شما در حال مطالعه نسخه آفلاین یکی از مطالب «مجله فرادرس» هستید. لطفاً توجه داشته باشید، ممکن است برخی از قابلیتهای تعاملی مطالب، مانند امکان پاسخ به پرسشهای چهار گزینهای و مشاهده جواب صحیح آنها، نمایش نتیجه آزمونها، پاسخ تشریحی سوالات، پخش فایلهای صوتی و تصویری و غیره، در این نسخه در دسترس نباشند. برای دسترسی به نسخه آنلاین مطلب، استفاده از کلیه امکانات آن و داشتن تجربه کاربری بهتر اینجا کلیک کنید.
اگر جسمی در یک مایع به عمق h غوطهور شود، فشار سیال با فرمول عمق ثابت بیان خواهد شد:
P=ρgh,
که در آن، ρ چگالی سیال و g شتاب گرانش است.
فشار سیال یک کمیت نردهای است. این کمیت جهت ندارد و بنابراین، یک سیال در همه جهات فشار برابری وارد میکند. این بیان به عنوان «قانون پاسکال» (Pascal’s law) شناخته میشود و توسط دانشمند فرانسوی، «بلز پاسکال» (Blaise Pascal) کشف شد.
حالتی را در نظر بگیرید که یک صفحه عمودی را که با خطوط زیر محدود شده است:
x=a,x=b,y=f(x),y=g(x)
در یک مایع غوطهور کردهایم.
شکل ۱: صفحه غوطهور در مایع
از آنجا که نقاط مختلف ورقه عمقهای متفاوتی دارند، نیروی هیدرواستاتیک F اعمالی روی ورقه با انتگرال زیر به دست میآید:
F=ρga∫b[f(x)–g(x)]xdx.
این فرمول اغلب به عنوان فرمول عمق متغیر برای نیروی سیال شناخته میشود.
یک مخزن استوانهای با ارتفاع ۳ متر و شعاع قاعده ۱ متر از گازوئیل پر شده است. نیروی هیدرواستاتیک اعمالی به جداره مخزن را در صورتی بیابید که چگالی گازوئیل 800m3kg باشد.
شکل ۲: مخزن استوانهای
حل: محور x در جهت عمودی و به سمت پایین و مبدأ مختصات را نقطه مرکز قاعد بالایی استوانه در نظر میگیریم.
یک لایه نازک در عمق x را در نظر بگیرید. اگر ضخامت آن dx باشد، سطح جانبی این لایه به صورت زیر خواهد بود:
dA=2πRdx.
فشار سیال در عمق x برابر با P=ρgx است. بنابراین، نیروی اعمالی سیال به سطح جانبی به صورت زیر خواهد بود:
dF=PdA=2πρgRxdx.
برای یافتن کل نیروی هیدرواستاتیک F، از x=0 تا x=H انتگرال میگیریم:
$$ \large \require {cancel} { F = \int \limits _ 0 ^ H { d F } } = { 2 \pi \rho g R \int \limits _ 0 ^ H { x d x } } = { \left . { \frac { { \cancel { 2 } \pi \rho g R { x ^ 2 } } } { \cancel { 2 } } } \right | _ 0 ^ H } = { \left . { \pi \rho g R { x ^ 2 } } \right | _ 0 ^ H } = { \pi \rho g R { H ^ 2 } . } $$
سید سراج حمیدی دانشآموخته مهندسی برق است و به ریاضیات و زبان و ادبیات فارسی علاقه دارد. او آموزشهای مهندسی برق، ریاضیات و ادبیات مجله فرادرس را مینویسد.
با سلام یک سوال ساده داشتم
فشار در یک نقطه در هوا (مثلا فرض کنید یک نقطه از همین جایی که من نشستم )چجوری محاسبه میشود و آیا با نقطه های ۱۰ متری ۵۰ متری اطراف من یکسان هست؟
فهیمه سکاکی
با سلام خدمت شما؛
بله فشار هوا برابر با وزنی از هوا است که روی نقطه موردنظر شما قرار دارد. اما اثر این مقدار تغییر ارتفاع (۴۰ متر) روی عدد بزرگی به اندازه ۱۰۰۰۰۰ پاسکال بسیار ناچیز است. به همین علت فشار هوا در جو زمین مقدار ثابتی در نظر گرفته میشود. برای مثال در ارتفاعات بالاتر از سطح دریا، به ازای هر ۱۰۰ متر، فشار به اندازه ۱٫۲ کیلوپاسکال کم میشود. جهت مطالعه بیشتر در این زمینه میتوانید به مطلب «فشار اتمسفریک چیست؟ — به زبان ساده» از مجله فرادرس مراجعه کنید.
از همراهی شما با مجله قرادرس سپاسگزاریم.
بهزاد
سلام و خسته نباشید.تو مثال هفت، dx معادل با dx/sinå است که å هم زاویه مابین قاعده و یال مخروطه. چون اگر سطح ما استوانه ای بود dx مشخص بود ولی از اونجایی که یال مخروط به صورت زاویه دار نسبت به قاعده است در نتیجه خود dx به نظر بنده با تناسب بالا به دست می یاد مثل مثال 5.ممنون از محتوای عالی تون
فهیمه سکاکی
با سلام خدمت شما؛
نکته بیان شده صحیح است. احتمالا در این مثال dA با تقریب یک استوانه در نظر گرفته شده است. برای اینکه حل دقیقتری داشته باشیم، اصلاحات لازم در متن اعمال شد.
از دقت، توجه و همراهی شما با مجله فرادرس سپاسگزاریم.
شما در حال مطالعه نسخه آفلاین یکی از مطالب «مجله فرادرس» هستید. لطفاً توجه داشته باشید، ممکن است برخی از قابلیتهای تعاملی مطالب، مانند امکان پاسخ به پرسشهای چهار گزینهای و مشاهده جواب صحیح آنها، نمایش نتیجه آزمونها، پاسخ تشریحی سوالات، پخش فایلهای صوتی و تصویری و غیره، در این نسخه در دسترس نباشند. برای دسترسی به نسخه آنلاین مطلب، استفاده از کلیه امکانات آن و داشتن تجربه کاربری بهتر اینجا کلیک کنید.
با سلام یک سوال ساده داشتم
فشار در یک نقطه در هوا (مثلا فرض کنید یک نقطه از همین جایی که من نشستم )چجوری محاسبه میشود و آیا با نقطه های ۱۰ متری ۵۰ متری اطراف من یکسان هست؟
با سلام خدمت شما؛
بله فشار هوا برابر با وزنی از هوا است که روی نقطه موردنظر شما قرار دارد. اما اثر این مقدار تغییر ارتفاع (۴۰ متر) روی عدد بزرگی به اندازه ۱۰۰۰۰۰ پاسکال بسیار ناچیز است. به همین علت فشار هوا در جو زمین مقدار ثابتی در نظر گرفته میشود. برای مثال در ارتفاعات بالاتر از سطح دریا، به ازای هر ۱۰۰ متر، فشار به اندازه ۱٫۲ کیلوپاسکال کم میشود. جهت مطالعه بیشتر در این زمینه میتوانید به مطلب «فشار اتمسفریک چیست؟ — به زبان ساده» از مجله فرادرس مراجعه کنید.
از همراهی شما با مجله قرادرس سپاسگزاریم.
سلام و خسته نباشید.تو مثال هفت، dx معادل با dx/sinå است که å هم زاویه مابین قاعده و یال مخروطه. چون اگر سطح ما استوانه ای بود dx مشخص بود ولی از اونجایی که یال مخروط به صورت زاویه دار نسبت به قاعده است در نتیجه خود dx به نظر بنده با تناسب بالا به دست می یاد مثل مثال 5.ممنون از محتوای عالی تون
با سلام خدمت شما؛
نکته بیان شده صحیح است. احتمالا در این مثال dA با تقریب یک استوانه در نظر گرفته شده است. برای اینکه حل دقیقتری داشته باشیم، اصلاحات لازم در متن اعمال شد.
از دقت، توجه و همراهی شما با مجله فرادرس سپاسگزاریم.
عالی