پزشکی, عمومی 116 بازدید

این روزها ماسک به یکی از ملزومات شخصی و دائمی بسیاری از انسان‌ها تبدیل شده است. این ابزار، به عنوان یک مانع ساده برای جلوگیری از انتقال قطره‌های تنفسی به هوا و افراد دیگر، توصیه می‌شود. وقتی شخصی که ماسک را پوشیده است، سرفه، عطسه یا صحبت می‌کند یا با صدای بلند فریاد می‌زند، احتمال بیرون پریدن این قطره‌ها به طور چشمگیری کاهش می‌یابد. فرایند جلوگیری از انتشار این قطرات تنفسی را به محیط بیرون، «کنترل منبع» (Source Control) می‌گویند.

این نوشتار، بر اساس نقش ماسک و محافظ صورت در جلوگیری از پراکندگی قطرات تنفسی و انتشار ویروس کووید -19 آماده شده است و در آن، بخشی از نتایج مربوط به مطالعات بالینی و آزمایشگاهی را آورده‌ایم که نشان می‌دهد، هریک از ماسک‌های سه لایه جراحی، N95 و انواع ماسک‌های پارچه‌ای و خانگی، تا حد، احتمال انتقال قطرات تنفسی را از فرد آلوده به افراد سالم، کاهش می‌دهند. مرور برخی باورهای عمومی غلط و نکاتی درباره استفاده، نگهداری و دور ریختن ماسک ها، بخش دیگری از این مقاله را به خود اختصاص می‌دهند.

چه کسانی باید از ماسک استفاده کنند؟

COVID-19 عمدتا در بین افرادی که در تماس نزدیک با یکدیگر هستند (در حدود 1/8 متر یا کمتر) گسترش می‌یابد، بنابراین استفاده از ماسک به ویژه در محیط‌هایی حائز اهمیت است که افراد، به هم نزدیک هستند یا حفظ فاصله اجتماعی، دشوار است.

فاصله اجتماعی

عموم مردم

  • مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (Disease Control and Prevention | CDC) به همه افراد 2 ساله و بالاتر، توصیه می‌کند که در محیط‌های عمومی و در هنگام معاشرت با افرادی غیر از اعضای خانواده (که در یک خانه، زندگی می‌کنند) از ماسک استفاده کنند، به ویژه هنگامی که انجام سایر اقدامات ایمنی و حفظ فاصله اجتماعی دشوار است.
  • ویروس کرونا توسط افرادی که علائمی ندارند و نمی‌دانند آلوده هستند، قابل انتقال است. به همین دلیل است که برای همه مهم است که در محیط‌های عمومی ماسک بزنند و فاصله‌های اجتماعی را رعایت کنند (حداقل 1/8 متر فاصله با افراد دیگر).
  • در حالی که ماسک‌ها به شدت توصیه می‌شوند تا از شیوع کرونا جلوگیری کنند، CDC موارد خاصی را شناسایی کرده است که در آن‌ها پوشیدن ماسک، ممکن نیست. در این موارد، باید از انواع روش‌های سازگارسازی و گزینه‌های جایگزین، بهره گرفت.

افرادی که می‌دانند یا فکر می‌کنند ممکن است مبتلا به کرونا باشند

  • اگر مبتلا به COVID-19 هستید یا فکر می‌کنید ممکن است مبتلا به آن باشید، از مکان‌های عمومی، بازدید نکنید. در خانه بمانید و به جز برای دریافت مراقبت‌های پزشکی، از منزل، خارج نشوید. تا آنجا که ممکن است در یک اتاق خاص و دور از افراد و حیوانات خانگی خود باشید. برای معاشرت با افراد هم‌خانه یا حیوانات خانگی، حتما از ماسک استفاده کنید.
  • ماسک، کمک می‌کند تا فردی که بیمار است، ویروس را به دیگران منتقل نکند. این ابزار، باعث می‌شود که قطرات تنفسی، به بیرون پرتاب نشوند و به افراد دیگر نرسند.

مراقبان افراد مبتلا به COVID-19

کسانی که در خانه یا در محیطی غیر از بیمارستان، از بیماران مبتلا به کرونا مراقبت می‌کنند نیز، باید ماسک بزنند. با این حال، اثرات محافظتی ماسک،‌در این موارد، ناشناخته است. منظور از این اصطلاح، توانایی ماسک در حفاظت کامل افراد سالم در برابر ویروس است. برای جلوگیری از بیمار شدن، مراقبان باید به اقدامات پیشگیرانه روزمره نیز ادامه دهند. یعنی تا آنجا که ممکن است از تماس نزدیک با بیمار، خودداری کنند، دستها را به طور مرتب، شستشو دهند. از دست زدن به چشم، بینی و دهان خود با دست‌های نشسته، جدا خودداری کنند و مرتباً سطوح را تمیز و ضدعفونی کنند.

انتقال کرونا
احتمال سرایت ویروس کرونا از فرد ناقل، به افراد سالم. اگر هر دو نفر، ماسک داشته باشند، این احتمال،‌به طور چشمگیری، کاهش می‌یابد.

چه کسانی نباید ماسک بزنند

گروه‌های زیر نباید از ماسک استفاده کنند:

  • کودکان کمتر از 2 سال
  • کسانی که مشکل تنفسی دارند
  • کسانی که بیهوش یا ناتوان هستند، یا به هر دلیل دیگری قادر به برداشتن ماسک، بدون کمک دیگران نیستند.
ماسک جراحی
استفاده از ماسک،‌ برای کودکان زیر دو سال، ممنوع است.

موارد خاص

گفتیم که بنا به گزارش CDC، استفاده از ماسک در بعضی از شرایط یا برای برخی از افراد، ممکن نیست. در برخی شرایط، پوشیدن ماسک، ممکن است یک وضعیت نامطلوب جسمی یا روانی را تشدید کند، منجر به یک فوریت پزشکی شود، یا نگرانی‌های قابل توجهی در مورد ایمنی افراد ایجاد کند. در چنین مواردی، باید راهکارهای جایگزین و سازگارسازی، پیش‌بینی شوند تا امکان استفاده از ماسک و ایمنی در برابر ویروس کرونا، تا حد ممکن، افزایش یابد. در ادامه، بخشی از موارد خاص استفاده از ماسک، آورده شده‌اند.

افراد ناشنوا یا کم شنوا

افراد کم شنوا یا ناشنوا و همچنین، کسانی که با یک شخص کم‌شنوا معاشرت، یا از او مراقبت می‌کنند، اگر برای برقراری ارتباط، تنها به لب‌خوانی متکی باشند، نمی‌توانند از ماسک‌های معمولی استفاده کنند. در این شرایط، استفاده از ماسک شفاف، توصیه می‌شود. اگر چنین ماسکی در دسترس نباشد، باید به روش‌های دیگر، روی آورد. استفاده از برنامه‌های زیرنویس‌ساز، یا روش‌های نوشتاری دیگر، همزمان با کم کردن صدای پس‌زمینه، انواعی از این راهکارها به شمار می‌روند.

ماسک شفاف
نمونه‌ای از ماسک شفاف

افراد دارای ناتوانی‌های ذهنی و رشدی، شرایط خاص روانی یا سایر حساسیت‌های حسی.

در گروهی از افراد که با انواع ناتوانی‌های جسمی و روحی یا شرایط خاص روانی، دست و پنجه نرم می‌کنند،‌ ممکن است پوشیدن ماسک، با چالش‌هایی همراه باشد. این افراد، برای مشاوره در مورد استفاده از ماسک، باید با ارائه دهنده خدمات بهداشتی خود مشورت کنند.

کودکان کوچکتر از ۸ سال

افراد این گروه، که شامل دانش‌آموزان پیش دبستانی یا سنین اول ابتدایی است، ممکن است نتوانند، به ویژه برای مدت زمان طولانی، از ماسک استفاده کنند. با این حال، توصیه می‌شود در مواقعی که حفظ فاصله اجتماعی از دیگران، دشوار است (به عنوان مثال، در سرویس مدرسه یا ایستادن در صف مدرسه) استفاده از ماسک، در اولویت باشد. اطمینان از تناسب اندازه ماسک با صورت کودک و یادآوری‌های مکرر به کودکان، در کنار آموزش اهمیت استفاده از ماسک، می‌تواند به این همکاری بیشتر کودکان و محافظت آن‌ها در برابر ویروس، کمک کند.

ماسک مرطوب

هنگام فعالیت‌هایی که ممکن است باعث خیس شدن ماسک شود، مانند شنا در ساحل یا استخر، افراد نباید از ماسک استفاده کنند. ماسک مرطوب، ممکن است تنفس را دشوار کند. برای فعالیت‌هایی مانند شنا، حفظ فاصله فیزیکی از دیگران در آب، بسیار مهم است.

فعالیت‌های ورزشی

در مورد افرادی که مشغول فعالیت‌های شدید، مانند دویدن هستند، ممکن است پوشیدن ماسک، موجب بروز مشکل تنفسی در آن‌ها شود. در این صورت،‌ توصیه می‌شود، انجام فعالیت، در مکانی با تهویه و تبادل هوای بیشتر صورت بگیرد (به عنوان مثال، در خارج از منزل) و ترجیحا مکانی برای ورزش و فعالیت‌های بدنی انتخاب شود که امکان حفظ فاصله فیزیکی از دیگران وجود دارد.

مشاغل خاص

پوشیدن ماسک در برخی از محیط‌های کار، خطر ابتلا به بیماری‌های مربوط به گرما را افزایش می‌دهد یا مشکلات ایمنی دیگری را در پی دارد. به عنوان مثال، در مورد برخی از صنعتگران، بندهای ماسک، ممکن است در اجزای ماشین آلات، گیر ‌کند. توصیه می‌شود این گروه، برای انتخاب یک ماسک مناسب، با متخصص ایمنی و سلامت شغلی مشورت کنند. کارگران فضای باز، می‌توانند استفاده از ماسک را در هنگام تماس نزدیک با افراد دیگر، در اولویت قرار دهند و در صورت امکان حفظ فاصله اجتماعی، ماسک را بردارند. سفرهای گروهی یا جلسات شیفت، مثال‌هایی از این تماس‌های نزدیک هستند.

ماسک‌ها یک اقدام پیشگیرانه حیاتی به شمار می‌روند و به ویژه در مواقعی، بسیار ضروری هستند که حفظ فاصله اجتماعی، دشوار است. در مواردی که نمی‌توان از ماسک استفاده کرد، می‌بایست اقدامات دیگری برای کاهش خطر گسترش COVID-19 انجام گیرد. حفظ فاصله اجتماعی، شستشوی مکرر دست‌ها، تمیز کردن و ضد عفونی کردن سطحهایی که اغلب لمس می‌شوند، مثال‌هایی از این موارد، به شمار می‌روند.

کرونا

لازم به یاداوری است که حتی با وجود بیشترین میزان از اقدامات پیشگیرانه در محیط، بازهم ممکن استعوامل بیماریزا، خود را به طریقی به بدن برسانند. اما این به معنی آغاز بیماری نیست. دستگاه ایمنی بدن، در بسیاری از موارد، عامل پاتوژن را شناسایی و آن را تخریب می‌کند. در راستای آشنایی بیشتر علاقمندان با ساز و کار دفاعی بدن، فرادرس، مجموعه‌ای از نکات کلیدی این حوزه را در قالب یک فیلم آموزشی، تهیه کرده است که می‌توانید آن را از طریق لینک زیر دریافت کنید.

انواع ماسک

امروزه، اصطلاح «ماسک صورت» برای همه انواع ماسک‌های خانگی، طبی و دستگاه‌های تنفسی به کار می‌رود. اما واقعیت این است که هریک از این ابزارها، با هدف خاصی طراحی و ساخته می‌شوند و هریک، توانایی منحصر به فردی در به دام انداختن ذرات با قطرهای مختلف دارند. بنابراین، مهم است تشخیص دهیم که هر نوع ماسک، برای چه گروهی از افراد و در چه شرایطی مناسب است.

ماسک‌های جراحی

ماسک‌‌های جراحی، از سه لایه الیاف بافته نشده، تهیه می‌شوند. این ماسک‌ها که نسبت به پارچه بافته شده، لغزندگی کمتری روی صورت دارند، دارای توانایی فیلتراسیون باکتری و در عین حال، نفوذپذیری هوا هستند.  معمولاً برای ساخت این ماسک‌ها از پلی پروپیلن استفاده می‌شود، که چگالی آن تنها در حدود 20 یا 25 گرم در متر مربع (gsm) است. همچنین، ماسک‌های جراحی، ممکن است از پلی استایرن، پلی کربنات، پلی اتیلن یا پلی استر ساخته شوند. دو لایه بیرونی، ضد آب هستند و به روش اسپان باند (Spunbond)، تهیه می‌شوند. ماده موجود در این لایه‌ها، پلی پروپیلن $$20 gsm$$ است. لایه میانی، به روش ملت بلون (Melt blown) و از پلی پروپیلن $$25 gsm$$ تهیه می‌شود و بنابراین، متراکم‌تر به نظر می‌رسد. هر دو روش،‌ به نوعی، موجب اتصال رشته‌های نازک پلی پروپیلنی می‌شوند و شبکه‌های درهمی از این ترکیب شیمیایی را ایجاد می‌کنند که سرانجام، در به دام انداختن باکتری‌ها و ذراتی با قطر حدود یک میکرون، موثر است.

ماسک جراحی
ماسک سه لایه جراحی

شناسایی ماسک جراحی اصلی از تقلبی

همانطور که گفتیم، در ماسک های جراحی، لایه میانی، به دلیل وجود پروپیلن چگال‌تر، از تراکم بیشتری برخوردار است و ضخیم‌تر به نظر می‌رسد. از همین ویژگی، می‌توان برای شناسایی انواع اصلی و تقلبی ماسک‌های سه لایه،‌ استفاده کرد. ماسک جراحی، وسیله‌ای یکبار مصرف و نسبتا گشاد است که باعث ایجاد یک مانع فیزیکی بین دهان و بینی فرد استفاده کننده و آلودگی‌های احتمالی در محیط نزدیک می‌شود. ماسک‌های جراحی، با استاندارد $$CFR 878.4040$$ و با اهداف مختلفی، طراحی و ساخته می‌شوند و در یکی از گروه‌های زیر قرار می‌گیرند:

  • ماسک‌های عمل جراحی
  • ماسک‌های اتاق ایزوله
  • ماسک‌های دندانپزشکی
  • ماسک‌های پزشکی

این ماسک‌ها ممکن است همراه با «محافظ صورت» (Face Shield) یا بدون آن استفاده شوند. اغلب، به همه انواع ماسک‌ها، «ماسک صورت» (Face Mask) گفته می‌شود، اگرچه می‌دانیم همه ماسک‌های صورت، با استانداردهای ماسک‌های جراحی تهیه نمی‌شوند.

ماسک‌های جراحی در ضخامت‌های مختلف و با توانایی‌های مختلف ساخته می‌شوند تا فرد را از تماس با مایعات محافظت کنند. این ویژگی، ممکن است بر میزان راحتی نفس کشیدن از طریق ماسک و همچنین سطح توانایی آن در حفاظت افراد در برابر آلاینده‌ها تأثیر بگذارد.

ماسک سه لایه

ماسک جراحی، اگر به درستی استفاده شود، صورت فرد را در برابر قطرات بزرگ، ترشحات، اسپری‌ها یا پاشیدگی‌ها که ممکن است حاوی میکروب (ویروس و باکتری) باشند، حفظ می‌کند و از رسیدن آن‌ها به دهان و بینی جلوگیری می‌کند. همچنین، این ماسک‌ها ممکن است به کاهش انتقال بزاق و ترشحات تنفسی افراد به دیگران، کمک کنند.

اگرچه این ماسک‌ها، می‌توانند در جلوگیری از سرایت ترشحات پاشیده شده و قطرات بزرگ، موثر باشند، اما به واسطه نوع طراحی‌شان، نمی‌توانند موجب فیلتر شدن و به دام افتادن ذرات بسیار ریز موجود در هوا شوند که ممکن است از طریق سرفه، عطسه یا برخی اقدامات پزشکی، ایجاد شده باشند. ماسک‌های جراحی، به دلیل قرارگیری نسبتا شل و آزاد، بین سطح ماسک و صورت افراد، محافظت کاملی در برابر میکروب‌ها و سایر آلاینده‌ها ندارند.

ماسک‌های جراحی، برای استفاده بیش از یک بار در نظر گرفته نشده‌اند. بنابراین، اگر آسیب دیده یا کثیف شده‌اند، یا اگر تنفس از طریق آن‌ها مشکل شده است، باید ماسک صورت را بردارید، با خیال راحت آن را دور بریزید و یک ماسک جدید، جایگزین کنید. برای دور ریختن ماسک خود، به صورت ایمن، آن را در یک کیسه پلاستیکی قرار دهید و در سطل آشغال بگذارید. پس از پایان کار،‌ حتما دستان خود را بشویید.

ماسک تنفسی $$N_{95}$$

ماسک تنفسی $$N_{95}$$ یک وسیله محافظتی تنفسی است که برای دستیابی به تناسب بسیار نزدیک با ابعاد صورت و فیلتراسیون بسیار کارآمد ذرات معلق در هوا طراحی شده است. این دستگاه‌های تنفسی، دست کم 95 درصد از ذرات بسیار کوچک (با قطر 0/3 میکرون) را فیلتر می‌کنند. ماسک‌های $$N_{95}$$ به دلیل وجود کربن فعال، در ساختار خود، قادر به فیلتر کردن انواع ذرات، از جمله باکتری‌ها و ویروس‌ها و همچنین، انواعی از گازهای سمی هستند.

ماسک n95
ماسک $$N_{95}$$

توجه داشته باشید که لبه‌های این ماسک، به گونه‌ای طراحی شده‌اند که در اطراف بینی و دهان، کاملا به پوست صورت، می‌چسبند و اجازه ورود هیچ ذره‌ای را نمی‌دهند. ماسک‌های تنفسی جراحی $$N_{95}$$ معمولاً در بخش مراقبت‌های بیمارستانی، مورد استفاده قرار می‌گیرند. این ماسک‌ها زیرمجموعه‌ای از ماسک‌های $$N_{95}$$ هستند و اغلب، به آنها $$N_{95}s$$ گفته می‌شود. شباهت‌های ماسک‌های جراحی و $$N_{95}$$‌های جراحی در ادامه آمده‌اند.

  • هر دوی این ماسک‌ها از نظر مقاومت در برابر مایعات، بازده فیلتراسیون (توان به دام انداختن ذرات و باکتری‌ها)، اشتعال پذیری و سازگاری زیستی آزمایش می‌شوند.
  • هیچ یک از این دو ماسک‌ها نباید به اشتراک گذاشته شوند یا دوباره استفاده شوند.

ماسک‌هایی با سوپاپ بازدم یا منافذ خروج هوا

به طور کلی،‌ ماسک‌ها با این هدف، طراحی می‌شوند که اگر فردی ناقل بیماری تنفسی واگیر (مثل کرونا) است، نتواند از طریق قطرات تنفسی، آن را به دیگران، منتقل کند. گفتیم که به این ترتیب، ماسک‌ها ابزاری برای کمک به فرایند کنترل منبع، به شمار می‌روند. با این حال، برخی از افراد،‌ ترجیح می‌دهند از ماسک‌هایی با منافذ یا دریچه‌های یک طرفه، استفاده کنند. منافذ موجود در این ماسک‌ها اجازه می‌دهند هوا از طریق یک سوراخ، خارج شود. در نتیجه گرمای داخل ماسک را کاهش می‌دهد و تنفس را راحت‌تر می‌کند. اما وجود همین منافذ، می‌تواند به منزله راهی برای خروج قطرات تنفسی هم باشد که، به نوبه خود، ممکن است به دیگران برسند.

نمونه‌ای از یک ماسک منفذدار
نمونه‌ای از یک ماسک منفذدار

به این ترتیب، اگرچه استفاده از این نوع ماسک، موجب حفاظت فردی می‌شود که آن را پوشیده است، اما از انتقال COVID-19 توسط او به دیگران، جلوگیری نمی‌کند. بنابراین، استفاده از ماسک‌های دریچه‌دار و منفذدار، برای کنترل بیماری کرونا توصیه نمی‌شود.

ماسک های پارچه ای و خانگی

CDC توصیه می‌کند که عموم مردم، به منظور کاهش سرعت انتشار ویروس، از پوشش‌های پارچه‌ای ساده، برای حفاظت صورت خود در محیط عمومی استفاده کنند. این کار به کاهش سرعت انتقال ویروس، از طریق افراد ناقل، کمک خواهد کرد.

ماسک خانگی
ماسک پارچه‌ای

هرچند،‌ این ماسک‌های پارچه‌ای، در مقایسه با انواع جراحی و $$N_{95}$$‌، توانایی کمتری در به دام انداختن ویروس و ذرات معلق دارند، اما می‌توانند سطح قابل قبولی از حفاظت را ایجاد کنند. از سوی دیگر، این ماسک‌ها‌ تنها گروه قابل شسشتو از ماسک‌های صورت هستند و می‌توان آن‌ها را پس از هربار مصرف،‌ با آب گرم و صابون، شست و با اتو، یا نور آفتاب، تا حد زیادی، استریل کرد. بازدهی این ماسک‌های خانگی در مقایسه با انواع صنعتی، در شکل زیر آمده است.

مقایسه ماسک پارچه ای با جراحی
مقایسه درصد حفاظت انواع ماسک‌های طبی و دست‌ساز در برابر ذرات به قطر حدود یک میکرون. برای دیدن تصویر،‌ در اندازه بزرگتر، بر روی آن کلیک کنید.

بهترین راه جلوگیری از بیماری، اجتناب از قرار گرفتن در معرض این ویروس است. با این حال، برای یادآوری، CDC همیشه برای پیشگیری از شیوع بیماری‌های تنفسی، اقدامات پیشگیرانه روزمره، مانند شستن دست‌ها و حفظ حداقل 6 فوت (1/8 متر) فاصله اجتماعی را توصیه می‌کند.

محافظ صورت

محافظ صورت، در درجه اول، برای محافظت از چشم شخصی که آن را می‌پوشد، استفاده می‌شود. در حال حاضر، مشخص نیست که یک محافظ صورت، تا چه حد می‌تواند از پاشیده شدن قطرات تنفسی، از طرف فرد استفاده کننده به سطوح اطراف، جلوگیری کند و چه میزانی از محافظت را برای اطرافیان، فراهم می‌کند. به بیان دیگر، هنوز به طور دقیق، نمی‌توان گفت که محافظ‌های صورت، تا چه حد در فرایند «کنترل منبع» موثر هستند. بنابراین، در حال حاضر، استفاده از محافظ صورت، به عنوان جایگزین ماسک توصیه نمی‌شود.

  • با این حال، ممکن است، استفاده از ماسک، برای برخی از افراد، عملی نباشد، مثال‌هایی از چنین افرادی را در بالا بررسی کردیم. در مواردی از این دست، برخی از ملاحظات، برای افرادی که باید به جای ماسک، از محافظ صورت استفاده کنند، وجود دارد،‌ بخشی از این موارد،‌ در ادامه آمده‌اند:
  • اگرچه هنوز، اطلاعات کمی در مورد بازدهی محافظ‌های صورت موجود است، اما داده‌های فعلی، نشان می‌دهد که محافظ‌های صورت زیر می‌توانند کنترل منبع بهتری را نسبت به انوا ع دیگر، فراهم کنند:
    • انواعی از محافظ‌های صورت که به دو طرف صورت فرد،‌ امتداد می‌یابند و تا زیر چانه را پوشش می‌دهند.
    • محافظ صورت کلاه دار.
  • استفاده کنندگان از محافظ صورت، باید قبل و بعد از برداشتن محافظ صورت، دست‌های خود را بشویند و هنگام برداشتن آن، از دست زدن به چشم، بینی و دهان خودداری کنند.
  • محافظ‌های یکبار مصرف صورت، فقط باید برای یک بار استفاده شوند و طبق دستورالعمل‌های سازنده، دور ریخته شوند.
  • محافظ‌های قابل استفاده مجدد، باید طبق دستورالعمل سازنده یا با پیروی از دستورالعمل‌های تمیز کردن محافظ صورت CDC، تمیز و ضد عفونی شوند.
  • محافظ پلاستیکی صورت، برای کودکان زیر یک سال، توصیه نمی‌شود.

محافظ صورت

اصلاح باورهای غلط درباره ماسک ها

هرچند، این روزها بسیاری از مردم، به ویژه در مکان‌های عمومی، استفاده از ماسک را نیز در کنار حفظ فاصله اجتماعی، در اولویت قرار داده‌اند، اما متاسفانه، باورهای غلطی نیز در مورد روش‌های نگهداری و دورانداختن این وسیله بهداشتی، رواج یافته است. در ادامه به یاداوری نکاتی درباره برخی از این موارد، می‌پردازیم.

  • ماسک ها قابلیت شستشو ندارند.
    برخلاف آنچه بیشتر مردم تصور می‌کنند، هیچ یک از ماسک‌های تنفسی FFP1 – FFP2 –FFP3 و همچنین ماسک‌های تنفسی سری $$N_{95}$$ تا $$N_{99}$$ قابلیت شستشو ندارند و در اثر شستشو، عملکرد آن‌ها دچار اختلال خواهد شد.
    • شستشو، به لایه کربن فعال موجود در ماسک‌های $$N_{95}$$ آسیب جدی وارد کرده و خاصیت آن را به صورت کلی نابود می‌کند.
    • لایه باردار شده الکترواستاتیکی موجود در این ماسک‌ها نیز با شستشو تخریب خواهد شد.
    • لایه‌ داخلی ماسک جراحی، با شستشو آسیب می‌بینند و الیاف آن، از هم باز می‌شوند.
  • ماسک هر فرد، برای حفاظت از خود او و اطرافیان است.
    ‌ماسک‌های $$N_{95}$$ و ماسک‌های جراحی، نمونه‌هایی از تجهیزات محافظتی شخصی هستند که برای حفاظت از صورت افراد، در برابر ذرات و قطرات معلق در هوا استفاده می‌شوند. از سوی دیگر، ‌اگر فردی که ماسک به صورت دارد، ناقل یک بیماری واگیر تنفسی، مانند کووید ۱۹ باشد، استفاده از ماسک، مانع پراکنده شدن این ویروس، از طریق قطرات تنفسی او می‌شود. جمله معروف «ماسک من، از تو محافظت می‌کند، ماسک تو از من» به خوبی گویای این نقش محافظتی ماسک، برای اطرافیان است.

ماسک بچگانه

  • ماسک $$N_{95}$$ برای عموم مردم توصیه نمی‌شود.
    مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌های آمریکا (Centers for Disease Control and Prevention | CDC) توصیه نمی‌کند که عموم مردم، برای حفاظت خود در برابر بیماری‌های تنفسی از جمله ویروس کرونا (COVID-19) از ماسک $$N_{95}$$ استفاده کنند. بلکه این ماسک‌ها، به طور ویژه،‌ مناسب کارکنان مراقبت‌های بهداشتی و دیگر اعضای کادر درمان پزشکی هستند.
  • ماسک‌های دریچه‌دار، لزوما فیلتردار نیستند.
    بسیاری از این ماسک‌ها، فقط از نظر شکل ظاهری، شبیه انواع $$N_{95}$$ هستند. اما از نظر جنس لایه محافظ و میزان بازدهی، با آن تفاوت دارند. دریچه‌های تنفسی، دارای هیچ فیلتر اضافه‌ای نیست و فقط، به سبب خروج سریع‌تر هوای بازدم، تنفس را ساده‌تر می‌کند.
ماسک n95 فیلتردار
نمونه‌ای از ماسک N95 منفذدار

هشدارهای عمومی درباره ماسک $$N_{95}$$

  • افرادی که بیماری تنفسی، قلبی یا هرگونه بیماری مزمنی دارند که تنفس را با دشواری همراه می‌کند، باید قبل از استفاده از ماسک $$N_{95}$$ با پزشک خود مشورت کنند. زیرا این ماسک می‌تواند نفس کشیدن را برای استفاده کننده دشوار کند.
  • برخی از مدل‌های ماسک $$N_{95}$$ دارای دریچه‌های بازدم هستند که می‌توانند تنفس را راحت و به کاهش گرما کمک کنند. توجه داشته باشید که در صورت نیاز به شرایط استریل، نباید از ماسک‌های تنفسی $$N_{95}$$ دارای دریچه بازدم استفاده شود.
  • بر روی تمام ماسک‌های تنفسی $$N_{95}$$ مورد تایید FDA، برچسب “یکبار مصرف” وجود دارد. اگر ماسک تنفسی شما آسیب دیده یا کثیف شده است، یا اگر تنفس با آن، دشوار شده است، باید آن را بردارید، به درستی دور بریزید و با دستگاه جدید، جایگزین کنید. برای دور‌انداختن بی خطر ماسک تنفسی $$N_{95}$$، آن را در یک کیسه پلاستیکی بگذارید و در سطل آشغال، قرار دهید. پس از کار با ماسک استفاده شده، دستان خود را بشویید.
  • ماسک $$N_{95}$$ برای کودکان یا افراد دارای ریش، طراحی نشده است. از آنجا که در مورد این افراد، لبه‌های ماسک،‌ به خوبی به اجزای صورت، متصل نمی‌شود، حفاظت کامل در برابر آلاینده‌ها هم صورت نمی‌گیرد.
دورانداختن ماسک
مراحل دور انداختن ماسک استفاده شده.

ضد عفونی کردن ماسک‌های تنفسی

در سال گذشته، FDA مجوز استفاده اضطراری از سیستم‌های ضدعفونی کننده را برای رفع آلودگی ماسک‌ها در موارد خاص، صادر کرد. این مجوز،‌ به دلیل حجم انبوه تقاضای ماسک، در شرایط همه‌گیری ویروس کرونا صادر شده است و به موجب آن، در صورتی که ماسک جدید،‌ در اختیار ‌مراکز درمانی نباشد، پرسنل این مراکز می‌توانند،‌ ماسک‌های استفاده شده خود را ضدعفونی و مجددا استفاده کنند. بدیهی است که حتی در این شرایط نیز، ماسک‌های تنفسی جدید، همواره، اولین انتخاب، قبل از یک ماسک ضدعفونی شده هستند.

ضدعفونی کردن ماسک
با رعایت پروتوکل‌های مرتبط، می‌توان، ماسک‌ها را شست و با پرتو فرابنفش، استریل کرد.

ماسک‌های تنفسی $$N_{95}$$ در سطح کاربردهای صنعتی و بهداشتی

بیشتر ماسک‌های تنفسی $$N_{95}$$ برای استفاده در ساخت و ساز و سایر مشاغل صنعتی، طراحی شده‌اند. این موقعیت‌های شغلی، کارگران را در معرض گرد و غبار و ذرات ریز قرار می‌دهد. این ماسک‌ها در آزمایشگاه ملی فناوری محافظت شخصی (NPPTL) در انستیتوی ملی ایمنی و بهداشت شغلی (NIOSH) تنظیم می‌شوند، که بخشی از مجموعه مراکز کنترل و پیشگیری از بیماری‌ها (CDC) است.

با این حال، برخی از ماسک‌های تنفسی $$N_{95}$$ برای استفاده در محیط مراقبت‌های بهداشتی در نظر گرفته شده‌اند. به طور خاص، در این زمینه، می‌توان به ماسک‌های تنفسی یکبار مصرفی اشاره کرد که توسط پرسنل مراقبت‌های بهداشتی در طی مراحل بستری و درمان بیماران کرونایی، استفاده می‌شوند و از بیمار و اعضای تیم درمان، در برابر انتقال میکروارگانیسم‌ها، مایعات بدن و ذرات نعلق موجود در هوا محافظت می‌کنند.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

عاطفه شریفی‌راد (+)

«عاطفه شریفی‌راد» دانش آموخته ژنتیک مولکولی در مقطع دکترا از پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست-فناوری است. او در حال حاضر، علاوه بر پیگیری علاقمندی‌هایش در حوزه ژنتیک و ژنومیکس، در تولید محتوای آموزشی در بخش زیست شناسی با مجله فرادرس همکاری می‌کند.

بر اساس رای 2 نفر

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟

نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *