عمومی، کاربردی، موفقیت ۱۸۰ بازدید

در دنیای امروز، اهمیت تمرکز چیست و وقتی تمرکز داریم به چه نتایجی دست پیدا می‌کنیم؟ آیا با تمرکز بالاتر می‌توان استرس کمتر را تجربه کرد؟ می‌توان خوشحال‌تر بود؟ اگر موضوع تا این حد مهم است، چرا مردم بیشتر از قبل تمرکز نمی‌کنند؟

متمرکز بودن بر چیزی برای مدتی مشخص از زمان به شما اجازه می‌دهد کیفیت کار خود را بالاتر ببرید، کارهای بیشتری را در زمان کمتری به پایان برسانید و راحت‌تر به ایده‌های خلاقانه دست پیدا کنید. در این بین، تمرکز کردن بر کارها به صورت یک‌به‌یک باعث می‌شود استرس کمتری در ذهن خود داشته باشید. هرچه استرس کمتری هم بکشید، زندگی خوشحال‌تری را تجربه خواهید کرد.

در ادامه این مقاله قصد داریم به شکلی مختصر از این بگوییم که تمرکز چیست و چه اهمیتی دارد. به مطالعه ادامه دهید.

معنی تمرکز چیست؟

متمرکز بودن یعنی شما اهدافی واضح و شفاف در ذهن دارید و کارتان نیز به دستیابی به همان اهداف اختصاص یافته است. وقتی در حال تصمیم‌گیری راجع به این هستید که در هر لحظه دست به چه کاری می‌زنید، تصمیم خود را در اصل بر این اساس می‌گیرید که با توجه به زمان و منابع در دسترس، چقدر قادر به پیشرفت به سمت آنچه در ذهن ترسیم کرده‌اید خواهید بود.

متمرکز بودن و حضور داشتن در لحظه کنونی بدین معناست که توجه خود را به صورت کامل تنها بر روی یک فعالیت که می‌خواهید به پایان برسد معطوف می‌کنید. هرچیز دیگری بی‌اهمیت به حساب می‌آید و بنابراین شما تمام حواس‌پرتی‌ها را کنار زده و تمام توجه خود را به صورت کامل و غیرپراکنده به کاری که در پیش است اختصاص می‌دهید.

نقطه مقابل تمرکز چیست؟

نقطه مقابل تمرکز، رسیدگی به گستره وسیعی از امور است. شما از یک کار به کاری دیگر می‌روید و در اصل وظایف زیادی را به اتمام نمی‌رسانید. انسان‌هایی که تمرکز کافی ندارند، در نهایت زمان خود را صرف تقریبا هر چیزی می‌کنند جز رسیدگی به مهم‌ترین کاری که در پیش دارند. معیارهای تصمیم‌گیری آن‌ها برای رسیدگی به امور مختلف معمولا موارد زیر است:

  • فوریت
  • اولویت‌ سایر افراد
  • انجام کارهای دیکته شده
  • رسیدگی به کارهای ساده‌تر
  • رسیدگی به کارهای به‌ظاهر پرمشغله

برای مثال چندوظیفگی (Multi-Tasking) را در نظر بگیرید. در این حالت مردم احساس می‌کنند که در حال انجام کاری فوق‌العاده هستند، اما در اصل با سرعت کمتر و استانداردهایی پایین‌تر کار می‌کنند. بارها و بارها اثبات شده که چندوظیفگی اساسا امکان‌پذیر نیست و برخلاف آنچه به نظر می‌رسد، واقعا جواب نمی‌دهد. بدین ترتیب متمرکز بودن و اتمام یک کار پیش از رفتن به سراغ کار بعدی، همواره بهینه‌ترین رویکرد ممکن برای رسیدگی به امور به حساب می‌آید.

علت دشواری تمرکز چیست؟

دشواری در توجه و تمرکز

حفظ تمرکز بر یک وظیفه، به دلیل گستره‌ وسیعی از دلایل برای مردم دشوار تلقی می‌شود. پیش از هر چیز ما اکنون در جهانی زندگی می‌کنیم که دائما ما را در معرض بمباران تلویزیون، رادیو، موبایل‌های هوشمند، شبکه‌های اجتماعی، اینترنت و همینطور جمعیت بسیار بزرگ‌تری که از همیشه به یکدیگر نزدیک‌تر شده‌اند قرار می‌دهد.

علاوه بر این، اقتصاد مدرن هم تقریبا به صورت تمام و کمال بر مصرف‌گرایی بنا شده است. دولت‌ها، شرکت‌ها و موسسات اعتباری نیاز دارند ما همواره در حال پول خرج کردن باشیم تا آن‌ها نیز از طریق مالیات، فروش محصولات و خدمات و همین‌طور وام‌ها به درآمدزایی مشغول شوند. این یعنی اکنون راه‌های بسیار بیشتر و مخرب‌تری برای بازاریابی و نمایش پیام‌های تبلیغاتی وجود دارد (برای مثال می‌توان به پیامک‌ها، ایمیل‌ها، تماس‌های تلفنی، بیلبوردها، علامت‌های نئونی و مواردی از این دست اشاره کرد). بدین ترتیب حتی یک پیاده‌روی آرام و نشستن در پارک در سکوت کامل هم امکان‌پذیر نیست و همواره تبلیغ چیزی جدید مقابل چشمان ما قرار می‌گیرد.

درحالی‌که هر روز افراد بیشتری می‌خواهند توجه ما را به دست آورند، بسیار مهم است که چگونگی بی‌توجهی به تمام این حواس‌پرتی‌ها را بیاموزیم و حقیقتا متمرکز باقی بمانیم.

البته که حذف کردن کامل این حواس‌پرتی‌ها کاری واقعا دشوار است. یک راه این است که به اتاق خود بروید، در را ببندید و موبایل هوشمند و اعلانات ایمیلی را خاموش کنید. اما حتی در این صورت هم نمی‌توان از دستیابی به تمرکز کامل و مقابله با دلایل گوناگون عدم تمرکز مطمئن بود.

مزایای متمرکز بودن چیست؟

متمرکز بودن بی‌نهایت مزیت مختلف را به خود به همراه می‌آورد، اما در ادامه به سراغ برخی از مهم‌ترین موارد می‌رویم.

۱. سریع‌تر خواهید بود

تمرکز چیست

وقتی روی کاری واحد تمرکز و از هرگونه حواس‌پرتی اجتناب می‌کنید، ذهن شما تنها به همان وظیفه توجه نشان خواهد داد. به این ترتیب، در قیاس با رسیدگی به دو یا چند وظیفه بیشتر به صورت همزمان، با سرعت بسیار بالاتری قادر به تمام کردن کار خواهید بود.

برای مثال بیایید فرض کنیم لازم است مطلبی برای یک مجله اینترنتی بنویسید، هزینه‌های هفته اخیر را محاسبه و برای یک سخنرانی آماده شوید. بهترین رویکرد این خواهد بود که تمام وظایف را به‌جز تنها یک وظیفه کنار بگذارید. برای این مثال، شما می‌خواهید تمام توجه‌تان را معطوف به نوشتن پست بلاگ موردنظر کنید. این تصمیم بدان معناست که باید تلویزیون، موبایل هوشمند و اعلانات شبکه‌های اجتماعی را خاموش کنید، در را ببندید و تمام توجه خود را به نوشتن بدهید.

آنچه معمولا همه ما به راحتی از یاد می‌بریم این است که ذهنی بسیار بسیار قدرتمندتر از یک کامپیوتر داریم. ذهن ما قدرت پردازشی بی‌نظیری دارد و سطحی عملا نامحدود از خلاقیت و هوشمندی را به نمایش می‌گذارد. وقتی روی تنها یک کار متمرکز می‌شوید، تمام آن توان پردازشی به همان کار اختصاص می‌یابد. امکان ندارد که با تقسیم کردن توجه ذهنی خود به دو کار یا بیشتر بتوانید وظایف را با سرعتی بالاتر به پایان برسانید.

۲. با کیفیت بیشتری کار می‌کنید

با اختصاص تمام توجه به یک کار و بدون هیچ‌گونه حواس‌پرتی، می‌توانید آن کار را با سرعت بسیار بالاتر و اشتباهات بسیار کمتر به پایان برسانید. خروجی کارتان نیز کیفیت بسیار بالاتری خواهد داشت. می‌خواهید بدانید یکی دیگر از مزایای تمرکز چیست؟ اینکه خلاقیت هم به شکلی گسترده وارد میدان می‌شود و ایده‌هایی جدید به دست خواهید آورد که اساسا کارتان را دگرگون می‌سازند.

اگر جزو اشخاصی باشید که به صورت مداوم به خلق چیزی می‌پردازید، این خبری معرکه است. از جمله این افراد می‌توان به هنرمندان، نویسندگان، تصویربرداران، طراحان، موسیقی‌دانان و همین‌طور هرکسی که محصول یا خدماتی می‌سازد، معلمان، محققان، پدر و مادرهای خانه‌دار، مدیران، نویسندگان و هرکسی که نیاز به ایده‌های جدید دارد اشاره کرد. در واقع تقریبا هرکسی می‌تواند از تمرکز بالاتر نفع ببرد.

وقتی به صورت مداوم در حال پرش از کاری به کار دیگر باشید، به شکلی آسان جایگاه خود را از یاد برده و دست به اشتباهاتی ساده می‌زنید. وقتی هم که در حال رسیدگی به کار اشتباه باشید، ایده‌هایی خوب به ذهن‌تان می‌رسند که به دست فراموشی سپرده می‌شوند.

۳. استرس کمتری می‌کشید

حواس‌پرتی‌های دنیای مدرن

برقراری ارتباط مداوم با دیگران و حواس‌پرتی‌هایی که سطح تمرکز شما را تحت تاثیر قرار می‌دهند، هم بر استرس درونی شما و هم بازدهی شما تاثیر می‌گذارد. وقتی متمرکز نیستید، کارهای بسیار کمتری را نسبت به زمانی که کاملا متمرکز هستید به انجام می‌رسانید. بدین ترتیب از وظایف خود عقب می‌افتید و استرس‌زده می‌شوید.

مطلب پیشنهادی:
مقابله با استرس — چطور استرس را از خود دور کنیم؟
زندگی امروزه پر از شرایط استرس‌زا است و یادگیری تکنیک‌های مقابله با استرس که بهترین آن کمک گرفتن از تنفس‌های عمیق است می‌تواند مفید باشد.

وقتی متمرکز نیستید، تعیین اینکه باید به سراغ کدام بروید و کدام کارها را کنار بگذارید دشوار می‌شود. برای مثال ممکن است به سراغ کارهایی بروید که:

  • باید توسط شخصی دیگر انجام شوند.
  • باید به تعویق بیفتند.
  • باید برون‌سپاری شوند.
  • باید به صورت خودکار انجام شوند.
  • یا بدتر از همه، اصلا نباید انجام شوند.

خیلی ساده ممکن است ناگهان کارهای زیادی برعهده گرفته باشید و تحت فشار فراوان قرار بگیرید. اگر چنین اتفاقی رخ دهد، زیاد طول نمی‌کشد تا استرس شدید را تجربه کنید.

۴. ذهن ناخودآگاه خود را به کار می‌گیرید

تمرکز کردن باعث می‌شود که ذهن ناخودآگاه شما کنترل امور را به دست بگیرد. به زمانی فکر کنید که دوچرخه‌سواری یا رانندگی را آموختید. در ابتدا همه‌چیز دشوار بود، اما وقتی روی کاری که انجام می‌دادید متمرکز شدید، بخش ناخودآگاه ذهن کنترل را به دست گرفت و یادگیری را آسان کرد. همین موضوع راجع به وظایف روزمره هم صدق می‌کند. زمانی که شروع به تمرکز روی تنها یک کار می‌کنید، ذهن ناخودآگاه شما وارد عمل شده و کار را به شکلی سریع‌تر و آسان‌تر پیش می‌برد.

درحالی‌که مشغول کار روی یک بخش از وظیفه پیشِ رو هستید، ذهن ناخودآگاه شما روی بخش دیگر کار می‌کند. برای مثال اگر مثل نگارنده این متن به نوشتن مشغول شوید، متوجه خواهید شد که وقتی سوژه‌ای واضح در ذهن دارید، می‌توانید بدون اندکی تعلل و با کمترین دردسر به نوشتن ادامه دهید.

درحالی که مشغول به نوشتن پاراگراف نخست هستید، ذهن ناخودآگاه شما افکارتان را به گونه‌ای سامان می‌دهد که پاراگراف‌های بعدی نیز شکل بگیرند. تنها با تمرکز است که می‌توان به چنین سطحی از سامان‌مندی و مدیریت امور دست یافت.

جمع‌بندی

تمرکز چیست

دنیای تکنولوژی به ما می‌گوید که می‌توان چندین کار را به صورت همزمان به انجام رساند و در نتیجه روزهای پربازده‌تری خواهید داشت. اما چنین بیانیه‌ای از اساس بی‌پایه است. تمرکز کردن بر تنها یک کار همواره رویکردی بهینه‌تر و موثرتر بوده و باید پیش از رسیدگی به هر وظیفه‌ای، وظیفه قبلی را به طور کامل به پایان رساند. اگر از ما بپرسید تمرکز چیست، به شما خواهیم گفت که کلید موفقیت است. موضوع راجع به این نیست که باید وظایف بیشتری را برعهده گرفت، موضوع درباره این است که باید مهم‌ترین کارها را با بالاترین استاندارد انجام داد. تنها با قدرت تمرکز است که این مهم امکان‌پذیر می‌شود.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

بر اساس رای ۱۰ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
شما قبلا رای داده‌اید!
اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.

شایان ضیایی دانش‌آموخته مترجمی زبان است. فعالیت‌های کاری او در حوزه تکنولوژی، ویدیوگیم و دانش بوده و در حال حاضر گستره متنوعی از مقالات مجله فرادرس را می‌نویسد.