«افعال سببی» (Causative Verbs) به فعل‌هایی گفته می‌شود که نشان می‌دهد شخص دیگری کاری را برای ما انجام می‌دهد. برای مثال، ما معمولاً خودمان ماشین‌مان را تعمیر نمی‌کنیم یا موهای خود را کوتاه نمی‌کنیم، بلکه از مکانیک و آرایشگر برای این کار کمک می‌گیریم. وقتی کاری را به عهده شخص دیگری می‌گذاریم، از «افعال سببی» برای توصیف کردن آن کمک می‌گیریم. افعال سببی انواع مختلفی دارند که در این آموزش قصد داریم با گرامر Causative get and have آشنا شویم و به کمک مثال و تمرین، کاربرد آن‌ها را یاد بگیریم.

گرامر Causative

افعال سببی زمانی به کار می‌روند که شخص دیگری کاری را برای ما انجام دهد. اما همیشه برای انجام کار از کسی درخواست نمی‌کنیم. گاهی ممکن است شخص را مجبور به انجام کاری کنیم یا در برخی موارد به کسی اجازه انجام کاری را بدهیم. در چنین مواقعی می‌توانیم از فعل‌های مربوط به هر کدام برای توصیف آن‌ها استفاده کنیم. افعال سببی به ۵ دسته تقسیم می‌شوند که عبارتند از:

  • have
  • get
  • make
  • let
  • help

هر یک از این فعل‌های سببی برای موقعیت‌های مختلفی به کار می‌روند، اما تقریباً همه از ساختار مشابهی پیروی می‌کنند. افعال سببی در گفت‌وگوهای روزمره و حتی در نوشتار انگلیسی نیز به کار می‌روند و همین امر ضرورت یادگیری آن‌ها را مشخص می‌کند.

برای یاد گرفتن گرامر Causative باید دو حالت کلی را برای آن‌ها در نظر بگیریم. یکی از این کاربردها این است که بعد از افعال سببی از مفعولی استفاده کنیم که در بیشتر موارد، شخص است و بعد از آن از مصدر با to یا مصدر بدون to کمک بگیریم. اما راه دوم به کار بردن آن‌ها در جمله‌های مجهول است. در این حالت، بعد از فعل سببی، از مفعولی استفاده می‌کنیم که شخص نباشد و در ادامه «شکل سوم فعل» (p.p) را به کار می‌بریم.

در این مطلب قصد داریم با دو فعل Causative آشنا شویم که در زبان انگلیسی کاربرد بیشتری دارند. در ادامه مطلب، گرامر Causative get and have را توضیح می‌دهیم و کاربرد هر یک را برای انواع ساختارها به کمک مثال و تمرین توضیح خواهیم داد.

گرامر Causative get and have

از گرامر Causative get and have زمانی استفاده می‌کنیم که بخواهیم مسئولیت انجام کاری را به عهده شخص دیگری بگذاریم. یا کسی را قانع یا مجاب کنیم که کاری را انجام دهد. برای ساختن جملات causative با have و get، دو حالت وجود دارد. حالت اول این است که به شخصی که از او خواسته‌ایم کاری را انجام دهد نیز اشاره کنیم. در این صورت فرمول آن به صورت زیر خواهد بود.

Have + someone + do + something

این راه به عنوان روشی رسمی شناخته شده است و برای تأکید و اشاره به شخصی به کار می‌رود که از او درخواست کرده‌ایم کاری را برایمان انجام دهد، مانند مثال‌های زیر:

I had Emily cut my hair.

من از امیلی خواستم موهایم را کوتاه کند.

Can you have her call me early next week to arrange a meeting?

ممکن است هفته آینده به من زود زنگ بزنی تا برنامه ملاقات را ترتیب بدهم؟

برای ساختن جمله با get از فرمولی مانند فرمول have استفاده می‌کنیم، با این تفاوت که فعل آن به صورت مصدر با to می‌آید، بنابراین خواهیم داشت:

get + somebody + to do + something

همان‌طور که در این فرمول مشاهده می‌کنید، با فعل سببی «get»، از مصدر با to کمک می‌گیریم، مانند مثال‌های زیر:

Can you get him to call me when he comes back?

ممکن است او را راضی کنی تا وقتی برمی‌گردد با من تماس بگیرد؟

I can’t get this printer to work.

نمی‌توانم چاپگر را راه بیندازم.

She got them to install her washing machine for her.

او آن‌ها را مجاب کرد که ماشین لباسشویی‌اش را برای او نصب کنند.

کاربرد گرامر causative

نکته اول: در حالت اول، یعنی زمانی که از فعل سببی «have» استفاده می‌کنیم، با فعل اصلی، حتماً و همیشه مصدر بدون to به کار می‌رود، مانند مثال‌های زیر:

I had Susan do my nails yesterday.

من دیروز از «سوزان» خواستم ناخن‌هایم را درست کند.

***

He had a mechanic fix his car.

او از مکانیک خواست ماشینش را تعمیر کند.

اما در حالت دوم، یعنی وقتی از فعل «get» استفاده می‌کنیم، همیشه فعل با مصدر to به کار می‌رود، بنابراین دو مثال فوق با get به صورت زیر نوشته می‌شود:

I got Susan to do my nails yesterday.

من دیروز از «سوزان» خواستم ناخن‌هایم را درست کند.

***

He got a mechanic to fix his car.

او از مکانیک خواست ماشینش را تعمیر کند.

نکته دوم: از گرامر Causative get and have می‌توانیم برای هر سه زمان گذشته، حال و آینده استفاده کنیم، مانند مثال‌های زیر:

I'm having a person paint my door.

من در حال درخواست از شخصی برای رنگ کردن در خانه‌ام هستم.

(در این مثال از زمان حال استمراری استفاده شده است.)

***

I was getting a computer engineer to fix my computer.

من داشتم از مهندس کامپیوتر می‌خواستم که کامپیوترم را تعمیر کند.

(در این مثال از زمان گذشته استمراری استفاده شده است.)

***

 I will have my colleague check my emails.

من از همکارم درخواست خواهم کرد تا ایمیل‌هایم را چک کند.

(در این مثال از زمان آینده ساده استفاده شده است.)

گرامر مجهول Causative get and have

در حالت مجهول، دیگر نیازی نداریم به شخصی که برای ما کار را انجام داده یا انجام خواهد داد اشاره کنیم. به همین دلیل ساختار آن کمی به ساختار جملات مجهول شباهت دارد. ازطرفی، دیگر برای «get» و «have» فقط از یک ساختار مشابه استفاده می‌شود، بنابراین خواهیم داشت:

Have/Get + something + done (p.p)

گرامر Causative get and have در حالت مجهول، برای هر دو فعل از همین فرمول پیروی می‌کند. به چند مثال زیر توجه کنید تا با ساختار آن بیشتر آشنا شوید. توجه داشته باشید که برای افعال سببی، زمان‌های مختلفی به کار رفته است.

I need to get my washing machine repaired.

باید بدهم ماشینم را تعمیر کنند.

That’s the place where I got my nails done. (گذشته ساده)

این همان جایی است که من ناخن‌‌هایم را درست کردم.

I’m going to get my hair cut next week. (آینده)

من هفته آینده قرار است موهایم را کوتاه کنم.

He might get his offer accepted. (با فعل کمکی وجهی)

او شاید پیشنهادش را قبول کند.

She’s having her car serviced next week. (حال استمراری برای آینده)

او هفته آینده ماشینش را سرویس می‌کند.

(از شخصی می‌خواهد این کار را برایش انجام دهد.)

He had his house painted when he was on holiday. (گذشته ساده)

وقتی در تعطیلات بود، از کسی خواست تا خانه‌اش را رنگ کند.

Can I have my appointment rescheduled?

ممکن است قرار ملاقاتم را دوباره تنظیم کنم؟

افعال Causative get and have

سایر فعل‌های Causative

همان‌طور که در ابتدای مطلب اشاره شد، افعال Causative علاوه بر «have» و «get»، فعل‌های دیگری نیز هستند که در ادامه این مطلب اشاره مختصری به آن‌ها خواهیم داشت. این فعل‌ها به طور کلی عبارتند از:

  • have
  • let
  • make

ساختار جمله‌هایی که با این فعل‌های سببی ساخته می‌شود، به صورت زیر تعریف شده است:

Subject (person) + Have / Let / Make + Object (person) + Base Verb

فعل‌های «let» و «make» و «have» در زبان انگلیسی کاربرد فراوانی دارند و معمولاً در سطوح متوسط آموزش داده می‌شوند. اگر بخواهیم این سه فعل را از نظر شدت دسته‌بندی کنیم، ابتدا فعل «make» را قرار می‌دهیم و سپس از «have» و «let» نام می‌بریم.

با مفعول مفرد و جمع و همچنین با زمان‌های مختلف می‌توانیم جمله‌های متفاوتی از افعال Causative بسازیم. اما فعلی که بعد از مفعول در این نوع جمله‌ها قرار می‌گیرد، حتماً باید به شکل ساده به کار برود و زمان آن تغییری نمی‌کند. در واقع تغییر بر روی خود فعل سببی اعمال می‌شود. مثال‌های زیر را در نظر بگیرید.

I had my friends tell me what happened. (not told)

من به دوستانم گفتم چه اتفاقی افتاد.

She will let her friend borrow her new jacket. (not borrows or will borrow)

او به دوستش اجاره خواهد داد که پالتوی جدیدش را به امانت بگیرد.

Mark’s teacher makes him do homework every day. (not does)

معلم «مارک» او را مجبور می‌کند هر روز تکالیفش را انجام دهد.

اما همان‌طور که اشاره شد، جملات سببی در حالت مجهول نیز ساخته می‌شوند و برای این منظور باید از شکل سوم فعل (Past Participle) استفاده شود. به چند مثال توجه کنید تا نحوه کاربرد این فعل‌های سببی را نیز یاد بگیرید. فاعل جمله‌های سببی معمولاً شخص است، اما می‌توانیم از غیر اشخاص نیز استفاده کنیم. به مثال‌های زیر و فاعل آن‌ها توجه کنید.

The heavy rain made the paint peel off the building.

باران سنگین باعث شد رنگ ساختمان طبله کند.

The phone message made him feel nervous.

پیام تلفنی باعث نگرانی او شد.

We let the dogs run wild at the beach.

ما به سگ‌ها اجازه دادیم در ساحل بدوند.

همچنین می‌توانیم در «جملات امری» (Imperative Sentences) از فعل‌های سببی کمک بگیریم، زیرا هم فعل‌های سببی و هم فعل‌های امری برای دستور دادن به کار می‌روند، مانند مثال‌های زیر:

Have Mr. Smith call me.

از آقای اسمیت درخواست کن با من تماس بگیرد.

Let the dogs go outside after dinner.

بگذار سگ‌ها بعد از شام به بیرون بروند.

Make her secretary type out the report.

منشی را وادار کن گزارش را تایپ کند.

مطلب پیشنهادی:
جملات امری در انگلیسی — با مثال و به زبان ساده
شروع مطالعه

گرامر افعال Non-Causative

دسته دیگری از فعل‌ها را به عنوان «افعال غیرسببی» (Non-Causative) در نظر می‌گیرند. این فعل‌ها از ساختار «object + infinitive» پیروی می‌کنند، به همین دلیل آن‌ها را در دسته افعال سببی قرار نمی‌دهند. این ساختار برای بیشتر فعل‌های انگلیسی به کار می‌رود. فعل‌های غیرسببی عبارتند از:

  • force
  • allow
  • cause

فرمول جمله‌هایی که با افعال غیرسببی ساخته می‌شود به صورت زیر است:

Subject + Get / Force / Allow / Cause + Object (person) + Infinitive Verb

به چند مثال زیر و ترجمه آن‌ها توجه کنید تا با نحوه استفاده از افعال غیرسببی در جمله بیشتر آشنا شوید.

He got his friend to help him move.

او از دوستش خواست تا در حرکت کردن به او کمک کند.

My mother forces me to practice the piano every day.

مادرم مرا مجبور می‌کند هر روز پیانو تمرین کنم.

Our teacher is going to allow us to go home early today.

معلم‌مان امروز به ما اجازه می‌دهد زودتر به خانه برگردیم.

The test is causing them to panic. It’s really difficult.

این آزمایش باعث وحشت آن‌ها می‌شود. واقعاً سخت است.

مثال با گرامر Causative have and get

برای درک بهتر گرامر Causative get and have در ادامه این مطلب چند مثال با افعال سببی «have» و «get»‌ ارائه کرده‌ایم که با انواع زمان‌ها ساخته شده است. ترجمه آن‌ها را نیز می‌توانید مشاهده کنید.

You are going to have the natural flower planted today.

امروز قرار است گل طبیعی بکارید.

The teacher will have the students study on the exam including astronomy.

معلم از دانش‌آموزان می‌خواهد برای امتحان، ازجمله نجوم، مطالعه کنند.

They had their house built two years ago.

آن‌ها خانه خود را دو سال پیش ساخته بودند.

I will get the doctor to give you some medicine.

از دکتر می‌خواهم به شما دارو بدهد.

John got his elder child to wash his car.

«جان» فرزند بزرگش را راضی کرد تا ماشینش را بشوید.

They were too afraid of petting the stray dog but their mother got them to pet it.

آن‌ها خیلی از نوازش کردن سگ ولگرد می‌ترسیدند، اما مادرشان آن‌ها را راضی کرد که نوازشش کنند.

سوال گرامر Causative get and have

سوالات رایج درباره گرامر Causative get and have

برای درک بهتر گرامر Causative get and have در ادامه سعی کرده‌ایم به تعدادی از پرسش‌های رایج در این زمینه پاسخ دهیم.

افعال سببی برای چه زمان‌هایی به کار می‌روند؟

افعال سببی را می‌توان برای انواع زمان‌های گذشته، حال و آینده به کار برد. همچنین می‌توانیم با «افعال مُدال» (Modal Verbs) نیز بیاوریم. در هر صورت، هر تغییری در زمان فعل ایجاد شد، فقط در رابطه با افعال سببی است، یعنی بعد از آن‌ها فعل، با توجه به نوع فعل سببی به‌کاررفته، به صورت مصدر با to یا مصدر بدون to کاربرد دارد. این فعل‌ها برای بیان عملی هستند که شخص دیگری آن را انجام می‌دهد.

ساختار جمله سببی مجهول چگونه است؟

برای ساختن جمله سببی مجهول، ابتدا از فاعل و سپس از فعل سببی استفاده می‌کنیم. دو فعل «have» و «get» برای مجهول کردن جمله سببی کاربرد زیادی دارند. سپس از مفعول استفاده می‌کنیم که شخص نیست و به عمل اشاره دارد. در انتها نیز «p.p» را قرار می‌دهیم. «p.p» «شکل سوم فعل» و مخفف «Past Participle» است که برای همه زمان‌ها به یک شکل کاربرد دارد. بنابراین ساختار جملات مجهول سببی به صورت «have/get + something + p.p» تعریف می‌شود.

آیا Let جزو افعال سببی است؟

«let» و «make» هر دو در دسته افعال سببی قرار می‌گیرند. این فعل‌ها نشان می‌دهند که شخص دیگری در انجام کاری به ما کمک کرده است. در واقع نشان می‌دهند چه عواملی در ایجاد یک رخداد سهیم هستند. «let» را زمانی به کار می‌بریم که بخواهیم به شخصی اجازه انجام کاری را بدهیم و «make» برای وادار کردن شخصی به انجام کاری استفاده می‌شود.

تمرین گرامر Causative get and have

برای ارزیابی عملکرد خود در رابطه با «مطلب گرامر Causative get and have»، می‌توانید از تمرین‌هایی که در ادامه در اختیار شما قرار گرفته است استفاده کنید. آزمون اول شامل 2۰ سؤال است و پس از پاسخ دادن به تمامی پرسش‌ها و ظاهر شدن دکمه «دریافت نتیجه آزمون»، می‌توانید نمره عملکردتان را مشاهده کنید و جواب‌های درست و نادرست را نیز ببینید. پاسخ سؤالات نیز بعد از هر آزمون آمده است.

تمرین اول

گزینه درست را انتخاب کنید.

1. Instead of buying a new bicycle, why don't you have your old one ___?

to fix

fixing

fixed

2. Can you help me ___ my Livingroom next weekend?

painting

paint

painted

3. My mom always makes me __ my room on Saturday mornings.

clean up

cleaning up

to clean up

4. My little girl wants us to let her ___ overnight at her friend's place.

to stay

staying

stay

5. We had our landlord ___ the broken window.

fix

to fix

fixed

6. We got the computer guy ____ the new software for us.

install

to install

installed

7. My friend lets me ____ his car sometimes.

to borrow

borrow

borrowed

8. I can help you ___ into your new apartment if you want.

move

moving

moved

9. Your car engine is making some strange sounds. Why don't you have a mechanic ____ at it?

look

to look

looked

10. We had our house ___ last year.

painted

paint

to paint

11. The government requires new drivers ___ a sticker with a large N on it on their cars for the first couple of years.

display

to display

displayed

12. My boss allowed me ___ time off when my son was in the hospital.

taking

take

to take

13. The teacher had everyone ___ a story about a special childhood experience.

write

to write

wrote

14. Do you think your parents will let you ___ to the party?

go

to go

going

15. When I was little, my parents always made me ___ to school because they thought it was too lazy to take the bus.

to walk

walk

walked

16. No one can make you ___ something you don't want to do.

to do

done

do

17. Where did you get your car ___? We need some work done on our Toyota and we're looking for a good mechanic.

repaired

to repair

repair

18. We got our neighbors ___ after our dog while we were away.

looks

look

to look

19. Her parents made her ___ the piano for two hours every day and now she's an excellent pianist.

practice

to practice

practiced

20. Living in Quebec really helped me ___ French quickly.

learned

learn

learning

تمرین دوم

جاهای خالی را با گرامر Causative have کامل کنید.

Q1: I went to the hairdresser's to _____ (hair/cut).

جواب

Answer: I went to the hairdresser’s to have my hair cut.

Q2: You should take your car to the mechanic to _____ (brakes/repair)

جواب

Answer: You should take your car to the mechanic to have the brakes repaired.

Q3: For their wedding anniversary, Mary _____ which they ate at a large party. (big cake/make)

جواب

Answer: For their wedding anniversary, Mary had a big cake made which they ate at a large party.

Q4: I have to _____, otherwise I can't work on my thesis. (computer/repair)

جواب

Answer: I have to have my computer repaired, otherwise I can’t work on my thesis.

Q5: "Did John repair your roof?" "No, we _____ that he knows." (it/do/builder)

جواب

Answer: “Did John repair your roof?” “No, we had it done by a builder that he knows.”

Q6: We ______ and he said it was worth over a thousand dollars. (statue/value/art expert)

جواب

Answer: We had the statue valued by an art expert and he said it was worth over a thousand dollars.

Q7: We should ______ before the summer begins. It's looking dirty. (pool/clean)

جواب

Answer: We should have the pool cleaned before the summer begins. It’s looking dirty.

Q8: The local council wants all dog owners to _____ to reduce the problem of strays. (dogs/tag)

جواب

Answer: The local council wants all dog owners to have their dogs tagged to reduce the problem of strays.

Q9: I broke the heel of my shoe this morning and now I need to _____ (it/repair)

جواب

Answer: I broke the heel of my shoe this morning and now I need to have it repaired.

Q10: After the car accident, Cynthia had to _____ and looked as she did before. (nose/reshape/famous plastic surgeon)

جواب

Answer: After the car accident, Cynthia had to have her nose reshaped by a famous plastic surgeon and looked as she did before.

جمع‌بندی

در این آموزش با گرامر Causative get and have آشنا شدیم و آموختیم که این دسته از افعال را زمانی به کار می‌بریم که خودمان کاری را انجام نمی‌دهیم، بلکه آن را به شخص دیگری واگذار می‌کنیم. افعال سببی انواع مختلفی دارند و از ساختارهای کم‌وبیش مشابهی پیروی می‌کنند. در زبان فارسی به آن‌ها افعال سببی گفته می‌شود که رایج‌ترین آن‌ها «have» و «get» است.

همچنین یاد گرفتیم که برای ساختن جمله با افعال سببی «have» و «get»، اگر بخواهیم به شخصی که کار را به او واگذار کرده‌ایم یا از او درخواست کرده‌ایم اشاره داشته باشیم، بعد از فعل سببی، از اسم یا ضمیر مفعولی استفاده می‌کنیم و سپس برای «have»‌ از مصدر بدون to و برای «get» از مصدر با to کمک می‌گیریم.

علاوه بر این، آموختیم که از گرامر Causative get and have در حالت مجهول نیز می‌توانیم استفاده کنیم و آن هم برای مواقعی است که به شخص مدنظر اشاره‌ای نداشته باشیم و صرفاً عملی که انجام شده برای ما در اولویت باشد. در چنین شرایطی می‌توانیم «have» و «get» را با «p.p» به کار ببریم و جملات سببی مجهول بسازیم.

در بخش جمع‌بندی، به طور خلاصه به بررسی گرامر Causative get and have پرداخته‌ایم.

  • «have» و «get» دو فعل سببی هستند که دلیل انجام کاری را نشان می‌دهند.
  • «have» برای این به کار می‌رود که بخواهیم مسئولیت انجام کاری را به عهده شخص دیگری بگذاریم. در جمله، بعد از «have» مفعول و بعد از آن از شکل ساده فعل یا «p.p» استفاده می‌کنیم.
  • «get» برای قانع کردن یا مجاب کردن شخص به انجام کاری مورد استفاده قرار می‌گیرد. معنی آن تا حدودی شبیه «have» است اما بیشتر برای موقعی‌های رسمی کاربرد دارد. در جمله، بعد از آن مفعول می‌آید و سپس از «p.p» یا ساختار «to + verb» استفاده می‌شود.

برای درک بهتر تفاوت ساختار گرامر Causative get and have می‌توانید مثال‌های زیر را مرور کنید. در نظر داشته باشید که «cut» جزو افعال بی‌قاعده محسوب می‌شود و شکل سوم آن نیز مانند حال ساده آن به کار می‌رود.

I will have my hair cut tomorrow.

من فردا موهایم را کوتاه خواهم کرد.

(من فردا به آرایشگاه می‌روم و از او می‌خواهم که موهایم را کوتاه کند.)

I will have my friend cut my hair tomorrow.

من فردا از دوستم می‌خواهم که موهایم را کوتاه کند.

I will get my hair cut tomorrow.

من فردا موهایم را کوتاه خواهم کرد.

(از شخصی می‌خواهم موهایم را کوتاه کند.)

I will get my friend to cut my hair tomorrow.

من فردا از دوستم می‌خواهم که موهایم را کوتاه کند.

مطلبی که در بالا مطالعه کردید بخشی از مجموعه مطالب «آموزش گرامر زبان انگلیسی — به زبان ساده» است. در ادامه، می‌توانید فهرست این مطالب را ببینید:

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

بر اساس رای ۱۰ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
شما قبلا رای داده‌اید!
اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.

«آزاده رمضانی»، فارغ‌التحصیل مقطع کارشناسی ارشد آموزش زبان انگلیسی است. فعالیت‌های او در زمینهٔ تدریس، ترجمه و ویراستاری بوده است و درحال‌حاضر، به‌عنوان دبیر تحریریهٔ زبان‌‌های خارجی با مجلۀ فرادرس همکاری می‌کند.