قضیه کوشی – به زبان ساده

سید سراج حمیدی
سید سراج حمیدی
۱۴۰۲/۰۲/۱۳
۱۵ دقیقه
۶۹۳۰
آموزش متنی جامع
قضیه کوشی یا به طور دقیق‌تر، «قضیه مقدار میانگین کوشی» (Cauchy’s Mean Value Theorem) تعمیم قضیه مقدار میانگین لاگرانژ است. این قضیه، قضیه مقدار میانگین گسترش یافته یا دوم نیز نامیده می‌شود و رابطه بین مشتق دو تابع و تغییرات این توابع را در یک بازه متناهی بیان می‌کند.
قضیه کوشی – به زبان ساده
997696
آگوستین لویی کوشی (۱۷۸۹-۱۸۵۷)
شکل ۱: آگوستین لویی کوشی (۱۷۸۹-۱۸۵۷)

قضیه کوشی

دو تابع f(x)f ( x ) و g(x)g ( x ) در بازه [a,b][a , b ] پیوسته و در بازه (a,b)( a , b ) مشتق‌پذیر هستند و برای همه x∈(a,b)x \in \left( {a,b} \right)، مقدار g’(x)≠0g’\left( x \right) \ne 0 را داریم. طبق قضیه کوشی، نقطه x=cx = c در این بازه به گونه‌ای وجود دارد که

f(b)–f(a)g(b)–g(a)=f’(c)g’(c).\large { \frac { { f \left ( b \right ) – f \left ( a \right ) } }{ { g \left ( b \right ) – g \left ( a \right ) } } } = { \frac { { f’ \left ( c \right ) } } { { g’ \left ( c \right ) } } . }

اثبات: ابتدا باید گفت که مخرج کسر سمت چپ تساوی صفر نیست: g(b)–g(a)≠0{g\left( b \right) – g\left( a \right)} \ne 0. در واقع، اگر g(b)=g(a){g\left( b \right) = g\left( a \right)} باشد، طبق قضیه رول، نقطه d∈(a,b)d \in \left( {a,b} \right) وجود خواهد داشت که در آن، g’(d)=0g’\left( {d} \right) = 0 است. این موضوع با فرض g’(x)≠0g’\left( x \right) \ne 0 برای همه x∈(a,b)x \in \left( {a,b} \right) در تعارض است.

تابع کمکی زیر را معرفی می‌کنیم:

F(x)=f(x)+λg(x)\large F \left ( x \right ) = f \left ( x \right ) + \lambda g \left ( x \right )

و λ\lambda را به گونه‌ای انتخاب می‌کنیم که شرط F(a)=F(b){ F \left ( a \right ) = F \left ( b \right ) } برقرار باشد. در این حالت، خواهیم داشت:‌

f(a)+λg(a)=f(b)+λg(b),    ⇒f(b)–f(a)=λ[g(a)–g(b)],    ⇒λ=–f(b)–f(a)g(b)–g(a).\large \begin {align*} & f \left ( a \right ) + \lambda g \left ( a \right ) = f \left ( b \right ) + \lambda g \left ( b \right ) , \; \; \\ & \Rightarrow { f \left ( b \right ) – f \left ( a \right ) = \lambda \left [ { g \left ( a \right ) – g \left ( b \right ) } \right ] , \; \; } \\ & \Rightarrow { \lambda = – \frac { { f \left ( b \right ) – f \left ( a \right ) } }{ { g \left ( b \right ) – g \left ( a \right ) } } . } \end {align*}

و تابع F(x)F ( x ) نیز به صورت زیر خواهد بود:

F(x)=f(x)–f(b)–f(a)g(b)–g(a)g(x).\large { F \left ( x \right ) } = { f \left ( x \right ) – \frac { { f \left ( b \right ) – f \left ( a \right ) } } { { g \left ( b \right ) – g \left ( a \right ) } } g \left ( x \right ) . }

این تابع در بازه بسته [a,b][ a , b ] پیوسته و در بازه باز (a,b)( a , b ) مشتق‌پذیر است و به ازای مقدار λ\lambda انتخاب شده، در مرزها مقدار یکسانی خواهد داشت. در نتیجه، طبق قضیه رول، نقطه cc در بازه (a,b)( a , b ) به گونه‌ای وجود دارد که

F’(c)=0.\large F’\left( c \right) = 0.

بنابراین، داریم:

f’(c)−f(b)–f(a)g(b)–g(a)g’(c)=0\large { f’ \left ( c \right ) } - { \frac { { f \left ( b \right ) – f \left ( a \right ) } } { { g \left ( b \right ) – g \left ( a \right ) } } g’ \left ( c \right ) = 0 }

یا

f(b)–f(a)g(b)–g(a)=f’(c)g’(c).\large { \frac { { f \left ( b \right ) – f \left ( a \right ) } }{ { g \left ( b \right ) – g \left ( a \right ) } } } = { \frac { { f’ \left ( c \right ) } } { { g’ \left ( c \right ) } } . }

با قرار دادن g(x)=xg ( x ) = x در فرمول کوشی، فرمول لاگرانژ به دست می‌آید:

f(b)–f(a)b–a=f’(c).\large \frac { { f \left ( b \right ) – f \left ( a \right ) } } { { b – a } } = f’ \left ( c \right ) .

تعبیر هندسی قضیه مقدار میانگین کوشی را نیز می‌توان بیان کرد. فرض کنید منحنی γ\gamma با معادلات پارامتری x=f(t)x = f\left( t \right) و y=g(t)y = g \left ( t \right ) تعریف شده باشد که در آن، پارامتر tt در بازه [a,b][a , b ] قرار دارد. وقتی پارامتر tt تغییر می‌کند، نقطه روی منحنی شکل ۲ از A(f(a),g(a))A\left( {f\left( a \right), g\left( a \right)} \right) به B(f(b),g(b))B\left( {f\left( b \right),g\left( b \right)} \right) جابه‌جا می‌شود.

منحنی <span class=γ\gamma" width="394" height="374">
شکل ۲: منحنی γ\gamma

مثال‌های قضیه کوشی

در این بخش، چند مثال را از قضیه کوشی حل می‌کنیم.

مثال ۱

تابع f(x)f ( x ) در بازه [a,b][ a , b ] مشتق‌پذیر بوده و ab>0a b > 0 است. نشان دهید تساوی زیر برای این تابع برقرار است (c∈(a,b)c \in \left( {a,b} \right)):

$$ \large { \frac { 1 } { { a – b } } \left | { \begin {array} { * { 2 0 } { c } }<br /> a & b \\<br /> { f \left ( a \right ) } & { f \left ( b \right ) }<br /> \end {array} } \right | } = { f \left ( c \right ) – c f’ \left ( c \right ) } $$

مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریع‌تر ببینید

بر اساس رای ۹ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
اگر پرسشی درباره این مطلب دارید، آن را با ما مطرح کنید.
منابع:
Math24
PDF
مطالب مرتبط
۳ دیدگاه برای «قضیه کوشی – به زبان ساده»

لطفاً اثبات قضیه ریس انجام شود

با سلام و تشکر از شما . خیلی عالی است که اینطور تخصصی وارد موضوع مهجور آموزش شده اید واقعا باید دست مریزاد گفت . فقط به نویسنده ی عزیز مقاله یاداوری می کنم نام توابع و خروجی توابع دو چیز متفاوتند . باید بگوییم تابع f نه تابع f(x) . در واقع اشتباه بکار بردن این دو بجای هم همانقدر اشتباه است که چرخ گوشت و گوشت چرخکرده را به جای هم استفاده کنیم.

سلام.
از توجه و دلگرمی‌تان بسیار خوشحال و سپاسگزاریم.
این نوع نگارش در ریاضیات معمول و تأکیدی بر متغیر مستقل بودن xx است.
در مثالتان، چرخ‌گوشت نیز در اصل چرخی است که اغلب گوشت را چرخ می‌کند. اما چنین رایج شده که به آن چرخ‌گوشت می‌گوییم. رابطه xx و گوشت نیز چنین است.
سالم و سربلند باشید.

نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *