برنامه نویسی 1059 بازدید

برای افرادی که به تازگی مشغول کدنویسی شده‌اند، هیچ چیز مهم‌تر از یک «محیط توسعه یکپارچه» (IDE) راحت برای افزایش بهره‌وری نیست. اما آیا IDE ها همیشه خوب هستند؟ تفاوت IDE با برنامه‌های ویرایش متن و ابزارهای خط فرمان چیست؟ و سؤال مهم‌تر از همه این که بهترین IDE اینک کدام است؟ و چه معیارهایی را هنگام انتخاب IDE باید در نظر داشته باشیم؟ این‌ها همگی سؤالاتی هستند که می‌توانند بسیار پیچیده باشند. بنابراین در این نوشته به بررسی یک به یک آن‌ها پرداخته‌ایم.

چرا باید از IDE استفاده کرد؟

IDE یعنی محیط توسعه یکپارچه. ما بررسی خود را ابتدا با محیط توسعه آغاز می‌کنیم. معنی این عبارت تقریباً سرراست است. «محیط» به معنی یک برنامه است که کار «توسعه» نرم‌افزار در آن جا صورت می‌گیرد. به عبارت دیگر محیط همان جایی است که کد نوشته می‌شود و سپس به کدی تبدیل می‌شود که محصول نهایی یعنی برنامه کامپایل شده، اپلیکیشن وب و غیره است.

آنچه که یک محیط توسعه را مفید می‌سازد، جزء آخر IDE یعنی «یکپارچه» بودن است. شما از هر چیزی به عنوان محیط توسعه می‌توانید استفاده کنید و در عمل نیز بسیاری از افراد از انواع مختلفی از برنامه‌های ابتدایی به جای IDE استفاده می‌کند، اما محیط یکپارچه باعث می‌شود بتوانید در یک ویرایشگر همه کارها را انجام دهید.

برای نمونه اغلب IDE ها شامل دیباگِر (debugger) نیز هستند. این بدان معنی است که شما می‌توانید کد خود را در IDE بنویسید و در همان برنامه آن را عیب‌یابی کنید. بدون وجود IDE شما مجبور هستید کدتان را در یک ویرایشگر متنی بنویسید و سپس آن را با یک لینتر یا کامپایلر بیرونی دیباگ کنید. بسته به این که از چه زبانی برای برنامه‌نویسی استفاده می‌کنید، این فرایند می‌تواند کاملاً مشقّت‌بار باشد.

اغلب IDE ها ویژگی‌های رفاهی دیگری مانند کارکرد ناوبری آسان، تکمیل‌سازی خودکار کد، کاوشگر کلاس، نمودارهای سلسله مراتب و غیره را دارند. همچنین IDE ها ابزارهایی دارند که به خودکارسازی فرایند توسعه کمک می‌کند، مثلاً ابزارهای کنترل نسخه منبع، تست برنامه و غیره. البته همه IDE ها همه این ابزارها را با هم ندارند و شما در صورتی که تشخیص دهید IDE با ویژگی‌های کمتر برای شما مناسب‌تر است، می‌توانید آن را انتخاب کنید.

هر IDE از مجموعه زبان‌های خاصی پشتیبانی می‌کند

برخی از IDE های مشهور تقریباً از هر زبانی پشتیبانی می‌کنند؛ ولی اغلب آن‌ها برای یک زبان خاص یا زیرمجموعه کوچکی از زبان‌های برنامه‌نویسی طراحی شده‌اند. برای مثال Xcode به عنوان IDE بومی اپل از همه زبان‌هایی که در توسعه محصولات اپل استفاده می‌شود، پشتیبانی می‌کند.

اغلب افراد از یک IDE مشهور استفاده می‌کنند که گستره وسیعی از زبان‌ها را پشتیبانی می‌کند؛ اما IDE های کوچک‌تر که روی زبان خاصی متمرکز شده‌اند می‌توانند بسیار مفیدتر باشند. برای نمونه Eclipse به منظور توسعه جاوا، C++، C، پایتون و حتی Typescript استفاده می‌شود؛ در حالی که نرم‌افزاری مانند ZeroBrane به طور خاص برای Lua طراحی شده‌ است و نه هیچ چیز دیگر.

IDE با گرد هم آوردن همه این ویژگی‌ها در یک مکان و تعامل با آن‌ها از طریق یک رابط منفرد به توسعه‌دهندگان امکان می‌دهد که به طرز مؤثرتری برنامه‌نویسی کنند. بدین ترتیب لازم نیست چندین برنامه را بیاموزید یا فهرست تطبیق‌های آن‌ها را بررسی کنید یا کاری کنید که آن‌ها با هم کار کنند و یا حتی بین آن‌ها سوئیچ کنید. این مسئله می‌تواند باعث صرفه‌جویی زیادی در زمان و انرژی توسعه‌دهندگان شود.

گاهی اوقات IDE زیاده‌روی محسوب می‌شود

البته باید اشاره کنیم که همه افراد به استفاده از IDE تمایل ندارند. در بسیاری از پروژه‌ها، این کار زیاده‌روی محسوب می‌شود. برای نمونه اگر می‌خواهید کدنویسی با آردوینو را بیاموزید، برای عملیاتی کردن همه چیز شاید لازم نباشد یک IDE بزرگ و پیچیده را مورد استفاده قرار دهید. اگر می‌خواهید اسکریپت کوچکی در زبان روبی بنویسید تا برخی کارها را خودکار انجام دهید هم به نظر می‌رسد که نصب و یادگیری یک IDE زیاده‌روی محسوب می‌شود.

در چنین پروژه‌هایی گزینه‌های سبک‌تری مانند ویرایشگرهای متنی کدمحور هستند که می‌توانند مورد استفاده قرار گیرند. این ویرایشگرها امکان ‌هایلایت کردن دستور زبان را دارند و طوری طراحی شده‌اند که رابط‌های انعطاف‌پذیرتری داشته باشند، همچنین ابزارهای جستجو و ناوبری قدرتمندی دارند که در اغلب موارد قابل گسترش است و به سادگی سفارشی‌سازی می‌شود.

اما باید توجه داشته باشید که همه کاری که یک ویرایشگر متنی انجام می‌دهد، ویرایش متن است. اگر می‌خواهید برنامه‌نویسی بکنید، به یک کامپایلر نیاز دارید و فرایند دیباگ نیز به طور دستی انجام خواهد یافت. یکی از ویرایشگرهای بسیار محبوب کدمحور Sublime Text است:

برخی کدنویس‌ها روش‌هایی از این ساده‌تر را برای توسعه نرم‌افزار ترجیح می‌دهند. این افراد از ابزارهای خط فرمان برای انجام کارهای خود استفاده می‌کنند. با این که این ابزارها تقریباً همه ابزارهای IDE را در اختیار ما قرار می‌دهند؛ اما ماهیت خط فرمان بودن آن‌ها باعث می‌شود که برای کارهای اتوماسیون و اسکریپت نویسی مناسب باشند.
یادگیری خط فرمان برای کمک به آموختن موارد بیشتر در مورد رایانه و طرز کار آن در سطوح ابتدایی نیز مفید است. برای یادگیری بیشتر در مورد خط فرمان ویندوز می‌توانید از «آموزش کاربردی خط فرمان ویندوز» استفاده کنید.

کدام IDE ها ارزش استفاده دارند؟

IDE های زیادی وجود دارند و اگر یک برنامه‌نویس مبتدی باشید، احتمالاً نام بسیاری از آن‌ها را شنیده‌اید و شاید هیچ درکی از ماهیت آن‌ها ندارید. ممکن است حتی بدون این که بدانید IDE چه هست از یکی از آن‌ها استفاده کرده باشید.

بر اساس شاخص (IDE (IDE Index ایکلیپس و ویژوال استودیو محبوب‌ترین IDE ها در زمان نگارش این مقاله بوده‌اند.

ایکلیپس یک IDE چند پلتفرمی است که روی ویندوز و همچنین OS X، لینوکس و سولاریس کار می‌کند و به طور عمده برای توسعه کدهای جاوا، C، C++، PHP و پایتون استفاده می‌شود. این برنامه IDE های مبتنی بر cloud نیز عرضه کرده است که می‌توانید به صورت آنلاین به توسعه نرم‌افزار بپردازید.

یکی از دلایل این که ایکلیپس چنین محبوب است به جز رایگان بودن 100 درصدی؛ این است که کاملاً قابل توسعه است و از این رو رفتار آن را می‌توان با استفاده از افزونه‌ها تغییر داد تا هر نیازی را برآورده سازد.

در سوی دیگر ویژوال استودیو تنها روی ویندوز اجرا می‌شود و به طور عمده برای ساخت اپلیکیشن‌ها و محصولات ویندوزی استفاده می‌شود. با این حال می‌توان از آن برای تولید برنامه‌هایی برای پلتفرم‌های دیگر شامل اندروید و iOS نیز استفاده کرد.

نسخه مقدماتی ویژوال استودیو رایگان است؛ اما نسخه‌های پولی نیز وجود دارند که می‌توان برای مدیریت گردش کارهای چند برنامه‌ای و پروژه‌های بزرگ‌تر استفاده کرد. حتی می‌توان عملیات توسعه و مدیریت تیم‌ها در مقیاس بزرگ را با این IDE اجرا کرد.

IDE محبوب دیگر برای ویندوز، OS X، لینوکس و سولاریس، NetBeans نام دارد. این IDE پیرامون مفهوم ایجاد ماژول توسعه یافته است که برای توسعه ماژولار نرم‌افزار استفاده می‌شود. با این که هدف اصلی این IDE برای توسعه جاوا بوده است، اما NetBeans از C، C++، PHP و HTML5 نیز پشتیبانی می‌کند.

Komodo IDE یکی از متنوع‌ترین IDE ها محسوب می‌شود چون از Python، Perl، PHP، Ruby، CSS، HTML، XML، Javascript، NodeJS و چند زبان دیگر پشتیبانی می‌کند. این نرم‌افزار برای ویندوز، OS X، و لینوکس ارائه شده است و چند نسخه مختلف دارد که برای نیازها و بودجه‌های متفاوتی مناسب هستند.

البته IDE بومی اپل به نام Xcode نیز یکی از IDE های محبوب است. با این که این IDE به طور عمده برای ساخت اپلیکیشن‌های آیفون و اپل واچ طراحی شده است؛ اما از آن می‌توان برای ساخت برنامه‌های OS X و چند پلتفرم دیگر که از C، C++، Objective-C، Java، AppleScript، Python، Ruby و زبان برنامه‌نویسی swift اپل پشتیبانی می‌کنند نیز استفاده کرد.

IDE ها برای کدنویسی ضروری هستند

همان طور که در این نوشته ملاحظه کردید، طیف گسترده‌ای از IDE ها وجود دارند که از زبان‌ها و سبک‌های برنامه‌نویسی مختلفی روی سیستم‌های عامل گوناگون پشتیبانی می‌کنند. انتخاب یک IDE در هنگام شروع به کدنویسی کاری دشوار محسوب می‌شود؛ اما استفاده از IDE های رایگان مانند Visual Studio، NetBeans یا Eclipse و بررسی هر یک از آن‌ها می‌تواند نقطه شروع خوبی باشد. زمانی که در زمینه کدنویسی متبحر شدید، درک بسیار بهتری از آنچه از یک محیط توسعه می‌خواهید به دست می‌آورید.

اگر این مطلب برایتان مفید بوده است، آموزش‌های زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

==

میثم لطفی (+)

«میثم لطفی» دانش‌آموخته ریاضیات و شیفته فناوری به خصوص در حوزه رایانه است. وی در حال حاضر علاوه بر پیگیری علاقه‌مندی‌هایش در رشته‌های برنامه‌نویسی، کپی‌رایتینگ و محتوای چندرسانه‌ای، در زمینه نگارش مقالاتی با محوریت نرم‌افزار نیز با مجله فرادرس همکاری دارد.

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟

نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *