برنامه ریزی عصبی کلامی چیست؟ – آموزش NLP به زبان ساده + معرفی کتاب

برنامه ریزی عصبی کلامی چیست؟

همه ما می‌توانیم از داشتن روابط بهتر، ایده‌های خلاقانه‌تر و موفقیت‌های بیشتر سود ببریم و تمام این‌ها با استفاده از برنامه ریزی عصبی کلامی امکان‌پذیر هستند. برنامه ریزی عصبی کلامی نوعی سیستم روانشناسی است که برای کمک به مردم طراحی شده است تا الگوهای فکری خود را تغییر دهند و رفتارهای استرس‌آور را حذف کنند. هدف اصلی NLP کمک به مردم برای درک یکدیگر و برقراری روابط موثرتر است.

برای شناخت بیشتر ان ال پی، تصور کنید که از مدتی پیش تاکنون به روش هدف گذاری در تلاش برای کاهش وزن بوده‌اید اما هنوز موفق نشدید. اکنون سردرگم هستید زیرا نمی‌دانید که چرا برنامه رژیم شما اثربخشی لازم را نداشته است. در این حالت تصمیم می‌گیرید با روانشناسی ملاقات کنید که تخصص او برنامه ریزی عصبی کلامی است. او از شما سوالاتی درباره عادت‌های غذایی و ذهنیت شما درباه انواع غذاها می‌پرسد.  همچنین درباره احساستان پس از دیدن تبلیغات غذا یا مثلا  پیشنهاد یکی از دوستان برای رفتن به رستوران سوال می‌کند. پس از این سوالات با شما درباره چیزهایی که می‌خورید حرف می‌زند. سوالات او معمولا در این باره است که چه چیزی را چه زمانی و با چه احساسی می‌خورید. سپس می‌پرسد که هدف شما در شرایط فعلی چیست. شما ممکن است اهدافی از این دست را مثال بزنید.

• تغذیه سالم داشته باشید.
• نسبت به خود احساس بهتری داشته باشید.
• برخی از غذاها را از برنامه غذایی خود حذف کنید تا دیگر بیمار یا چاق نشوید.

پس از این مکالمه او شروع می‌کند به صحبت تا افکارتان را درباره غذا و میزان کنترل شما بر زندگی تغییر دهد. به‌مرور با استفاده از این روش نگرشتان نسبت به غذا تغییر می‌کند. همچنین از نظر احساسی دیگر وابستگی زیادی به غذاهای چرب و ناسالم نخواهید داشت و رعایت رژیم غذایی تبدیل به کاری آسان و بدیهی می‌شود. برای ترک هر عادت رفتاری بدی می‌توانید از برنامه ریزی عصبی کلامی استفاده کنید. در ادامه به برخی از مزایای nlp اشاره می‌کنیم.

تکنیک های پرورش قدرت ذهنی و مهارت های ارتباطی در کار با NLP

فیلم آموزش کسب موفقیت با NLP در فرادرس

کلیک کنید

در ادامه به برخی از محبوب‌ترین تکنیک‌های NLP می‌پردازیم.

۱. رفتار آینه‌ای

۲. تعریف چارچوب

طبیعت انسان این است که با دیدن هر چیز جدیدی آن را در دسته‌بندی خاص و از پیش تعریف شده خود قرار دهد. به طور مثال وقتی با کسی صحبت می‌کنیم که بسیار عصبانی است ما نیز تمایل به بروز خشم پیدا می‌کنیم زیرا این از طبیعت ما ناشی می‌شود.

مسلما هر فرد بزرگسال چارچوب‌هایی برای خود تعریف کرده است و رفتارهای خود را مطابق با همین حد و مرزها تنظیم می‌کند. یکی از تکنیک‌های برنامه ریزی عصبی کلامی این است که این چارچوب‌ها را در ذهن خود تغییر دهید تا عملکرد و تفکرات شما دستخوش تغییر شوند. به طور مثال وقتی با فرد عصبانی روبه‌رو شوید به جای نمایش خشم به این بیندیشید که این فرصتی برای تمرین صبوری است و مطابق دیدگاه جدید رفتار متقابل نشان ندهید و به او فرصت دهید که آرام شود.

۳. لنگر انداختن

فیلم آموزش تصویرسازی ذهنی در مطالعه در فرادرس

کلیک کنید

با توجه به توانایی شما در لنگر انداختن بر روی خاطرات یا احساسات، از این قابلیت برای مواقع مختلف استفاده کنید. هرگاه که احساسات منفی هجوم آوردند لنگر خود را روی روزی خاص و ارزشمند بیندازید و تمام حس آن لحظه را به لحظه اکنون منتقل کنید.

۴. استفاده از الگوهای زبان هیپنوتیزم

از این تکنیک برای جلب توجه خواننده و تمرکز او روی پیام استفاده می‌شود. در این حالت برخی از کلمات به نظر پررنگ‌تر عنوان می‌شوند یا اهمیت بیشتری دارند. از این زبان می‌توانید در انواع متن‌ها نظیر وبلاگ‌ها و مقاله‌ها استفاده کنید.

۵. رفتار زنجیره‌ای

از این تکنیک زمان‌هایی استفاده می‌کنیم که بخواهیم رفتار دیگران را مطابق میل خود تغییر دهیم. به طور مثال در اتاق مشغول مطالعه هستید که متوجه می‌شوید همسایه با صدای بلند مشغول صحبت با تلفن است. در این حالت پنجره اتاق را با شدت می‌بندید تا صدای تولید شده پیام شما را مبنی بر مزاحمت همسایه به گوش او برساند و رفتار خود را اصلاح کند.

۶. تکرار

از این تکنیک زمانی استفاه می‌کنیم که بخواهیم رفتار یک نفر را دقیقا با نظر خودمان یکی کنیم. به طور مثال اگر بخواهیم کودک وسایل داخل اتاق را جمع‌آوری کند آن قدر این درخواست را تکرار می‌کنیم تا مطابق نظر ما عمل کند. در واقع در این روش کار درست را به دیگری تلقین می‌کنیم.

نقشه فرایند برنامه ریزی عصبی کلامی چیست؟

یکی از مهم‌ترین کاربردهای nlp هموار کردنم مسیر رسیدن به هدف‌هایتان است. با کمک این روش برخی ایده‌ها و باورهای قدیمی و همچنین عادت‌های اشتباه را شناسایی می‌کنید و با تغییر آن‌ها به‌مرور به هدف‌های خود می‌رسید. برنامه ریزی عصبی کلامی دارای نقشه فرایند یا سلسله مراتبی است که هرکسی می‌تواند با انجام آن‌ها به نتایج اثربخشی دست یابد.

مراحل NLP برای رسیدن به هدف با توجه به هدف گذاری به ترتیب زیر است:

• پیام‌های ناخودآگاه: در این مرحله تمام ایده‌ها ناخودآگاه هستند و جزئیات کمی دارند. این ایده‌ها از تخیلات سرچشمه می‌گیرند و بعدها به بخشی از ایده‌ای مهم و بزرگ تبدیل می‌شوند.
• جزئیات ظریف: در این بخش تلفیقی از جزئیات کوچک و بزرگ را دارید که برای دستیابی به تصویر واضح بزرگ‌تر و با در نظر گرفتن سناریو بدترین حالت و بهترین حالت از آن‌ها استفاده می‌کنید.
• فعل‌ها و کلمات جادویی: جمله‌ها و فعل‌های انگیزه‌بخش خاک را به طلا تبدیل می‌کنند. بنابراین ابتدا باید باور داشته باشید و بعد اراده کنید و جزئیات برنامه را مشخص کنید. به همین علت است که داشتن روحیه مثبت ارزشمند است و مسیر رسیدن به هدف‌ها را هموار می‌کند.
• تصویر سازی: برای یادآوری موقعیت‌ها باید تصویر ذهنی مخصوص خودتان را داشته باشید. همچنین باید نحوه انجام کارها و نتایج حاصل از آن‌ها را تصور کنید. این تصویر در ذهنتان باقی می‌ماند و باعث افزایش میزان شجاعت و اراده شما برای رسیدن به هدف مد نظرتان می‌شود.
• نبض‌های آگاهانه: در طول این چرخه به شجاعت و انگیزه زیادی دست می‌یابید که به شما برای رسیدن به هدف اصلی و برنامه‌ریزی برای آن کمک می‌کند.
• اولویت‌بندی و برنامه‌های اجرایی: برنامه‌های قبلی را دنبال کنید و اولویت هرکدام از اقدامات آینده را مشخص کنید.
• اراده: در این مرحله با توجه به مسیری که برای هدف در نظر گرفته‌اید اراده و عزم خود را جمع می‌کنید و طوری روی آن پافشاری می‌کنید که گویی به آن رسیده‌اید.
• افزایش خوش‌بینی: این مرحله زمانی است که نقاط عطف برنامه را تعریف می‌کنید و برای پایبندی به آن‌ها می‌جنگید و با تمام تغییرات برای رسیدن به نقطه مطلوب همسو می‌شوید.

مزایای NLP برای بهبود مهارت های ارتباط

استفاده از برنامه ریزی عصبی کلامی علاوه بر بهبود روابط شما با دیگران، برخی مهارت های نرم مهم را نیز بهبود می‌بخشد که پرورش این مهارت‌ها راه رسیدن به هدف‌ها را برایتان ساده‌تر می‌کند. برخی از مزایای بسیار بارز NLP در زیر آمده‌اند.

• پرورش اعتماد به نفس
• کاهش استرس
• افزایش بهره وری
• از بین رفتن فوبیا
• درمان افسردگی
• و...

فیلم آموزش مدیریت کیفیت و بهره‌وری در فرادرس

کلیک کنید

در واقع برنامه ریزی عصبی کلامی به صورت متمرکز روی تغییر نگرش شما تمرکز دارد. به همین علت استفاده از آن باعث توسعه فردی و افزایش احساس ارزشمندی شما می‌شود. در ادامه به تکنیک‌های ان ال پی می‌پردازیم تا با استفاده از آن‌ها به مزایای بالا دست پیدا کنید. استفاده از برنامه ریزی عصبی کلامی مزیت‌های زیادی دارد و مهارت‌های ارتباطی را به میزان قابل توجهی افزایش می‌‌دهد. برخی از مزیت‌های دیگر ان ال پی را در پایین برشمرده‌ایم.

• درک شما از خودتان و دیگران را افزایش می‌دهد و به این ترتیب با خودتان مهربان‌تر می‌شوید و در برخورد با دیگران همواره درگیر سوءتفاهم‌ها نمی‌شوید.
• با دیگران ارتباطات بهتری برقرار می‌کنید و اعتماد درستی میان شما شکل می‌گیرد.
• به شما امکان ساخت روابطی محکم و درست را می‌دهد به طوری که دیگران از تماس با شما حس خوبی می‌گیرند و علاقه‌مند به ادامه ارتباط هستند.
• می‌توانید چارچوب‌های ذهنی خود را در موقعیت‌های مختلف تغییر دهید. به طور مثال اگر شخص مغروری را دیدید به‌جای دوری از او به این بیندیشید که ممکن است از این غرور به عنوان محافظی در برابر خطرها استفاده کرده باشد.
• با استفاده از برنامه ریزی عصبی در هر لحظه این امکان را دارید که ذهن خود را به اتفاقات خوب قلاب کنید و درگیر افکار منفی نشوید.

علت بروز سوءتفاهم در روابط

یکی از متداول‌ترین مشکلات در روابط انسان‌ها این است که منظور یکدیگر را به‌درستی درک نمی‌کنند و دچار سوءتفاهم می‌شوند. در ادامه سه مورد از مهم‌ترین علت‌های بروز اختلال در روابط را توضیح می‌دهیم.

پاسخ‌های غیر کلامی

افرادی که از زبان بدن منفی در حین ارتباط استفاده می‌کنند باعث کدرشدن روابط می‌شوند و هرچقدر هم که لحن خوبی داشته باشند باز هم حرکات آن‌ها پیامی متناقض ارسال می‌کند و مخاطب، آن‌ها را شخصی دورو و ریاکار خواهد شناخت. ازجمله ارتباطات غیر کلامی منفی در این حالت می‌توانیم به موارد زیر اشاره کنیم:

• عدم برقراری ارتباط چشمی
• بررسی پیام‌های موبایل در حین مکالمه
• دست به سینه ماندن
• نگاه کردن مداوم به اطراف در حین گوش دادن
• و...

بی توجهی

این علت را در محیط کار بررسی می‌کنیم. فرض کنید در جلسه کاری حضور دارید و مخاطب شما مدیر یا مشتری یا هر شخص دیگری است. این جلسه غیرمعمول نیست و برای شما امری عادی است. طرف مقابل با خشم یا رنجش یا ناراحتی فراوان وارد جلسه می‌شود. در این حالت شروع به رفتارهایی می‌کنید که او مطمئن شود حال روحی‌اش برای شما اهمیتی ندارد. به طور مثال به پیام‌های گوشی جواب می‌دهید، مدام به ساعت نگاه می‌کنید، یادداشتی از کارهای پیش‌رو می‌نویسید و... . طبیعی است که به عمد قصد تخریب ارتباط را دارید و در این حالت برای او سوءتفاهم‌های زیادی به وجود می‌آید که ممکن است شما را درگیر پیامدهای منفی کند.

قطع ارتباط عاطفی

در این حالت یکی از طرفین گفتگو اهمیتی برای حفظ رابطه قائل نیست. هرکدام کمتر از دیگری به موضوعات توجه نشان می‌دهند و هیچ احساسی در این رابطه وجود ندارد. ممکن است یک نفر توانایی همدردی نداشته باشد، به موضوع بحث بی‌علاقه باشد یا به‌سادگی ابراز کند که موضوع برایش اهمیتی ندارد. در این حالت که مکالمه خالی از احساس پیش می‌رود احتمال بروز سوءتفاهم و کدورت روابط زیاد است.

در ادامه به این موضوع می‌پردازیم که چطور با کمک برنامه ریزی عصبی کلامی می‌توانید این سه حالت را از سوءتفاهم خارج کنید و روابط را بهبود ببخشید.

پاسخ‌های کلامی

ارتباط کامل

اگر در ارتباط با کسی احساس مسئولیت داشته باشید و برایتان این رابطه مهم باشد تمام احساسات و حواس خود را به او و مکالمه بین‌تان متمرکز می‌کنید. در ارتباط با دیگران درهای ذهن و احساس خود را باز کنید، زبان بدن شما باید با ذهن همخوانی داشته باشد بنابراین جسم را با ذهن هماهنگ کنید و با تمام وجود نشان دهید که این ارتباط برایتان مهم است. به طور مثال اگر جلسه شما با یکی از مشتریان ناراضی است باید با استفاده از تکنیک های متقاعد سازی مشتری نشان دهید که مشکل او مشکل شما هم هست و تلاش خود را برای رفع آن به کار بگیرید. به این ترتیب خشم مشتری فرومی‌نشیند و ارتباط بین شما بدون بروز سوءتفاهم ادامه پیدا می‌کند.

فیلم آموزش اصول و تکنیک‌های متقاعدسازی در فرادرس

کلیک کنید

ارتباط احساسی

در یک رابطه سالم باید احساسات زیادی به خرج بدهید تا مهارت‌های ارتباطی شما در بالاترین سطح قرار بگیرند. پاسخ‌های احساسی به شما این اجازه را می‌دهد که سطح روابط خود را بالاتر ببرید. به طور مثال در حین گفتگو سعی کنید که در صورت بروز مشکل با دیگری همدردی کنید و به او دلداری دهید. حتی اگر مشکل او به شما ارتباطی ندارد باید خود را با او همراه کنید تا به شما اعتماد کند و روابط عمیق‌تری داشته باشید.

بسیاری از افراد زمان زیادی را صرف یادگیری مهارتی جدید می‌کنند تا اعتماد به نفس خود را افزایش دهند و احساس ارزشمند بودن داشته باشند. ماهر بودن مهم است اما اگر این افراد افکار و نگرش خود را تغییر ندهند هرگز به هدف خود نمی‌رسند. برنامه ریزی عصبی کلامی روی تغییر نگرش متمرکز است و اگر بتوانید آن را با استفاده از راهکارهای گفته شده عملی کنید باعث تغییر در کل زندگی شما و روابطتان نیز می‌شود.

کتاب برنامه ریزی عصبی کلامی

درباره برنامه ریزی عصبی کلامی تاکنون کتاب‌های زیادی نوشته شده است. مطالعه این آثار به شما در پیاده‌سازی NLP کمک زیادی می‌کند و در کنار دوره‌های آموزشی معرفی شده می‌توانید این کتاب‌ها را نیز به عنوانی منابعی معتبر برای یادگیری بهتر ان ال پی استفاده کنید.

برخی از بهترین کتاب‌های این حوزه را در ادامه معرفی می‌کنیم.

۱. کتاب  The Big Book of NLP

این کتاب صرفا برای یک بار مطالعه نوشته نشده است. مطالب این کتاب به‌گونه‌ای است که باید آن را همواره در دسترس خود قرار دهید تا در موقعیت‌های زیر به‌سرعت بتوانید به آن مراجعه کنید.

• حل مسئله
• غلبه بر مشکلات روحی
• افزایش انگیزه
• کمک به شریک عاطفی
• رسیدن به هدف‌ها

این کتاب برای کسانی که با برنامه ریزی عصبی کلامی ناآشنا هستند نوشته نشده است. البته اگر به هیچ وجه به ان ال پی آشنا نیستید با مطالعه‌ای مختصر در این باره به سطحی از دانش می‌رسید که مفاهیم کتاب برایتان قابل درک باشد.  این اثر تاکنون غنی‌ترین کتابی است که درباره تکنیک‌ها، الگوها و استراتژی‌های ان ال پی نوشته شده است.

۲. کتاب NLP: The Essential Guide

با مطالعه این اثر می‌توانید به اطلاعاتی دست پیدا کنید که در زیر به آن‌ها اشاره کرده‌ایم.

• چرا بیشتر مسائل درباره شما هستند؟
• چطور به خود بیاموزید که برای رسیدن به خواسته‌ها از ذهنتان استفاده کنید؟
• نکاتی درباره چگونگی غلبه بر موانعی که اجازه نمی‌دهند خود واقعی‌تان را نشان دهید.
• چطور ذهن آگاهی را در خود پرورش دهید؟
• چطور روابط طولانی‌مدت و معنادار (ارائه نکاتی حیاتی درباره شبکه‌های اجتماعی) بسازید؟

اگر نیاز به کسی دارید که شما را راهنمایی کند یا به سمت پیشرفت سوق بدهد این کتاب دقیقا مناسب شما است.

۳. کتاب NLP at work

اگر به دنبال اطلاعاتی در زمینه مهارت‌های NLP و نحوه اجرای آن‌ها در محیط کار هستید این کتاب دقیقا منطبق بر نیاز شما است.

یا خواندن این اثر در می‌یابید که چطور چارچوب‌های ذهنی خود را تغییر دهید و حتی روی اطرافیان خود تاثیر بگذارید. این کتاب بسیار الهام‌بخش است و کمک می‌کند که به رهبری اثربخش و ماهر در زمینه برقراری و حفظ روابط تبدیل شوید.

۴. کتاب NLP: The 10 Most powerful Tools

این کتاب به افرادی کمک می‌کنند که می‌خواهند سبک زندگی و نحوه برخوردشان با وقایع را تغییر دهند و روحیه شادتری داشته باشند. همچنین این اثر باعث درک بهتر رفتار شما با خود و دیگران می‌شود.

آنچه را در این کتاب مطالعه می‌کنید در زیر به صورت خلاصه عنوان کرده‌ایم.

• راه‌های کنترل عادت‌ها
• نحوه رسیده به موفقیت‌های بیشتر
• اولویت‌های اصلی برنامه ریزی عصبی کلامی و روش‌های پیاده‌سازی آن‌ها
• قدرت تعریف تکنیک‌های جدید
• نحوه متقاعد سازی دیگران به صورت اثربخش و تغییر رفتار خود

۵. کتاب NLP Workbook

مطالعه این کتاب کمک می‌کند که زندگی رویایی خود برسید و به الگوی ذهنی خود نزدیک شوید. برخی از تاثیرات مطالعه این کتاب را در زیر آورده‌ایم.

• با تلاش کمتر به نتایج بیشتری می‌رسید.
• بر احساسات و عاطفه خود مسلط می‌شوید.
• با تکنیک‌های ان ال پی آشنا می‌شوید و با کمک تمرین‌های موجود در کتاب این مهارت را آموزش می‌بینید.
• با دیگران روابط موثر شکل می‌دهید و اعتمادسازی می‌کنید.

در این اثر به صورت گام به گام برنامه ریزی عصبی کلامی را می‌آموزید و درمی‌یابید که چطور از آن برای خود و دیگران استفاده کنید.

۶. کتاب How to Take Charge of Your Life

نویسنده این کتاب ریچارد بندلر است که پیش از این گفتیم خود او اولین بار برنامه ریزی عصبی کلامی را معرفی کرده بود. مطالعه این اثر می‌تواند در زمینه‌های زیر به شما کمک کند.

• درک باورهای خود و تغییر باورهایی که مانع از رسیدن شما به موفقیت می‌شوند.
• استفاده از قدرت تصور برای تغییر ذهنیت درباره برخی موضوعات.
• غلبه بر ترس‌ها و کمبود اعتماد به نفس.
• داشتن تفکر مثبت.
• هدف گذاری کردن.

خواندن این اثر تاثیر بسیار مثبتی بر ذهن شما می‌گذارد و کمک می‌کند که دیدگاه مثبتی نسبت به خود و دیگران داشته باشید.

۷. کتاب Ultimated Memory

اگر می‌خواهید حافظه خود را پرورش دهید مطالعه این کتاب اقدام مناسبی برای شما است. در نظر داشته باشید که این اثر صرفا به ان ال پی نمی‌پردازد اما از بسیاری از بخش‌های آن استفاده می‌کند. آنچه از خواندن آن درمی‌یابید در زیر آمده است.

• عادت‌هایی که ممکن است شما را از به‌خاطر سپردن موضوعات مختلف بازدارند.
• باید به چه چیزی بیش از بقیه موارد توجه نشان دهید.
• تکنیک‌های مرتبط برای به خاطر سپردن چیزهای ساده را می‌آموزید.
• چطور باید حافظه کوتاه‌مدت و بلندمدت را با هم ترکیب کنید.
• راه‌های استفاه از نقشه ذهنی را می‌آموزد.

فیلم آموزش رسم نقشه‌ ذهنی با XMind در فرادرس

کلیک کنید

با این‌که برنامه ریزی عصبی کلامی در تمام دنیا استفاده می‌شود از آن به عنوان شبه علم یاد می‌کنند و بسیاری از محققان به اعتبار آن شک دارند.

جمع بندی

هدف برنامه ریزی عصبی کلامی این است که مهارت‌های شما را در ارتباط با دیگران و متقاعد کردن آن‌ها افزایش دهد و بیاموزد که با گوش کردن صحبت‌هایشان احساس درک شدن را به آن‌ها منتقل کنید.

با استفاده از تکنیک‌های NLP به زبان مخاطب و آن‌طور که برایش قابل درک است با او ارتباط برقرار می‌کنید و همچنین با شناخت عادت‌های ذهنی برای رسیدن به هدف‌هایتان برخی از آن‌ها را تغییر می‌دهید یا تعریف متفاوتی برایشان ارائه می‌کنید. به طور خلاصه، برنامه ریزی عصبی کلامی در جهت کمک به شما برای برقراری روابط بهتر و موثرتر طراحی شده است.

سوالات متداول

در ادامه به برخی از سوالات متداول درباره برنامه ریزی عصبی کلامی پاسخ می‌دهیم.

آیا NLP فقط روی نحوه انتخاب کلمات ما در رابطه متمرکز است؟

خیر. برنامه ریزی عصبی کلامی به تمام ابعاد یک ارتباط توجه می‌کند و با استفاده از آن می‌توانید روابط بهتر و موثرتری با دیگران برقرار کنید.

آیا nlp تاثیری در رسیدن به اهداف دارد؟

بله. همواره تغییر نگرش منفی به مثبت باعث هموار شدن مسیر موفقیت شما می‌شود.