از سال ۱۳۸۴ که مجلس شورای اسلامی قانون بازار اوراق بهادار را تصویب کرد، همه نهادهای مالی شامل شرکت‌های سرمایه‌گذاری، شرکت‌های مشاور سرمایه‌گذاری، شرکت‌های پردازش اطلاعات مالی، شرکت‌های کارگزاری، صندوق‌های بازنشستگی، شرکت‌های مادر (هلدینگ‌ها)، شرکت‌های تأمین سرمایه و مؤسسات رتبه‌بندی تحت نظارت سازمان بورس و اوراق بهادار فعالیت می‌کنند. همچنین، با توجه به قوانین کنونی بازار سرمایه، اشتغال در برخی سمت‌های نهادهای مالی، نیازمند داشتن گواهینامه‌های حرفه‌ای بازار سرمایه است که پس از موفقیت در آزمو‌ن‌های بازار سرمایه به متقاضیان اعطا می‌شود. یکی از آموزش‌های پایه بازار سرمایه، آزمون اصول بازار سرمایه است که در این مطلب به آن می‌پردازیم.

گواهینامه حرفه‌ای بازار سرمایه چیست؟

همان‌طور که گفتیم، طبق مقررات، برای آنکه افراد مختلف بتوانند صاحب منصب برخی از سمت‌های نهاد‌های مالی شوند، باید گواهینامه حرفه‌ای مربوط به آن را از طریق آزمون اخذ کنند. دلیل این امر، فعالیت افراد مجرب و دارای توان علمی مناسب در بازار سرمایه است.

با توجه به این موارد، سازمان بورس و اوراق بهادار از سال ۱۳۸۴ به برگزاری هدفمند آزمون‌های حرفه‌ای بازار سرمایه اقدام کرد. با تغییرات مختلف در طول سالیان متمادی، این آزمون‌ها اکنون در هفت عنوان و به منظور ارائه گواهینامه‌های زیر برگزار می‌شوند:

  • گواهینامه اصول بازار سرمایه
  • گواهینامه معامله‌گری بازار سرمایه
  • گواهینامه مدیریت نهادهای بازار سرمایه
  • گواهینامه کارشناسی عرضه و پذیرش
  • گواهینامه تحلیلگری بازار سرمایه
  • گواهینامه مدیریت سبد اوراق بهادار
  • گواهینامه ارزشیابی اوراق بهادار

آزمون اصول بازار سرمایه چیست؟

آزمون اصول بازار سرمایه‌، پایه‌ای‌ترین آزمون بازار سرمایه است که به صورت مستقیم و غیرمستقیم پیش‌نیاز سایر آزمون‌های بازار سرمایه است. کسانی که با قبولی در آزمون اصول بازار سرمایه، گواهینامه اصول بازار سرمایه را دریافت می‌کنند، علاوه بر امکان شرکت در سایر آزمون‌های بازار سرمایه، می‌توانند در تصدی چنین سمت‌هایی را نیز بر عهده بگیرند: مدیر سبد، تحلیلگر، مشاور سرمایه‌گذاری، متصدی جمع‌آوری و ارائه اطلاعات، مدیر سرمایه‌گذاری، مدیر معاملات، مدیر معاملات مشترک با مشتقه اوراق بهادار، مدیر معاملات مشترک با مشتقه کالا، مدیر معاملات برخط، مسئول مرکز تماس و… .

شرایط ثبت نام آزمون اصول بازار سرمایه چیست؟

شرط اولیه ثبت‌نام داوطلبان آزمون‌های بازار سرمایه، دارا بودن مدرک تحصیلی کارشناسی یا بالاتر همه رشته‌های تحصیلی از دانشگاه‌ها یا مؤسسات آموزشی داخلی مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری یا معادل آن‌ها است. همچنین، افرادی با مدرک تحصیلی از دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزشی خارجی که توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری معادل کارشناسی یا بالاتر ارزش‌گذاری شده است، می‌توانند در این آزمون شرکت کنند.

این آزمون پیش‌نیازی ندارد، یعنی برای شرکت در آن نیازی نیست گواهینامه سایر آزمون‌های بازار سرمایه را داشته باشید. البته، کسانی که قبلاً دارای هر یک از دو گواهی‌نامه اصول مقدماتی بورس اوراق بهادار یا اصول مقدماتی بورس کالا بوده‌اند، نیازی به شرکت در این آزمون ندارند و گواهی‌نامه اصول بازارسرمایه به آنان تعلق خواهد گرفت.

البته، سه معافیت زیر نیز برای این آزمون وجود دارد:

1. کسانی که مدرک دکتری یا معادل آن در رشته‌های مدیریت مالی، اقتصاد، حسابداری، بیمه و بانکداری و حداقل دو مقاله علمی-پژوهشی در زمینه‌های مرتبط با بازار سرمایه یا حداقل یک کتاب در زمینه مالی تألیف و منتشر کرده‌ باشند، با تأیید کمیته گواهینامه‌های حرفه‌ای و تصویب هیئت مدیره سازمان بورس و اوراق بهادار، بدون شرکت در آزمون گواهینامه اصول بازار سرمایه را دریافت خواهند کرد.

2. به دارندگان مدرک «تحلیلگر خبره مالی» یا CFA (تمامی سطوح) در صورت کسب حداقل 50 درصد نمره در هر دو ماده امتحانی مقررات اصول بازار سرمایه و اصول بازار سرمایه اسلامی و اخلاق حرفه‌ای و همچنین شرکت در دوره آموزشی در مورد اوراق بهادار اسلامی، با تأیید کمیته گواهینامه‌های حرفه‌ای، گواهینامه اصول بازار سرمایه اعطا خواهد شد.

۳. اگر دارندگان مدرک «تحلیلگر خبره سرمایه‌گذاری بین‌المللی» یا CIIA حداقل 50 درصد نمره را در هر دو ماده امتحانی مقررات اصول بازار سرمایه و اصول بازار سرمایه اسلامی و اخلاق حرفه‌ای کسب کنند و همچنین در دوره آموزشی در مورد اوراق بهادار اسلامی شرکت کنند، با تأیید کمیته گواهینامه‌های حرفه‌ای، گواهینامه اصول بازار سرمایه را دریافت خواهند کرد.

نحوه ثبت نام آزمون اصول بازار سرمایه چگونه است؟

برای ثبت‌نام در آزمون اصول بازار سرمایه کافی است به وب‌سایت اداره امور گواهینامه‌های سازمان بورس و اوراق بهادار به نشانی icmc.seo.ir مراجعه کنید. در صورتی که قبلاً عضو سایت نشده‌اید، لازم است ابتدا در قسمت ثبت‌نام، برای خود یک پروفایل شخصی تشکیل داده و پس از تکمیل موارد لازم، نسبت به انتخاب آزمون و ثبت‌نام اقدام کنید.

برای آشنایی با مباحث اقتصادی که به موفقیت در آزمون اصول بازار سرمایه نیز کمک خواهند کرد، پیشنهاد می‌کنیم به مجموعه فیلم‌های آموزش علوم اقتصادی فرادرس مراجعه کنید که لینک آن در ادامه آورده شده است.

  • برای مشاهده مجموعه فیلم‌های آموزش علوم اقتصادی و نرم‌افزارهای مرتبط به این علوم + اینجا کلیک کنید.

هزینه ثبت نام آزمون اصول بازار سرمایه چقدر است؟

هزینه ثبت نام آزمون اصول بازار سرمایه هر سال تغییر می‌کند و پس از ثبت‌نام در سیستم، می‌توانید آن را مشاهده کنید. دقت کنید که پس از ثبت‌نام قطعی و پرداخت هزینه آزمون، هزینه عودت داده نخواهد شد.

آزمون اصول بازار سرمایه چه زمانی برگزار می‌شود؟

آزمون بازار سرمایه به دفعات تقریباً زیادی در طول سال برگزار می‌شود. این آزمون‌ها معمولاً به صورت فصلی برنامه‌ریزی و اجرا می‌شود. برای مشاهده جدول زمانی آزمون‌های اصول بازار سرمایه، به صفحه جدول زمانی آزمون‌ها در سایت اداره امور گواهینامه‌های سازمان بورس و اوراق بهادر (+) مراجعه کنید.

آزمون اصول بازار سرمایه چگونه برگزار می‌شود؟

آزمون‌های بازار سرمایه در ساختمان شرکت‌اطلاع رسانی بورس و در کامپیوترهای اختصاصی به صورت شبکه برگزار می‌شود.

آزمون اصول بازار سرمایه

مواد آزمون اصول بازار سرمایه شامل چه درس‌هایی است؟

مواد آزمون اصول بازار سرمایه شامل موارد زیر است:

فهم و تحلیل صورت‌های مالی

در این بخش تعداد ۲۰ سؤال طرح می‌شود و و ضریب آن ۴ است. سرفصل‌های این درس امتحانی شامل موارد زیر است:

  • تعاریف، مفاهیم و عناصر تشکیل‌دهنده صورت‌های مالی
  • سازوکارهای گزارشگری مالی
  • درک صورت سود و زیان
  • درک ترازنامه
  • درک صورت جریان وجه نقد
  • تکنیک‌های مقدماتی تجزیه و تحلیل صورت‌های مالی (نسبت‌های مالی)

مقدمات بازارها، ابزارها و نهادهای مالی

تعداد سؤالات این درس ۲۰ سؤال است که ضریب ۴ دارند. سرفصل‌های این درس به شرح زیر است:

  • مفاهیم بازارهای مالی
  • ویژگی‌های سهام عادی و مفاهیم مربوطه
  • ویژگی‌های سهام ممتاز و مفاهیم مربوطه
  • مفاهیم مربوط به اوراق بهادار با درآمد ثابت
  • مفاهیم سایر اوراق بهادار
  • شاخص‌های بازار اوراق بهادار
  • کارایی بازار و بازارهای سرمایه کارا
  • آشنایی با نهادهای مالی، نقش و کارکرد آن‌ها

مقدمات امور مالی شرکتی

این درس ۲۰ سؤال را به خود اختصاص داده و ضریب آن در امتحان ۴ است. سرفصل‌های این درس، موارد زیر هستند:

  • مقدمات بودجه‌بندی‌ سرمایه‌ای
  • مقدمات هزینه سرمایه
  • مقدمات مدیریت تأمین مالی
  • مقدمات تجزیه و تحلیل نقاط سربه‌سر و اهرم‌ها
  • تعاریف مقدماتی مربوط به بازده
  • مفاهیم پایه ریسک

مقدماتی بر اقتصاد

ضریب این درس در آزمون ۳ است و تعداد ۲۰ سؤال از آن طرح می‌شود. سرفصل‌های این درس عبارتند از:

  • مقدمات اقتصاد خرد
  • مقدمات اقتصاد کلان

روش‌های کمی مقدماتی

تعداد سؤالات این درس ۲۰ بوده و ضریب آن ۳ است. عناوین زیر سرفصل‌های این درس هستند:

  • ارزش زمانی پول
  • مفاهیم آماری
  • مفاهیم احتمال
  • محاسبات بازده و ریسک

اصول بازار سرمایه اسلامی و اخلاق حرفه‌ای

تعداد ۲۹ سؤال به این درس اختصاص یافته و ضریب آن ۴ است. سرفصل‌های این درس به شرح زیر است:

  • ضوابط عمومی قراردادهای بازار سرمایه از دیدگاه فقهی (تعریف، مستندات فقهی و مصادیق)
  • ضوابط اختصاصی قراردادهای بازار سرمایه از دیدگاه فقه اسلامی (تعریف، ماهیت، ارکان، احکام، انواع و مصادیق)
  • بورس‌بازی در بازار سهام از دیدگاه اسلام
  • اصول اخلاقی و معیارهای رفتار حرفه‌ای

مقررات اصول بازار سرمایه

این درس ۲۰ سؤال دارد و ضریب آن ۴ است.

همه سؤالات این درس بر اساس آخرین اصلاحات انجام شده قوانین، مقررات، دستورالعمل‌ها و آیین‌نامه‌های مصوب زیر خواهد بود:

  • قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران
  • اصلاحیه قانون تجارت، مبحث اول، بخش‌های ۱، ۲، ۳، ۵، ۶، ۷، ۸، ۱۰، ۱۱ و ۱۲
  • قانون توسعه ابزارها و نهادهای مالی جدید در راستای تسهیل اجرای سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی
  • آیین‌نامۀ اجرایی قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران
  • ضوابط نظارت سازمان بورس بر فرایند تأسیس و افزایش سرمایه شرکت‌های سهامی عام
  • دستورالعمل اجرایی افشای اطلاعات شرکت‌های ثبت شده نزد سازمان بورس و اوراق بهادار
  • دستورالعمل عضویت در کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار
  • مقررات عضویت در کانون نهادهای سرمایه‌گذاری ایران
  • مصوبه مربوط به تعریف سرمایه‌گذار نهادی
  • دستورالعمل رسیدگی به تخلفات در کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار
  • دستورالعمل رسیدگی به تخلفات در بازار سرمایه
  • دستورالعمل اجرایی فصل ششم قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران
  • مصوبه در خصوص مرجع حل اختالفات فعالان بازار اوراق بهادار فاقد کانون مربوطه
  • دستورالعمل شناسایی و ثبت نهادهای مالی فعال در بازار اوراق بهادار نزد سازمان بورس و اوراق بهادار
  • دستورالعمل شناسایی مشتریان در بازار سرمایه
  • دستورالعمل ثبت، نگهداری و گزارش‌دهی اسناد، مدارک و اطلاعات توسط اشخاص تحت نظارت

برای آگاهی از جزئیات سرفصل‌های آزمون اصول بازار سرمایه، به سایت اداره امور گواهینامه‌های سازمان بورس و اوراق بهادار (+) مراجعه کنید.

حد نصاب قبولی آزمون اصول بازار سرمایه چقدر است؟

حد نصاب هر درس از آزمون اصول بازار سرمایه ۳۵ از ۱۰۰ است. البته میانگین کل آزمون باید حداقل ۵۰ از ۱۰۰ باشد.

اصول بازار سرمایه

گواهینامه اصول بازار سرمایه چه کاربردی دارد؟

علاوه بر اینکه داشتن گواهینامه اصول بازار سرمایه پیش‌نیازی برای شرکت در سایر آزمون‌های بازار سرمایه است، در نهادهای مالی و شرکت‌های کارگزاری برای تصدی سمت‌های مختلف کاربرد دارد. جدول زیر سمت‌هایی را که داشتن گواهینامه اصول بازار سرمایه برای تصدی آن‌ها ضروری است، به خوبی نشان می‌دهد.

نام مجوز — سمت مدرک مورد نیاز یا جایگزین
سبدگردان — مدیر سبد مدرک جایگزین: گواهینامه اصول بازار سرمایه با حداقل ۵ سال سابقه کار مرتبط
سبدگردان — تحلیلگر مدرک جایگزین: گواهینامه اصول بازار سرمایه با حداقل ۳ سال سابقه کار مرتبط
توضیحات: دستورالعمل تأسیس و فعالیت سبدگردان – پیوست شماره ۴ – اصلاحیه ۱۳۹۳/۰۷/۰۵
مشاور سرمایه‌گذاری — کارشناس مدرک مورد نیاز: گواهینامه اصول بازار سرمایه یا بالاتر
مشاور سرمایه‌گذاری — مشاور مدرک جایگزین: گواهینامه اصول بازار سرمایه (نماینده ۲ کارگزاری) با حداقل ۴ سال سابقه کار و تحصیل مرتبط
مشاور سرمایه‌گذاری — تحلیلگر مدرک جایگزین: گواهینامه اصول بازار سرمایه (نماینده ۲ کارگزاری) با حداقل ۳ سال سابقه کار
توضیحات: دستورالعمل تأسیس و فعالیت مشاور سرمایه‌گذاری – پیوست شماره ۴ (حداقل نیروی انسانی و تجهیزات لازم) – اصلاحیه ۱۳۹۳/۰۷/۰۵
پردازش اطلاعات مالی — کارشناس مسئول بازبینی اطلاعات مدرک مورد نیاز: گواهینامه اصول مقدماتی بازار سرمایه یا مدرک کارشناسی مورد تأیید وزارت علوم در رشته‌های مرتبط
پردازش اطلاعات مالی — متصدی جمع‌آوری و ارائه اطلاعات مدرک مورد نیاز: گواهینامه اصول مقدماتی بازار سرمایه یا مدرک کارشناسی مورد تأیید وزارت علوم در رشته‌های حسابداری، مدیریت مالی، مدیریت و اقتصاد
پردازش اطلاعات مالی — تحلیلگر مدرک جایگزین: گواهینامه اصول بازار سرمایه (نماینده ۲ کارگزاری) با حداقل ۴ سال سابقه کار و تحصیل مرتبط و کافی
توضیحات: دستورالعمل تأسیس و فعالیت پردازش اطلاعات مالی – پیوست شماره ۴ (حداقل نیروی انسانی و تجهیزات لازم) – اصلاحیه ۱۳۹۳/۰۷/۰۵
مشاور پذیرش — نماینده مشاور پذیرش مدرک جایگزین: مطابق تبصره ماده ۴ دستورالعمل صدور و فعالیت مشاور پذیرش، در صورتی که به تشخیص معاونت نظارت بر نهادهای مالی و موافقت رئیس سازمان، تعداد دارندگان گواهینامه تحلیلگری بازار سرمایه کافی نباشد، مشاور پذیرش می‌تواند کارشناس موضوع ماده ۴ را از میان دارندگان گواهینامه اصول بازار سرمایه که به تشخیص سازمان تجربه کافی داشته باشند، انتخاب کند.
توضیحات: دستورالعمل صدور مجوز و فعالیت مشاور پذیرش، ماده ۴ – اصلاحیه ۱۳۹۳/۰۵/۰۷
صندوق سرمایه‌گذاری — مدیر سرمایه‌گذاری مدرک جایگزین: در شرایط خاص و با موافقت سبا، سرمایه با حداقل ۵ سال سابقه کار به همراه انجام مراحل تأیید صلاحیت
توضیحات: تبصره ۴ ماده ۳۹ اساسنامه صندوق‌های سرمایه‌گذاری
معاملات اوراق تأمین مالی (شرکت کارگزاری) — مدیر معاملات مدرک مورد نیاز: گواهینامه اصول بازار سرمایه و ۲ سال سابقه کار مرتبط
معاملات کالا (شرکت کارگزاری) — مدیر معاملات مدرک مورد نیاز: گواهینامه اصول بازار سرمایه و ۲ سال سابقه کار مرتبط
معاملات مشتقه مبتنی بر کالا (شرکت کارگزاری) — مدیر معاملات مشترک با مشتقه اوراق بهادار مدرک مورد نیاز: گواهینامه اصول بازار سرمایه و ۲ سال سابقه کار مرتبط
معاملات مشتقه مبتنی بر اوراق بهادار (شرکت کارگزاری) — مدیر معاملات مشترک با مشتقه کالا مدرک مورد نیاز: گواهینامه اصول بازار سرمایه و ۲ سال سابقه کار مرتبط
مشاور پذیرش (شرکت کارگزاری) — یک نفر به عنوان مشاور پذیرش که می‌تواند با مشاور عرضه مشترک باشد. مدرک مورد نیاز: گواهینامه اصول بازار سرمایه + گواهینامه معامله‌گری بازار سرمایه + ۲۵ امتیاز از محل سوابق تجربی
معاملات برخط (شرکت کارگزاری) — مدیر معاملات برخط مدرک مورد نیاز: گواهینامه اصول بازار سرمایه و یک سال سابقه کار مرتبط
معاملات برخط (شرکت کارگزاری) — مسئول مرکز تماس مدرک مورد نیاز: گواهینامه اصول بازار سرمایه و یک سال سابقه کار مرتبط
توضیحات: مصوبه شماره ۱۲۱/۲۲۴۰۴ مورخ ۱۳۹۵/۱۰/۰۱

برای آمادگی در آزمون اصول بازار سرمایه ایران چه منابع و کتاب‌هایی را مطالعه کنیم؟

برخی از منابع آزمون اصول بازار سرمایه را در ادامه معرفی می‌کنیم.

فهم و تحلیل صورت‌های مالی

  • فصل اول جلد اول کتاب «مروری جامع بر حسابداری مالی» نشر نگاه دانش
  • بخش اول، دوم، چهارم و پنجم فصل دوم کتاب «مروری جامع بر حسابداری مالی» نشر نگاه دانش
  • فصل دوم و سوم «مدیریت مالی» آقای رضا مناجاتی نشر نگاه دانش
  • استاندارد حسابداری شماره 2
  • فصل دوم «مدیریت مالی» آقای رضا تهرانی نشر نگاه دانش

مقدمات بازارها، ابزارها و نهادهای مالی

  • فصل اول، دوم و دهم کتاب «مدیریت سرمایه‌گذاری پیشرفته»، دکتر راعی و دکتر پویان‌فر، نشر سمت
  • فصل هفتم کتاب «مدیریت مالی»، رضا مناجاتی، نشر نگاه دانش
  • فصل هشتم کتاب «مدیریت مالی»، رضا تهرانی، نشر نگاه دانش
  • جزوه مروری بر ابزارهای مالی اسلامی (صکوک)
  • جزوه نگاهی تحلیلی بر شاخص‌های بورس با رویکردی بر سهام شناور آزاد

مقدمات امور مالی شرکتی

  • فصل پنجم، ششم، هشتم و نهم کتاب «مدیریت مالی»، رضا مناجاتی، نشر نگاه دانش

مقدماتی بر اقتصاد

  • فصل‌های اول، دوم، چهارم، پنجم، ششم، هفتم کتاب «اقتصاد خرد رشته مدیریت»، محسن نظری، نشر نگاه دانش
  • فصل دوم تا صفحه 50، فصل سوم تا صفحه 109، فصل چهارم تا صفحه 193 کتاب «اقتصاد کلان رشته مدیریت»، محسن نظری، نشر نگاه دانش

روش‌های کمی مقدماتی

  • جلد اول کتاب «آمار و کاربرد آن در مدیریت»، آذر و مومنی، نشر سمت
  • فصل چهارم کتاب «مدیریت مالی»، رضا مناجاتی، نشر نگاه دانش

اصول بازار سرمایه و اخلاق حرفه‌ای

  • بورس بازی در بازار سهام از دیدگاه اسلام
  • بخش‌های مرتبط با سرفصل‌های آزمون از کتاب ابزارهای مالی اسلامی (صکوک) سیدعباس موسویان؛ ناشر: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
  • ابزارهای مالی اسلامی
  • بررسی شاخص بازار سرمایه با رویکردی بر روش‌های محاسبه شاخص‌های قیمتی درآمدی و سود نقدی
  • فصلنامه علمی پژوهشی اقتصاد اسلامی – شماره ۹ – مقاله بورس‌بازی از دیدگاه فقه، حسین میرمعزی
  • فصلنامه علمی پژوهشی تحقیقات مالی – شماره ۱ – مقاله تحلیل فقهی اقتصادی بورس‌بازی – محمدامین علی‌نقی، علی لنگری

منابع درس اصول بازار سرمایه و اخلاق حرفه‌ای را می‌توانید از سایت اداره امور گواهینامه‌های حرفه‌ای سازمان بورس و اوراق بهادر (+) دانلود کنید.

مقررات اصول بازار سرمایه

منابع این درس را در بخش مواد آزمون اصول بازار سرمایه معرفی کردیم.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

سید سراج حمیدی دانش‌آموخته مهندسی برق است و به ریاضیات و زبان و ادبیات فارسی علاقه دارد. او آموزش‌های مهندسی برق، ریاضیات و ادبیات مجله فرادرس را می‌نویسد.

بر اساس رای 35 نفر

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟

2 نظر در “آزمون اصول بازار سرمایه ایران | راهنمای رایگان و گام به گام

  • سلام و وقتتون بخیر و خسته نباشید و ممنون واسه توضیحات کاملتون
    یکی از دوستان دو کتاب مجموعه سوالات ازمون اصول بازار سرمایه و خود اموز اصول بازار سرمایه رو معرفی کردن
    بنظرتون این دوتا کافی هست یا خیر؟

نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *