رسم نیمساز – به زبان ساده
به خطی که یک زاویه را به دو قسمت مساوی تقسیم میکند، نیمساز میگوییم. دو روش برای رسم نیمساز یک زاویه وجود دارد: در روش اول، با استفاده از یک نقاله و اندازهگیری زاویه میتوان نیمساز را رسم کرد و در روش دوم از پرگار برای رسم نیمساز یک زاویه استفاده میشود. در ادامه، هر یک از این دو روش را معرفی خواهیم کرد.
رسم نیمساز با نقاله
در این روش، لازم است یک نقاله در اختیار داشته باشید.
۱. اندازهگیری زاویه
سوراخ نقاله را منطبق بر رأس زاویه قرار دهید. خط پایه نقاله را بر یکی از دو خط تشکیل دهنده زاویه مورد نظر منطبق کنید. مشاهده کنید که خط دیگر زاویه چه عددی را روی نقاله نشان میدهد. زاویه مورد نظر را یادداشت کنید.
برای مثال، فرض کنید زاویهای که آن را اندازه گرفتهایم ۱۶0 درجه بوده است.
۲. تقسیم زاویه بر دو
همانطور که میدانیم، نیمساز این زاویه، آن را به دو قسمت مساوی تقسیم خواهد کرد. بنابراین، با تقسیم کردن زاویه به دست آمده بر دو، اندازه هر نیم زاویه را محاسبه میکنیم.
بنابراین، نیمساز باید زاویه را به دو زاویه ۸۰ درجهای تقسیم کند.
۳. رسم نقطه مشخص کننده نیمساز
در این مرحله، مانند مرحله ۱، سوراخ نقاله را روی رأس زاویه و خط پایه آن را بر یکی از خطوط زاویه قرار میدهیم.
با استفاده از یک قلم، زاویه ۸۰ درجه را با یک نقطه مشخص میکنیم. خط نیمساز زاویه از این نقطه عبور خواهد کرد.
۴. رسم خط از رأس تا نقطه
در این مرحله، کافی است خطی را که از دو نقطه رأس و نقطه مشخص کننده نیمساز در مرحله ۳ میگذرد با خطکش رسم کنیم. خط مورد نظر، نیمساز زاویه است.
رسم نیمساز با پرگار
در این روش به یک پرگار نیاز دارید. مراحل رسم نیمساز با این روش به شرح زیر است.
۱. رسم کمانی که هر دو نیمخط را قطع کند
پرگار را به اندازه دلخواه باز کنید و پایه تیز آن را روی رأس زاویه قرار دهید. آن را بچرخانید و کمانی را به گونهای روی صفحه رسم کنید که هر دو ضلع تشکیل دهند زاویه را قطع کند. برای مثال، اگر زاویه BAC را داشته باشیم، کمان باید در نقطه D با خط AB و در نقطه E با خط AC را قطع کند.
۲. رسم کمان داخلی
پایه تیز پرگار را روی یکی از نقاط تقاطع (مثلاً D) قرار دهید و کمانی را بین دو زاویه رسم کنید.
۳. رسم کمان متقاطع با کمان اول
اندازه پرگار را تغییر ندهید و پایه تیز را روی نقطه تقاطع دیگر (مثلاً E) قرار دهید و کمان دیگری را به گونهای رسم کنید که کمان قبلی را قطع کند. نقطه تقاطع جدید را نامگذاری کنید (مثلاً F).
۴. رسم خط گذرنده از رأس و نقطه تقاطع
از یک خطکش استفاده کرده و خط گذرنده از نقطه تقاطع مرحله قبل (F) و رأس (A) را رسم کنید. این خط نیمساز زاویه مورد نظر است.
اگر علاقهمند به یادگیری مباحث مشابه مطلب بالا هستید، آموزشهایی که در ادامه آمدهاند نیز به شما پیشنهاد میشوند:
- مثلث، تعریف و محاسبات آن در هندسه — به زبان ساده
- فرمول هرون — به زبان ساده
- زاویه داخلی و محاسبات آن در اشکال چندضلعی — به زبان ساده
^^
آزمون رسم نیمساز
۱. اگر دانشآموز فقط یک پرگار داشته باشد و بخواهد نیمساز یک زاویه را رسم کند، باید چه مراحلی را انجام دهد؟
اندازهگیری زاویه با نقاله، تقسیم اندازه بر دو و کشیدن خط
رسم کمانی از راس برای قطع کردن اضلاع، رسم دو کمان داخلی و اتصال راس به محل تقاطع کمانها
رسم دایره کامل از راس و کشیدن قطری برای تقسیم دایره
استفاده از ابزار نقاله برای علامتگذاری دو نقطه روی اضلاع زاویه
برای رسم نیمساز با پرگار کافی است ابتدا با پرگار کمانی بکشید که هر دو ضلع زاویه را قطع کند، سپس از هر نقطه تقاطع (بدون تغییر اندازه پرگار) دو کمان داخلی رسم کنید تا محل تقاطع جدیدی ایجاد شود. خطی که راس زاویه را به این نقطه تقاطع وصل میکند، نیمساز خواهد بود. روشهایی مانند اندازهگیری زاویه با نقاله یا استفاده از نقاله صحیح نیستند چون ابزار مورد اشاره فقط پرگار است و رسم دایره کامل یا کشیدن قطر هم ارتباطی با تقسیم زاویه به دو بخش مساوی ندارد.
بسیار عالی
کلا اولش رو اشتباه نوشتید؛ نیمساز خط نیست بلکه نیم خط است چون یه سره آن بسته هست
سلام یزدان عزیز.
در واقع، نیمساز مکان هندسی نقاطی در صفحه است که فاصله آنها از دو ضلعِ سازنده زاویه برابر باشد. در حالت کلی، این مکان هندسی برای یک زاویه در صفحه یک خط است که گاهی بهصورت پارهخط در شکلها رسم میشود.
شاد و پیروز باشید.
عالی