تست کرونا چیست و آیا به ویروس کرونا مبتلا شده اید؟

مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریعتر ببینید
آیا من کرونا دارم؟
پاسخ قطعی دادن به این سؤال بهظاهر ساده، کار بسیار دشواری است. در بسیاری از مناطق جهان حتی در کشورهای اروپایی و ایالات متحده، هنوز تجهیزات لازم برای انجام آزمایش تشخیص کرونا در دسترس نیست. در نتیجه، مراکز مجهز به این تجهیزات، بسیار شلوغ هستند و افرادی که مورد آزمایش قرار گرفتهاند، مجبورند روزها برای دریافت پاسخ آزمایش خود منتظر بمانند. انجام این آزمونها برای آنهایی که موفق به انجام آنها شدهاند نیز نسبتاً دردناک بوده و چندان خوشایند نیست.
انواع آزمایشهای تشخیص کرونا
در حال حاضر برای تشخیص ویروس کرونا از سه شیوه آزمایشی متفاوت استفاده میشود که عبارتند از:
- آزمایش تشخیص آنتیبادی یا پادتن: به این روش، آزمایش سرولوژی نیز گفته میشود.
- آزمون آنتیژن: در این روش، برخی پروتئینهای خاص موجود در سطح ویروس ردگیری و شناسایی میشوند تا از این طریق، وجود کرونا در بدن کشف و ثبت شود.
- آزمون واکنش تکثیر معکوس زنجیره پلیمراز (RT-PCR): این روش به آزمون مولکولی نیز مشهور است. در روش RT-PCR، ساختار ژنتیک ویروس تجزیه و تحلیل میشود تا از این طریق به حضور آن در بدن پی برده شود.

آزمایش تشخیص پادتن
آنتیبادی یا پادتن، پروتئینی است که سیستم دفاعی بدن در واکنش به تهدیدهای عفونی، از جمله ورود یک ویروس خاص به بدن، تولید میکند تا ضمن مبارزه با عامل عفونت، به بدن در مقابله با آلوده شدن مجدد به آن در آینده نیز کمک کند.
در آزمایش سرولوژی، نمونهای از خون بیمار را گرفته و در آن به دنبال دو پروتئین خاص به نامهای «IgM» و «IgG» میگردند. ایمونوگلوبیولین IgM، در اوایل عفونت تولید میشود. اما IgG دیرتر در بدن ظاهر میشود و مدت طولانیتری در خون باقی میماند.
با توجه به اینکه در حال حاضر چیز زیادی از نحوه عمل کرونا نمیدانیم و حتی نمیدانیم که آیا وجود پادتنهای مذکور در خون، به معنای ایمنی در مقابل ابتلای مجدد به کرونا محسوب میگردد یا خیر و اگر بله، این مصونیت تا چه مدت باقی میماند، لذا از آزمایش سرولوژی به تنهایی نباید برای تشخیص کرونا استفاده کرد و مثبت بودن آن بیانگر هیچ نکته خاصی نیست و صرفاً در کنار سایر آزمونها است که میتواند پاسخگوی برخی سؤالات متخصصان باشد.
آزمایش آنتی ژن
آزمایش آنتیژن، شیوه نسبتاً جدیدی در تشخیص کرونا است و درواقع «ویروسهای کرونای فعال» موجود در بدن را ردگیری میکند. دریافت نتیجه در این شیوه، سرعت بالایی دارد و تقریباً در مدت ۱۵ دقیقه، وجود ویروس کرونا را در بدن بیمار، مشخص میکند. در این شیوه، آزمایش بر روی نمونه بزاق یا خلط گلویی فرد به انجام میرسد و عرضهکنندگان این روش مدعی هستند که دقت و سهولت این شیوه بهراحتی انجام آزمایش بارداری است. ولی در عمل مشخص شده که این ادعا همیشه هم صادق نیست و گاهی لازم است از دستگاههای تشخیصی سیار خاصی برای رسیدن به نتیجه استفاده کرد. این کار، زمان حصول نتیجه را بسیار افزایش میدهد.
در هر صورت، آزمایش آنتیژن بهاندازه آزمایش RT-PCR دقیق نیست و اگر نتیجه آن منفی باشد، لازم است برای اطمینان از صحت آزمایش، مجدداً یک آزمایش RT-PCR نیز گرفته شود.
اصلیترین مزیت آزمایش آنتیژن، ارزانتر بودن، اعلام نتیجه سریعتر و همچنین امکان استفاده مستقیم از آن در خارج از آزمایشگاه است. هرچند در این شیوه، روزانه بیش از ۸۰ آزمایش نمیتوان به انجام رساند و این یکی از نقصهای روش مذکور به حساب میآید.

آزمون RT-PCR و چگونگی انجام آن
دقیقترین و در عین حال گرانترین آزمایش تشخیص کرونا در بدن تا امروز، آزمون مولکولی یا RT-PCR نام دارد که طی مراحل زیر به انجام میرسد:
۱. نمونه برداری
اولین مرحله کار، نمونهبرداری است. معمولاً برای نمونهبرداری از ابزاری شبیه به ناف پاککن استفاده میشود که آن را از راه بینی و گلو، تا اعماق حلق بیمار فرو میبرند و حدود نصف قاشق از مایعات جمع شده در آن ناحیه را جمعآوری میکنند.

۲. شکستن ژنهای ویروس

۳. تکثیر ژنهای ویروس

۴. علامتگذاری ژنها

۵. ردگیری ژنها
اگر در نمونه گرفته شده، ژن ویروس کرونا وجود داشته باشد، نشانگر فلورسنت مخصوص آن ژن، خود را به آن چسبانده و طی فرآیند تکثیر ژنها در دستگاه ترموسایکلر، چراغ حسگر مربوط به آن نشانگر روشن میشود. هرچه از زمان فرآیند تکثیر بیشتر بگذرد و بر تعداد نسخههای تکثیرشده از ژنهای ویروس افزوده شود، تعداد و شدت نور چراغهای مربوط به حسگر مرتبط با آن ژنها نیز افزایش خواهد یافت.

۶. اعلام نتیجه
روند تکثیر و علامتگذاری ژنها، در درون دستگاه ترموسایکلر رخ میدهد و بنابراین، متخصصان آزمایشگاه، به صورت چشمی، قادر به مشاهده میزان درخشندگی ژنها نیستند. برای حل این مشکل، کافیست دستگاه ترموسایکلر به رایانهای متصل شود. در این حالت، نتیجه آزمایش، به صورت نمودار، بر روی صفحه نمایشگر، دیده میشود. اگر نمونه گرفته شده از فرد مشکوک، حاوی ویروس کرونا باشد، میزان و شدت درخشندگیِ رو به افزایش ژنها، منجر به ایجاد یک نمودار با قلههای بلند خواهد شد. در غیر این صورت، نمودار، بسیار ضعیف و کم ارتفاع، دیده میشود.
نتایج آزمون RT-PCR چقدر قابل اعتماد است؟
دکتر «یانا برودهرست» (Jana Broadhurst) در پاسخ به این سؤال میگوید: «اینکه چه کسی را آزمایش کنید، آنها چه زمانی برای انجام آزمایش مراجعه کرده باشند، شما این آزمایش را چه زمانی انجام دهید و نمونهها را چگونه و از کجا جمعآوری کرده باشید، همگی در دقت این آزمون واقعاً مؤثر هستند». طبق برآورد برودهرست، نتیجه آزمایش ۳۰٪ افراد مبتلا به ویروس کرونا، به اشتباه، منفی نشان داده میشود.

نتیجهگیری
در نهایت میتوان چنین نتیجه گرفت برای اطمینان از اینکه آیا به کرونا مبتلا شدهاید یا خیر، نباید فقط به انجام یک تست کرونا بسنده کرد. به همین دلیل، موارد زیر را باید در نظر داشته باشید:
- اگر در شما علائم ابتلا به کرونا ظاهر شده است، اصلاً مهم نیست نتایج آزمایش شما چه باشد. بهتر است خود را ۱۴ روز قرنطینه کنید و در خانه بمانید.
- آزمون مولکولی کرونا نمیتواند به شما بگوید که آیا قبلاً کرونا گرفته بودید و الان خوب شدهاید یا خیر، بلکه صرفاً اگر هماینک، ویروس در بدن شما حضور داشته باشد، احتمالاً میتواند آن را کشف کند.
- در حال حاضر دانشمندان در تلاش هستند تا با ابداع آزمونهای جدید، محدودیتهای موجود را برداشته و این امکان را بیابند که در آینده به افراد بگویند آیا قبلاً کرونا گرفته بودهاند یا خیر؟ و اگر تاکنون هرگز علائم ابتلای به کرونا در آنها بروز نکرده است، آیا در برابر ابتلای به آن ایمن هستند؟
- هنوز به آن درجه از علم نرسیدهایم که قادر به پاسخگویی به این سؤالات باشیم.
این مطلب توسط نویسنده مهمان، «مرتضی امامیپور»، نوشته شده است.
مطلبی که در بالا مطالعه کردید بخشی از مجموعه مطالب «دانستنی های ویروس کرونا (کووید ۱۹)» است. در ادامه، میتوانید فهرست این مطالب را ببینید:
- ویروس کرونا — هر آنچه باید بدانید
- ناگفته هایی درباره خاستگاه و درمان ویروس کرونا
- تست کرونا چیست و آیا به ویروس کرونا مبتلا شده اید؟(همین مطلب)
- ماسک سه لایه ، N95 و پارچه ای — باورهای درست و غلط
- اثرات دنیاگیری ویروس کرونا بر محیط زیست
- چرا ویروس کرونا ۲۰۱۹ خطرناک تر از آنفلوآنزا است؟ [تماشا کنید]
- قارچ سیاه چیست ؟ — هر آنچه باید بدانید
- صابون چگونه باعث نابودی ویروس کرونا میشود؟ [تماشا کنید]
- عفونت قارچ سیاه چیست، چه علائمی دارد و چطور درمان می شود؟
- واکسن کرونا — هر آنچه باید بدانید
- ضریب اثربخشی واکسن چیست و چگونه محاسبه میشود؟
- هر آنچه باید درباره واکسن سینوفارم بدانید
- آنچه باید درباره سویه های کرونا بدانید — مروری بر سویه های جدید
مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریعتر ببینید











