لم در عربی – توضیح قواعد و کاربرد + مثال، تمرین و تلفظ

المُعَّلِّمونَ يَبْنُونَ المُستَقبَلْ.

معلم‌ها آینده را می‌سازند.

(در این مثال، معلم، کلمه معرب و مذکری است که نقش مبتدا را در جمله پذیرفته است. مبتدا در زبان عربی اعراب مرفوع دارد. در نتیجه برای جمع بستن آن از «ون» استفاده شده. از این رو باید بگوییم «مبتدا و مرفوع به اعراب فرعی ون».)

وَقَفَ العَسْكَريونَ لِتَحيَّةِ القائِدْ.

سربازها به احترام فرمانده ایستادند.

(العسکریون فاعل فعل «وقف» محسوب می‌شود. چرا که حرکت ایستادن توسط آنها در جمله انجام شده. در نتیجه باید اعراب مرفوع بپذیرد. اما چون به شکل جمع به کار رفته از «ون» برای جمع بستن آن استفاده شده است.)

المُعَلِّماتُ جَمَعْنَ في صالَّةِ المَدرسةِ.

معلم‌ها در سالن مدرسه جمع شدند.

(مبتدای این جمله جمع مونث است. در نتیجه با «ات» جمع بسته شده و علامت ضمه روی حرف «ت» قرار گرفته است.)

إنَّ اللهَ لا یُحِّبُ المُسرِفینَ.

خداوند اسراف‌کاران را دوست ندارد.

(در این جمله مسرفین، مفعول‌به جمله و منصوب است. چون به شکل جمع به کار رفته با «ین» جمع بسته شده‌ است.)

مَدَحَ المُدیرُ المُجتَهِدینَ.

مدیر از تلاشگران تعریف کرد.

(در این مثال مجتهدین مفعول‌به فعل مدح است و چون به مجموعه‌ای از افراد تلاشگر اشاره دارد، با اعراب فرعی «ین» به کار رفته. در نتیجه باید بگوییم «مفعول‌به و منصوب به اعراب فرعی ین».)

مَدَحَ المُدیرُ المُجتَهِداتِ.

مدیر از تلاشگران تعریف کرد.

(در این جمله مفعول‌به جنسیت مونث دارد. در نتیجه با «ات» جمع بسته شده. تفاوتش با مرفوع در این است که روی حرف «ت» به جای علامت فتحه علامت کسره قرار گرفته است.)

وَضَّحَ مُدیرُ المَتحَفِ کُلَّ المَعلوماتِ لِلزائرینَ.

مدیر همه اطلاعات را برای بازدیدکنندگان توضیح داد.

(در این مثال دو جمع وجود دارد. اولی جمع مونث سالم «معلومات» است که به خاطر مضاف‌الیه واقع شدن، مجرور شده است. دومین اسم هم جمع «زائرین» است که به خاطر آمدن بعد از حرف جر و مجرور شدن علامت فرعی «ین» پذیرفته است.)

أجِدُ صَیدَلِیَةَ عِندَ الزاوِیَةِ.

داروخانه را در تقاطع پیدا می‌کنم.

(در این مثال از فعل مضارع که از نوع معتل مثال است استفاده شده. این فعل از ریشه وجد ساخته شده و هنگام صرف در ریشه متکلم، واو ابتدایی آن به خاطر سهولت در تلفظ حذف شده است.)

أصحابُ المَکتباتِ یَعرِضُونَ ما یَحتاجُ إلیه الطلاب من الکتب.

صاحبان کتابخانه‌ها، آنچه را که دانشجوها از میان کتاب‌ها احتیاج دارند، به آنها عرضه می‌کنند.

(در این مثال از دو فعل مضارع استفاده شده است. اولی «یعرضون» است که در صیغه غائبون به کار رفته است. دومین فعل مضارع «یحتاج» است که به باب افتعال رفته است.)

تَخرُجُ زوجَتي کُلَّ یومٍ في الصباح.

همسر من هر روز صبح از خانه خارج می‌شود.

(فعل مضارع معرب و مرفوع این جمله از ریشه خرج و در صیغه غائبة استفاده شده است.)

إنَّهُ یَرغَبُ في دراسةِ الطِبِّ.

او مایل است در رشته پزشکی درس بخواند.

أنتِ تواجهینَ في سَفَرِکِ کثیراً مِنَ التَّعَبِ.

تو در سفرت با خستگی‌های زیادی مواجه می‌شوی.

(فعل مضارع معرب و مرفوع این جمله در صیغه مخاطبة به کار رفته است و نون عوض رفع را در انتهای آن می‌توان دید.)

النِساءُ یُشاهِدنَ الفُستانْ.

زنان پیراهن‌ها را تماشا می‌کنند.

(این فعل مضارع در صیغه للغائبات به کار رفته و نون انتهایی آن ضمیر است و نباید با نون عوض رفع اشتباه گرفته شود. در نتیجه، هنگام منصوب یا مجزوم شدن همان‌طور دست‌نخورده در فعل باقی می‌ماند.)

لما تَحتاجْ الشَرِکَةُ إلی عَشَرَةِ المُهَندِسینَ.

شرکت به ۱۰ مهندس احتیاج نداشته است.

(در این مثال با آمدن «لما» بر سر فعل مضارع تحتاج انتهای آن را در صیغه للغائبة به کار رفته مجزوم کرده و معنی آن را به ماضی نقلی منفی تغییر داده است.)

لِنُساعِدْ أَهلِنا.

باید به خانواده‌هایمان کمک کنیم.

(در این مثال از لام امر پیش از فعل مضارع صیغه متکلمون استفاده شده و معنی آن را به «باید انجام بدهیم» تغییر داده است.)

لا تَتَناوَلوا ما تُریدُون مِنَ المَأکولاتِ.

هر آنچه را که از خوردنی می‌خواهید (دلتان می‌خواهد) نخورید.

شارَکَ علیٌ في الإمتِحانِ.

علی در امتحان شرکت کرد.

لَمْ یُشارِکْ عَلیٌ في الإمتِحانِ.

علی در امتحان شرکت نکرد.

(در جمله دوم با اینکه فعل مضارع است، اما چون قبل از آن لم آمده به صورت شکل مضارع منفی ساده جمله اول ترجمه شده است.)

أَرْسَلَتْ فاطِمَةٌ رِسالَةً لِصَدیقَتِها.

فاطمه برای دوستش نامه‌ای فرستاد.

لَمْ تُرْسِلْ فاطِمَةٌ رِسالَةً لِصَدیقَتِها.

(در این مثال هم برای منفی کردن فعل ماضی «أرسلتْ» از ترکیب «لم + ترسِلْ» استفاده شده تا همان فعل دارای معنی منفی شود.)

التلمیذات رَکِبنَ الحافلةَ معاً.

دانش‌آموزها با هم سوار اتوبوس شدند.

التلمیذات لم یَرْکِبنَ الحافلةَ معاً.

دانش‌آموزها با هم سوار اتوبوس نشدند.

(در این مثال چون فاعل جمع مونث غائب است، با آمدن لم بر سر فعل مضارع، انتهای آن مجزوم نشده و تنها توانسته فعلی با معنی ماضی منفی بسازد.)

وَصَلَتْ الرسالةُ مِن صَدیقي.

نامه دوستم رسید.

لَمْ تَصِلْ الرسالةُ مِن صَدیقي.

نامه دوستم نرسید.

(این فعل مضارع مجزوم چون از افعال معتل مثال است، هنگام مجزوم شدن حرف عله‌اش حذف و انتهای آن علامت سکون گرفته است.)

الصدیقان وصلا إلی المدرسة متأخراً.

دو دوست دیر به مدرسه رسیدند.

الصدیقان لم یَصِلا إلی المدرسةِ متأخراً.

دو دوست دیر به مدرسه نرسیدند.

( فعل این جمله در صیغه للغائبان به کار رفته است. در ضمن اینکه، فعل مثال واوی است. در جمله دوم برای تلفظ بهتر به خاطر اعلال حذف واو در «یصلان» حذف شده و با آمدن لم در ابتدای آن، نون انتهای آن نیز محذوف شده است.)