موتور القایی چگونه کار میکند؟ – به زبان ساده

مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریعتر ببینید
اصول عملکرد موتور القایی
استاتور و روتور دو بخش اصلی موتور هستند. استاتور بخش ساکن است و سیمپیچیهایی روی آن سوار شده است. سیمپیچیهای اصلی یا میدان نیز روی روتور قرار گرفتهاند. سیمپیچیهای استاتور با فاصله برابر 120 درجهای از یکدیگر قرار داده شدهاند.

میدان مغناطیسی گردان در خلاف جهت عقربههای ساعت میچرخد و پلاریته آن متحرک است. در واقع، پلاریتههای میدان مغناطیسی با توجه به نیم سیکلهای مثبت و منفی منبع تغییر میکنند. تغییر پلاریتهها سبب چرخش میدان مغناطیسی میشود.
هادیهای روتور ثابت هستند. این هادیهای ثابت، میدان مغناطیسی چرخان استاتور را قطع میکنند و به دلیل القای الکترومغناطیسی، نیرو محرکه الکتریکی یا EMF در روتور القا میشود. این EMF به عنوان EMF القایی روتور شناخته میشود و دلیل آن نیز پدیده القای الکترومغناطیسی است.
جهت گشتاور الکترومغناطیسی و میدان مغناطیسی گردان یکسان است. بنابراین، روتور در همان جهت چرخش میدان مغناطیسی گردان شروع به چرخیدن میکند.
سرعت روتور همیشه کمتر از سرعت میدان مغناطیسی چرخان (که با نام سرعت سنکرون شناخته میشود) است. روتور تلاش میکند در سرعت سنکرون بچرخد، اما همواره اصطلاحاً یک لغزش وجود دارد. بنابراین، روتور هیچگاه در سرعت سنکرون نمیچرخد. به همین دلیل است که موتور القایی را موتور آسنکرون (غیرسنکرون) نیز مینامند.
چرا روتور هیچگاه در سرعت سنکرون کار نمیکند؟
اگر سرعت روتور برابر با سرعت سنکرون باشد، حرکت نسبی بین میدان مغناطیسی گردان استاتور و هادیهای روتور وجود نخواهد داشت. بنابراین، EMF در هادی القا نمیشود و جریان آن صفر خواهد شد. بدون برقراری جریان، گشتاوری نیز تولید نمیشود.
به دلایلی که گفته شد، روتور هیچگاه در سرعت سنکرون نمیچرخد و سرعت آن همواره کمتر از میدان مغناطیسی گردان است. علاوه بر مواردی که گفته شد، اصول عملکرد موتور القایی را به صورت زیر نیز میتوان بیان کرد.

اگر مدار با یک مقاومت خارجی یا یک حلقه انتهایی بسته شود، نیروی محرکه الکتریکی در روتور القا میشود که سبب عبور جریان در مدار خواهد شد. جهت جریانی که روتور القا میکند در خلاف جهت چرخش میدان مغناطیسی چرخان است. جریان روتور شاری را در آن القا میکند که جهتش مشابه با جهت جریان است.

فعل و انفعالات بین شارهای روتور و استاتور نیرویی ایجاد میکند که بر هادیهای روتور عمل میکند. این نیرو عمود بر روتور است و بنابراین، سبب ایجاد گشتاور میشود. گشتاور، هادیهای روتور را به حرکت در میآورد و در نتیجه روتور در جهت چرخش میدان مغناطیسی گردان شروع به حرکت میکند. روتور بدون هیچگونه سیستم تحریک خارجی میچرخد و به همین دلیل این موتور، موتور خود راهانداز نامیده میشود.

عملکرد موتور به ولتاژ القایی در روتور بستگی دارد و به همین دلیل است که موتور القایی نامیده میشود.
اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزشهای زیر نیز به شما پیشنهاد میشوند:
- آموزش ماشین های الکتریکی 2
- آموزش ماشین های الکتریکی 2 (مرور و حل تست کنکور ارشد)
- آشنایی با ترانسفورماتورها — مجموعه مقالات جامع وبلاگ فرادرس
- منبع تغذیه سوئیچینگ — به زبان ساده
- مدار معادل موتور القایی — به زبان ساده
^^
مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریعتر ببینید














سلام با تشکر من رشته ابزار دقیق خوندم و یه موتور قدیمی داشتم خواستم رو روتور آهنربا نصب کنم و ژنراتورش کنم که وقتی باز کردم دیدم سیم پیچ رو روتور نیست برام عجیب بود که چطور کار میکنه تا اینکه توضیحات شما را خوندم اول ممنون از اطلاعاتتون دوم آیا میتونم انجامش بدم یا خیر؟
سلام در موتور القایی مگه روتور نباید به برق وصل باشه تا یه میدان مغناطیسی مثل استاتور تولید کنه؟ اگه برق بهش وصل نباشه که مثل یه تکه فلز هست که تمایل داره به استاتور بچسبه لطفا راهنمایی بفرمایید
با تشکر
سلام وقت بخیر.
سوالی داشتم
چرا در صورتی که روتور موتور القایی باز باشه، روتور به چرخش در نمی آد؟
دورروتورازشارمغناطیس کمتراست چگونه دورروتور کاهش وموجب چرخش آن میشود
یتاینکه درچرخش آرمیچر مانعی ایجادنشوددورروتوربه بینهایت میرسد
رتور در صورتی که جریان در آن جاری شود موجب چرخش می شود این جریان یا می تواند از طریق منبع خارجی تامین گردد که به آن ماشین دو سو تغذیه می گویند. یا میتواند از طریق القا ایجاد شود که ایجاد جریان القایی تنها در صورتی که مسیر سیم پیچ های روتور بسته باشد ممکن است بنابراین اگر مدار سیم پیچ های روتور باز باشد جریانی القا نخواهد شد در نتیجه چرخش نیز در ماشین القایی نداریم
توضیحات کاملی داده شد.
سلام داود گرامی.
خوشحالیم که این آموزش برایتان مفید بوده است.
شاد و پیروز باشید.
تئوری میدان دوار ماشین سه فاز چیست؟
سلام درشروع حرکت روتورپلاریته استاتوردائماتغییرمیکنه چطورروتوربه یکترفحرکت میکنه؟
آنچه موجب حرکت روتور میشود گشتاور الکترومغناطیسی است که جهت آن با میدان مغناطیسی گردان یکسان است. بنابراین، روتور در جهت چرخش میدان مغناطیسی گردان شروع به چرخیدن میکند.
از همراهی شما با مجله فرادرس خوشحالیم.