ترکی استانبولی ۹۵۹ بازدید

حال استمراری نشان دهنده‌ عملی است که در زمان حال انجام می‌گیرد یا در آینده نزدیک اتفاق خواهد افتاد. این زمان در دستور زبان ترکی استانبولی با پسوند «yor» شناخته می‌شود و یکی از پرکاربردترین زمان‌ها در مکالمه‌ها روزمره ترکی استانبولی است. از زمان حال استمراری در ترکی استانبولی برای جمله‌سازی در زمان حال ساده در ترکی استانبولی یا  گسترده و آینده هم استفاده می‌شود که در بخش کاربرد‌ها پرداخته‌ایم.

زمان حال استمراری در ترکی استانبولی

«حال استمراری» (Şimdiki Zaman) به پیشامدها و شرایطی اشاره دارد که از گذشته شروع شده و هم‌اکنون نیز در حال رخ دادن است. به عبارت دیگر، این زمان برای بیان اعمال انجام شده در لحظه استفاده می‌شود. در این بخش، ابتدا نحوه به دست آوردن ریشه فعل در زبان ترکی استانبولی را شرح می‌دهیم و سپس نحوه صرف افعال در حالت‌های مختلف خبری و سوالی مثبت و منفی را با مثال‌های کاربردی توضیح می‌دهیم.

  • همه فعل‌ها در ترکی استانبولی دارای پسوند نشان‌دهنده اختصاصی (mak / mek) هستند.
  • فعل‌هایی که آخرین حرف صدادارشان حروف «اینجه» باشد، شامل پسوند «mek» هستند. به عنوان مثال، «رفتن» (Gitmek)، «آمدن» (Gelmek)
  • فعل‌هایی که آخرین حرف صدادارشان حروف «کالین» باشد، شامل پسوند «mak» هستند. به عنوان مثال، «خریدن» (Almak)، «فروختن» (Satmak)

جمله خبری مثبت زمان حال استمراری در ترکی

صرف زمان حال استمراری در ترکی برای جمله خبری نسبت به بقیه حالت‌ها پیچیده‌تر است. مراحل ساخت جمله خبری مثبت در زمان حال استمراری به صورت گام به گام نوشته شده است.

  • ابتدا ریشه فعل را بدست می‌آوریم. (حذف mak / mek)
  • اگر ریشه با حرف صدادار تمام شده باشد، حرف صدادار از آخر ریشه حذف می‌شود. (اگر حرف آخر بی‌صدا باشد به همان شکل باقی می‌ماند.)
  • متناسب با آخرین حرف صدادار ریشه، یک حرف صدادار انتخاب می‌کنیم (طبق قانون هماهنگی حروف صدادار در ترکی استانبولی). جدول زیر، برای یادآوری نحوه انتخاب حروف صدادار آورده شده است.
حرف صدادار انتخابی آخرین حرف صدادار ریشه
ı a – ı
i e – i
u o – u
ü ö – ü
  • پسوند «yor» را به عبارت به‌دست آمده اضافه می‌کنیم.
  • در مرحله آخر، پسوندهای ضمیر شخصی (ضمیر متصل) را متناسب با فاعل، به «yor» وصل می‌کنیم. در جدول زیر، پسوندهای ضمیر شخصی آورده شده است.
ضمیر شخصی (ضمیر متصل) ضمیر جدا
um Ben
sun Sen
O
uz Biz
sunuz Siz
lar Onlar

در جدول زیر، ترتیب قرارگیری اجزای جمله خبری مثبت در زمان حال استمراری نشان داده می‌شود.

پسوند شخصی yor ı / i / u / ü  ریشه فعل ضمیر جدا
زمان حال استمراری در زبان ترکی

در مثال‌های زیر که جهت تمرین بیشتر آورده شده‌اند، به نحوه انتخاب حروف صدادار متصل به ریشه فعل توجه کنید.

Ben japonca öğreniyorum.

من زبان ژاپنی یاد می‌گیرم.

Meryem odasında matematik çalışıyor.

مریم در اتاقش درس ریاضی کار می‌کند.

Sen şimdi bilgisayarda yazı yazıyorsun ben akşam oyun oynayabilir miyim?

تو الان در حال نوشتن مقاله در کامپیوتر هستی من شب می‌توانم بازی کنم؟

Biz bugün kütüphaneye ders çaışmaya gidiyoruz. bizimle gelmek ister misin?

ما امروز برای درس خواندن به کتابخانه می‌رویم. با ما می‌خواهی بیایی؟

Ali markette alışveriş yapıyor almasını istediğin birşey var mı?

علی دارد خرید می‌کند چیزی هست که بخواهی بخرد؟

Biz Ankara´ya taşınıyoruz çünkü orada iş buldum.

ما داریم به آنکارا اسباب‌کشی می‌کنیم چون‌که در آنجا کار پیدا کردم.

Farklı konularda makaleler yazıyorsunuz bu yüzden birbirinize yardım edemiyorsunuz.

دارید درباره موضوعات مختلف مقاله می‌نویسید. به همین دلیل نمی‌توانید به هم کمک کنید.

Sabahtan beri onlar kafede beni bekliyorlar.

از صبح در کافه منتظر من هستند.

نحوه صرف افعال در زمان حال استمراری

زبان ترکی یکی از زبان‌های پرکاربرد دنیا است. به دلیل اهمیت یادگیری این زبان، «فرادرس» فیلم آموزش زبان ترکی – سطح مقدماتی A1 و A2 را تدوین کرده که لینک آن در ادامه آمده است.

جمله خبری منفی زمان حال استمراری در ترکی استانبولی

جمله خبری منفی برای زمان حال استمراری در ترکی استانبولی با خبری مثبت کمی تفاوت دارد. یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های این دو حالت، وجود پسوندهای منفی‌ساز در ساختار جمله است. در این بخش، مراحل ساخت خبری منفی به صورت گام به گام توضیح داده می‌شود. برای منفی کردن زمان حال استمراری، پسوندهای خاصی وجود دارند که در ادامه آن‌ها را معرفی می‌کنیم.

  • ابتدا ریشه فعل را بدست می‌آوریم. (حذف mak / mek)
  • متناسب با آخرین حرف صدادار ریشه، یکی از پسوندهای منفی‌ساز زمان حال استمراری را به ریشه اضافه می‌کنیم (برخلاف حالت مثبت، دقت به حرف آخر ریشه ضرورتی ندارد). نحوه انتخاب پسوندهای منفی‌ساز در جدول زیر نوشته شده است.
پسوند منفی‌ساز انتخابی آخرین حرف صدادار ریشه
a – ı
mi e – i
mu o – u
ö – ü
  • پسوند «yor» را به عبارت به دست آمده اضافه می‌کنیم.
  • در آخر، پسوند شخصی ضمیرها را متناسب با فاعل جمله انتخاب می‌کنیم.

در جدول زیر ترتیب قرارگیری اجزای جمله خبری منفی حال استمراری آورده شده است.

پسوند شخصی yor mi / mı / mu / mü ریشه فعل ضمیر جدا

در مثال‌های زیر به نحوه انتخاب پسوندهای منفی‌ساز دقت کنید.

Aylin gömleklerini ütülemiyor.

«آیلین» پیراهن‌هایش را اتو نمی‌کند.

Biz futbol maçı izlemiyoruz, tenis maçı izliyoruz.

ما مسابقه فوتبال تماشا نمی‌کنیم، مسابقه تنیس تماشا می‌کنیم.

Ben sabahları erken uyanyorum çünkü benim işim öğleden sonra başlıyor.

من صبح‌ها زود بیدار نمی‌شوم زیرا کار من بعدازظهر شروع می‌شود.

Sen bilim kurgu konularını sevmiyorsun diye bu kitapları sana vermedim.

چون تو موضوعات علمی – تخیلی را دوست نداری این کتاب‌ها را به تو ندادم.

Onlar eski şarkıları dinlemiyor çünkü eski günleri hatırlamak istemiyorlar.

آن‌ها ترانه‌های قدیمی را گوش نمی‌دهند زیرا نمی‌خواهند ایام قدیم را به یاد بیاورند.

Siz her sabah trafikte beklemiyorsunuz, çünkü eviniz buraya çok yakın.

شما هر صبح در ترافیک نمی‌مانید، زیرا خانه شما به اینجا نزدیک است.

جمله سوالی مثبت زمان حال استمراری در ترکی استانبولی

برای ساخت جمله سوالی مثبت در زمان حال استمراری، علاوه بر این‌که از ساختار جمله خبری مثبت استفاده می‌کنیم، به پسوندهای سوالی نیز نیاز داریم. در ادامه نحوه ساخت را به صورت مرحله‌ای شرح می‌دهیم.

  • ابتدا ریشه فعل را بدست می‌آوریم. (حذف mak / mek)
  • اگر ریشه با حرف صدادار تمام شده باشد، حرف صدادار از آخر ریشه حذف می‌شود. (اگر حرف آخر بی‌صدا باشد به همان شکل باقی می‌ماند.)
  • متناسب با آخرین حرف صدادار ریشه، یک حرف صدادار انتخاب می‌کنیم. (طبق قانون هماهنگی حروف صدادار)
  • پسوند «yor» را به عبارت به دست آمده اضافه می‌کنیم.
  • پسوند پرسشی «mu» را به عبارت قبل در جمله قرار می‌دهیم.
  • حرف میانجی «y» را به پسوند پرسشی اضافه می‌کنیم. (فقط برای اول‌شخص جمع و مفرد)
  • در آخر، پسوند شخصی ضمیرها را متناسب با فاعل جمله انتخاب می‌کنیم.
  • دقت کنید که پسوند پرسشی را به عبارت‌ قبل خود وصل نکنید.

حال در جدول زیر به ترتیب قرارگیری اجزای جمله سوالی مثبت حال استمراری در ترکی توجه کنید.

پسوند شخصی  حرف میانجی «y» در صورت نیاز mu yor ı / i / u / ü ریشه فعل ضمیر جدا
حالت سوالی منفی زمان حال استمراری در ترکی استانبولی

مثال‌های زیر جهت تمرین بیشتر و درک بهتر این موضوع نوشته شده‌اند.

Sence ben her gün yeterince dinleniyor muyum?

به نظر تو من هر روز به اندازه کافی استراحت می‌کنم؟

Müdürün neden kızmış? işlerini düzgün yapmıyor musun?

مدیرت چرا عصبانی شده است؟ کارهایت را درست انجام نمی‌دهی؟

O işten çıktığı günden beri ağlıyor mu?

آیا او از روزی که اخراج شده است گریه می‌کند.

Biz de Meryemle Eskişehire tatile gidiyor muyuz? çünkü orası çok güzel bir şehir.

آیا ما هم با مریم به «اسکی‌شهیر» می‌رویم؟ چون‌که آنجا خیلی شهر زیبایی است.

Siz hala her hafta sonu kütüphanenin bahçesinde öğrendiğiniz dersleri birbirinize anlatıyor musunuz?

آیا شما هر آخر هفته در حیاط کتابخانه درس‌هایی که یاد گرفته‌اید را به هم توضیح می‌دهید؟

Onlar kendileri hakkında konuşmayı seviyorlar mı?

آیا آن‌ها صحبت کردن درباره خودشان را دوست دارند؟

نکته: در صرف جمله سوالی برای سوم‌شخص جمع دقت داشته باشید که بعد از پسوند «yor» ابتدا پسوند شخصی «lar» و سپس پسوند پرسشی «mı» را به عبارت‌های حاصل از مرحله قبل اضافه می‌کنیم.

Onlar bu gece evlerine gidiyorlar ?

آیا آن‌ها امشب به خانه‌شان می‌روند؟

نکته: در صرف جمله سوالی اول‌شخص مفرد و جمع، برای تلفظ بهتر، از حرف میانجی «y» استفاده می‌شود. حرف میانجی «y»، بین پسوند سوالی «mu» و پسوند شخصی «um» قرار می‌گیرد.

Sence ben çikolata seviyor muyum?

به نظر تو من شکلات دوست دارم؟

جمله سوالی منفی زمان حال استمراری در ترکی

برای ساخت جمله سوالی منفی در زمان حال استمراری از جمله خبری منفی کمک می‌گیریم. مراحل ساخت جمله سوالی منفی زمان حال استمراری به صورت زیر است.

  • ابتدا ریشه فعل را بدست می‌آوریم. (حذف mak / mek)
  • متناسب با آخرین حرف صدادار ریشه، یکی از پسوندهای منفی‌ساز زمان حال استمراری را به ریشه اضافه می‌کنیم. (در بخش جمله خبری منفی به صورت جدول نوشته شده است)
  • پسوند «yor» را به عبارت به‌دست آمده اضافه می‌کنیم.
  • متناسب با «yor» که آخرین حرف صدادار «yor» که «o» است، پسوند پرسشی «mu» را انتخاب می‌کنیم.
  • در آخر، پسوند شخصی ضمیرها را متناسب با فاعل جمله اضافه می‌کنیم.

در جدول زیر ترتیب قرارگیری اجزای جمله سوالی مثبت در زمان حال استمراری آورده شده است.

پسوند شخصی  حرف میانجی «y» در صورت نیاز mu yor mı / mi / mu / mü ریشه فعل ضمیر جدا

مثال‌های زیر را جهت تمرین بیشتر و درک مطلب بررسی کنید.

Sence ben doğruları sölemiyor muyum?

آیا به نظرت من حقیقت را نمی‌گویم؟

Sen bugünler hiç çalışmıyor musun? çünkü ne zaman arasam evdesin.

آیا تو این روزها اصلا کار نمی‌کنی؟ چون‌که هر وقت زنگ بزنم در خانه هستی.

O mahkemede doğruları söylemiyor mu? yoksa tehdit mi ettiler?

آیا او در دادگاه حقیقت را نمی‌گوید؟ نکند تهدید کرده‌اند؟

Siz doğum günü için parti düzenlemiyor musunuz?

آیا شما به مناسبت روز تولد جشن نمی‌گیرید؟

Neden onlara yalan söylüyorsun? biz sana maaş vermiyor muyuz?

چرا به آن‌ها دروغ می‌گویی؟ ما به تو حقوق نمی‌دهیم؟

Onlar eski konuları tekrar tekrar konuşmaktan yorulmuyorlar mı?

آیا آن‌ها از صحبت کردن درباره موضوعات قدیمی به صورت تکراری خسته نمی‌شوند؟

کاربرد زمان حال استمراری

حال استمراری در ترکی – مشابه زمان حال استمراری در انگلیسی و فارسی – به عمل انجام شده در زمان حال اشاره دارد. در ادامه این بخش، به بررسی کامل موارد استفاده از حال استمراری می‌پردازیم. این زمان در ترکی استانبولی سه کاربرد اساسی دارد.

  • برای بیان کارهای ناتمامی که از مدتی پیش شروع شده و همچنان ادامه دارد. در مثال‌‌های زیر به معنی جمله‌ها دقت کنید.

Çocuklar ders çalışıyorlar, söyle biraz dinlensinler.

بچه‌ها درس می‌خوانند، بگو کمی استراحت کنند.

∗∗∗

Ben makale yazıyorum iki saat sonra bitiririm.

من  دارم مقاله می‌نویسم [تا] دو ساعت بعد تمام می‌کنم.

  • کاربرد دیگر حال استمراری برای بیان اتفاق‌هایی است که به صورت پیوسته تکرار می‌شوند. به عبارت دیگر، حال استمراری در برخی موارد مفهوم «زمان گسترده» را می‌دهد.

 

Her gün iş yerine kendi arabamla gidiyorum.

هر روز به محل کار با ماشین خودم می‌روم.

∗∗∗

Bir bankada güvenlik görevlisi olarak çalışıyorum.

در یک بانک به عنوان مامور امنیتی کار می‌کنم.

  • کاربرد سوم حال استمراری در ترکی استانبولی، برای بیان کارهایی که وقوع آن‌ها در آینده نزدیک محتمل است که مفهوم «زمان آینده» را می‌دهد.

 

A. Bu hafta sonu ne yapıyorsun?

آخر هفته چه کار می‌کنی؟

B. Hafta sonu bayram alışverişi için alışveriş merkezine gidiyorum.

آخر هفته برای خرید عید به مرکز خرید می‌روم.

∗∗∗

A. Bu sene için ne planın var?

برای امسال چه برنامه‌ای داری؟

B. Bu sene ingilizce öğrenmek istiyorum.

امسال می‌خواهم زبان انگلیسی یاد بگیرم.

معرفی فیلم آموزش زبان ترکی – سطح مقدماتی A1 و A2

آموزش زبان ترکی - سطح مقدماتی A1 و A2

یکی از مسائل مهم در یادگیری هر زبانی، آموختن انواع زمان‌ها و تمرین مداوم آن‌ها است. زمان حال استمراری یکی از پرکاربردترین ساختار درمکالمات روزمره است که در سطح مقدماتی به زبان‌آموزان تدریس می‌شود. افرادی که سطح‌های مقدماتی A1 و A2 را پشت سر می‌گذارند، نحوه صرف فعل‌ها، اساس و پایه زبان ترکی استانبولی را یاد می‌گیرند. به همین منظور «فرادرس»، فیلم آموزش زبان ترکی – سطح مقدماتی A1 و A2 را منتشر کرده است.

این فیلم آموزشی هم برای علاقمندان به یادگیری زبان ترکی استانبولی که هیچ آشنایی با این زبان ندارند و هم برای افراد ترک زبان ایرانی که تا حدودی متوجه این زبان می‌شوند مناسب است. این فیلم آموزشی در ۲۰ درس و  ۶ ساعت و ۱۵ دقیقه تدوین شده است. درس اول این مجموعه به حروف الفبا و تاریخچه آن اختصاص دارد. در درس دوم انواع ضمیرها در ترکی استانبولی و صرف فعل‌ها آموزش داده شده است. در درس پنجم و ششم کلمات پرسشی و اعداد مورد بحث و بررسی قرار گرفته‌اند.

زمان حال استمراری در درس نهم و زمان گذشته ساده (ماضی) در درس دهم با مثال‌های کاربردی بررسی شده‌‌اند. درس یازدهم به نحوه صرف فعل‌ها در زمان آینده اختصاص دارد و از درس سیزدهم تا درس بیستم کلمه‌های پرکاربرد در ترکی استانبولی و مختلف مربوط به مکالمات و زندگی روزمره بررسی می‌شوند.

جمع‌بندی زمان حال استمراری در زبان ترکی استانبولی

حال استمراری نشان دهنده‌ عملی است که در زمان حال انجام می‌گیرد یا در آینده نزدیک اتفاق خواهد افتاد. در این مقاله نحوه صرف افعال در حالت‌های خبری و سوالی مثبت و منفی با مثال‌ها و نکته‌ها توضیح داده شد. به عنوان جمع‌بندی مبحث آموزش داده شده، نحوه صرف افعال در زمان حال استمراری با ترتیب قرارگیری اجزای جمله آورده شده است.

  • جمله خبری مثبت زمان حال استمراری در ترکی
پسوند شخصی yor ı /i / u / ü  ریشه فعل ضمیر جدا
  • جمله خبری نفی زمان حال استمراری در ترکی
پسوند شخصی yor mi / mı / mu / mü ریشه فعل ضمیر جدا
  • جمله سوالی مثبت زمان حال استمراری در ترکی
پسوند شخصی  حرف میانجی «y» در صورت نیاز mu yor ı / i / u / ü ریشه فعل ضمیر جدا
  • جمله سوالی منفی زمان حال استمراری در ترکی
پسوند شخصی  حرف میانجی «y» در صورت نیاز mu yor mı / mi / mu / mü ریشه فعل ضمیر جدا

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

بر اساس رای ۱۴ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
شما قبلا رای داده‌اید!
اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.

«شلاله حسن نیاری نیار» دانش‌آموخته کارشناسی رشته مهندسی پزشکی از دانشگاه آزاد تهران مرکز است. او مدرس و مترجم همزمان ترکی استانبولی است و در این زمینه به تولید محتوا می‌پردازد.