شما در حال مطالعه نسخه آفلاین یکی از مطالب «مجله فرادرس» هستید. لطفاً توجه داشته باشید، ممکن است برخی از قابلیتهای تعاملی مطالب، مانند امکان پاسخ به پرسشهای چهار گزینهای و مشاهده جواب صحیح آنها، نمایش نتیجه آزمونها، پاسخ تشریحی سوالات، پخش فایلهای صوتی و تصویری و غیره، در این نسخه در دسترس نباشند. برای دسترسی به نسخه آنلاین مطلب، استفاده از کلیه امکانات آن و داشتن تجربه کاربری بهتر اینجا کلیک کنید.
هنگامی که یک ماده تحت بارگذاری قرار میگیرد، مساحت سطح مقطع آن کاهش مییابد. مقدار تنشی که با در نظر گرفتن مساحت واقعی به دست میآید را تنش واقعی (~σ) میگویند. معمولاً در طراحیهای مهندسی، تنش مهندسی به جای تنش واقعی مورد استفاده قرار میگیرد.
تنش مهندسی، از تقسیم نیرو بر مساحت اولیه نمونه آزمایشگاهی (پیش از بارگذاری) به دست میآید:
P: بار اعمال شده؛ A0: مساحت اولیه سطح مقطع نمونه
شکل زیر، مقایسه بین منحنی تنش-کرنش مهندسی و منحنی تنش-کرنش واقعی را نشان میدهد. از آنجایی که تنش مهندسی از تقسیم نیرو بر مساحت اولیه نمونه (مقدار ثابت) به دست میآید، منحنی تنش-کرنش مهندسی، ظاهری مشابه با منحنی بارگذاری-تغییر شکل دارد. این منحنی، بعد از رسیدن مقاومت نهایی به صورت نزولی درمیآید. دلیل این امر، کاهش میزان نیرویی است که ماده بعد از پدیده باریک شدگی میتواند تحمل کند.
در طرف مقابل، مقدار تنش در منحنی تنش-کرنش واقعی همواره در حال افزایش است. چراکه در محاسبه تنش واقعی از مقدار مساحت لحظهای استفاده میشود. به همین دلیل، حتی در هنگام کاهش نیروی قابل تحمل نیز کاهش مساحت سطح مقطع، کاهش نیرو را جبران میکند و در نتیجه، تنش به طور مداوم افزایش مییابد.
مقایسه منحنی تنش-کرنش مهندسی با منحنی تنش-کرنش واقعی (حقوق معنونی این تصویر متعلق به وبسایت MechaniCalc است.)
تنش واقعی و تنش مهندسی، از انواع تنش در مقاومت مصالح هستند که به ترتیب با عنوان «تنش عملیاتی» (Operational Stress) و «تنش اسمی» (Nominal Stress) نیز شناخته میشود. باید به این نکته توجه داشت که تنشهای مهندسی و واقعی، اساساً در بخش الاستیک خطی منحنی تنش-کرنش، مشابه یکدیگر هستند. معمولاً مهندسان، طراحیهای خود را با توجه ناحیه الاستیک خطی ماده انجام میدهند و طراحی سازههایی با قابلیت عملکرد در ناحیه بعد از حد الاستیک امری غیرمعمول است. از اینرو، کار کردن با تنش مهندسی به جای تنش واقعی، هیچ مانعی ندارد و نتایج طراحی با آن، صحیح و معتبر به حساب میآیند. کرنش مهندسی، از تقسیم تغییرات طول نمونه بر طول اولیه آن به دست میآید:
ΔL: تغییرات طول نمونه؛ L0: طول اولیه نمونه
حال فرض کنید که به جای محاسبه یک مقدار ثابت (ΔL)، میزان افزایش بار به بخشهای کوچک زیادی تقسیم شده باشد و تغییرات طول به ازای هر بخش (ΔLj) محاسبه شود. کرنش در هر یک از این بخشها، به صورت زیر خواهد بود:
ΔLj: تغییرات طول به ازای یک بخش از افزایش بار؛ Lj: طول نمونه در ابتدای هر بخش
اگر اندازه هر بخش بینهایت کوچک شود، مقادیر کرنش به کرنش واقعی (~ε) نزدیک خواهد شد:
اگر حجم نمونه در طی تغییر شکل ثابت در نظر گرفته شود، محاسبه تنش و کرنش واقعی به صورت زیر خواهد بود:
تنش واقعی:
کرنش واقعی:
~σ: تنش واقعی؛ σ: تنش مهندسی؛ ε: کرنش مهندسی؛ ~ε: کرنش واقعی؛ A0: مساحت اولیه سطح مقطع نمونه؛ A: مساحت سطح مقطع نمونه در نقطه شکست
«حسین زبرجدی دانا»، کارشناس ارشد مهندسی استخراج معدن است. فعالیتهای علمی او در زمینه تحلیل عددی سازههای مهندسی بوده و در حال حاضر، دبیر بخش مهندسی مجله فرادرس است.
۶ دیدگاه برای «آشنایی با مفهوم تنش و کرنش واقعی مواد»
Amir
سلام
این قسمت اشتباه هستش
معمولاً در طراحیهای مهندسی، تنش مهندسی به جای تنش واقعی مورد استفاده قرار میگیرد و به دلیل کاهش مساحت سطح مقطع در حین بارگذاری، مقدار آن از تنش واقعی کمتر است.
باید نوشته شود به دلیل عدم کاهش مساحت سطح مقطع
فهیمه سکاکی
با سلام خدمت شما همراه گرامی؛
اصلاحات لازم در متن اعمال شد.
از بازخورد و همراهی شما با مجله فرادرس سپاسگزاریم.
سامان
رابطه تنش و کرنش مهندسی و واقعی چیست؟لطفا توضیح بدید.تشکر
فاطمه
ممنون از پاسخ کامل و جامع شما فقط یک سوالی برام پیش اومد
اگر مقادیر تنش و کرنش دریک ازمایش کششی رو اندازه بگیریم. مقادیر حقیقی بزرگتره یا مقادیر مهندسی؟
شما در حال مطالعه نسخه آفلاین یکی از مطالب «مجله فرادرس» هستید. لطفاً توجه داشته باشید، ممکن است برخی از قابلیتهای تعاملی مطالب، مانند امکان پاسخ به پرسشهای چهار گزینهای و مشاهده جواب صحیح آنها، نمایش نتیجه آزمونها، پاسخ تشریحی سوالات، پخش فایلهای صوتی و تصویری و غیره، در این نسخه در دسترس نباشند. برای دسترسی به نسخه آنلاین مطلب، استفاده از کلیه امکانات آن و داشتن تجربه کاربری بهتر اینجا کلیک کنید.
سلام
این قسمت اشتباه هستش
معمولاً در طراحیهای مهندسی، تنش مهندسی به جای تنش واقعی مورد استفاده قرار میگیرد و به دلیل کاهش مساحت سطح مقطع در حین بارگذاری، مقدار آن از تنش واقعی کمتر است.
باید نوشته شود به دلیل عدم کاهش مساحت سطح مقطع
با سلام خدمت شما همراه گرامی؛
اصلاحات لازم در متن اعمال شد.
از بازخورد و همراهی شما با مجله فرادرس سپاسگزاریم.
رابطه تنش و کرنش مهندسی و واقعی چیست؟لطفا توضیح بدید.تشکر
ممنون از پاسخ کامل و جامع شما فقط یک سوالی برام پیش اومد
اگر مقادیر تنش و کرنش دریک ازمایش کششی رو اندازه بگیریم. مقادیر حقیقی بزرگتره یا مقادیر مهندسی؟
از اینکه با مجله فرادرس همراه هستید از شما بسیار سپاسگزاریم.
ببخشید چطور میشه این رابطه روکه بالا نوشتین اثبات کرد؟
تنش واقعی=تنش مهندسی(۱+کرنش مهندسی)