شما در حال مطالعه نسخه آفلاین یکی از مطالب «مجله فرادرس» هستید. لطفاً توجه داشته باشید، ممکن است برخی از قابلیتهای تعاملی مطالب، مانند امکان پاسخ به پرسشهای چهار گزینهای و مشاهده جواب صحیح آنها، نمایش نتیجه آزمونها، پاسخ تشریحی سوالات، پخش فایلهای صوتی و تصویری و غیره، در این نسخه در دسترس نباشند. برای دسترسی به نسخه آنلاین مطلب، استفاده از کلیه امکانات آن و داشتن تجربه کاربری بهتر اینجا کلیک کنید.
قضیه کوشی یا به طور دقیقتر، «قضیه مقدار میانگین کوشی» (Cauchy’s Mean Value Theorem) تعمیم قضیه مقدار میانگین لاگرانژ است. این قضیه، قضیه مقدار میانگین گسترش یافته یا دوم نیز نامیده میشود و رابطه بین مشتق دو تابع و تغییرات این توابع را در یک بازه متناهی بیان میکند.
دو تابع f(x) و g(x) در بازه [a,b] پیوسته و در بازه (a,b) مشتقپذیر هستند و برای همه x∈(a,b)، مقدار g’(x)=0 را داریم. طبق قضیه کوشی، نقطه x=c در این بازه به گونهای وجود دارد که
اثبات: ابتدا باید گفت که مخرج کسر سمت چپ تساوی صفر نیست: g(b)–g(a)=0. در واقع، اگر g(b)=g(a) باشد، طبق قضیه رول، نقطه d∈(a,b) وجود خواهد داشت که در آن، g’(d)=0 است. این موضوع با فرض g’(x)=0 برای همه x∈(a,b) در تعارض است.
تابع کمکی زیر را معرفی میکنیم:
F(x)=f(x)+λg(x)
و λ را به گونهای انتخاب میکنیم که شرط F(a)=F(b) برقرار باشد. در این حالت، خواهیم داشت:
این تابع در بازه بسته [a,b]پیوسته و در بازه باز (a,b) مشتقپذیر است و به ازای مقدار λ انتخاب شده، در مرزها مقدار یکسانی خواهد داشت. در نتیجه، طبق قضیه رول، نقطه c در بازه (a,b) به گونهای وجود دارد که
F’(c)=0.
بنابراین، داریم:
f’(c)−g(b)–g(a)f(b)–f(a)g’(c)=0
یا
g(b)–g(a)f(b)–f(a)=g’(c)f’(c).
با قرار دادن g(x)=x در فرمول کوشی، فرمول لاگرانژ به دست میآید:
b–af(b)–f(a)=f’(c).
تعبیر هندسی قضیه مقدار میانگین کوشی را نیز میتوان بیان کرد. فرض کنید منحنی γ با معادلات پارامتری x=f(t) و y=g(t) تعریف شده باشد که در آن، پارامتر t در بازه [a,b] قرار دارد. وقتی پارامتر t تغییر میکند، نقطه روی منحنی شکل ۲ از A(f(a),g(a)) به B(f(b),g(b)) جابهجا میشود.
سید سراج حمیدی دانشآموخته مهندسی برق است و به ریاضیات و زبان و ادبیات فارسی علاقه دارد. او آموزشهای مهندسی برق، ریاضیات و ادبیات مجله فرادرس را مینویسد.
با سلام و تشکر از شما . خیلی عالی است که اینطور تخصصی وارد موضوع مهجور آموزش شده اید واقعا باید دست مریزاد گفت . فقط به نویسنده ی عزیز مقاله یاداوری می کنم نام توابع و خروجی توابع دو چیز متفاوتند . باید بگوییم تابع f نه تابع f(x) . در واقع اشتباه بکار بردن این دو بجای هم همانقدر اشتباه است که چرخ گوشت و گوشت چرخکرده را به جای هم استفاده کنیم.
سید سراج حمیدی
سلام.
از توجه و دلگرمیتان بسیار خوشحال و سپاسگزاریم.
این نوع نگارش در ریاضیات معمول و تأکیدی بر متغیر مستقل بودن x است.
در مثالتان، چرخگوشت نیز در اصل چرخی است که اغلب گوشت را چرخ میکند. اما چنین رایج شده که به آن چرخگوشت میگوییم. رابطه x و گوشت نیز چنین است.
سالم و سربلند باشید.
شما در حال مطالعه نسخه آفلاین یکی از مطالب «مجله فرادرس» هستید. لطفاً توجه داشته باشید، ممکن است برخی از قابلیتهای تعاملی مطالب، مانند امکان پاسخ به پرسشهای چهار گزینهای و مشاهده جواب صحیح آنها، نمایش نتیجه آزمونها، پاسخ تشریحی سوالات، پخش فایلهای صوتی و تصویری و غیره، در این نسخه در دسترس نباشند. برای دسترسی به نسخه آنلاین مطلب، استفاده از کلیه امکانات آن و داشتن تجربه کاربری بهتر اینجا کلیک کنید.
لطفاً اثبات قضیه ریس انجام شود
با سلام و تشکر از شما . خیلی عالی است که اینطور تخصصی وارد موضوع مهجور آموزش شده اید واقعا باید دست مریزاد گفت . فقط به نویسنده ی عزیز مقاله یاداوری می کنم نام توابع و خروجی توابع دو چیز متفاوتند . باید بگوییم تابع f نه تابع f(x) . در واقع اشتباه بکار بردن این دو بجای هم همانقدر اشتباه است که چرخ گوشت و گوشت چرخکرده را به جای هم استفاده کنیم.
سلام.
از توجه و دلگرمیتان بسیار خوشحال و سپاسگزاریم.
این نوع نگارش در ریاضیات معمول و تأکیدی بر متغیر مستقل بودن x است.
در مثالتان، چرخگوشت نیز در اصل چرخی است که اغلب گوشت را چرخ میکند. اما چنین رایج شده که به آن چرخگوشت میگوییم. رابطه x و گوشت نیز چنین است.
سالم و سربلند باشید.