محاسبه فشار سیال – به زبان ساده

سید سراج حمیدی
سید سراج حمیدی
۱۴۰۴/۰۷/۳۰
۲۰ دقیقه
۱۹۷۲۶
آموزش متنی جامع
در آموزش‌های پیشین مجله فرادرس، با نحوه محاسبه جریان سیال آشنا شدیم. در این آموزش، روش محاسبه فشار سیال را بیان می‌کنیم.
محاسبه فشار سیال – به زبان ساده
997696

فشار سیال و قانون پاسکال

همان‌طور که می‌دانیم، فشار برابر با نسبت نیرو به واحد سطح است:

‌P=FA.\large ‌P = \frac { F } { A } .

اگر جسمی در یک مایع به عمق hh غوطه‌ور شود، فشار سیال با فرمول عمق ثابت بیان خواهد شد:

P=ρgh,\large P = \rho gh,

که در آن، ρ\rho چگالی سیال و gg شتاب گرانش است.

فشار سیال یک کمیت نرده‌ای است. این کمیت جهت ندارد و بنابراین، یک سیال در همه جهات فشار برابری وارد می‌کند. این بیان به عنوان «قانون پاسکال» (Pascal’s law) شناخته می‌شود و توسط دانشمند فرانسوی، «بلز پاسکال» (Blaise Pascal) کشف شد.

حالتی را در نظر بگیرید که یک صفحه عمودی را که با خطوط زیر محدود شده است:

x=a,    x=b,    y=f(x),    y=g(x)\large { x = a , \; \; } \kern0pt { x = b , \; \; } \kern0pt { y = f \left ( x \right ) , \; \; } \kern0pt { y = g \left ( x \right ) }

در یک مایع غوطه‌ور کرده‌ایم.

صفحه غوطه‌ور در مایع
شکل ۱: صفحه غوطه‌ور در مایع
از آنجا که نقاط مختلف ورقه عمق‌های متفاوتی دارند، نیروی هیدرواستاتیک FF اعمالی روی ورقه با انتگرال زیر به دست می‌آید:

F=ρg∫ab[f(x)–g(x)]xdx.\large F = \rho g \int \limits _ a ^ b { \left [ { f \left ( x \right ) – g \left ( x \right ) } \right ] x d x } .

این فرمول اغلب به عنوان فرمول عمق متغیر برای نیروی سیال شناخته می‌شود.

مثال‌های محاسبه فشار سیال

در این بخش چند مثال را بررسی می‌کنیم.

مثال ۱

یک مخزن استوانه‌ای با ارتفاع ۳ متر و شعاع قاعده ۱ متر از گازوئیل پر شده است. نیروی هیدرواستاتیک اعمالی به جداره مخزن را در صورتی بیابید که چگالی گازوئیل 800 kgm3800\,\large{\frac{{\text{kg}}}{{{\text{m}^3}}}}\normalsize باشد.
مخزن استوانه‌ای
شکل ۲: مخزن استوانه‌ای
حل: محور xx در جهت عمودی و به سمت پایین و مبدأ مختصات را نقطه مرکز قاعد بالایی استوانه در نظر می‌گیریم.

یک لایه نازک در عمق xx را در نظر بگیرید. اگر ضخامت آن dxdx باشد، سطح جانبی این لایه به صورت زیر خواهد بود:

dA=2πRdx.\large d A = 2 \pi R d x .

فشار سیال در عمق xx برابر با P=ρgxP = \rho gx است. بنابراین، نیروی اعمالی سیال به سطح جانبی به صورت زیر خواهد بود:

dF=PdA=2πρgRxdx.\large d F = P d A = 2 \pi \rho g R x d x .

برای یافتن کل نیروی هیدرواستاتیک FF، از x=0x = 0 تا x=Hx = H انتگرال می‌گیریم:

$$ \large \require {cancel} { F = \int \limits _ 0 ^ H { d F } } = { 2 \pi \rho g R \int \limits _ 0 ^ H { x d x } } = { \left . { \frac { { \cancel { 2 } \pi \rho g R { x ^ 2 } } } { \cancel { 2 } } } \right | _ 0 ^ H } = { \left . { \pi \rho g R { x ^ 2 } } \right | _ 0 ^ H } = { \pi \rho g R { H ^ 2 } . } $$

مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریع‌تر ببینید

بر اساس رای ۲۹ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
اگر پرسشی درباره این مطلب دارید، آن را با ما مطرح کنید.
منابع:
Math24
PDF
مطالب مرتبط
۵ دیدگاه برای «محاسبه فشار سیال – به زبان ساده»

با سلام یک سوال ساده داشتم
فشار در یک نقطه در هوا (مثلا فرض کنید یک نقطه از همین جایی که من نشستم )چجوری محاسبه میشود و آیا با نقطه های ۱۰ متری ۵۰ متری اطراف من یکسان هست؟

با سلام خدمت شما؛

بله فشار هوا برابر با وزنی از هوا است که روی نقطه موردنظر شما قرار دارد. اما اثر این مقدار تغییر ارتفاع (۴۰ متر) روی عدد بزرگی به اندازه ۱۰۰۰۰۰ پاسکال بسیار ناچیز است. به همین علت فشار هوا در جو زمین مقدار ثابتی در نظر گرفته می‌شود. برای مثال در ارتفاعات بالاتر از سطح دریا، به ازای هر ۱۰۰ متر، فشار به اندازه ۱٫۲ کیلوپاسکال کم می‌شود. جهت مطالعه بیشتر در این زمینه می‌توانید به مطلب «فشار اتمسفریک چیست؟ — به زبان ساده» از مجله فرادرس مراجعه کنید.

از همراهی شما با مجله قرادرس سپاسگزاریم.

سلام و خسته نباشید.تو مثال هفت، dx معادل با dx/sinå است که å هم زاویه مابین قاعده و یال مخروطه. چون اگر سطح ما استوانه ای بود dx مشخص بود ولی از اونجایی که یال مخروط به صورت زاویه دار نسبت به قاعده است در نتیجه خود dx به نظر بنده با تناسب بالا به دست می یاد مثل مثال 5.ممنون از محتوای عالی تون

با سلام خدمت شما؛
نکته بیان شده صحیح است. احتمالا در این مثال dA با تقریب یک استوانه در نظر گرفته شده است. برای اینکه حل دقیق‌تری داشته باشیم، اصلاحات لازم در متن اعمال شد.
از دقت، توجه و همراهی شما با مجله فرادرس سپاسگزاریم.

نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *