امروزه، تعداد کاربران اینترنت همواره در حال افزایش است و دستگاه‌های دیجیتالی و اینترنت در شکل بازاریابی کسب و کارها انقلابی برپا کرده‌اند. به همین دلیل، بهره گرفتن از کانال‌های بازاریابی دیجیتال برای کسب و کارها به امری ضروری تبدیل شده است. می‌توان گفت که اگر کسب و کاری از روش‌های دیجیتال برای بازاریابی استفاده نکند، مشتریان احتمالی بسیار زیادی را از دست می‌دهد. در این مطلب تعریف دیجیتال مارکتینگ، اهمیت و مزایای آن و انواع بازاریابی دیجیتال آنلاین و آفلاین را بررسی می‌کنیم.

فهرست مطالب این نوشته

بازاریابی دیجیتال چیست؟

به فرآیند بازاریابی برای فروش محصولات و خدمات کسب و کار از طریق کانال‌های دیجیتال و دستگاه‌های الکترونیکی، بازاریابی دیجیتال یا «دیجیتال مارکتینگ» (Digital Marketing) گفته می‌شود. بازاریابی دیجیتال را می‌توان به شکل آنلاین و آفلاین انجام داد، اما گاهی اوقات به دلیل گسترده بودن کانال‌های آنلاین در این نوع از بازاریابی، دیجیتال مارکتینگ را بازاریابی اینترنتی یا آنلاین می‌نامند. کسب و کارها در این نوع از بازاریابی از کانال‌هایی مانند موتورهای جستجو، شبکه‌های اجتماعی، ایمیل و… برای برقراری تعامل با کاربران و جذب مشتریان احتمالی استفاده می‌کنند.

در ادامه این مطلب، درباره انواع مختلف کانال‌های بازاریابی دیجیتال و مزایای استفاده از این شکل بازاریابی برای رشد کسب و کارها بیشتر می‌خوانید.

انواع بازاریابی دیجیتال

همان‌طور که گفتیم، بازاریابی دیجیتال کانال‌های متعددی دارد که می‌توان آن‌ها را در دو دسته روش‌های آنلاین و روش‌های آفلاین گروه‌بندی کرد. کانال‌های بازاریابی دیجیتال آنلاین از اینترنت برای جذب مخاطبان استفاده می‌کنند، در حالی که کانال‌های آفلاین شامل کانال‌های الکترونیکی مانند تلویزیون و رادیو می‌شود.

انواع بازاریابی دیجیتال چیست

به طور کلی می‌توان انواع بازاریابی دیجیتال را به شکل جدول زیر نشان داد.

بازاریابی دیجیتال آنلاین بازاریابی دیجیتال آفلاین
۱. بازاریابی از طریق وب‌سایت ۱. بازاریابی تلویزیونی
۲. بهینه‌سازی موتورهای جستجو (SEO) ۲. بازاریابی رادیویی
۳. بازاریابی محتوا ۳. بازاریابی پیامکی
۴. بازاریابی شبکه‌های اجتماعی (SMM) ۴. بازاریابی از طریق بیلبوردهای الکترونیکی
۵. تبلیغات کلیکی (PPC)
۶. بازاریابی معارفه‌ای یا همکاری در فروش
۷. تبلیغات همسان
۸. بازاریابی خودکار
۹. بازاریابی ایمیلی
۱۰. روابط عمومی آنلاین
۱۱. بازاریابی ربایشی (درون‌گرا)
۱۲. محتوای حمایت شده
۱۳. بازاریابی موتورهای جستجو (SEM)
۱۴. بازاریابی از طریق پیام فوری (دایرکت)
۱۵. بازاریابی مجدد و هدف‌گذاری مجدد
۱۶. بازاریابی ویدیویی
۱۷. بازاریابی از طریق پادکست
۱۸. بازاریابی از طریق افراد تأثیرگذار (اینفلوئنسر مارکتینگ)

به دلیل اهمیت بسیار زیاد دیجیتال مارکتینگ برای کسب‌وکارها، «فرادرس» در یک دوره آموزشی شما را با اصول بازاریابی دیجیتال و روش‌های مختلف آن آشنا می‌کند. لینک این فیلم آموزشی در ادامه آمده است.

انواع بازاریابی دیجیتال آنلاین

بازاریابی دیجیتال آنلاین که به آن بازاریابی اینترنتی نیز گفته می‌شود، شکلی از بازاریابی است که از کانال‌های آنلاین برای معرفی و تبلیغ محصولات و خدمات کسب و کارها استفاده می‌کند. در ادامه، تعدادی از کانال‌های بازاریابی دیجیتال آنلاین را به شما معرفی می‌کنیم.

۱. بازاریابی از طریق وب‌سایت

می‌توان گفت که وب‌سایت، نقطه کانونی تمام کمپین‌های بازاریابی دیجیتال است. وب‌سایت کانالی بسیار قدرتمند برای بازاریابی است و بسیاری از کمپین‌های بازاریابی آنلاین را می‌توان در آن اجرا کرد.

وب‌سایت شما باید نماینده برند، محصولات و خدمات شما باشد و آن‌ها را به بهترین شکل ممکن به مخاطبان معرفی کند. همچنین وب‌سایت کسب باید سریع باشد، کاربری ساده و جذاب داشته باشد و برای استفاده کاربران در موبایل بهینه‌سازی شده باشد. زمانی که وب‌سایت خود را آماده کردید، باید استراتژی دیجیتال مارکتینگ مناسب برای معرفی و تبلیغ محتوای آن را طراحی کنید تا با افزایش ترافیک، مشتریان بیشتری بیابید.

۲. بهینه‌سازی موتورهای جستجو (SEO)

«بهینه‌سازی وب‌سایت برای موتورهای جستجو یا سئو» (Search Engine Optimization | SEO) فرآیندی است که برای بهبود رتبه وب‌سایت در صفحه نتایج موتورهای جستجو مانند گوگل انجام می‌شود. هدف اصلی این بهینه‌سازی، افزایش ترافیک طبیعی (ارگانیک) وب‌سایت است.

رویکردهای متفاوتی برای سئو وجود دارد که هر کدام از آن‌ها به نحوی در افزایش ترافیک برای وب‌سایت نقش دارند. از این رویکردها می‌توان به سئو داخلی، سئو خارجی و سئو فنی اشاره کرد.

انواع سئو

سئو داخلی

این بخش از سئو بر محتوایی تمرکز می‌کند که مخاطبان در وب‌سایت شما با آن سروکار دارند و آن را در ظاهر وب‌سایت مشاهده می‌کنند. به طور کلی در «سئو داخلی» (On-page SEO) با تحقیق کلمات کلیدی پرکاربرد میان کاربران، به پرسش‌های متداول آن‌ها در موتورهای جستجو در محتوای وب‌سایت پاسخ داده می‌شود. هرچه کاربران بیشتری محتوای وب‌سایت را مفید بدانند، رتبه وب‌سایت در صفحه نتایج موتورهای جستجو بهتر می‌شود.

برای آشنایی بیشتر با تکنیک‌ها و استراتژی سئو داخلی، مطالعه مطلب زیر را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

سئو خارجی

«سئو خارجی» (Off-page SEO) بر فعالیت‌هایی متمرکز است که خارج از وب‌سایت اتفاق می‌افتد و می‌تواند بر رتبه وب‌سایت در موتورهای جستجو اثر بگذارد. از مهم‌ترین عناصر سئو خارجی می‌توان به «بک‌لینک» (Backlink) اشاره کرد. هرچه تعداد وب‌سایت‌های معتبری که به در محتوای خود لینک شما را قرار می‌دهند افزایش پیدا کند، رتبه وب‌سایت شما در کلمه‌های کلیدی لینک شده افزایش پیدا می‌کند.

با ترغیب وب‌سایت‌های دیگر به قرار دادن لینک وب‌سایت شما در محتوای خود، نوشتن پست‌های میهمان در وب‌سایت‌های دیگر و قرار دادن لینک وب‌سایت خود در محتوای نوشته‌ها و جلب توجه کاربران می‌توانید بک‌لینک‌های باکیفیتی برای وب‌سایت خود دریافت کنید و رتبه آن را بهبود ببخشید.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره سئو خارجی، بک‌لینک و لینک‌سازی در وب‌سایت، مطالعه مطالب زیر را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

سئو فنی

«سئو فنی یا سئو تکنیکال» (Technical SEO) به بهینه‌سازی پشت صحنه وب‌سایت و شکل کدنویسی صفحات مرتبط است. فشرده‌سازی تصاویر، استفاده از داده‌های ساختاریافته و بهبود فایل‌های CSS از تکنیک‌های مؤثر در سئو فنی محسوب می‌شوند. این بهینه‌سازی‌ها در افزایش سرعت بارگذاری وب‌سایت که از معیارهای مهم از نظر گوگل برای رتبه‌بندی است، نقش دارند.

۳. بازاریابی محتوا

«بازاریابی محتوا» (Content Marketing) به ساخت و تبلیغ محتوا برای افزایش آگاهی از برند، رشد ترافیک، افزایش تعداد مخاطبان راغب و افزایش تعداد مشتریان گفته می‌شود. از کانال‌های پرکاربرد در استراتژی‌ بازاریابی محتوا می‌توان به پست‌های وبلاگ، کتاب‌های الکترونیکی، اینفوگرافیک‌ها، دوره‌های آموزشی آنلاین، پادکست‌ها، وبینارها و محتوای صوتی و تصویری اشاره کرد.

۴. بازاریابی شبکه‌های اجتماعی (SMM)

کسب و کارها در «بازاریابی شبکه‌های اجتماعی» (Social Media Marketing | SMM) برای معرفی و تبلیغ برند و محتوای خود به منظور افزایش آگاهی از برند، افزایش ترافیک، جلب توجه کاربران و ایجاد مخاطبان راغب فعالیت می‌کنند.

در این شکل از بازاریابی دیجیتال از پلتفرم‌های رسانه‌های اجتماعی مختلف مانند فیسبوک، توییتر، لینکدین، اینستاگرام، اسنپ‌چت و پینترست استفاده می‌شود. دیجیتال مارکترها با استفاده از پلتفرم‌های شبکه‌های اجتماعی، کمپین‌های بازاریابی مختلفی را راه‌اندازی می‌کنند تا توجه مخاطبان را جلب کنند. همکاری با تولیدکنندگان محتوای پرمخاطب و شرکت در «ترندها یا موضوعات داغ روز» (Trends) از روش‌های مختلف جذب مخاطب در شبکه‌های اجتماعی محسوب می‌شوند.

اگر به کسب اطلاعات بیشتر درباره بازاریابی از طریق شبکه‌های اجتماعی علاقه‌مندید، مطالعه مطالب زیر را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

بازاریابی شبکه های اجتماعی - انواع بازاریابی دیجیتال

۵. تبلیغات کلیکی (PPC)

«تبلیغات کلیکی» (Pay per Click | PPC) روشی برای هدایت ترافیک به وب‌سایت است. در این روش، کسب و کارها به پلتفرم تبلیغ‌کننده بابت هر کلیک روی تبلیغات خود، مبلغی را می‌پردازند. «گوگل ادز» (Google Ads) یکی از مشهورترین پلتفرم‌های تبلیغات کلیکی است که به کاربران این امکان را می‌دهد که با پرداخت مبلغی به موتور جستجوی گوگل، تبلیغات خود را در جایگاه‌های تبلیغ در بالای صفحه نتایج جستجوها به کاربران نمایش بدهند.

تصویر زیر، نمونه‌ای از تبلیغات کلیکی در گوگل ادز را نمایش می‌دهد.

نمونه تبلیغات کلیکی در گوگل ادز

۶. بازاریابی همکاری در فروش

«بازاریابی معارفه‌ای، همکاری در فروش یا افیلیت مارکتینگ» (Affiliate marketing) شکلی از تبلیغات است که در آن به‌ازای معرفی یا تبلیغ محصولات و خدمات برندهای دیگر در وب‌سایت خود، مبلغی به عنوان کمیسیون دریافت می‌کنید.

می‌توان گفت این نوع از بازاریابی بخشی از موج جدید اینفلوئنسر مارکتینگ یا بازاریابی از طریق افراد تأثیرگذار است. ایجاد کمپین‌های بازاریابی با کمک اینفلوئنسرها شکل پربازده و مؤثری از افیلیت مارکتینگ است و یافتن تولیدکننده محتوای مناسب برای تبلیغات از این طریق، می‌تواند کمپین‌های بازاریابی دیجیتال را به موفقیت چشم‌گیری برساند.

۷. تبلیغات همسان

«تبلیغات همسان یا بومی» (Native Advertising) به شکلی از تبلیغات گفته می‌شود که در پلتفرم‌های دیگر در قالب محتوای اصلی پلتفرم منتشر می‌شود و به شکل تبلیغات پولی یا بنرهای تبلیغاتی دیگر به نمایش درنمی‌آید. انتشار «رپورتاژ آگهی» (Advertorial) و پست‌های حمایت شده در وب‌سایت‌های دیگر را می‌توان نوعی تبلیغ همسان در نظر گرفت. همچنین بعضی افراد تبلیغات در شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام و فیسبوک را نیز شکلی از تبلیغات همسان در نظر می‌گیرند.

۸. خودکارسازی بازاریابی

«اتوماسیون یا خودکارسازی بازاریابی» (Marketing Automation) به نرم‌افزارهایی اشاره می‌کند که عملیات‌های ساده و اولیه بازاریابی را برای کسب و کارها ساده‌تر می‌کنند. بسیاری از تیم‌های بازاریابی در شرکت‌های مختلف می‌توانند فعالیت‌های تکراری در بازاریابی خود را خودکار کنند. از جمله فعالیت‌های بازاریابی که به شکل خودکار انجام می‌شود می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • زمان‌بندی انتشار پست‌های شبکه‌های اجتماعی: اگر می‌خواهید حضور کسب و کار خود درشبکه‌های اجتماعی را بهبود ببخشید، باید به شکل مداوم در این شبکه‌ها محتوا تولید و منتشر کنید. تولید محتوای مداوم، فرآیند انتشار پست‌ها را کمی مشکل می‌کند. ابزارهای برنامه‌ریزی و زمان‌بندی پست‌های شبکه‌های اجتماعی می‌توانند محتوای شما را در کانال‌های مدنظرتان در زمان‌های مشخص منتشر کنند و در این صورت، شما می‌توانید بر طراحی استراتژی محتوای خود تمرکز کنید.
  • خبرنامه‌های ایمیلی: خودکار ساختن ارسال ایمیل‌ها می‌تواند به شما در ارسال ایمیل‌های جمعی به مشترکان فهرست ایمیل کمک کند. این کار همچنین به شما کمک می‌کند که فهرست ایمیل خود را بزرگ‌تر یا کوچک‌تر کنید و خبرنامه‌ها و ایمیل‌های تبلیغاتی خود را فقط برای مخاطبانی ارسال کنید که مایل به دریافت ایمیل از طرف کسب و کار شما هستند.
  • ایجاد مخاطبان راغب به شکل خودکار: ایجاد مخاطبان راغب و تبدیل کردن آن‌ها به مشتری می‌تواند فرآیندی بسیار طولانی باشد. با خودکار کردن بخشی از این فرآیند، می‌توانید کارهای خود را کمی ساده‌تر کنید. برای مثال می‌توانید ارسال ایمیلی خاص پس از انجام فعالیتی خاص (مانند دانلود کردن یک کتاب الکترونیکی خاص و باز کردن آن) توسط مخاطب راغب خود را خودکار کنید.
  • پیگیری و دریافت گزارش کمپین‌ها: کمپین‌های بازاریابی می‌توانند شامل تعداد زیادی ایمیل، صفحه وب، شماره تلفن و… شوند و افراد زیادی را درگیر خود کنند. فرآیندهای اتوماسیون بازاریابی به شما در سازمان‌دهی کمپین‌ها و فعالیت‌های مختلف در آن‌ها کمک می‌کنند و به شما این امکان را می‌دهند که عملکرد کمپین خود را بر اساس معیارهای مختلف در طول زمان ارزیابی کنید.

در مطلب «۴۵ ابزار مارکتینگ که نیاز دارید — فهرست ابزارهای دیجیتال مارکتینگ» تعدادی از ابزارهای مورد استفاده برای خودکارسازی بازاریابی را معرفی کرده‌ایم.

۹. بازاریابی ایمیلی

شرکت‌ها از «بازاریابی ایمیلی یا ایمیل مارکتینگ» (Email Marketing) به عنوان روشی مؤثر برای تعامل و برقراری ارتباط با مخاطبان خود استفاده می‌کنند. از ایمیل‌ها اغلب برای معرفی و تبلیغ محصولات، پیشنهاد تخفیف یا فروش ویژه، دعوت کاربران به شرکت در رویدادهای مختلف و هدایت افراد به وب‌سایت کسب و کارها استفاده می‌شود. از انواع ایمیل‌هایی که به طور معمول در کمپین‌های بازاریابی ارسال می‌شود می‌توان موارد فهرست زیر را نام برد.

  • خبرنامه‌های اشتراکی مطالب وبلاگ
  • ارسال ایمیل برای بازدیدکنندگانی که فایل خاصی را از وب‌سایت دانلود کرده‌اند
  • ایمیل‌های خوشامدگویی به مشتریان
  • ایمیل‌های تخفیفی ویژه مناسبت‌ها یا مشتریان وفادار
  • ارسال ایمیل‌های توصیه‌های مفید یا موارد مشابه برای مشتریان

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره بازاریابی ایمیلی، مطالعه مطالب زیر را به شما توصیه می‌کنیم.

ایمیل مارکتینگ - انواع بازاریابی دیجیتال آنلاین

۱۰. روابط عمومی آنلاین

«روابط عمومی آنلاین» (Online Public Relations / Online PR) به پوشش خبری آنلاین کسب و کارها در نشریه‌های دیجیتال، وبلاگ‌ها و دیگر وب‌سایت‌های محتوامحور گفته می‌شود. این نوع از روابط عمومی درست مانند شیوه قدیمی روابط عمومی است، با این تفاوت که در فضای آنلاین انجام می‌شود. در فهرست زیر، تعدادی از کانال‌های مورد استفاده برای بهبود روابط عمومی آنلاین را معرفی کرده‌ایم.

  • مصاحبه با گزارشگران از طریق شبکه‌های اجتماعی: صحبت با روزنامه‌نگاران در شبکه‌های اجتماعی روشی عالی برای برقراری رابطه با نشریات خبری مختلف است و می‌تواند فرصتی مناسب برای معرفی کسب و کار شما در وب‌سایت این نشریه‌ها باشد.
  • تعامل در بخش بررسی‌های آنلاین درباره کسب و کار: ممکن است تصور کنید زمانی که شخصی در فضای آنلاین، کسب و کار شما را بررسی می‌کند و از آن تعریف یا انتقاد می‌کند، نباید به او واکنشی نشان بدهید. اما این دیدگاه درست نیست. برقراری ارتباط با افراد یا شرکت‌هایی که کسب و کار شما را بررسی می‌کنند و درباره آن نظر می‌دهند باعث می‌شود که بتوانید برای برند خود ماهیتی انسانی تعریف کنید و با انتقال پیام‌های قدرتمند، اعتبار خود در فضای آنلاین را بهبود ببخشید.
  • تعامل در بخش نظرات در وبلاگ یا وب‌سایت شخصی: تعامل با کاربران در بخش «نظرات یا دیدگاه‌ها» (Comments) درست مانند برقراری ارتباط با وب‌سایت‌هایی است که کار شما را بررسی می‌کنند. پاسخ دادن به افرادی که محتوای شما را می‌خوانند، بهترین راه برای شروع مکالمه‌های پربازده درباره حوزه کاری تخصصی شماست.

۱۱. بازاریابی ربایشی (درون‌گرا)

«بازاریابی ربایشی یا درون‌گرا» (Inbound Marketing) به شکلی از بازاریابی گفته می‌شود که در آن در تمام مراحل سفر مشتری به جذب افراد، تعامل با آن‌ها و ترغیب آن‌ها می‌پردازید. در استراتژی بازاریابی ربایشی می‌توان از تمام تکنیک‌های بازاریابی دیجیتال استفاده کنید تا تجربه‌ای مطلوب برای مشتریان ایجاد کنید. از نمونه‌های بازاریابی ربایشی جایگزین روش‌های بازاریابی قدیمی می‌توان موارد فهرست زیر را نام برد.

  • نوشتن وبلاگ به جای استفاده از تبلیغات پاپ‌آپ
  • بازاریابی ویدیویی به جای پیام‌های بازرگانی قدیمی
  • ارسال ایمیل به فهرست مخاطبان ایمیل به جای ارسال اسپم یا هرزنامه

۱۲. محتوای حمایت شده

در بازاریابی از طریق محتوای حمایت شده، شما به عنوان یک برند به شرکت یا برندی دیگر مبلغی را می‌پردازید تا محتوای شما را تبلیغ کند یا برند و خدمات شما را به مخاطبان خود معرفی کند.

اینفلوئنسر مارکتینگ از روش‌های محبوب برای انتشار محتوای حمایت شده است. در این نوع از بازاریابی، برندها حامی اینفلوئنسرها یا افراد تأثیرگذار حوزه تخصصی خود می‌شوند و از آن‌ها درخواست می‌کنند که پست‌ها یا ویدیوهای مرتبط با برند را در شبکه‌های اجتماعی خود به اشتراک بگذارند.

یکی دیگر از روش‌های بازاریابی از طریق محتوای حمایت شده، انتشار پست‌های وبلاگ درباره یک موضوع خاص، خدمات یک شرکت یا یک برند است.

۱۳. بازاریابی موتورهای جستجو (SEM)

زمانی که یک مخاطب راغب برای یافتن محصولات یا خدمات مرتبط با کسب و کار شما جستجو می‌کند، فرصتی عالی برای تبلیغ و معرفی محصولات و خدمات خود به دست می‌آورید. تبلیغات پولی و بهینه‌سازی وب‌سایت برای موتورهای جستجو (سئو) دو استراتژی عالی برای تبلیغ کسب و کار از طریق موتورهای جستجو و سرمایه‌گذاری روی این دسته از مخاطبان راغب است.

«بازاریابی موتورهای جستجو» (Search Engine Marketing | SEM) نیز روشی برای افزایش ترافیک وب‌سایت با نمایش تبلیغات پولی در موتورهای جستجو است. پلتفرم‌های «گوگل ادز» (Google Ads) و «بینگ ادز» (Bing Ads) دو پلتفرم مشهور برای این شکل از بازاریابی به شمار می‌روند. تبلیغات پولی در این پلتفرم‌ها بالاتر از نتایج جستجو در صفحه نتایج نمایش داده می‌شوند و مخاطبان آن‌ها را بلافاصله پس از جستجو مشاهده می‌کنند. این نوع از تبلیغات نمونه دیگری از تبلیغات همسان مؤثر است.

بازاریابی موتورهای جستجو - انواع بازاریابی دیجیتال

۱۴. بازاریابی از طریق پیام فوری (دایرکت)

بازاریابی برای محصولات و خدمات با ارسال «پیام فوری یا دایرکت» (IM / DM) از طریق پلتفرم‌های پیام‌رسانی روشی سریع برای رسیدن به مشتریان احتمالی است که شماره تلفن همراه خود را در اختیار کسب و کار قرار نداده‌اند. به طور معمول از این روش برای اطلاع‌رسانی درباره فروش‌های ویژه، محصولات جدید یا به‌روزرسانی اطلاعات کاربران درباره وضعیت سفارش‌های آن‌ها استفاده می‌شود.

همچنین اگر مشتریان از شما سؤالی داشته باشند یا به دنبال کسب اطلاعات بیشتر درباره محصولات و خدمات شما باشند، می‌توانید از این روش به عنوان راهی برای برقراری ارتباط با آن‌ها و ارائه خدمات پشتیبابی به مشتریان بهره بگیرید. در این روش می‌توانید مستقیماً پیام‌های خود را به شماره تلفن مشتریان ارسال کنید یا از پیام‌رسان‌های دیگر مانند واتس‌اپ استفاده کنید.

۱۵. بازاریابی مجدد و هدف‌گذاری مجدد

«بازاریابی مجدد یا ریمارکتینگ» (Remarketing) و «هدف‌گذاری مجدد یا ریتارگتینگ» (Retargeting) شکلی از بازاریابی دیجیتال است که در آن تبلیغاتی بر اساس فعالیت‌ها و بازدیدهای کاربران در گذشته به آن‌ها نمایش داده می‌شود. هدف این نوع از بازاریابی، جذب کاربرانی است که در گذشته به نحوی به کسب و کار، برند یا محصولات و خدمات شما علاقه نشان داده‌اند و با آن ارتباط برقرار کرده‌اند. بازاریابی مجدد در واقع به شما شانسی دوباره برای تبدیل مخاطب به مشتری و افزایش فروش از طریق تبلیغات آنلاین را می‌دهد.

تصویر زیر، مراحل مختلف فرآیند بازاریابی مجدد را نشان می‌دهد.

بازاریابی مجدد چیست

۱۶. بازاریابی ویدیویی

«بازاریابی ویدیویی» (Video Marketing) به کسب مخاطبان جدید از طریق انتشار محتوا و تبلیغات ویدیویی گفته می‌شود. در بیشتر مواقع، افراد از سرویس‌های میزبان انتشار ویدیو یوتیوب یا سرویس‌های مشابه برای بازاریابی ویدیویی استفاده می‌کنند.

در بازارایابی ویدیویی می‌توانید از محتوای ویدیویی برای غنی کردن محتوای وب‌سایت خود، لینک‌سازی یا به عنوان بخشی از کمپین‌های بازاریابی شبکه‌های اجتماعی خود استفاده کنید.

نمونه بازاریابی ویدیویی

۱۷. بازاریابی از طریق پادکست

«بازاریابی از طریق پادکست» (Podcast Marketing) امکان جذب مخاطبان از میان شنوندگان پادکست‌های مختلف را برای کسب و کارها فراهم می‌کند. برندها می‌توانند از طریق انتشار تبلیغات در پادکست‌ها، مصاحبه در پادکست‌های گفتگومحور یا انتشار پادکستی در زمینه تخصصی حرفه‌ای خود، با مخاطبان جدید ارتباط برقرار کنند. علاوه بر این، بازاریابی از طریق پادکست می‌تواند در لینک‌سازی برای بهینه‌سازی وب‌سایت در موتورهای جستجو نیز مفید باشد.

۱۸. بازاریابی از طریق افراد تأثیرگذار

همان‌طور که پیش‌تر در بخش بازاریابی همکاری در فروش گفتیم، «اینفلوئنسر مارکتینگ یا بازاریابی از طریق افراد تأثیرگذار» (Influencer Marketing) به کسب و کار ها این امکان را می‌دهد که از طریق کاربران مشهور و محبوب در شبکه‌های اجتماعی، مخاطبان جدید جذب کنند. برندها با همکاری افراد مشهور یا سلبریتی‌های آنلاین کمپین‌هایی را برای بازاریابی محصولات یا خدمات خود راه‌اندازی می‌کنند و در ازای این همکاری به این افراد مبلغی را پرداخت می‌کنند.

اینفلوئنسر مارکتینگ از روش‌های محبوب بازاریابی دیجیتال در سال‌های اخیر است و می‌تواند تأثیر بسیار زیادی در افزایش آگهی از برند در حوزه تخصصی کسب و کار داشته باشد.

انواع بازاریابی دیجیتال آفلاین

همان‌طور که گفتیم، بازاریابی دیجیتال انواع مختلفی دارد که می‌توان آن‌ها را در دو دسته کلی روش‌های آنلاین و روش‌های آفلاین قرار دارد. کانال‌هایی مانند بازاریابی تلویزیونی، بازاریابی از طریق ارسال پیام کوتاه یا بازاریابی پیامکی، بازاریابی رادیویی و بازاریابی از طریق بیلبوردهای الکترونیکی را می‌توان در گروه کانال‌های آفلاین دیجیتال مارکتینگ دسته‌بندی کرد.

روش‌هایی مانند برقراری تماس تلفنی با مخاطبان احتمالی، چاپ پوستر و تراکت‌های تبلیغاتی، ارسال تبلیغات به کاربران از طریق پست و… را نیز می‌توان از روش‌های آفلاین در دیجیتال مارکتینگ به شمار آورد که امروزه خیلی از آن‌ها استقبال نمی‌شود.

روش‌های آفلاین برای بازاریابی کمی قدیمی محسوب می‌شود اما همچنان از این کانال‌ها برای بازاریابی محصولات و خدمات برای عموم مردم استفاده می‌شود. در بسیاری از مواقع تنها استفاده از روش‌های آنلاین بازاریابی برای کسب و کارها کافی است. همچنین، معمولاً بازاریابی دیجیتال از طریق کانال‌های آفلاین پرهزینه است و همه کسب و کارها نمی‌توانند هزینه‌های تبلیغات در این کانال‌ها را بپردازند. در ادامه، درباره تعدادی از روش‌های بازاریابی دیجتال آفلاین می‌خوانید.

۱۹. بازاریابی تلویزیونی

افراد زیادی تصویر می‌کنند که دوره «بازاریابی تلویزیونی» (TV Marketing) گذشته است و استفاده از آن دیگر تأثیر چندانی ندارد، اما این تصور صحیح نیست. بازاریابی تلویزیونی از بین نرفته است و همچنان از آن به عنوان کالی مؤثر برای بازاریابی استفاده می‌شود. شکل قدیمی بازاریابی تلویزیونی، هدفمند نیست، یعنی نمی‌توان تبلیغات آن را فقط به گروه خاصی از افراد نمایش داد. بنابراین در این روش تبلیغات، مارکترها تنها بر اساس داده‌های موجود درباره افرادی که برنامه‌های تلویزیونی را تماشا می‌کنند، می‌توانند مخاطبان را به شکل محدود هدف‌گذاری کنند.

افزایش تعداد کاربرانی که از تلویزیون‌های اینترنتی استفاده می‌کنند، بازاریابی تلویزیونی را به شکل قابل توجهی تغییر داده است. در این تلویزیون‌های آنلاین، می‌توان مخاطبان را بر اساس ویژگی‌های شخصی و علاقه‌مندی‌ها هدف‌گذاری کرد و محتوای مناسب برای هر گروه از افراد را با توجه به معیارهای مختلف و ویژگی‌های آن‌ها تولید کرد.

۲۰. بازاریابی پیامکی

«بازاریابی پیامکی یا اس‌ام‌اس مارکتینگ» (SMS Marketing) از روش‌های برقراری ارتباط با مشتریان احتمالی به شمار می‌رود، اما با وجود گستردگی و انعطاف انواع مختلف بازاریابی دیجیتال آنلاین، نمی‌توان آن را از کانال‌های قدرتمند در بازاریابی دیجیتال دانست. امروزه روش‌هایی مانند ارسال پوش نوتیفیکیشن وب و موبایل روش‌هایی بهتر و جایگزین بازاریابی پیامکی محسوب می‌شوند، اما کسب‌وکارها همچنان از پیامک نیز برای افزایش بازدید و ترافیک در فروشگاه‌ها بهره می‌گیرند.

تصویر زیر، نمونه‌ای از بازاریابی از طریق ارسال پیامک را نشان می‌دهد.

برای کسب اطلاعات بیشتر درباره پوش نوتیفیکیشن و بازاریابی از طریق آن، مطالعه مطالب زیر را به شما پیشنهاد می‌کنیم.

۲۱. بازاریابی رادیویی

«بازاریابی رادیویی» (Radio Marketing) به عنوان یکی از انواع بازاریابی دیجیتال آفلاین شناخته می‌شود، اما به اندازه روش‌های دیگر دیجیتال مارکتینگ مؤثر نیست. چراکه نمی‌توان میزان بازگشت سرمایه از طریق آن را به شکل دقیق ارزیابی یا تضمین کرد. زمانی که کسب و کاری برای تبلیغات در رادیو هزینه‌ای را پرداخت می‌کند، فقط می‌تواند تعداد شنوندگان تبلیغ را بر اساس میانگین شنوندگان کانال رادیویی مدنظر حدس بزند و از تعداد دقیق شنوندگان تبلیغات اطلاعاتی کسب نخواهد کرد.

بازاریابی رادیویی برای کسب‌وکارهای محلی در جوامع کوچکی مفید است که به شکل گسترده از شبکه‌های اجتماعی استفاده نمی‌کنند.

۲۲. بازاریابی از طریق بیلبوردهای الکترونیکی

«بازاریابی از طریق بیلبورد الکترونیکی» (Billboard Marketing) یکی از کانال‌های بازاریابی دیجیتال آفلاین است. بیلبوردهای الکترونیکی در اماکن عمومی خاص در شهرهای بزرگ نصب می‌شوند و بازاریابی از طریق آن‌ها، از کانال‌های قدیمی در دیجیتال مارکتینگ محسوب می‌شود.

بیلبورد اکترونیکی - انواع بازاریابی دیجیتال آفلاین

اهمیت و مزایای استفاده از انواع مختلف بازاریابی دیجیتال

بهره گرفتن از انواع مختلف بازاریابی دیجیتال، بهترین استراتژی برای شرکت‌ها و کسب و کارهای بزرگ و کوچک است. بازاریابی دیجیتال مزایای بسیار زیادی دارد که از میان آن‌ها می‌توان به مقرون‌به‌صرفه بودن، قابل ارزیابی بودن، امکان هدف‌گذاری مشتریان ایده‌آل، امکان دسترسی به مشتریان در ابتدای سفر مشتری، امکان تغییر استراتژی‌ها در میانه راه و بهبود نرخ تبدیل اشاره کرد.

هزینه مناسب

یکی از بزرگ‌ترین مزایای بازاریابی دیجیتال، به ویژه بازاریابی دیجیتال آنلاین، مقرون‌به‌صرفه بودن آن است. روش‌های بازاریابی قدیمی، رقابت را برای کسب و کارهای کوچک دشوارتر می‌کنند، چراکه این بازاریابی از طریق این روش‌ها هزینه زیادی دارد و تنها کسب و کارهای بزرگ می‌توانند این هزینه‌ها را بپردازند. اما بازاریابی دیجیتال، امکان رقابت را برای تمام کسب و کارها فراهم می‌کند. روش‌های دیجیتال بازاریابی، روش‌هایی مقرون‌به‌صرفه برای جذب مشتریان محسوب می‌شوند و بیشتر آن‌ها به بودجه زیادی نیاز ندارند.

می‌توان گفت که مهم‌ترین سرمایه مورد نیاز برای بازاریابی دیجیتال، زمان است. ممکن است طراحی و اجرای استراتژی‌های دیجیتال مارکتینگ و رسیدن به نتیجه مطلوب در آن‌ها مدت نسبتاً زیادی طول بکشد، اما در نهایت نتیجه‌های به دست آمده ارزش این سرمایه‌گذاری را خواهند داشت.

قابل ارزیابی بودن

به طور معمول زمانی که در یک کمپین بازاریابی سرمایه‌گذاری می‌کنید، می‌خواهید که نتایج آن کمپین را به شکل دقیق پیگیری کنید. مهم است که بدانید استراتژی بازاریابی کنونی شما نتایج مطلوبی دارد و باعث رشد کسب و کار می‌شود یا نه. یکی از مهم‌ترین مزایای بازاریابی دیجیتال، قابلیت ارزیابی دقیق نتیجه کمپین‌هاست. بررسی نتایج کمپین‌ها می‌تواند به بهبود نتیجه استراتژی‌ها و کمپین‌های آینده کمک کند.

استفاده از روش‌های قدیمی برای بازاریابی ممکن است بسیار مؤثر باشد، اما ارزیابی میزان تأثیرگذاری آن‌ها بسیار دشوار است، چراکه هیچ روش مشخصی برای رهگیری مخاطبان راغب در طول سفر مشتری در این روش‌ها وجود ندارد.

اما در بازاریابی دیجیتال می‌توان نتیجه هر کمپین را به طور جداگانه ارزیابی و تحلیل کرد. تمام انواع بازاریابی دیجیتال سیستمی مشخص برای ارزیابی نتیجه‌ها دارند و می‌توان چندین معیار را در هر کمپین ارزیابی و بررسی کرد. علاوه بر این، در بازاریابی دیجیتال می‌توان نتیجه کمپین‌ها را در حین اجرای کمپین بررسی کرد و تغییرات لازم را در زمان اجرای کمپین، ایجاد کرد. این کار به شما در بهینه‌سازی کمپین‌ها و صرفه‌جویی در هزینه‌ها کمک می‌کند.

اگر به کسب اطلاعات بیشتر درباره معیارهای ارزیابی عملکرد انواع مختلف بازاریابی دیجیتال علاقه‌مندید، مطالعه مطلب «تعریف دیجیتال مارکتینگ» را به شما توصیه می‌کنیم.

قابل ارزیابی بودن نتایج انواع مختلف بازاریابی دیجیتال

امکان هدف‌گذاری مشتریان ایده‌آل

برای داشتن کمپین‌های بازاریابی مؤثر، باید به مخاطبان درست دسترسی پیدا کنید. در واقع در کمپین‌های بازاریابی خود باید به افرادی دسترسی پیدا کنید که به کسب و کار شما علاقه‌مندند و می‌خواهند درباره محصولات و خدمات شما اطلاعات بیشتری کسب کنند. یکی از مزایای مهم بازاریابی دیجیتال آنلاین، امکان هدف‌گذاری مخاطبان بر اساس ویژگی‌های خاص است. این کار در روش‌های بازاریابی قدیمی چندان ممکن نیست.

به طور کلی در بازاریابی هدفمند، پیام شما به افرادی منتقل می‌شود که به کسب و کار شما علاقه نشان داده‌اند. در این روش تبلیغات شما می‌توانید مشتریانی را هدف قرار دهید که به کسب و کار، محصولات یا خدمات شما علاقه‌مندند. اما در روش‌های بازاریابی قدیمی شما پیام خود را به عموم مردم می‌رسانید و امیدوارید که پیام تبلیغات شما به افرادی برسد که به کسب و کار شما علاقه‌مندند. در این نوع بازاریابی، رسیدن به تعداد قابل توجهی مخاطب راغب که هزینه‌های بازاریابی را توجیه کند، چالشی بزرگ است.

در روش‌های بازاریابی دیجیتال آنلاین، شما می‌توانید پرسونای مشتری ایده‌آل خود را مشخص کنید. این پرسونا در واقع ویژگی‌های مشتریان آنلاین شما، مانند سن، جنسیت، شغل، علاقه‌مندی‌ها و سرگرمی‌های آن‌ها را نشان می‌دهد و می‌توانید از آن برای رساندن پیام به مشتریانی با ویژگی‌های مدنظر خود بهره بگیرید.

پرسونا مشتری

امکان دسترسی به مشتریان در ابتدای سفر مشتری

زمانی که خریداران جستجو برای خرید محصولی را شروع می‌کنند، مهم است که هرچه زودتر محصول خود را به آن‌ها معرفی کنید و روی آن‌ها تأثیر بگذارید. در واقع باید هرچه زودتر افراد را با کسب و کار خود آشنا کنید و آن‌ها را متقاعد کنید که از میان رقبا، شما را انتخاب کنند. از مزایای بازاریابی دیجیتال می‌توان امکان دسترسی به افراد در ابتدای «سفر خرید» (Buying Journey) را نام برد.

افراد به طور معمول در ابتدای سفر خرید خود از اینترنت کمک می‌گیرند. به بیان دیگر، مخاطبان سفر خرید خود را با جستجو برای محصولات یا خدمات مورد نیاز آغاز می‌کنند. اگر شما محصولات یا خدمات مورد نیاز آن‌ها را ارائه می‌کنید، در این زمان باید روی مخاطبان تأثیری مثبت بگذارید.

مخاطبان به طور معمول به دنبال محصولات یا خدمات می‌گردند تا اطلاعات بیشتری از آن‌ها کسب کنند. با استفاده از روش‌های بازاریابی آنلاین، می‌توانید این کاربران را به صفحات وب‌سایت خود هدایت کنید و اطلاعات مورد نیاز آن‌ها را در اختیارشان قرار دهید. کاربران از این طریق با برند شما آشنا می‌شوند و درباره کسب و کارتان اطلاعات بیشتری کسب می‌کنند. حتی اگر به سرعت محصولی از شما خریداری نکنند، نام برند شما را به خاطر می‌سپارند و این موضوع تأثیری مثبت در آغاز سفر مشتری تلقی می‌شود. هرچه کاربران بیشتر به مرحله تبدیل شدن به مشتری نزدیک شوند، شرکت شما را بیشتر به خاطر می‌سپارند و احتمال انتخاب شما به جای رقیبان بیشتر می‌شود.

امکان تغییر استراتژی‌ها در میانه راه

یکی از بزرگ‌ترین و مهم‌ترین مزیت‌های بازاریابی دیجیتال این است که می‌توانید در میانه راه، تغییراتی را در کمپین‌های خود ایجاد کنید. در روش‌های بازاریابی قدیمی، امکان اعمال تغییرات در کمپین‌ها پس از شروع آن‌ها وجود نداشت. برای مثال، زمانی که پوسترها به انتشار می‌رسیدند یا بیلبوردها نصب می‌شدند، باید تا پایان کمپین برای دیدن نتیجه صبر می‌کردید. این موضوع می‌توانست برای بودجه‌بندی شما مشکلاتی ایجاد کند، چراکه امکان اعمال تغییرات در کمپین‌ها برای دریافت نتیجه‌های بهتر وجود نداشت. اما در بازاریابی دیجیتال آنلاین، قابلیت ایجاد تغییر در کمپین‌ها در هر زمانی وجود دارد.

برای مثال شما می‌توانید تبلیغات کلیکی را تغییر دهید، تبلیغات شبکه‌های اجتماعی را ویرایش کنید، کمپین‌های سئو را بهینه‌سازی کنید و محتوای خود را در زمان مورد نیاز، به‌روزرسانی کنید. این موضوع می‌تواند کمپین شما را برای رسیدن به بهترین نتیجه بهینه‌سازی کند.

بهبود نرخ تبدیل

شاید یکی از مهم‌ترین مزایای دیجیتال مارکتینگ، بهبود «نرخ تبدیل» (Conversion Rate) باشد. بازاریابی از طریق انواع مختلف بازاریابی دیجیتال با ارائه قابلیت هدف‌گذاری مخاطبان، بر نرخ تبدیل کسب و کار تأثیر مثبتی می‌گذارد. زیرا زمانی که روی جذب افراد علاقه‌مند به کسب و کار خود تمرکز می‌کنید، احتمال تبدیل شدن مخاطبان به مشتری افزایش پیدا می‌کند.

معرفی فیلم آموزش آشنایی با بازاریابی دیجیتال (Digital Marketing)

دوره آموزشی آشنایی با دیجیتال مارکتینگ

همان‌طور که گفتیم، آشنایی با بازاریابی دیجیتال یا بازاریابی اینترنتی و بهره گرفتن از آن به شکل قابل توجهی به شناخته شدن کسب‌وکارها کمک می‌کند. با پیشرفت تکنولوژی، تعداد کاربرانی که از تکنولوژی استفاده می‌کنند افزایش می‌یابد و همواره افراد جدیدی وجود دارند که می‌توانید کسب‌وکار، خدمات و محصولات خود را به آن‌ها معرفی کنید. علاوه بر این، در بازاریابی دیجیتال همواره روش‌های جدید برای معرفی محصولات و خدمات به کاربران معرفی و ابداع می‌شود که می‌توانید از آن‌ها در بازاریابی استفاده کنید.

«فرادرس» به دلیل اهمیت بسیار زیاد دیجیتال مارکتینگ برای کسب‌وکارها در یک دوره آموزشی شما را با اصول بازاریابی دیجیتال و روش‌های مختلف آن آشنا می‌کند. این دوره در هفت درس تدوین شده است.

درس اول به تعریف مفهوم دیجیتال مارکتینگ و مزایای آن اختصاص یافته است. درس دوم شما را با استراتژی‌های انواع مختلف بازاریابی دیجیتال آشنا می‌کند و در درس سوم، با الزامات دیجیتال مارکتینگ آشنا می‌شوید. در درس چهارم درباره اهمیت آمارگیری و بهره گرفتن از ابزارهای مخصوص آمارگیری و ارزیابی نتایج کمپین‌های بازاریابی دیجیتال اطلاعات کسب می‌کنید. درس پنجم به سئو یا بهینه‌سازی وب‌سایت برای موتورهای جستجو و درس ششم به تبلیغات آنلاین و روش‌های مختلف آن می‌پردازد. درس هفتم نیز روش‌های مختلف دیجیتال مارکتینگ را به شما می‌آموزد.

معرفی کاپریلا به عنوان اولین سیستم تبلیغات هدفمند کلیدواژه ای ایران

کاپریلا چیست

همان‌طور که گفتیم، استفاده از تبلیغات هدفمند در تبلیغات آنلاین روشی بسیار مؤثر برای جذب مخاطبان راغب است. پلتفرم‌های مشهوری مانند گوگل و فیسبوک، امکان استفاده از این نوع تبلیغات را برای کاربران خود فراهم کرده‌اند. اما با توجه به محدودیت‌های این پلتفرم‌ها، استفاده از خدمات تبلیغات هدفمند در این سیستم‌ها چندان میسر نیست. به همین دلیل، بهتر است از پلتفرمی برای تبلیغات هدفمند استفاده کنید که با چنین محدودیت‌هایی روبه‌رو نیست.

«کاپریلا» را می‌توان به عنوان یکی از پلتفرم‌های برتر برای تبلیغات آنلاین هدفمند معرفی کرد. خدمات کاپریلا در دو بخش «ناشر» و «تبلیغ‌دهنده» به کاربران ارائه می‌شود. نمونه‌ای از این تبلیغات را در تصویر زیر مشاهده می‌کنید که مجموعه بنرهای تبلیغاتی با اندازه و حجم کم را شامل می‌شود. این بنرها، به طور کامل با موضوع نوشته شده در وبلاگ – در اینجا «الگوریتم‌های گوگل در سئو» ـ مرتبط است.

بنر کاپریلا الگوریتم های گوگل در سئو

بخش دوم این پلتفرم در قالب «تبلیغ‌دهنده»  امکان معرفی کسب‌وکار به دیگران را برای شما فراهم می‌کند. از مزایای دیگر این روش تبلیغات می‌توان به نرخ تبدیل بالای آن اشاره کرد، چراکه این تبلیغات فقط به مخاطبان هدف نمایش داده می‌شوند و در نتیجه، افراد بیشتری به استفاده از محصولات و خدمات کسب‌وکار شما تشویق می‌شوند.

معرفی نشریلا به عنوان پلتفرم عالی جهت رپورتاژ آگهی، انتشار بررسی محصول و معرفی خدمات

معرفی نشریلا

استفاده از رپورتاژ آگهی یکی از روش‌های تبلیغات آنلاین برای گرفتن بک‌لینک و بهبود رتبه سایت در موتورهای جستجو به شمار می‌رود. رپورتاژ آگهی اگر به شکلی صحیح و متناسب با لحن هر رسانه نوشته شود تأثیرگذار است و رعایت تمام اصول و معیارهای انتشار رپورتاژ آگهی مناسب به صرف هزینه و زمان زیادی نیاز دارد. به همین دلیل، بهتر است برای انتشار رپورتاژ آگهی از پلتفرمی مانند پلتفرم «نشریلا» استفاده کنید که محتوای مناسب رپورتاژ آگهی را با هزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه تولید و منتشر می‌کند. نشریلا با استفاده از مطالب تخصصی، برای انتشار بررسی محصولات یا معرفی خدمات نیز به شما کمک می‌کند.

پرسش‌های متداول پیرامون انواع بازاریابی دیجیتال

در ادامه، به تعدادی از پرسش‌های متداول درباره بازاریابی دیجیتال و انواع مختلف آن پاسخ می‌دهیم.

بازاریابی دیجیتال چیست و چه روش‌هایی دارد؟

به فرآیند بازاریابی برای فروش محصولات و خدمات کسب و کار از طریق کانال‌های دیجیتال و دستگاه‌های الکترونیکی، بازاریابی دیجیتال یا دیجیتال مارکتینگ گفته می‌شود. از انواع مختلف بازاریابی دیجیتال می‌توان سئو، بازاریابی شبکه‌های اجتماعی، تبلیغات کلیکی، بازاریابی ایمیلی، اینفلوئنسر مارکتینگ و… را نام برد.

کدام روش‌های بازاریابی دیجیتال بازدهی بهتری دارند؟

بر اساس آمارها و پژوهش‌های مختلف در زمینه «نرخ بازگشت سرمایه» (ROI) انواع مختلف بازاریابی دیجیتال می‌توان گفت که استراتژی‌های بازاریابی محتوا، سئو، بازاریابی شبکه‌های اجتماعی، بازاریابی ایمیلی و تبلیغات کلیکی در میان استراتژی‌های بازاریابی دیجیتال بیشترین بازدهی را دارند.

مزایای استفاده از انواع مختلف بازاریابی دیجیتال چیست؟

بازاریابی دیجیتال مزایای بسیار زیادی دارد که از میان آن‌ها می‌توان مقرون‌به‌صرفه بودن، قابل ارزیابی بودن، امکان هدف‌گذاری مشتریان، امکان دسترسی به مشتریان در ابتدای سفر مشتری، امکان تغییر استراتژی‌ها در میانه راه و بهبود نرخ تبدیل را نام برد.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

بر اساس رای ۱۲ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
شما قبلا رای داده‌اید!
اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.

«مرضیه ترابی» دانش‌آموخته مقطع کارشناسی مترجمی زبان انگلیسی است. فعالیت‌های کاری او در زمینه ترجمه، آموزش و بازاریابی دیجیتال بوده و در حال حاضر، مطالب بخش بازاریابی دیجیتال مجله فرادرس را می‌نویسد.