روش محاسبه درصد در اکسل – از صفر تا صد

روش محاسبه درصد در اکسل

قبل از آنکه به نحوه محاسبه درصد با اکسل بپردازیم، لازم است که با درصد و نحوه محاسبه آن بیشتر آشنا شویم. پس از این کار، شکل محاسباتی یا درصدگیری در اکسل را معرفی خواهیم کرد. درصد گیری در بسیاری از مواقع، گویای واقعیت‌هایی است که به کمک آن قادر به مقایسه هستیم.

درصد و ماهیت آن

فیلم آموزش محاسبه درصد در اکسل در فرادرس

کلیک کنید

بنابراین مقایسه این دو عدد (۲ و ۷۸) بدون ذکر واحد اندازه‌گیری کار مشکلی است. درصد گیری روشی است که به واسطه آن، واحد اندازه‌گیری برای کمیت‌ها از بین رفته و یا برای آن‌ها از یک واحد مقایسه یکسان استفاده می‌شود.

برای مثال فرض کنید دو خانواده در مسیر سفر از تهران به شیراز قرار دارند. خانواده اول اعلام می‌کند که در ۱۲۰ کیلومتری آباده است. خانواده دوم نیز فاصله خود از شیراز را برابر با ۳ ساعت برآورد کرده است. از آنجایی که هر کدام از این خانواده‌ها از واحد اندازه‌گیری متفاوتی استفاده کرده‌اند، نمی‌توانیم مسافت طی شده یا میزان باقی‌مانده سفر را به درستی برآورد کنیم.

پیشنهاد می‌کنیم برای آشنایی بیشتر روش محاسبه درصد تخفیف در اکسل، روش‌های محاسبه برای فروش گروهی و فرمول‌های مربوط به آن، فیلم آموزش فرادرس که در ادامه آورده شده است را مشاهده کنید.

حال فرض کنید که هر دو آن‌ها اعلام کنند که به ترتیب ۸۰ درصد و ۷۵ درصد راه را طی کرده‌اند. به این ترتیب با مقایسه این دو عدد، متوجه می‌شویم که خانواده اول، مسافت بیشتری را طی کرده و به شیراز نزدیک‌تر است. مفهوم ۸۰ درصد از مسیر به این معنی است که اگر طول مسیر تهران تا شیراز را به ۱۰۰ قسمت مساوی تقسیم کنیم، خانواده اول ۸۰ قسمت و خانواده دوم، ۷۵ قسمت از مسیر را طی کرده‌اند. این دو عدد بدون در نظر گرفتن واحد اندازه‌گیری طول یا زمان، قابل مقایسه بوده و میزان نزدیکی به شیراز را بیان می‌کنند.

نکته: توجه داشته باشید که هر دو این خانواده‌ها از یک مسیر به شیراز سفر کرده‌اند. اگر مسیرها متفاوت باشد، درصد گیری باز هم قابل مقایسه نیست.

برای مثال اگر ظرفی که کل گنجایش آن ۴ لیتر است را با ۲ لیتر آب پر کنیم، نصف آن فضا را مصرف کرده‌ایم، زیرا:

$$\large \dfrac{2}{4} = \dfrac{1}{2} = 0.5$$

معمولا برای نمایش یک عدد (اعشاری) آن را در ۱۰۰ ضرب کرده و به صورت درصدی می‌خوانیم. به این ترتیب داریم:

$$\large 0.5 \times 100 = 50\%$$

درصد بودن عدد را با نماد (٪) مشخص می‌کنیم. در فارسی علامت درصد در سمت چپ عدد قرار گرفته (مثلا ۱۵٪) ولی در لاتین، در سمت راست (مثلا %15) دیده می‌شود.

به یک مثال یا مسئله در این زمینه دقت کنید. توجه داشته باشید که اندازه کل در محاسبه درصد نقش مهمی دارد.

مثال: اگر مقدار ۳۰ میلیون تومان از بودجه سالانه که برابر با ۴۰ میلیون تومان است، در یک شرکت، برای سه ماهه اول سال هزینه شده باشد، چند درصد از بودجه صرف شده است. چه درصدی از بودجه باقی مانده است؟

طبق مسئله، مشخص است که کل برابر با ۴۰ میلیون تومان است. از طرفی ۳۰ میلیون تومان هم هزینه شده. هر دو عدد یک واحد دارند و با تقسیم آن‌ها بر یکدیگر، واحد اندازه‌گیری از بین می‌رود. پس داریم:

$$\large \dfrac{30}{40} =\dfrac{3}{4} = 0.75 \xrightarrow {0.75 \times 100 } 75\%$$

بنابراین ۷۵ درصد از بودجه، در سه ماه سال مصرف شده است و ۲۵ درصد (۰٫۷۵ - ۱ = ۰٫۲۵) نیز از بودجه برای باقی سال، مانده است.

اگر این درصد برای شرکت دیگری برابر با ۳۰ درصد باشد، نشانگر آن است که شرکت دوم، بهتر بودجه را مدیریت کرده. توجه داشته باشید که می‌توان ۷۵٪ و ۳۰٪ را بدون توجه به میزان بودجه کل، با یکدیگر مقایسه و وضعیت مالی شرکت را مشخص کرد. در ادامه روش محاسبه درصد در اکسل را با دو شیوه مختلف مورد بررسی قرار می‌دهیم.

تا به اینجای مطلب با ابزارها و تکنیک‌های کلی محاسبه درصد در اکسل آشنا شده‌ایم. در صورت تمایل به استفاده از آموزش‌های بصری، پیشنهاد می‌کنیم فیلم آموزشی و رایگان زیر را مشاهده کنید.

روش محاسبه درصد در اکسل با فرمول نویسی

برای اینکه روش محاسبه درصد در اکسل را به وسیله فرمول، مشخص کنیم، به یک مثال می‌پردازیم. در قسمت بعدی نیز نحوه نمایش مقادیر درصدی را در اکسل می‌آموزیم.

مثال: فرض کنید دو شرکت، بخش‌های مختلفی دارند و هر بخش، قسمتی از هزینه‌های شرکت را به خود اختصاص داده است. می‌خواهیم بخش‌های فعال این دو شرکت را از لحاظ سهم از هزینه‌ها مقایسه کنیم. به جدول زیر توجه کنید.

واضح است که بودجه کل شرکت‌ها متفاوت است و اینکه یک بخش از شرکت ۲ بودجه بیشتری از شرکت ۱ مصرف کرده، نشانگر عدم کارایی آن نیست. باید مشخص شود که این هزینه به ازاء چه میزان گردش مالی (کل هزینه) حاصل شده است.

می‌خواهیم برای هر کدام از بخش‌های این شرکت‌ها درصد صرف بودجه را در اکسل محاسبه کنیم. واضح است که باید هزینه هر یک از بخش‌ها را به جمع کل هزینه‌ها تقسیم کنیم. به کاربرگی که در تصویر ۱ دیده می‌شود، توجه کنید.

برای محاسبه درصد هزینه صرف شده برای بخش خدمات و ستاد شرکت ۱ از فرمول زیر استفاده خواهیم کرد. فرض کنید که این فرمول باید در سلول D2 ثبت شود.

$$\large D2: = B2 / B5$$

بنابراین فرمولی که در سلول D2 خواهیم نوشت به صورت زیر خواهد بود. برای سلول‌های بعدی نیز کافی است این فرمول را در سطرهای بعدی کپی کنید.