روش مطالعه صحیح چیست؟ – به زبان ساده + مرور انواع روش ها

روش مطالعه صحیح

در ادامه چند روش تخصصی برای مطالعه را معرفی می‌کنیم و پس از آن عادت‌های رفتاری مناسب برای یادگیری بهتر را می‌آموزیم. همچنین روش مطالعه صحیح برای آزمون استخدامی و کنکور را آموزش می‌دهیم.

روش مطالعه صحیح برای دانش آموزان

دانش‌آموزان درس‌های زیاد با حجم بالایی را باید در مدت زمان کوتاهی بیاموزند و به‌خاطر بسپارند. در این حالت فقط کسانی به موفقیت می‌رسند که از بهترین روش های مطالعه استفاده کنند.

فیلم آموزش اصول مطالعه درسی – روش PQ6R برای یادگیری بهتر در فرادرس

کلیک کنید

این‌که بهترین روش مطالعه برای شما کدام است به خودتان بستگی دارد. پیش از هر چیز باید موارد عمومی را رعایت کنید. در واقع داشتن خواب کافی، مکان مناسب و غذای مفید در طول مطالعه لازم و ضروری است. پس از رعایت نکات اولیه وقت آن است که با انواع روش های مطالعه صحیح آشنا شوید و از میان آن‌ها یک یا چند روش را برای یادگیری درس‌های مختلف خود به کار بگیرید.

متد SQ3R

این متد شامل ۵ مرحله است که با طی کردن آن‌ها به درجه عمیقی از تسلط به مطالب درسی می‌رسید. در ادامه به معرفی این گام‌ها می‌پردازیم.

• Survey: این مرحله مربوط به مشاهده مطالب جدید است. در واقع وقتی کتاب را باز می‌کنید باید ابتدا تیترها، عکس‌ها و مطالب رنگی و مهم را نگاه کنید. این برخورد اولیه به شما پیام‌هایی را می‌رساند و درمی‌یابید که مطلب درسی درباره چه موضوعی است. به طور مثال در درس هندسه و مبحث مثلث‌ها ابتدا تصاویری را در کتاب می‌بینید که مثلث‌های دنیای واقعی را نشان می‌دهند.
  شما این تصاویر را هر روز دیده‌اید و برایتان آشنا هستند بنابراین تصویرسازی ذهنی می‌کنید و درمی‌یابید که درس امروز درباره این نوع شکل هندسی است. سپس با خواندن تیترها درمی‌یابید که در این فصل کتاب باید تشابه مثلث‌ها را اثبات کنید. تا این بخش شما مرحله اول متد SQ3R را پیش رفته‌اید.
• Question: در مرحله دوم پس از مشاهده مرحله قبل از خود بپرسید که این فصل درباره چیست و با خواندن آن احتمالا چه چیزی را یاد می‌گیرید. در واقع این مرحله مشاهده‌های شما را به چالش می‌کشد و با انجام آن متوجه می‌شوید که گام قبل را چگونه برداشته‌اید.
• Read: پس از طی کردن دو مرحله قبلی وقت آن است که مطالب فصل را با دقت بخوانید. در این حالت سعی کنید خوانده‌های خود را با تصورات پیشین مقایسه کنید و دریابید که آیا پاسخ‌های شما به واقعیت نزدیک بودند یا نتیجه با این پاسخ‌ها کاملا مغایرت داشته است.
• Recite: در این گام هرآنچه را تاکنون خوانده‌اید برای خود تکرار کنید و حتی روی کاغذ بنویسید. با این کار درمی‌یابید که تا چه حد مطالب را درک کرده‌اید و نیاز به مطالعه مجدد کدام قسمت‌ها دارید.
• Review: متن کتاب و یادداشت‌های خود را دوباره بخوانید و دوره کنید.

متد PQ4R

برای موفقیت در این شیوه باید ۶ گام زیر را طی کنید.

• Preview: در این گام صرفا به مروری بر کل مطلب می‌پردازید و تیترها و عکس‌ها و مطالب پررنگ شده را می‌نگرید.
• Question: به سوالاتی بیندیشید که از چنین تیترهایی بیرون می‌آیند و همچنین به این موضوع فکر کنید که این درس به چه سوالاتی پاسخ می‌دهد.
• Read: همزمان با مطالعه دقیق مطالب درس به پاسخ سوالات بخش قبل بیندیشید و به دنبال آن‌ها باشید.
• Reflect: اگر سوالی دارید که پاسخ آن را نیافتید یا سوالات جدیدی دارید همه آن‌ها را در نظر بگیرید.
• Recite: درباره آنچه تاکنون خوانده‌اید با صدای بلند برای خود توضیح دهید.
• Review: یک بار دیگر کل مطالب خوانده شده را مرور کنید.

متد THIEVES

با استفاده از این روش مطالعه می‌توانید حجم زیادی از مطالب را بیاموزید و به خاطر بسپارید.

در ادامه ۷ مرحله این متد را با هم مرور می‌کنیم.

• تیتر (T): فقط تیتر مطالب را بخوانید.
• عنوان (H): سرخط پاراگراف‌ها را نگاه کنید.
• مقدمه (I): بخش مقدمه را بخوانید.
• اولین جمله هر بخش (E): نگاه کنید که هر بخش با چه جمله‌ای آغاز می‌شود.
• کلمه‌ها و تصاویر (V): به تصاویر و کلمه‌های پررنگ شده نگاه کنید.
• سوالات آخر فصل (E): سوالات آخر فصل را مطالعه کنید و پاسخ آن‌ها را به ذهن بسپارید. معمولا بیشتر سوالات آزمون مشابه همین سوالات هستند.
• خلاصه (S): به خواندن خلاصه متن بپردازید.

در مواقعی که فرصت کافی برای مطالعه عمیق ندارید و باید به سطح اولیه‌ای برای پاسخگویی سوالات برسید این روش بسیار کاربردی است. زیرا با تحلیل جمله‌ها، مقدمه، عکس‌ها و کلمه‌های مهم به دید کلی درباره تمام موضوع می‌رسید و می‌توانید به برخی سوالات مربوط به آن پاسخ دهید. همان طور که مشخص است اغلب این متدها به شما می‌آموزند که در چند مرحله به سراغ مطالب درسی بروید و آن‌ها را بیاموزید تا کاملا در حافظه بلندمدت شما بنشینند. به این ترتیب روش یادگیری فعال را می‌آموزید و از آن به بهترین نحو برای رسیدن به موفقیت خود استفاده می‌کنید.

یادگیری آنلاین

یکی دیگر از روش های مطالعه صحیح استفاده از کلاس‌ها و دوره‌های آنلاین است. سه متدی که پیش از این معرفی کردیم هرکدام می‌توانند برای برخی مطالب آموزشی مفید باشند اما یادگیری آنلاین روش مطالعه دیگری است که روز به روز بر محبوبیت آن افزوده می‌شود. البته در نظر داشته باشید که استفاده از این روش مشکلاتی دارد.

فیلم مجموعه آموزش عمومی – جامع و کاربردی در فرادرس

کلیک کنید

در کنار متدهای مشهوری که تاکنون به وجود آمده‌اند برخی عادت‌های رفتاری می‌توانند به شما در پیشرفت تحصیلی به میزان قابل توجهی کمک کنند. اگر این عادت‌ها را کم‌کم در خود ایجاد کنید تمامی روش های مطالعه قبلی برای شما مناسب خواهند بود. در ادامه به این عادت‌های رفتاری مناسب مطالعه اشاره می‌کنیم.

بهترین روش های مطالعه صحیح

اجرای متدهای بالا در کنار عادت‌های رفتاری درست شما را به اهداف تحصیلی مد نظرتان می‌رساند و مطالب زیادی را در مدت‌زمان کمتر به ذهن می‌سپارید. در ادامه به این عادت‌های مثبت اشاره می‌کنیم.

۱. برنامه ریزی داشته باشید

برخی افراد با خود می‌گویند که باید مطالعه درس خاصی را خیلی زود به اتمام برسانند اما این روش هدف گذاری معمولا نتیجه اثربخشی ندارد. اگر می‌خواهید دقیقا به اهداف درسی خود برسید باید برنامه مشخصی داشته باشید.

در نظر داشته باشید که مدت زمان مطالعه دروس یکسان نیست. مثلا تمرین مطالعه مطالب مربوط به علم ریاضی زمان بیشتری نسبت به دروس حفظی دارند. برای یادگیری دروس حفظی اگر از متدهای مخصوص آن‌ها استفاده کنید به‌سرعت تمامی آن‌ها را به حافظه بلندمدت خود می‌فرستید و برای درس‌های ریاضی باید تمرین‌های متنوعی حل کنید تا به عمق مسئله پی ببرید.

بنابراین مدت زمان مطالعه درس‌ها را یکسان در نظر نگیرید و به‌فراخور سختی یا آسانی آن‌ها زمان‌ خواندن مطالب را کم و زیاد کنید تا برنامه‌ای واقعی و موثر داشته باشید.

۲. خودتان باشید

برای مطالعه صحیح باید ابتدا به شناخت خود برسید. این شما هستید که درس خاصی را دوست دارید و برای مطالعه صحیح درس‌های دیگر با سختی روبه‌رو هستید بنابراین در حین برنامه‌ریزی از برنامه دیگران کمک نگیرید زیرا بی‌شک سبک مطالعه دیگران با شما متفاوت است و برنامه‌ای که مناسب آن‌ها است به درد شما نمی‌خورد.

بهترین کار این است که ابتدا درس‌های سخت و آسان را جدا کنید و در ابتدای روز درس‌های دشوار را در برنامه خود قرار دهید زیرا در این زمان در بالاترین سطح انرژی قرار دارید و می‌توانید مطالب را درک کنید. همچنین پس از مطالعه آن‌ها با خیال آسوده‌تری به سراغ درس‌های دیگر می‌روید زیرا می‌دانید که سخت‌ترین کار داخل چک لیست را تیک زده‌اید.

اگر جزو افرادی هستید که سرعت مطالعه شما کم است باید در طول روز زمان بیشتری را به درس خواندن اختصاص دهید و از فعالیت‌های حاشیه‌ای بکاهید.

به طور مثال اگر برای مطالعه یک درس از کتاب به چند ساعت زمان نیاز دارید نباید با اتمام ۱ ساعت زمان تعیین شده مطالعه را متوقف کنید. این کار صرفا رفع تکلیف است در حالی که اگر بدانید مطالعه صحیح چیست تا زمانی که به تسلط کامل نرسید آن درس را رها نمی‌کنید.

به‌مرور با بررسی روند درس خواند خود درمی‌یابید که هر درس چه مقدار زمان نیاز دارد و از آن پس در برنامه خود تغییرات زیادی ایجاد نمی‌کنید.

۳. به خودتان استراحت دهید

اگر استراحت کافی نکنید هرگز مطالعه صحیحی نخواهید داشت زیرا جسم شما باید آماده باشد تا مغز بتواند درست پردازش کند. در صورتی که در اوج خستگی شروع به مطالعه کنید بهره‌وری شما در پایین‌ترین سطح قرار می‌گیرد. اهمیت برنامه‌ریزی در این بخش نیز مشخص می‌شود زیرا برخی افراد خواب شبانه را حذف می‌کنند تا شب امتحان به مطالعه بپردازند در حالی که لازم است شب قبل حداقل ۷ ساعت بخوابید تا بیشترین بهره‌وری را داشته باشید.

فیلم آموزش مدیریت زمان جهت بهره وری شخصی و حرفه ای در فرادرس

کلیک کنید

۴. گوشی موبایل را بی‌صدا کنید

اگر هیچ کدام این روش‌ها نتوانستند شما را از موبایل دور کنند به طور کلی در مدت زمان درس خواندن گوشی را خاموش کنید.

۵. آرام باشید

ازجمله روش‌های رسیدن به آرامش و دوری از تنش می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم.

• کشیدن چند نفس عمیق
• نوشتن وظایف روزانه
• انجام تمرین‌های ورزشی ساده

۶. مکان مناسبی انتخاب کنید

برای انتخاب محل مطالعه باید تعادل را برقرار کنید. این مکان باید طوری باشد که به اندازه کافی برای درس خواندن امکانات لازم را داشته باشد و شما با حضور در آن احساس راحتی کنید اما نباید این راحتی بیش از حد شود و به خواب‌آلودگی دچارتان کند.

اگر در شرایطی قرار دارید که سرو صدا قابل حذف نیست می‌توانید به محیطی آرام مانند کتابخانه‌های شهر بروید یا با تمرین‌های مداوم، خود را با شرایط شلوغ منطبق کنید. مثلا برخی افراد که در خانواده‌های شلوغ زندگی می‌کنند همواره کمی سروصدا می‌شنوند و برای این‌که با این شرایط عادت کنند حتی در موقعیت‌های ساکت رادیو را روشن می‌کنند تا گوش آن‌ها به چنین فضایی عادت کند و همواره متمرکز باقی بمانند.

۷. موسیقی ملایم گوش دهید

در روش مطالعه قبلی گفتیم که گوش خود را به صداها عادت دهید تا هر عاملی باعث برهم خوردن تمرکز شما نشود اما اگر به‌هیچ‌وجه نمی‌توانید با این صداها کنار بیایید از هدفون استفاده کنید. در مجموع روش مطالعه بهتر این است که در حین خواندن درس‌ به موسیقی ملایم با صدای کم گوش دهید. ممکن است شما هم جزو افرادی باشید که با پس زمینه موسیقی ملایم به بیشترین بهره‌وری می‌رسند بنابراین خوب است که آن را امتحان کنید.

موسیقی باکلام حواس شما را به سمت کلمات داخل موزیک می‌کشاند و اجازه نمی‌دهد که روی مطالب کتاب تمرکز کنید. اما خود شما باید در این باره نظر دهید و دریابید که چه چیزی بیش ازروش های مطالعه دیگر برایتان مناسب است. به یاد داشته باشید که هیچ اجباری برای گوش دادن به موسیقی در حین مطالعه وجود ندارد و اگر در نبود آهنگ عملکرد بهتری دارید همان را امتحان کنید.

۸. تلویزیون را خاموش کنید

یکی از بدترین عوامل مسبب حواس پرتی تلویزیون است. برای داشتن مطالعه‌ای باکیفیت حتما تلویزیون را خاموش کنید یا در محیطی که تلویزیون روشن وجود دارد مطالعه نکنید زیرا این کار کاملا بی‌فایده است و هیچ کدام از مطالب را در این موقعیت فرانمی‌گیرید.

۹. میان وعده‌های مقوی بخورید

فیلم آموزش اصول رژیم و تغذیه در فرادرس

کلیک کنید

• انواع مغزهای بادام و پسته و...
• چند برش میوه
• شکلات تلخ
• غذاهای مختصر پروتئینی

۱۰. قهوه بنوشید

۱۱. به خودتان جایزه بدهید

فیلم آموزش مدیریت مشکلات زندگی و تقویت مهارت تاب آوری + گواهینامه در فرادرس

کلیک کنید

۱۲. مدیتیشن انجام دهید

برنامه شما فشرده است و دیگر فرصتی برای انجام کار اضافه ندارید اما چند دقیقه از روز را به تمرین ذهن آگاهی و مدیتیشن بپردازید. زیرا این تمرین‌ها اثر زیادی در موفقیت‌های تحصیلی شما دارند. این روش مطالعه صحیح کمک می‌کند که تمرکز خود را به دست بیاورید و با حضور در لحظه، ذهنی آماده برای فراگیری بهتر داشته باشید.

۱۳. امگا ۳ مصرف کنید

• انواع ماهی
• گردو
• تخم کتان
• سبزیجاتی نظیر اسفناج و کلم

۱۴. عوامل حواس‌پرتی را حذف کنید

درس خواندن در هنگام پاسخ دادن به دوستان در شبکه‌های اجتماعی آسان نیست زیرا در این حالت تمرکز کافی ندارید و باید یک جمله را گاهی چندین بار بخوانید تا مفهوم آن را درک کنید. بنابراین در روش مطالعه صحیح باید تا حد امکان عوامل حواس‌پرتی درونی و بیرونی را حذف کنید.

۱۵. مطالب مهم را پررنگ کنید

با استفاده از خودکارها یا ماژیک‌های رنگی مطالب مهم را برای خود پررنگ کنید تا در حین مطالعه و مرور دقت بیشتری برای یادگیری آن‌ها به خرج دهید. البته به یاد داشته باشید که در این راه دچار افراط نشوید. برخی افراد در هر خط کتاب ۲ یا ۳ کلمه را پررنگ می‌کنند که این رفتار باعث کم ارزش شدن کل متن می‌شود.

۱۶. جزئیات مهم را خلاصه‌نویسی کنید

همان‌طور که در روش قبلی به آن اشاره کردیم، برای خلاصه‌نویسی بهتر است که از خودکارهای رنگی استفاده کنید زیرا تحقیقات نشان می‌دهند که مغز مطالب با رنگ‌های مختلف را بهتر از مطالب تک رنگ به حافظه می‌سپارد. پس از خلاصه‌نویسی آنچه را نوشتید از حفظ با صدای بلند برای خود تکرار کنید.

۱۷. فلش کارت خود را بسازید

یکی از روش‌های ساده برای آزمودن خود این است که از فلش کارت استفاده کنید. فلش کارت برگه مقوایی ساده‌ای است که یک روی آن سوالی درباره مبحثی از درس نوشته شده است و روی طرف دیگر آن، پاسخ همان سوال وجود دارد. برای داشتن چنین کارتی می‌توانید از کاغذهای یک اندازه استفاده کنید یا کاغذهای آماده تهیه کنید.

نوشتن روی این کارت‌ها کمک می‌کند مطالب را بهتر بیاموزید. این روش مطالعه، به‌طور مداوم میزان دانش شما را می‌آزماید و درمی‌یابید که در کدام بخش‌ها نیاز به خواندن و مرور مجدد دارید. مزیت خوب فلش کارت قابل حمل بودن آن است. می‌توانید چند عدد از این کارت‌ها را همواره در کیف خود داشته باشید و در موقعیت‌هایی که وقت آزاد دارید از آن‌ها برای مرور مطالب خوانده شده استفاده کنید. این یکی از بهترین روش های مطالعه صحیح است که در ساعت‌های غیرمفید زمان مفیدی را برای یادگیری شما فراهم می‌کند.

همچنین برای مدیریت زمان می‌توانید از اپلیکیشن‌های فلش کارت یا برنامه‌های کامپیوتری مخصوص آن استفاده کنید. در این حالت می‌توانید بارها و بارها کارت‌ها را مرور کنید و پس از مدتی همه را از بر شوید.

۱۸. یادداشت‌برداری در کلاس

پیش از این درباره خلاصه‌نویسی و فواید آن توضیح دادیم اما در کنار آن خوب است بدانید که یکی از شیوه‌های بسیار موثر در مطالعه این است که در هنگام تدریس معلم از روی صحبت‌های او نکته‌ بنویسید. برای این‌که نوشته‌های شما کارایی لازم را داشته باشند به نکات زیر در حین یادداشت‌برداری توجه کنید.

فیلم آموزش خلاصه‌نویسی و نکته‌برداری در فرادرس

کلیک کنید

• نکات اصلی را از دل مباحث حاشیه‌ای بیرون بکشید.
• در صورت امکان خلاصه‌نویسی کنید.
• اگر فرصت کافی برای نوشتن تمام جزئیات ندارید صرفا یک کلمه یا نام بنویسید و پس از اتمام کلاس بخش‌های نیمه کاره را تمام کنید.

برای افزایش نظم شخصی همواره از روشی ثابتی در یادداشت‌بردای استفاده کنید تا نشانه‌گذاری‌هایتان مشخص باشند و بتوانید مطالب را بهتر به خاطر بسپارید. مثلا اگر نکته‌ای مهم‌تر از دیگر نکته‌ها است آن را با خودکار قرمز بنویسید و دفعه بعد هم همین کار را انجام دهید و رنگ خودکار را عوض نکنید.

به جای تایپ کردن تا حد امکان خودتان نکات را یادداشت کنید. با این روش اطلاعات را بهتر به خاطر می‌سپارید. البته تایپ، سرعت عمل شما را افزایش می‌دهد و سازمان‌دهی جزوه‌ها را آسان‌تر می‌کند اما سرعت یادگیری در آن در مقایسه با نوشتن با دست کمتر است.

۱۹. در گروه‌های درسی حاضر شوید

در مقاطع مختلف تحصیلی معمولا دانش‌آموزان و دانشجویان گروه‌های مختلف درسی تشکیل می‌دهند و با یکدیگر درس می‌خوانند. پیشنهاد می‌کنیم که از حضور در این گروه‌ها استقبال کنید زیرا نکات مهم و کاربردی زیادی در آن‌ها یادآوری می‌شوند و سطح یادگیری شما را ارتقا می‌دهد. برای این‌که در چنین جمع‌هایی حضور موثرتری داشته باشید از بازی‌های ذهنی متداول مانند آزمون‌های سرگرم‌کننده استفاده کنید تا روند یادگیری بهتر انجام شود.

در ادامه به برخی از مزیت‌های حضور در این گروه‌های مطالعاتی می‌پردازیم.

• این فرصت را دارید که آموخته‌های خود را به دیگران آموزش دهید.
• می‌توانید درباره بخش‌های سخت درس از بقیه سوال کنید تا موضوع را بهتر متوجه شوید.
• یکدیگر را می‌آزمایید واز این راه بیشتر به درس‌ها مسلط می‌شوید.
•  در جمع موضوعات را سریع‌تر از مطالعه شخصی می‌آموزید.
• مهارت‌ اجتماعی را در خود تقویت می‌کنید و در کارهای گروهی به موفقیت‌های بیشتری می‌رسید.
• این نوع مطالعه نوعی تفریح نیز محسوب می‌شود و با روحیه و انرژی کافی مباحث را به خاطر می‌سپارید.

۲۰. از بازی‌های ذهنی استفاده کنید

بازی با ذهن، پویایی آن را بالا می‌برد و با استفاده از آن می‌توانید مطالب بیشتری را در زمان کمتری بیاموزید. برخی از روش‌های کاربردی برای افزایش جذابیت مطالب درسی در زیر آمده‌اند.

• اطلاعات درسی را در قالب آوازهای بامزه با یکدیگر بخوانید.
• کلمات دشوار درس را با کلمات مشابه آن‌ها نام ببرید تا اسمشان را فراموش نکنید.
• تصاویری بکشید که ارتباط میان مباحث درسی را نشان دهند. با این روش تصویر سازی ذهنی خود را به کار می‌گیرید و سوال از هر بخشی که باشد توانایی یافتن پاسخ را از روی تصویر داخل ذهنتان خواهید داشت.
• از حواس پنجگانه برای درک بهتر مطالب درسی استفاده کنید. به طور مثال اگر درباره خصوصیات مواد شیمیایی می‌خوانید رنگ و بوی آن‌ها را تصور کنید. این ارتباط ذهنی با مطالب، یادگیری آن‌ها را برایتان ساده‌تر می‌کند.
• عبارت‌های مهم درس را با هم‌قافیه‌هایشان یاد بگیرید. وزن و آهنگ در ذهن ماندگار می‌شوند و می‌توانید از این خصوصیت مغز خود برای به خاطر سپردن مطالب درسی بهره ببرید.
• داستان بسازید. کلمه‌های مهم درسی را در قالب داستانی معنادار بگنجانید و یک الی دوبار آن را برای خود یا دیگران تعریف کنید. داستان‌ها بهتر از کلمات در ذهن می‌مانند و به این طریق به‌راحتی کلمه‌های مورد نیاز خود را در جلسه امتحان به یاد می‌آورید.

۲۱. مطالب را به بخش‌های کوچک‌تری تقسیم کنید

۲۲. آموزش بدهید

وقتی مطلبی را به دیگران آموزش می‌دهید پیش از هرکس این شما هستید که آن موضوع را عمیق‌تر درک می‌کنید. یکی از بهترین روش های مطالعه صحیح این است که در حین یادگیری به این بیندیشید که قرار است آن مبحث را به دیگران آموزش دهید. در این حالت کتاب را ببندید و شاگرد خود را تصور کنید و مطالب خوانده شده را به شاگرد فرضی بیاموزید. با این شیوه به درک بهتر و عمیق‌تری می‌رسید و آن مطالب را با سرعت به خاطر می‌سپارید.

برای عملکرد بهتر می‌توانید از یکی از اعضای خانواده یا دوستان بخواهید که به آموزش شما گوش دهند. همین که مطالب را بک بار با صدای بلند تعریف کنید متوجه نقاط قوت و ضعف خود می‌شوید و برای یادگیری بهتر آن بخش‌ها زمان بیشتری صرف می‌کنید.

۲۳. فعالیت‌های متفرقه داشته باشید

فیلم آموزش آرامش‌ روانی و دوری از استرس در فرادرس

کلیک کنید

۲۴. یادداشت‌های خود را دوره کنید

اگر یادداشت‌های سر کلاس خود را کامل نکرده‌اید پس از کلاس به تکمیل آن‌ها بپردازید. همچنین جزوه را با جزوه هم‌کلاسی خود مقایسه کنید تا نکته‌ای جا نمانده باشد.

برای مرتب‌کردن و مرور نوشته‌ها خوب است که از روش‌های زیر استفاده کنید.

• اگر جزوه‌هایتان درهم و نامنظم هستند آن‌ها را از ابتدا بنویسید و کامل کنید تا هم انگیزه بیشتری برای مطالعه داشته باشید و هم یک بار دیگر نکته‌ها را برای خود مرور کرده باشید.
• به جزوه خود نمودارها و عکس‌های مرتبط را اضافه کنید تا به شما در یادگیری بهتر کمک کنند.
• پس از یک روز دوباره جزوه‌های نوشته شده را مطالعه کنید.

اگر دریافتید که برخی نکات موجود در جزوه را درک نمی‌کنید از دبیر یا استادتان در این باره سوال بپرسید. از این جزوه‌ها می‌توانید به عنوان منابعی مناسب برای ساخت فلش کارت و دوره مطالب پیش از امتحان بهره ببرید.

۲۵. مطالعه را با انجام سخت‌ترین تکالیف آغاز کنید

اگر این بخش‌های سخت را به انتهای برنامه منتقل کنید با ذهنی خسته به سراغ آن‌ها می‌روید و توانایی درک مطالب را نخواهید داشت. در این حالت به این نتیجه می‌رسید که از آن درس خاص خوشتان نمی‌آید یا این‌که برای یادگیری آن، قدرت کافی ندارید و باید از روش‌های تقویتی مانند حضور در کلاس‌های فوق برنامه برای رفع این مشکل استفاده کنید.

همچنین اگر مطابق این روش مطالعه عمل کنید در پایان روز و با مطالعه مباحث مورد علاقه همچنان با انرژی خواهید بود و می‌توانید با حسی مثبت به انجام کارهای دیگر درون برنامه بپردازید.

روش مطالعه صحیح برای کنکور

در ادامه برخی از روش های صحیح مطالعه برای کنکور را آموزش می‌دهیم.

۱. برای یادگرفتن مطالعه کنید نه برای آزمون

دروس کنکور را باید مدام مرور کنید تا در ذهنتان بنشینند. با مطالعه یک یا دو روزه و بستن کتاب تا روز کنکور هرگز به نتیجه دلخواه خود نمی‌رسید. برای موفقیت در این آزمون باید به مطالعه و مرورهای بلندمدت بیندیشید و برنامه‌هایی از این نوع برای خود طراحی کنید.

۲. مطالعات هفتگی منظم داشته باشید

هیچ گاه مطالب درسی را به مدت طولانی کنار نگذارید. برخی افراد مثلا برای کنکور تجربی ابتدا به مدت یک ماه فقط به مطالعه درس فیزیک مشغول می‌شود. سپس یک ماه کامل شیمی می‌خوانند و سراغ فیزیک نمی‌روند. این نوع مطالعه صحیح نیست و هرگز با این روش به بازدهی بالایی نمی‌رسید. برای موفقیت در کنکور باید در هفته طیفی از دروس مختلف را مطالعه کنید و همواره در روزهای بعد زمان‌هایی را به مرور مطالب خوانده شده اختصاص دهید.

۳. زمان مطالعه خود را افزایش دهید

برنامه‌ریزی شما در سال کنکور باید به‌گونه‌ای باشد که اولویت مطالعه از تمام کارهای روزانه دیگر بالاتر باشد. در این حالت لازم است هر روز برای درس‌هایی که در آن‌ها ضعف بیشتری دارید وقت بگذارید تا کم‌کم این ضعف‌ها برطرف شوند.

فیلم آموزش مدیریت زمان و تکنیک‌ها در فرادرس

کلیک کنید

۴. نکته‌های کلاس را بازنویسی کنید

در طول کلاس‌های کنکور حتما از گفته‌های مدرس خود نوت بردارید و پس از اتمام هر کلاس تا حد امکان این نوشته‌ها را بازنویسی کنید تا نظم مناسبی در آن‌ها ایجاد شود. این کار زمان زیادی از شما نمی‌گیرد اما فایده بسیاری دارد. با بازنویسی مطالب، آموخته‌ها را در ذهن خود ثبت می‌کنید و همچنین در هنگام مطالعه و مرور نکات، نظم مطالب به شما حس خوبی می‌دهد و می‌توانید بدون آشفتگی ذهنی به یادگیری دروس بپردازید.

۵. برای هر درس طرح کلی تعریف کنید

۶. از کتاب‌های تست استفاده کنید

بدیهی است که در سال کنکور باید کتاب‌های کمک آموزشی و تستی را مطالعه کنید و میزان مهارت خود را بسنجید . این یکی از بهترین روش های مطالعه صحیح کنکور است که پس از خواندن و یادگیری مطلب به سراغ تست‌های آن بروید و زاویه دید طراحان سوال را نیز به زاویه نگاه خود بیفزایید. به این ترتیب به‌مرور به تسلط کافی در آن زمینه می‌رسید.

روش مطالعه صحیح برای آزمون استخدامی

آزمون‌های استخدامی معمولا به‌صورت دوره‌ای برگزار می‌شوند و هر سازمان دولتی یا خصوصی منابع امتحانی خاص خودش را دارد. در برخی مواقع نیز شرکت‌های خصوصی با هماهنگی یکدیگر آزمونی یکپارچه برگزار می‌کنند تا تعداد داوطلبان بیشتری را جذب کنند. در آزمون‌های مرتبط با هر محل کار، معمولا سوالات عمومی و تخصصی مطرح می‌شوند تا افراد مناسبی را برای سازمان خود جذب کنند.

برای شرکت در این نوع آزمون‌ها ابتدا دریابید که منابع اصلی چه هستند و بعد همانند روش مطالعه در کنکور برای این امتحان‌ها نیز آماده شوید. عموما آزمون‌های استخدامی، تستی هستند و نمره منفی دارند. خوب است که سوالات دوره‌های پیش را مطالعه کنید تا سبک آن‌ها را بدانید. رقابت در آزمون استخدامی زیاد است و بسته به محل زندگی و تعداد کارمندان مورد نیاز هر سازمان شانس شما برای قبولی دست‌خوش تغییر می‌شود بنابراین تمرکز خود را روی مطالعه صحیح منابع و تست‌های سال‌های گذشته بگذارید تا برای این امتحان آماده باشید.

بهترین روش مطالعه دروس حفظی

برای مطالعه دروس حفظی می‌توانید از متدهای مطالعه‌ای که در بالا به آن‌ها اشاره کردیم استفاده کنید. همچنین یکی از روش‌های بسیار کاربردی برای حفظ کردن مطالب کتاب استفاده از روش PQ6R است. در این روش لازم است ۸ مرحله را برای حفظ کردن مطلب به کار بگیرید.

فیلم آموزش اصول مطالعه درسی – روش PQ6R برای یادگیری بهتر در فرادرس

کلیک کنید

در ادامه به معرفی این ۸ گام می‌پردازیم.

1. پیش مطالعه (Preview)
2. سوال‌گذاری (Question)
3. خواندن دقیق (Read)
4. یادداشت‌برداری (Record)
5. تفکر عمیق (Reflect)
6. بازنگری (Revise)
7. از حفظ گفتن (Recite)
8. مرور کردن (Review)

مطالعه دروس حفظی با این روش ساده و در عین حال اثربخش است تعداد مراحل زیاد آن نشانه مدت زمان بسیار زیادی نیست. می‌توانید به‌سرعت هرکدام از این مراحل را طی کنید و اطلاعات را به حافظه بلندمدت خود انتقال دهید. در مجموع آنچه در مطالعه مطالب حفظی اهمیت ویژه‌ای دارد مرور مطالب در دوره‌های زمانی مشخص است. به این ترتیب ذهن، اجازه فراموشی آن‌ها را به خود نمی‌دهد و در روز آزمون همه چیز را به خاطر می‌آورید.

تکنیک های تقویت حافظه

برخی روش های مطالعه صحیح به تقویت حافظه شما کمک می‌کنند و می‌توانید با کمک آن‌ها به‌مرور حجم بیشتری از درس‌ها را یاد بگیرید و به‌خاطر بسپارید. در ادامه به معرفی این تکنیک‌ها می‌پردازیم.

۱. قبل از خواب درس بخوانید

۲. مکان مطالعه را تغییر دهید

برخی از مکان‌ها مناسب برای مطالعه را در زیر معرفی کرده‌ایم.

• میز مطالعه در فضای جدیدی از خانه
• کافی شاپی خلوت
• کتابخانه
• حیاط منزل
• پارک خلوت

۳. درس‌های مختلف را بخوانید

۴. از کاغذ و خودکار استفاده کنید

نوشتن جواب‌ها با خودکار باعث افزایش سطح یادگیری شما می‌شود. امروزه بسیاری از دوره‌های آموزشی و آزمون‌ها، آنلاین شده‌اند و افراد کمتری به سراغ دفتر و خودکار می‌روند. اما در مطالعه صحیح درمی‌یابیم که نوشتن روی کاغذ به یادگیری بهتر شما کمک می‌کند. در ادامه به برخی روش‌ها برای استفاده از کاغذ و خودکار و نوشتن در حین یادگیری اشاره می‌کنیم.

1. بازنویسی نکته‌ها
2. نوشتن پاسخ در فلش‌کارت
3. ساختن برنامه مطالعاتی
4. تمرین نوشتن جواب آزمون در کاغذ

چون در هنگام نوشتن به تمرکز و توجه زیادی نیاز دارید، این روش مطالعه اثربخشی بسیار زیادی برای یادگیری بهتر و تقویت حافظه شما دارد.

انواع روش های مطالعه در تحقیق

روش‌ های مطالعه در تحقیق بر پایه داده‌های موجود است. می‌توانید داده‌های به دست آمده را تجزیه و تحلیل کنید تا به اطلاعات نهایی برسید یا فرضیه را رد و تایید کنید. معمولا محققان از این روش برای مطالعات علمی، جامعه‌شناسی و دیگر موضوعات تحقیقی استفاده می‌کنند.

فیلم آموزش روش‌ مطالعه‌ مؤثر برای آزمون‌ها در فرادرس

کلیک کنید

در ادامه به برخی از انواع روش های مطالعه در تحقیقات می‌پردازیم.

مشاهده

پرسشنامه

مصاحبه

آزمایش

برای تحقیقات پزشکی، دارویی و شیمیایی عموما از روش آزمایش برای تحقیقات استفاده می‌شود و لازم است که این فرایند در فضای آزمایشگاه صورت بگیرد.

روش های مطالعه صحیح برای هر تحقیق با دیگری متفاوت است و به غیر از موارد گفته شده روش‌های متنوع دیگری نیز وجود دارند که به فراخور موضوع تحقیقات خود می‌توانید از آن‌ها استفاده کنید تا به نتایج مطلوب برسید. به طور مثال روش گروه کانونی نیز ازجمله روش‌های بسیار کاربردی در این نوع تحقیقات است.

کتاب روش مطالعه صحیح

برای یادگیری بهتر روش های مطالعه صحیح می‌توانید در کنار متدها و دوره‌های معرفی شده از کتاب‌های مربوط به این موضوع نیز بهره ببرید. در این کتاب‌ها اغلب تمرین‌های مختلف برای یادگیری دروس حفظی و غیرحفظی ارائه شده‌اند که استفاده از آن‌ها در درازمدت توانایی شما را برای یادگیری دروس افزایش می‌دهد.

فیلم آموزش مقابله با فراموشی در مطالعه – دلایل و راهکارها در فرادرس

کلیک کنید

در ادامه به معرفی بعضی از این کتاب‌ها می‌پردازیم.

۱. کتاب How to Become a Straight-A Student

این اثر در فهرست محبوب‌ترین کتاب‌های روش مطالعه صحیح است و معمولا دانشجویان بیش از بقیه از آن استقبال می‌کنند.

۲. کتاب 10Steps to Earning Awesome Grades

این کتاب به شما می‌آموزد که با پیمودن ۱۰ گام ساده بدون این‌که زیاد درس بخوانید مطالعات خود را به صورت هوشمندانه، اثربخش کنید. همچنین با مطالعه این اثر درمی‌یابید که تمرکز خود را بهبود دهید، یادداشت‌برداری‌هایتان را بهتر کنید، برنامه‌ریزی بهتری داشته باشید و در کل مهارت‌های زیادی را با این روش های مطالعه در خود پرورش دهید.

۳. کتاب The Science of Accelerated Learning

هرچقدر هم درباره انواع روش مطالعه بدانید باز هم این کتاب با روش‌های متنوع خود شما را شگفت‌زده می‌کند. دو فصل اول آن به اندازه کل بسیاری از کتاب‌های دیگر نکات آموزشی دارد. نویسنده شرایطی ایده‌آل برای آموختن را برای دانشجویان و دانش‌آموزان فراهم می‌کند. این افراد یاد می‌گیرند که مطالعه صحیح چیست. اگر فرصت کمی دارید و می‌خواهید مهارت مطالعه درست را در زمانی کوتاه بیاموزید خواندن این کتاب را به شما توصیه می‌کنیم.

۴. کتاب How to Study With Mind Maps

متدهای موجود در این اثر فقط به نقشه ذهنی ختم نمی‌شود. تکنیک‌های آن ترکیبی از چند روش کارآمد هستند که مهارت درس خواندن را به شما می‌آموزند.

۵. کتاب How We Learn

این اثر نیز یکی از بهترین کتاب‌ها در زمینه مطالعه است. یادگیری عمیق مطالب در این کتاب بیش از آثار دیگر اهمیت دارد و افرادی که عادت به مطالعه سطحی دارند با خواندن این کتاب بر این ضعف خود غلبه می‌کنند. همچنین با کمک آن می‌توانید عوامل حواس‌پرتی به شیوه بهتری حذف کنید و متمرکز درس بخوانید.

جمع بندی

روش های مطالعه صحیح زیادی وجود دارند که ما در این مطلب از مجله فرادرس به کارآمدترین آن‌ها اشاره کردیم. پیشنهاد می‌کنیم در کنار برخی کارهای متداول برای افزایش تمرکز، انواع روش مطالعه در این مطلب را امتحان کنید تا دریابید که کدام شیوه برای شما بهتر است و به این ترتیب به بالاترین بهره‌وری مطالعاتی دست یابید.

سوالات متداول

در ادامه به برخی از سوالات متداول در این باره پاسخ می‌دهیم.

بهترین روش مطالعه کدام است؟

تنوع زیای در روش مطالعه صحیح وجود دارد بنابراین باید خود شما چند نمونه از آن را امتحان کنید تا دریابید که بهترین روش برایتان کدام است.

مطالعه صحیح چه مزایایی دارد؟

وقتی به روش درست به مطالعه می‌پردازید در مدت‌زمان کمتر مطالب بیشتری را می‌آموزید و به حافظه می‌سپارید و در نهایت موفقیت بیشتری در امتحانات خود به دست می‌آورید.