نشان داده می‌شود.

مقاطع موجود در نرم افزار SAP2000

فهرست مقابل عنوان «Frame Section Property Type» را بر روی «Steel» قرار می‌دهیم. از میان پروفیل‌های موجود، پروفیل «Tube» را انتخاب می‌کنیم. این مقطع، معرف مقطع ستون‌های سازه خواهد بود. با انتخاب مقطع، پنجره انتخاب پایگاه داده مقاطع باز می‌شود.

انتخاب پایگاه داده پروفیل ها در نرم افزار سپ 2000

به دنبال پایگاه داده مورد نظر خود می‌گردیم. سپس از انتخاب فایل مورد نظر، بر روی «Open» کلیک می‌کنیم. به این ترتیب، فهرست عنوان و ابعاد مقاطع موجود در پایگاه داده به همراه چند گزینه دیگر به نمایش درمی‌آید.

فهرست عنوان و ابعاد مقاطع در برنامه سپ 2000

گزینه «Material» را بر روی «A200GrB46» قرار می‌هیم. پس از انتخاب عنوان «HSS8×8×3/8»، بر روی OK کلیک می‌کنیم. در پنجره بعدی (پنجره نمایش جزئیات مقطع) نیز بر روی OK کلیک می‌کنیم. در نهایت، عنوان مقطع مورد نظر ما به فهرست پروفیل‌ها اضافه می‌شود. برای بخش خرپایی سازه، همین مراحل را با گزینه‌های زیر انجام می‌دهیم:

  • انتخاب شکل مقطع I/Wide Flange
  • تنظیم Material بر روی A992Fy50
  • اضافه کردن پروفیل‌های W8×10 تا W8×67

به این ترتیب، فهرست پروفیل‌ها به صورت زیر تکمیل می‌شود.

فهرست پروفیل ها در نرم افزار SAP 2000

تنظیم فهرست خودکار در نرم افزار سپ 2000

یکی از قابلیت‌های کاربردی و مفید SAP، انتخاب خودکار مناسب‌ترین مقطع تعریف شده در هنگام طراحی است. این قابلیت با استفاده از ابزار «Auto Select List» فعال می‌شود. در هنگام اضافه کردن پروفیل‌ها برای خرپا، چندین پروفیل با ابعاد مختلف را انتخاب کردیم. قابلیت فهرست خودکار، برای طراحی بخش خرپای سازه ما به کار می‌آید. به این منظور، در پنجره فهرست پروفیل‌ها، بر روی «Add New Property» کلیک کرده و گزینه Auto Select List را انتخاب می‌کنیم.

اضافه کردن پروفیل ها به فهرست انتخاب خودکار در نرم افزار سپ 2000

عنوان فهرست خودکار را متناسب با کاربری به «TRUSS» تغییر می‌دهیم. پس از انتخاب پروفیل‌های مدنظر در سمت چپ، بر روی دکمه «Add» تا به سمت راست اضاف شوند. در انتها، بر روی OK کلیک می‌کنیم. به این ترتیب، عنوان فهرست خودکار TRUSS نیز به فهرست پروفیل‌ها اضافه می‌شود.

مرحله پنجم: اختصاص مصالح و پروفیل های ستون و خرپا در سپ 2000

به منظور اختصاص مصالح و پروفیل‌ها به ستون‌ها و خرپاها، ابتدا نمای دوبعدی را از جهت X-Y به Y-Z تغییر می‌دهیم. به این منظور، از منوی View، بر روی گزینه «Set 2D View» کلیک می‌کنیم.

ابزار تنظیم نمای دوبعدی در برنامه سپ 2000

توجه داشته باشید که برای اعمال این تنظیمات، نمای دوبعدی باید فعال باشد. با کلیک درون فضای هر نما، می‌توان آن را فعال کرد. در پنجره تنظیم نمای دوبعدی، گزینه «Y-Z plane» را فعال کرده و بر روی OK کلیک می‌کنیم.

پنجره تنظیم نمای دوبعدی در نرم افزار SAP 2000

با اعمال تنظیمات بالا، جهت نمای دوبعدی به شکل زیر درمی‌آید.

نمای تغییر یافته

با تغییر نما، فرایند رسم المان‌های ستون و خرپا ساده می‌شود. پیش از رسم المان‌ها، از فعال بودن ابزار اسنپ «Points and Grid Intersections» در نوار ابزار کناری اطمینان حاصل کرده و سپس بر روی آیکون «Draw Frame/Cable Element» کلیک می‌کنیم.

ابزارهای رسم المان های سازه ای در نرم افزار سپ 2000

با کلیک بر روی ابزار رسم المان‌های سازه‌ای، کادری مشابه تصویر زیر به نمایش درمی‌آید. این کادر، برای تنظیم مشخصات المان ترسیمی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کادر تنظیم مشخصات المان ترسیمی در برنامه سپ 2000

گزینه‌های کادر مشخصات المان را به صورت زیر تنظیم کرده و بر روی مبدا مختصات (گوشه پایین-چپ) کلیک چپ می‌کنیم.

رسم ستون در برنامه سپ 2000

سپس، ماوس را بر روی گوشه بالا-چپ برده و دوباره کلیک چپ می‌کنیم. به این ترتیب، المان ستون رسم می‌شود. برای ادامه ترسیم، بدون خارج شدن از دستور، کلیک راست می‌کنیم. سپس، به سراغ ستون سمت راست (از گوشه پایین-راست تا بالا-راست) می‌رویم.

رسم ستون دوم

اکنون گزینه‌های کادر مشخصات المان را برای رسم خرپا به صورت زیر تغییر می‌دهیم.

تغییر مشخصات المان ترسیمی

رسم خرپا را با کشیدن یال پایینی و بالایی شروع می‌کنیم.

رسم یال بالایی و پایینی خرپا

در مرحله بعد، به سراغ رسم اعضای مورب خرپا می‌رویم. این کار را یک بار از سمت راست تا مرکز سازه (به صورت پیوسته) و در ادامه از مرکز سازه تا سمت چپ (به صورت پیوسته) انجام می‌دهیم.

رسم خرپا در نرم افزار سپ 2000

در انتها، بر روی ابزار «Set Select Mode» در نوار ابزار کناری کلیک می‌کنیم یا دو بار کلید Esc را فشار می‌دهیم.

مرحله ششم: اختصاص رهاساز داخلی به خرپا در سپ 2000

هدف از این مرحله، اختصاص مشخصات رهاساز داخلی عضوهای مورب و عمودی است. به این منظور، المان‌های مذکور را انتخاب می‌کنیم.

انتخاب المان های خرپا

به منظور اختصاص رهاساز داخلی، پس از کلیک بر روی منوی Assign و رفتن به بخش Frame، گزینه «Releases/Partial Fixity» را انتخاب می‌کنیم.

ابزار اختصاص رهاساز در برنامه سپ 2000

با این کار، پنجره زیر به نمایش درمی‌آید. تیک مقابل عنوان «Moment 33» را می‌زنیم. سپس، بر روی OK کلیک می‌کنیم.

تنظیم مشخصات رهاساز در نرم افزار SAP2000

نقاط سبز در تصویر زیر، معرف رهاسازهای اختصاص یافته به عضوهای مورب و عمودی خرپا هستند.

نقاط معرف رهاساز در نرم افزار سپ 2000

برای مخفی کردن نقاط معرف مشخصات اختصاص یافته، از منوی Assign، گزینه «Clear Display of Assigns» را انتخاب می‌کنیم.

مرحله هفتم: تقسیم یال بالایی خرپا و تعریف تکیه گاه ستون ها در سپ 2000

برای تعریف شیب سقف شیروانی در مراحل بعدی، در این مرحله، بر روی یال بالایی کلیک می‌کنیم. سپس، از منوی Edit، بخش «Edit Lines»، به ابزار «Divide Frames» را انتخاب می‌کنیم.

ابزار تقسیم المان ها در برنامه سپ 2000

در پنجره «Divide Selected Frame»، مقدار درون کادر مقابل عنوان «Number of Frames» را برابر با 2 قرار می‌دهیم. سپس، بر روی OK کلیک می‌کنیم.

پنجره تنظیمات نحوه تقسیم المان در نرم افزار SAP2000

قدم بعدی در این مرحله، تعریف تکیه‌گاه ستون‌ها است. به این منظور، دو نقطه پایینی (کف ستون‌ها) را انتخاب می‌کنیم. تعریف تکیه‌گاه در نرم افزار سپ 2000، با رفتن به منوی Assign، بخش «Joint» و انتخاب ابزار «Restraints» انجام می‌شود. این ابزار را فعال می‌کنیم.

ابزار تعریف تکیه گاه در نرم افزار سپ 2000

گزینه‌های موجود را مانند تصویر زیر تیک می‌زنیم.

گزینه های تعریف تکیه گاه در برنامه سپ 2000

با کلیک بر روی دکمه OK، علامت تکیه‌گاه و نوع تکیه‌گاه ستون‌ها در نماهای مدل مشخص می‌شود.

تکیه گاه تعریف شده در نرم افزار SAP 2000

مرحله هشتم: ایجاد آرایشی از المان ها در سپ 2000

در مرحله قبل، کار ترسیم المان‌های مدل در نمای دوبعدی به پایان رسید. اکنون، نوبت گسترش مدل در بعد سوم است. این کار، با کپی کردن المان‌ها در راستای سوم انجام می‌گیرد. به این منظور، از نوار ابزار کناری، آیکون «Select All» را انتخاب می‌کنیم تا همه المان‌ها انتخاب شوند.

انتخاب همه المان ها در نرم افزار سپ 2000

از منوی Edit، ابزار «Replicate» را انتخاب می‌کنیم.

ابزار Replicate در برنامه سپ 2000

در پنجره Replicate، کادر مقابل «dx» را برابر با 12 و کادر مقابل «Number» را برابر با 3 قرار می‌دهیم. سپس، بر روی OK کلیک می‌کنیم.

صفحه تنظیمات کپی کردن المان ها

به این ترتیب، تمام المان‌های انتخابی در راستای محور X، در فاصله 12 واحد و به تعداد سه ردیف تکرار می‌شوند.

آرایشی از اامان های سازه

مرحله نهم: رسم تیر در سپ 2000

به منظور رسم تیرها، ابتدا نمای دوبعدی را به «X-Z plane» تغییر می‌دهیم.

نمای XY مدل
تغییر نمای دوبعدی از منوی View و با ابزار Set 2D View انجام می‌شود.

در قدم بعدی، ابزار Draw Frame/Cable را فعال کرده و گزینه «Section» را بر روی پروفیل «W8×31» تنظیم می‌کنیم.

رسم تیر در نرم افزار سپ 2000

با کلیک چپ بر روی دو گوشه بالا-چپ و بالا-راست مدل و سپس کلیک راست، تیرهای ردیف بالایی ایجاد می‌شوند. تیرهای ردیف پایینی را به همین صورت رسم می‌کنیم. با انتخاب ابزار «Set Select Mode» یا فشردن کلید Esc، از حالت ترسیم بیرون می‌آییم.

تنظیم گزینه مش بندی اتوماتیک المان ها

از قابلیت‌های کاربردی نرم افزار سپ 2000، امکان مش‌بندی خودکار المان‌ها است. این قابلیت با رفتن به منوی Assign، بخش Frame و انتخاب ابزار «Automatic Frame Mesh» فعال می‌شود.

ابزار مش بندی اتوماتیک در برنامه سپ 2000

المان‌های تیر را انتخاب کرده و ابزار بالا را فعال می‌کنیم. گزینه‌های نمایش داده شده را به صورت زیر تغییر می‌دهیم.

تنظیمات مش بندی خودکار در نرم افزار SAP2000

به این ترتیب، قابلیت مش‌بندی خودکار به المان‌ها اضافه می‌شود.

اضافه شدن قابلیت مش بندی خودکار به المان ها

ایجاد آرایش تیرها

در ابتدای مرحله نهم، تیرهای سازه را در دوبعد رسم کردیم و تنظیمات مخصوص آن‌ها را انجام دادیم. اکنون باید یک کپی از این المان‌ها در بعد سوم ایجاد کنیم. به این منظور، پس از انتخاب دو المان تیر رسم شده، از منوی Edit، بر روی Replicate کلیک می‌کنیم.

تنظیم کپی تیر در بعد سوم

اعداد پنجره Replicate را بر روی مقادیر بالا قرار می‌دهیم. سپس، بر روی OK کلیک می‌کنیم. به این ترتیب، یک کپی از تیرها در فاصله 36 واحد از تیرهای رسم شده ایجاد می‌شود. نمای سه‌بعدی مدل به شکل زیر درمی‌آید.

نمای سه بعدی مدل با تیر و ستون و خرپا

مرحله دهم: تعریف سقف بتنی در سپ 2000

برای تعریف سقف بتنی، نمای دوبعدی را بر روی «X-Y plane» و با ارتفاع «Z=24» تنظیم می‌کنیم.

تغییر نمای دوبعدی

به این ترتیب، نمای دوبعدی به شکل زیر درمی‌آید.

نمای از بالای مدل در سپ 2000

اکنون، از منوی Define، بخش Section Properties، ابزار «Area Sections» را فعال می‌کنیم.

ابزار تعریف سطح سقف در نرم افزار سپ 2000

به این ترتیب، پنجره «Area Sections» برای تعریف و ویرایش مقاطع سطحی به نمایش درمی‌آید.

کادر اضافه کردن و ویرایش سطوح تعریف شده در برنامه سپ 2000

بر روی دکمه «Add New Section» کلیک می‌کنیم.

تنظیمات مقطع سطحی در نرم افزار SAP2000

عنوان سقف را به «ROOF» تغییر داده و گزینه‌های دیگر را مطابق با تصویر بالا تغییر می‌دهیم. در انتها بر روی OK کلیک می‌کنیم تا عنوان ROOF‌ به فهرست اضافه شود.

اضافه شدن عنوان سقف به فهرست

مرحله یازدهم: رسم المان سقف بتنی در سپ 2000

برای رسم سقف بتنی، از ابزار «Draw Poly Area» در منوی Draw استفاده می‌کنیم.

ابزار رسم سطح در نرم افزار سپ 2000

پس از فعال کردن ابزار بالا، کادر شناور زیر در فضای مدل‌سازی ظاهر می‌شود.

کادر انتخاب سقف تعریف شده

بخش «Section» را بر روی ROOF قرار می‌دهیم. سپس، چهار نقطه معرف یک پنل سقف بتنی را انتخاب می‌کنیم. پس از انتخاب چهار نقطه، کلید Enter را فشار می‌دهیم.

رسم پنل سقف بتنی در برنامه سپ 2000

با کلیک بر روی ابزار Set Select Mode، از حالت ترسیم خارج می‌شویم.

تغییر نحوه نمایش المان های سطحی

برای مشاهده بهتر المان سقف بتنی، بر روی ابزار «Set Display Options» کلیک می‌کنیم.

ابزار تنظیم گزینه های نمایش در برنامه سپ 2000

گزینه‌های «Fill Objects» در زبانه «General Options» و گزینه «Apply to All Windows» در پایین کادر را تیک می‌زنیم. با کلیک بر روی OK، المان سقف به صورت زیر نمایش داده می‌شود.

نمایش سقف بتی

به منظور مشاهده بهتر مدل در نمای سه‌بعدی، پس از کلیک درون این نما، از منوی View، گزینه «Show Grid» را انتخاب می‌کنیم تا شبکه‌بندی در آن نما آن مخفی شود.

نمایش سه بعدی مدل بدون شبکه بندی

مرحله دوازدهم: مش بندی سقف بتنی در سپ 2000

در قدم بعدی، مش‌بندی سقف بتنی را انجام می‌دهیم تا تمام المان‌ها به خوبی به یکدیگر متصل شوند. به این منظور، بر روی المان سطحی سقف، کلیک راست می‌کنیم. با این کار، پنجره‌ای مطابق با تصویر زیر به نمایش درمی‌آید. این پنجره، به منظور ویرایش مستقیم ویژگی‌هایی نظیر موقعی قرارگیری، خواص اختصاص یافته و بارهای اعمال شده مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پنجره تنظیم مشخصات سقف بتنی

بر روی گزینه «Automatic Area Mesh» در زبانه «Assignments»، دابل کلیک می‌کنیم تا پنجره زیر طاهر شود.

پنجره تنظیم مش بندی اتوماتیک در نرم افزار سپ 2000

گزینه‌های نمایش داده شده در تصویر بالا را تیک می‌زنیم. در انتها بر روی OK کلیک می‌کنیم. با کلیک مجدد بر روی OK، مش‌بندی اتوماتیک به سقف اعمال می‌شود.

مرحله سیزدهم: ایجاد آرایش سقف بتنی در سپ 2000

اکنون باید پنل را در دو راستا کپی کنیم تا تمام محدوده سقف را پوشش دهد. به این منظور، بر روی المان سطحی پنل کلیک چپ می‌کنیم. سپس، به ابزار Replicate در منوی Edit می‌رویم.

کپی کردن پنل سقف در راستای طولی

مقادیر زبانه «Linear» را به صورت بالا تنظیم کرده و بر روی OK کلیک می‌کنیم. به این ترتیب، پنل در راستای X (در فواصل 12 واحد و 2 بار) کپی می‌شود.

سقف های کپی شده

اکنون، هر سه پنل ایجاد شده را انتخاب کرده و دوباره ابزار Replicate را اجرا می‌کنیم.

تنظیمات کپی در راستای عرضی

این بار، مقادیر زبانه Linear را مطابق با تصویر بالا تغییر می‌دهیم. با کلیک بر روی OK، پنل‌های انتخابی در راستای Y (با فاصله‌داری 18 واحد و 1 بار) کپی می‌شوند.

تکمیل رسم سقف بتنی در نرم افزار سپ 2000

مرحله چهاردهم: تعریف شیب برای المان سقف بتنی در سپ 2000

برای درک بهتر نحوه اعمال شیب به المان سقف، به نمای Y-Z می‌رویم (ابزار Set 2D View). سپس، نمایش شبکه را غیرفعال می‌کنیم (ابزار Show Grid).

نمای جانبی سازه بدون شبکه گرید

انتخاب نقاط مرکزی سطح سقف بتنی

به منظور ایجاد شیب در المان سقف، باید مقدار زاویه را به نقاط مرکزی آن اعمال کنیم. به این منظور، به منوی Select می‌رویم. در بخش «Select»، زیربخش «Coordinate Specification»، بر روی ابزار «Specified Coordinate Range» کلیک می‌کنیم.

ابزار انتخاب نقاط روی المان های سطحی در نرم افزار سپ 2000

گزینه «At A Single Value» در هر دو بخش «Y Coordinate Units» و «Z Coordinate Units» تیک می‌زنیم. سپس، مقادیر گزینه‌های باز شده را به صورت زیر تغییر می‌دهیم.

تنظیمات انتخاب نقطه روی المان سطح

با کلیک بر روی دکمه «Select»، تمام نقاط روی مرکز سقف انتخاب می‌شوند. این نقاط، بر روی یال سقف شیروانی (قسمت تیز) آن خواهند بود.

انتخاب نقاط مرکز سقف بتنی در نرم افزار سپ 2000

جابجایی نقاط خط مرکزی سقف

با جابجایی عمودی نقاط روی خط مرکزی سقف بتنی، شیب مورد نظر ما ایجاد می‌شود. به این منظور، از منوی Edit، ابزار «Move» را انتخاب می‌کنیم.

ابزار حرکت المان ها در برنامه سپ 2000

در مقابل کادر «Delta Z»، عدد 3 را می‌نویسیم. سپس، بر روی OK کلیک می‌کنیم.

کادر وارد کردن میزان جابجایی المان

به این ترتیب، شیب سقف شیروانی به صورت زیر ایجاد می‌شود.

ایجاد سقف شیروانی در نرم افزار سپ 2000

معرفی مجموعه فیلم‌های آموزش تحلیل و طراحی سازه‌ها

مهندسی سازه، یکی از پرطرفدارترین گرایش‌های مهندسی عمران است. طراحی ایمن سازه‌های مهندسی نظیر ساختمان‌ها، سدها، پل‌ها و غیره، از وظایف فارغ‌التحصیلان این رشته به حساب می‌آید. یادگیری اصول تحلیل و طراحی سازه، نیازمند دسترسی به منابع جامع و کاربردی است. فرادرس، با تهیه مجموعه‌ای از فیلم‌های آموزشی مفید توسط اساتید مجرب، نیازهای دانشجویان و فارغ‌التحصیلان رشته مهندسی سازه را برطرف می‌کند.

مرحله پانزدهم: جابجایی نقاط اتصال خرپا و سقف بتنی در سپ 2000

در مرحله قبل، برخی از نقاط انتهایی خرپاها از سقف شیروانی جدا شدند. برای اصلاح این مشکل، پس از اجرای ابزار Specified Coordinate Range، تنظیمات آن را به صورت زیر تغییر می‌دهیم.

تنظیمات نقاط انتخابی بین شیروانی

پس از کلیک بر روی دکمه Select، هشت نقطه زیر انتخاب می‌شوند.

نقاط انتخابی بین شیروانی

با استفاده از ابزار Move، نقاط بالا را به اندازه 2 واحد در راستای مثبت Z به سمت بالا جابجا می‌کنیم.

اصلاح برخی از نقاط خرپا

برای اصلاح موقعیت نقاط باقیمانده، دوباره به سراغ ابزار Specified Coordinate Range می‌رویم. این بار، تنظیمات انتخاب نقاط را به صورت زیر تغییر می‌دهیم.

انتخاب نقاط نیازمند اصلاح خرپا

به این ترتیب، هشت نقطه زیر انتخاب می‌شوند.

نقاط انتخاب شده خرپا

با استفاده از ابزار Move، نقاط بالا را به اندازه 1 واحد در راستای مثبت Z به سمت بالا جابجا می‌کنیم. در نهایت، سازه به شکل زیر درمی‌آید.

تکمیل هندسه سازه در نرم افزار سپ 2000

اصلاح واحد مدل‌سازی

در بخش‌های قبلی، مدل‌سازی را با واحد اینچ انجام دادیم؛ در صورتی که ابعاد واقعی مدل، بر حسب فوت است. شاید شما نیز در طی فرایند مدل‌سازی به چنین مشکلی برخورد کنید. در این شرایط، راه‌حلی وجود دارد که شما را از مدل‌سازی مجدد با واحد اصلی بی‌نیاز می‌کند. قابلیت ویرایش تعاملی پایگاه داده در نرم افزار سپ 2000، امکان ویرایش تمام اطلاعات مربوط به مدل را فراهم می‌کند. ابزار مربوط به این قابلیت، با عنوان «Interactive Database Editing» در منوی Edit قرار دارد.

ابزار ویرایش تعاملی پایگاه داده در برنامه سپ 2000

برای اینکه مقیاس یک مدل را تغییر دهیم، باید مختصات نقاط اتصال المان‌ها یا همان «جوینت‌ها» (Joints) را ویرایش کنیم. اطلاعات مربوط به مختصات نقاط اتصال المان‌ها، با عنوان «Joint Coordinates» در صفحه ویرایش تعاملی پایگاه داده قرار دارد. پس از فعال‌سازی ابزار Interactive Database Editing، کنار این عنوان را تیک می‌زنیم.

پنجره ویرایش تعاملی پایگاه داده

سپس، بر روی OK کلیک می‌کنیم تا داده‌های مختصات نقاط اتصال المان‌ها به صورت یک جدول نمایش داده شوند.

جدول داده‌های مختصات نقاط اتصال در نرم افزار سپ 2000

برای تغییر مقیاس مدل، کافی است اعداد ستون‌های مختصات را بر حسب واحد مورد نظر بازنویسی کنیم. به عنوان مثال، در جدول بالا، اعداد بر حسب اینچ هستند؛ در صورتی که این اعداد باید بر حسب فوت نوشته می‌شدند. هر فوت برابر با 12 اینچ است. بنابراین، اگر اعداد ستون‌های مختصات را بر 12 ضرب کنیم، مقیاس مدل ما واقعی می‌شود.

جدول‌های ویرایش تعاملی پایگاه داده در برنامه سپ 2000، قابلیت کپی مستقیم به درون نرم‌افزارهای صفحه گسترده نظیر اکسل را دارند. بنابراین، ساده‌ترین راه برای اصلاح مقادیر، بردن اعداد از سپ به اکسل، ضرب کردن تمام اعداد بر 12 (ضریب تبدیل) و انتقال اعداد از اکسل به سپ است. پس از انتقال اعداد به درون جدول، مطابق با تصویر زیر، بر روی گزینه «Apply to Model» کلیک می‌کنیم.

تایید تغییرات مختصات نقاط اتصال

به این ترتیب، ابعاد مدل، مطابق با اعداد جدید تغییر می‌کند. اگر فرایند تغییر مقیاس را به درستی انجام داده باشیم، هیچ تغییر ظاهری در مدل رخ نمی‌دهد. در انتها، از منوی بازشونده بخش پایین-راست پنجره اصلی نرم‌افزار، یکای مدل‌سازی را بر روی گزینه نمایش داده شده در تصویر زیر (lb, ft, F) قرار می‌دهیم.

تغییر یکای مدل‌سازی در نرم افزار سپ 2000

 مرحله شانزدهم: اصلاح ضریب سختی سقف در سپ 2000

برای جلوگیری از رفتار فلنجی ناحیه سقف سازه، باید ضریب سختی آن را تغییر دهیم. پیش از انجام این کار، به منوی Select، بخش Select، زیربخش Properties می‌رویم و ابزار Material Properties را انتخاب می‌کنیم.

ابزار انتخاب المان بر اساس خواص

ابزار بالا، به منظور انتخاب المان‌ها بر اساس خواص اختصاص یافته مورد استفاده قرار می‌گیرد.

انتخاب مصالح برای انتخاب المان

عنوان «4000Psi» را انتخاب کرده و بر روی Select و Close کلیک می‌کنیم.

سقف انتخاب شده

به این ترتیب، المان‌های سقف، مانند تصویر بالا انتخاب می‌شوند. پس از انتخاب این المان‌ها، به منوی Assign، بخش Area می‌رویم. سپس، ابزار «Area Stiffness Modifiers (Shell)» را انتخاب می‌کنیم.

ابزار ویرایش سختی المان سطح در نرم افزار سپ 2000

در کادر باز شده، مقدار «Membrane f22 Modifier» را برابر با 0 قرار می‌دهیم. سپس، بر روی OK کلیک می‌کنیم.

ویرایش سختی در سپ

تغییر پارامتر بالا، باعث جلوگیری از اعمال بارهای محوری دوران صفحه‌ای جلوگیری می‌کند.

مرحله هفدهم: تعریف بار در سپ 2000

در مراحل قبلی، فرایند مدل‌سازی، تعریف و اختصاص مشخصات به المان‌ها را انجام دادیم. در این مرحله، به سراغ تعریف بارهای مورد انتظار می‌رویم. به این منظور، از منوی Define، ابزار «Load Patterns» را انتخاب می‌کنیم.

ابزار تعریف الگوی بارگذاری

ابزار Load Patterns، به منظور تعریف الگوهای بارگذاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. تصویر زیر، گزینه‌های مختلف پنجره مشاهده و ویرایش الگوهای بارگذاری مدل را نمایش می‌دهد.

پنجره تعریف الگوی بارگذاری در نرم افزار سپ 2000

به طور پیش‌فرض، یک بارِ مرده (Dead) در فهرست بارهای مدل موجود است. ضریب خودوزنی (گزینه Self Weight Multiplier) برای این نوع بار، برابر با 1 در نظر گرفته می‌شود. پس از نوشتن عنوان «LIVE» در کادر زیر «Load Pattern Name»، انتخاب نوع بار زنده «Live» از فهرست «Type» و تایپ عدد 0 در کادر زیر «Self Weight Multiplier»، بر روی دکمه «Add New Load Pattern» کلیک می‌کنیم. به این ترتیب، بار زنده در فهرست الگوهای بارگذاری به نمایش درمی‌آید.

تعریف بار زنده و بار باد در نرم افزار سپ 2000

به همین صورت، بار باد را با عنوان «WIND» و از نوع «Wind» ایجاد کرده (مطابق تصویر بالا) و بر روی OK کلیک می‌کنیم.

مرحله هجدهم: اختصاص بار وارد به یال پایینی خرپا در سپ 2000

اختصاص مقادیر بارگذاری مدل را از نقاط اتصال عضوهای مورب خرپا به یال پایینی آن شروع می‌کنیم. به این منظور، ابتدا در نمای دوبعدی، این نقاط را به وضعیت انتخاب درمی‌آوریم.

انتخاب نقاط تحت بار در یال پایینی خرپا
نقاط تحت بار در یال پایینی خرپا

پس از انتخاب نقاط بالا، از منوی Assign، به بخش «Joint Loads» می‌رویم و ابزار «Forces» را انتخاب می‌کنیم.

ابزار اختصاص نیرو به نقاط اتصال

در کادر باز شده، مقدار «Force Global Z» را برابر با «20000-» قرار می‌دهیم. به دلیل جهت‌گیری رو به پایین بارهای ثقلی، این مقدار را با علامت منفی (-) وارد کردیم.

کادر تنظیم بار نقطه ای در محل اتصالات

بر روی OK کلیک می‌کنیم. این بارها، به بارهای ناشی از وزن اضافه می‌شوند و در پنجره مدل‌سازی به نمایش درمی‌آیند.

اختصاص بارهای رو به پایین در مدل نرم افزار سپ 2000

با استفاده از ابزار «Get Previous Selection» در نوار ابزار کناری یا منوی Select، نقاط قبلی را دوباره انتخاب کرده و توسط ابزار Replicate، بارهای اعمال شده را در خرپاهای دیگر تکرار می‌کنیم.

مرحله نوزدهم: اختصاص بار زنده وارد بر پنل‌های سقف بتنی در سپ 2000

اختصاص بارهای سطحی یکنواخت، با استفاده از ابزار «Uniform (Shell)» در بخش «Area Loads» از منوی Assign انجام می‌شود.

ابزار اعمال بار سطحی یکنواخت

المان‌های سقف بتنی را انتخاب کرده و ابزار بالا را اجرا می‌کنیم. گزینه‌های اعمال بار صفحه‌ای یکنواخت را به صورت زیر تغییر می‌دهیم. سپس، بر روی OK کلیک می‌کنیم.

تنظیم بار صفحه ای در نرم افزار سپ 2000

فعال بودن گزینه «Replace Existing Loads» در تنظیمات بالا، به معنای حذف نیروهای زنده قبلی و جایگزین شدن نیروهای تعریف شده توسط کاربر است.

مرحله بیستم: اختصاص بار باد به سقف بتنی در سپ 2000

هنگام وزش باد، میزان بار اعمال شده به المان‌های رو به باد و پشت به باد با یکدیگر تفاوت خواهند داشت. از این‌رو، در اینجا نیز باید برای بخش رو به باد و پشت به باد، بارهای متفاوتی را در نظر بگیریم. به این منظور، پنل‌های یک سمت (سمت باد فرضی) را انتخاب می‌کنیم. اختصاص بارهای ناشی از وزش باد، توسط ابزار «Surface Pressure» در بخش Area Loads از منوی Assign انجام می‌گیرد.

ابزار اختصاص بار باد در نرم افزار سپ 2000

پس از انتخاب پنل‌های رو به باد، ابزار بالا را فعال کرده و گزینه‌های آن را مطابق با تصویر زیر تنظیم می‌کنیم.

پنجره تنظیم بار باد

به این ترتیب، بار باد به یک سمت سقف وارد می‌شود.

بار اعمال شده به سقف مدل در نرم افزار سپ 2000

اکنون، پنل‌های طرف پست به باد را انتخاب کرده و ابزار Surface Pressure را فعال می‌کنیم. این بار، مقدار بار را برابر با «6-» قرار می‌دهیم.

تنظیم بار وارد بر بخش پشت به باد سقف

علامت منفی در اینجا، به معنی اعمال بار رو به بیرون در پنل‌های پشت به باد است.

بار باد بر روی سازه در سپ 2000

مرحله بیست و یکم:‌ انتخاب استاندارد طراحی و ترکیبات بارگذاری

سازه مورد بررسی ما، یک سازه با اسکلت فولادی است. به منظور انتخاب استاندارد مناسب برای این سازه، از منوی Design، بخش «Steel Frame Design»، بر روی گزینه «View/Revise Preferences» کلیک می‌کنیم.

ابزار انتخاب استاندارد طراحی اسکلت فولادی در نرم افزار سپ 2000

نرم افزار سپ 2000، از استانداردهای مختلفی در زمینه طراحی سازه‌های فولادی پشتیبانی می‌کند. این استانداردها، از بخش «Design Code» در پنجره زیر قابل انتخاب هستند.

تغییر استاندارد طراحی در برنامه سپ 2000

استاندارد مورد نظر خود را انتخاب کرده و بر روی OK کلیک می‌کنیم. در قدم بعدی، به سراغ تعریف ترکیبات بارگذاری می‌رویم. برای این کار، از منوی Define، ابزار «Load Combinations» را انتخاب می‌کنیم.

ابزار تعریف ترکیبات بارگذاری در نرم افزار سپ 2000

به طور کلی، دو روش اصلی برای تعریف ترکیبات بارگذاری وجود دارد. روش اول، وارد کردن دستی ترکیبات و ضرایب آن‌ها است. روش دوم، تعیین ترکیبات بر اساس استاندارد است. در اینجا، روش دوم را مورد استفاده قرار می‌دهیم. در پنجره زیر، گزینه «Add Default Design Combos» را انتخاب می‌کنیم.

پنجره انتخاب روش تعریف ترکیبات بارگذاری

با کلیک بر روی دکمه «Set Load Combination Data»، به پنجره تنظیمات پیش‌فرض ترکیبات بارگذاری استاندارد انتخابی (در اینجا Steel Frame Design) می‌رویم.

کادر انتخاب استاندارد طراحی برای ترکیبات بارگذاری

در این مثال، می‌خواهیم سازه را بر اساس معیار مقاومت طراحی کنیم. بنابراین، تیک گزینه «Deflection» را برمی‌داریم.

پنجره تنظیمات ترکیبات بارگذاری استاندارد در نرم افزار سپ 2000

در انتها، بر روی OK کلیک کرده و مجددا بر روی OK کلیک می‌کنیم. به این ترتیب، ترکیبات بارگذاری به فهرست زیر اضافه می‌شوند.

اضافه شدن ترکیبات بارگذاری

در صورت نیاز می‌توانیم ضرایب هر ترکیب بارگذاری را تغییر دهیم. با کلیک بر روی OK، ترکیبات بارگذاری به مدل اضافه می‌شوند.

مرحله بیست و دوم: اجرای تحلیل استاتیک مدل در سپ 2000

در مراحل قبلی، مدل سازه مورد نظر ما به طور کامل ساخته شد. اکنون، زمان تحلیل مدل رسیده است. به این منظور، از منوی Analyze، گزینه «Run Analysis» را انتخاب می‌کنیم.

ابزار اجرای تحلیل در نرم افزار سپ 2000

در پنجره اجرای تحلیل، فهرستی از حالت‌های مختلف بارگذاری وجود دارد. در این فهرست، عنوان «MODAL» را انتخاب کرده و بر روی دکمه «Run/Do Not Run Case» کلیک می‌کنیم تا وضعیت ستون «Action»، مانند تصویر زیر به حالت «Do Not Run» تغییر کند.

پنجره اجرای تحلیل در برنامه سپ 2000

تنظیمات بالا، به منظور اجرای تحلیل استاتیک ساده مورد استفاده قرار می‌گیرند. برای اجرای این تحلیل، بر روی دکمه «Run Now» کلیک می‌کنیم. پس از چند ثانیه تا چند دقیقه (بسته به نوع تحلیل و قدرت پردازشی کامپیوتر)، تحلیل به پایان می‌رسد. سپس، شکل مدل در نمای فعال تغییر می‌کند.

نمای تغییر شکل یافته مدل پس از اجرای تحلیل در نرم افزار سپ 2000

مرحله بیست و سوم:‌ بررسی خروجی های تحلیل در سپ 2000

مشاهده خروجی‌های تحلیل در نرم افزار سپ 2000، با استفاده ابزارهای موجود در منوی Display انجام می‌شود. به عنوان مثال، برای مشاهده وضعیت تنش‌ها در المان‌های قاب، از این منو به بخش «Show Forces/Stresses» می‌رویم. سپس، بر روی گزینه «Frames/Cables/Tendons» کلیک می‌کنیم.

ابزار مشاهده وضعیت نیروهای درون المان‌های قاب پس از تحلیل

در پنجره زیر، نوع نیرو بر روی «DEAD» یا همان بار مرده قرار دارد. با کلیک بر روی OK، خروجی بصری وضعیت بار مرده روی المان‌های قاب به نمایش درمی‌آید.

خروجی دیاگرام نیروهای مرده سازه

با کلیک راست بر روی هر یک از المان‌های سازه‌ای، نمودارهای نیرو-گشتاور آن‌ها نشان داده می‌شوند.

نمودار نیرو گشتاور در نرم افزار سپ 2000

از مزیت‌های نرم افزار سپ 2000، امکان گرفتن خروجی‌های متنوع و مفید است. کاربر می‌تواند با توجه به نیازهای طراحی، پارامترهای مورد نظر خود را مورد بررسی قرار دهد.

مرحله بیست و چهارم: طراحی المان های سازه ای در سپ 2000

به منظور طراحی عضوهای سازه‌ای، از منوی Design، به بخش Steel Frame Design می‌رویم و گزینه «Start Design/Check of Structure» را انتخاب می‌کنیم.

ابزار طراحی خودکار عضوهای سازه در سپ 2000

به این ترتیب، محاسبات طراحی توسط نرم‌افزار انجام می‌شوند. سپس، عنوان مقاطع پیشنهادی، در کنار المان‌های سازه‌ای به نمایش درمی‌آید.

عضوهای طراحی شده در نرم افزار سپ 2000

با کلیک راست بر روی المان‌های سازه‌ای، پنجره‌ای حاوی اطلاعات مربوط بررسی طراحی ظاهر می‌شود. این پنجره، امکان بررسی جزئیات محاسبات طراحی را نیز فراهم می‌کند.

مرحله بیست و پنجم: اعتبارسنجی طراحی در سپ 2000

آخرین مرحله برای مدل‌سازی، تحلیل و طراحی سازه توسط نرم افزار سپ 2000، بررسی مطابقت نتایج تحلیل و طراحی یا همان اعتبارسنجی نتایج است. به این منظور، از منوی Design، بخش Steel Frame Design، گزینه «Verify Analysis vs Design Section» را انتخاب می‌کنیم.

بررسی مطابقت تحلیل و طراحی در برنامه SAP2000

با نمایش پیغام زیر، صحت فرایند تحلیل و طراحی تایید می‌شود. اگر پیغام عدم مطابقت تحلیل و طراحی را مشاهده کردید، باید مراحل مدل‌سازی، تحلیل و طراحی را مورد بررسی مجدد قرار دهید.

پیغام موفقیت‌آمیز بودن تحلیل و طراحی در سپ

به غیر از مطابقت تحلیل و طراحی، باید تنش اعمال شده بر عضوها نیز مورد تایید قرار گیرد. به این منظور، از منوی Design، بخش Steel Frame Design، گزینه «Verify All Members Passed» را انتخاب می‌کنیم.

بررسی تنش عضوها در نرم افزار سپ 2000

در صورت تایید وضعیت تنش عضوها، پیغام زیر به نمایش درمی‌آید.

پیغام تایید تنش عضوها در سپ

مقایسه نرم افزار سپ 2000 با دیگر نرم افزارهای مهندسی سازه

اغلب فرایندهای مدل‌سازی، تحلیل و طراحی در مهندسی سازه، با استفاده از ابزارهای کامپیوتری انجام می‌گیرند. به همین دلیل، تا کنون نرم‌افزارهای زیادی توسعه یافته‌اند که قابلیت‌های آن‌ها به قابلیت‌های SAP2000 شباهت دارند. در این بخش، به معرفی برخی از این نرم‌افزارها و مقایسه آن‌ها با برنامه سپ می‌پردازیم.

تفاوت سپ 2000 و ایتبس در چیست ؟

نرم‌افزار ETABS، یکی از شناخته‌شده‌ترین و پرکاربردین نرم‌افزارهای تخصصی مهندسی سازه و از محصولات شرکت CSi است. ایتبس و سپ 2000، از رابط کاربری، ابزارها و قابلیت‌های مشابه بهره می‌برند. هر دوی این نرم‌افزارها، از موتور تحلیلی SAPFire برای حل مسائل سازه‌ای استفاده می‌کنند. با وجود شباهت‌های زیاد، سپ و ایتبس برای مقاصد متفاوت مورد استفاده قرار می‌گیرند. ایتبس، یک ابزار تخصصی در حوزه مدل‌سازی، تحلیل و طراحی ساختمان‌های چندطبقه است. در طرف مقابل، سپ 2000، یک ابزار عمومی برای مدل‌سازی، تحلیل و طراحی اغلب سازه‌های مهندسی (ساختمانی و غیرساختمانی) محسوب می‌شود.

نمونه‌ای از مدل ساختمان چند طبقه با سیستم سازه‌ای دیوار برشی
نمونه‌ای از مدل ساختمان چند طبقه با سیستم سازه‌ای دیوار برشی، مدل شده در نرم‌افزار ETABS

نتایج ایتبس، قابلیت اطمینان بالایی دارند. به همین دلیل، این نرم‌افزار به عنوان یک استاندارد غیر رسمی در طراحی ساختمان‌ها شناخته می‌شود. نتایج ETABS، مورد تایید سازمان نظام مهندسی ساختمان بوده و از موارد موجود در چک‌لیست طراحی سازه هستند. در مجموع، تسلط بر روی ایتبس، یک مهارت ضروری برای مهندسان سازه، مخصوصا طراحان ساختمان‌های چندطبقه محسوب می‌شود.

تفاوت سپ 2000 و استاد پرو در چیست ؟

«استاد پرو» (STAAD Pro)، یکی دیگر از نرم‌افزارهای شناخت شده در حوزه تحلیل و طراحی سازه‌های مهندسی نظیر ساختمان‌ها، پل‌ها و سازه‌های دریایی است. این نرم‌افزار را می‌توان رقیب اصلی سپ 2000 در نظر گرفت. SAP و STAAD، از قابلیت‌های مشابه بهره می‌برند. با این وجود، هر یک از آن‌ها، نقاط ضعف و قوت مخصوص به خود را دارند. به عقیده بسیاری از کاربران، یادگیری سریع‌تر، محاسبات جزئی‌تر، پشتیبانی از استانداردهای بیشتر (مخصوصا استانداردهای مرتبط با طراحی اتصالات سازه‌های فولادی) و تحلیل استاتیکی قدرتمندتر را می‌توان به عنوان نقاط قوت استاد پرو در نظر گرفت.

رابط کاربری نرم افزار STAAD.Pro
رابط کاربری نرم افزار STAAD.Pro

در طرف مقابل، پیچیدگی طراحی سازه‌های بتن‌آره، محدودیت در مش‌بندی مدل‌های پیچیده و زمانبر بودن فرایند گزارش‌گیری، از مهم‌ترین نقاط ضعف STAAD Pro هستند. به طور کلی، استاد پرو، یک نرم‌افزار مناسب برای تحلیل و طراحی سازه‌های فولادی با هندسه نسبتا ساده محسوب می‌شود. در صورت نیاز به مدل‌سازی، تحلیل و طراحی سازه‌های بتن‌آرمه و سازه‌های دارای هندسه پیچیده، ایتبس و سپ 2000، گزینه‌های بهتری به شمار می‌روند.

تفاوت سپ 2000 و تکلا استراکچرز در چیست ؟

«تکلا استراکچرز» (Tekla Structures)، از نرم‌افزارهای معروف و محبوب در زمینه مدل‌سازی اطلاعات ساختمان (BIM) است. سپ 2000 را نمی‌توان به طور کامل با تکلا مقایسه کرد؛ چراکه کاربرهای این دو نرم‌افزار، هم‌پوشانی کمی با یکدیگر دارند. تکلا، به منظور مدل‌سازی جزئیات سازه‌های فولادی و بتن آرمه مورد استفاده قرار می‌گیرد. در صورتی که تمرکز برنامه سپ، بیشتر بر روی تحلیل و طراحی است. این دو نرم‌افزار، از فرمت‌های یکدیگر پشتیبانی می‌کنند. از این‌رو، امکان مدل‌سازی جزئیات ساختمان در Tekla و وارد کردن مدل به SAP برای انجام تحلیل و طراحی وجود دارد.

نمونه ای از مدلسازی سازه در تکلا استراکچرز
نمونه‌ای از مدل در حال ساخت در تکلا استراکچرز

با وجود ابزارهای ترسیمی محبوب نظیر اتوکد و رویت، شاید استفاده از تکلا استراکچرز برای مدلسازی، ضروری به نظر نرسد. Tekla، به عنوان یک ابزار استاندارد در حوزه BIM‌ شناخته می‌شود. برنامه‌ریزی و مدیریت فعالیت‌ها، علامت‌گذاری و ایجاد نقشه‌های مهندسی، رسم طرح و گزارش‌گیری، از قابلیت‌هایی تخصصی هستند که نمی‌توان آن‌ها را در نرم‌افزارهای عمومی مشاهده کرد.

تفاوت سپ 2000 و انسیس در چیست ؟

«انسیس» (Ansys)، نام یک مجموعه نرم‌افزاری و از قدرتمندترین ابزارهای مهندسی به کمک کامپیوتر (CAE) است. این نرم‌افزار، به منظور اجرای تحلیل المان محدود در بسیاری از مسائل مهندسی مورد استفاده قرار می‌گیرد. Ansys، بر روی تحلیل و شبیه‌سازی رفتار سازه‌ها تمرکز می‌کند. بنابراین، امکان طراحی مستقیم سازه در این نرم‌افزار وجود ندارد. تحلیل دینامیکی در این نرم‌افزار، از نقاط قوت آن نسبت به دیگر نرم‌افزارهای تحلیلی نظیر SAP2000 است.

تحلیل جریان باد بین ساختمان‌ها در انسیس
تحلیل جریان باد بین ساختمان‌ها در انسیس

برنامه سپ، کاربرد عملی بیشتری نسبت به انسیس دارد. شاید نتوان از انسیس به عنوان یک نرم‌افزار تخصصی و پرکاربرد در حوزه مهندسی عمران و سازه یاد برد؛ اما این موضوع، چیزی از قابلیت‌های منحصر به فرد و ابزارهای تحلیلی قدرتمند این نرم‌افزار کم نمی‌کند. اگر به دنبال انجام کارهای تحقیقاتی و پژوهش در حوزه‌های تحلیل عددی سازه‌ها هستید، Ansys می‌تواند گزینه بهتری نسبت به SAP2000 باشد.

نوار منوها در نرم افزار سپ 2000

دیگر نرم افزارهای تخصصی در حوزه مهندسی سازه

امروزه، تقریبا برای هر مسئله‌ای در حوزه‌های مهندسی، چندین نرم‌افزار تخصصی و عمومی وجود دارد. این نرم‌افزارها، اغلب قابلیت‌های مشابه را با روش‌های متفاوت ارائه می‌کنند. مهندسی سازه نیز از حوزه‌های پرطرفداری است که ابزارهای کامپیوتری متعددی برای حل مسائل آن ارائه شده‌اند. در این بخش، به بررسی برخی از این ابزارها و مقایسه آن‌ها با سپ 2000 پرداختیم. از دیگر نرم‌افزارهای تخصصی مدل‌سازی، تحلیل و طراحی سازه که طرفداران خاص خود را دارند، می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • «روبوت استراکچر آنالیز» (Robot Structural Analysis)
  • «میداس جن» (midas Gen)
  • «میداس سیویل» (midas Civil)
  • «سیف» (SAFE)
  • «آباکوس» (ABAQUS)

سوالات متداول در رابطه با نرم افزار سپ 2000

در این بخش، به برخی از سوالات پرتکرار در رابطه با برنامه سپ به طور خلاصه پاسخ می‌دهیم.

SAP2000 مخفف چیست ؟

عنوان SAP2000، مخفف عبارت «Structural Analysis Program2000» به معنای «برنامه تحلیل سازه‌ای 2000» است.

نرم افزار سپ 2000 از محصولات چه شرکتی است ؟

سپ 2000، یکی از محصولات شرکت بزرگ و معروف «کامپیوترها و سازه‌ها» (Computers and Structures) یا به اختصار «سی‌اِس‌آی» (CSi) است.

نرم افزارهای هم خانواده سپ 2000 کدام هستند ؟

از معروف‌ترین نرم‌افزارهای هم‌خانواده برنامه سپ 2000 می‌توان به ایتبس و سیف اشاره کرد.

کاربرد اصلی SAP2000 چیست ؟

نرم افزار SAP 2000، در مدل‌سازی، تحلیل و طراحی سازه‌های مهندسی کاربرد دارد. با این وجود، اجرای تحلیل‌های متنوع و طراحی بر اساس استانداردهای معتبر را می‌توان به عنوان کاربرد اصلی سپ معرفی کرد.

روش تحلیل در نرم افزار سپ 2000 چیست ؟

تحلیل در نرم افزار SAP2000 بر مبنای روش المان محدود انجام می‌گیرد.

سپ 2000 و ایتبس چه تفاوتی دارند ؟

ETABS، یک نرم‌افزار تخصصی در زمینه مدل‌سازی، تحلیل و طراحی ساختمان‌های چند طبقه است؛ در صورتی که SAP، در مدل‌سازی، تحلیل و طراحی اغلب سازه‌های مهندسی از جمله ساختمان‌ها کاربرد دارد.

SAP2000 و STAAD.Pro چه تفاوتی دارند ؟

استاد پرو و سپ 2000، شباهت‌های زیادی به یکدیگر دارند. با این وجود، سطح قابلیت‌ها آن‌ها با یکدیگر متفاوت است. سپ، سازه‌های پیچیده را بهتر مدل می‌کند. در طرف مقابل، استاد پرو، از استانداردهای بیشتری برای طراحی سازه‌های فولادی و اتصالات سازه‌های فولادی پشتیبانی می‌کند.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

بر اساس رای ۸ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
شما قبلا رای داده‌اید!
اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.

«حسین زبرجدی دانا»، کارشناس ارشد مهندسی استخراج معدن است. فعالیت‌های علمی او در زمینه تحلیل عددی سازه‌های مهندسی بوده و در حال حاضر آموزش‌های مهندسی عمران، معدن و ژئوتکنیک مجله فرادرس را می‌نویسد.