شما در حال مطالعه نسخه آفلاین یکی از مطالب «مجله فرادرس» هستید. لطفاً توجه داشته باشید، ممکن است برخی از قابلیتهای تعاملی مطالب، مانند امکان پاسخ به پرسشهای چهار گزینهای و مشاهده جواب صحیح آنها، نمایش نتیجه آزمونها، پاسخ تشریحی سوالات، پخش فایلهای صوتی و تصویری و غیره، در این نسخه در دسترس نباشند. برای دسترسی به نسخه آنلاین مطلب، استفاده از کلیه امکانات آن و داشتن تجربه کاربری بهتر اینجا کلیک کنید.
ویژگی های تابع نمایی – به زبان ساده (+ دانلود فیلم آموزش رایگان)
در مطالب گذشته وبلاگ فرادرس در مورد توابع نمایی صحبت شد. از این رو در این مطلب قصد داریم تا قوانین حاکم بر این توابع را به طور خلاصه بیان کرده و مثالهایی از آن ارائه دهیم. البته به منظور درک بهتر، مطالعه مطالب توابع نمایی و عدد e و مشتق لگاریتم و تابع نمایی نیز خالی از لطف نخواهند بود.
حال تابع y=xn را در نظر بگیرید. این تابع در حقیقت به صورت زیر است.
xn=n timesx×x×⋯×x.
در رابطه فوق، x، پایه و n توان است. با توجه به تعریف فوق میتوان برخی ویژگیها را به منظور انجام اعمال ریاضی برای توابع نمایی بیان کرد. در ادامه جدولی ارائه شده که مهمترین این ویژگیها در آن ارائه شدهاند.
مثال
فرمول
قانون
2223=25=32
xaxb=xa+b
ضرب
2223=21=2
xbxa=xa−b
تقسیم
(23)2=26=64
(xa)b=xab
توانِ توانی
36=62=(2.3)2=22.32=4.9=36
(xy)a=xaya
پایه ضربی
21=2
x1=x
توان اول
20=1
x0=1
توان صفر
2−1=21
x−1=x1
توان ۱-
2−3=231=81
x−a=xa1
تغییر علامت توان
43/2=(4)3=23=8
xm/n=nxm=(nx)m
توان کسری
قوانین
در این جا قصد داریم تا تعدادی از مهمترین ویژگیهای برشمرده در بالا را اثبات کنیم.
اگر دو تابع با پایه برابر را در یکدیگر ضرب کنیم، در این صورت باید توان آنها را با هم جمع کرد.
xaxb=xa+b
در ادامه دو مثال در دو حالتِ عدد و تابع ارائه شدهاند.
3432=(3×3×3×3)×(3×3)=3×3×3×3×3×3=36
y2y3=(y×y)×(y×y×y)=y×y×y×y×y=y5
در ادامه اثبات این قانون نیز بیان شده است.
xaxb=a times x×⋯×x×b times x×⋯×x=a+b timesx×⋯×x=xa+b
تقسیم با پایه برابر
در مواردی که با تقسیم دو عبارت توانی مواجه هستیم، میتوان پایهها را نگه داشته و توانها را از یکدیگر کم کرد.
xbxa=xa−b
در ادامه مثالی از تقسیم دو تابع نمایی با پایه برابر ارائه شده است.
$$\large \begin {align*} \require {cancel} \frac { y ^ 5 } { y ^ 3 } & = \frac { y \times y \times y \times y \times y } { y \times y \times y } \\ & = \frac { ( y \times y) \times \cancel { ( y \times y \times y ) } } { \cancel { y \times y \times y } } \\ & = y \times y = y ^ 2 \end {align*} $$
«مجید عوضزاده»، فارغ التحصیل مقطع کارشناسی ارشد رشته مهندسی مکانیک از دانشگاه تهران است. فیزیک، ریاضیات و مهندسی مکانیک از جمله مباحث مورد علاقه او هستند که در رابطه با آنها تولید محتوا میکند.
شما در حال مطالعه نسخه آفلاین یکی از مطالب «مجله فرادرس» هستید. لطفاً توجه داشته باشید، ممکن است برخی از قابلیتهای تعاملی مطالب، مانند امکان پاسخ به پرسشهای چهار گزینهای و مشاهده جواب صحیح آنها، نمایش نتیجه آزمونها، پاسخ تشریحی سوالات، پخش فایلهای صوتی و تصویری و غیره، در این نسخه در دسترس نباشند. برای دسترسی به نسخه آنلاین مطلب، استفاده از کلیه امکانات آن و داشتن تجربه کاربری بهتر اینجا کلیک کنید.