هرس محتوا یا Content Pruning چیست؟ – به زبان ساده
هرس محتوا یا Content Pruning به فرایند حذف محتواهای قدیمی، کمارزش یا صفحاتی که عملکرد مناسبی در سایت ندارند گفته میشود. با حذف یا بهروزرسانی محتواهای ضعیف و قدیمی، وبسایت ساختار منظمتری پیدا میکند و شانس بهتری برای کسب رتبههای بالاتر در نتایج جستجو خواهد داشت. در این مطلب از مجله فرادرس یاد میگیریم که هرس محتوا چیست و Content Pruning چگونه به بهبود سئوی وبسایت کمک میکند. پس از آشنایی با تعریف هرس محتوا، مراحل انجام آن را به طور کامل توضیح میدهیم.
- با مفهوم هرس محتوا و اهمیت آن در سئو آشنا میشوید.
- درک میکنید هرس محتوا شامل انجام چه اقداماتی است.
- هرس محتوایی را به صورت مرحله به مرحله یاد میگیرید.
- با اهمیت هرس محتوا در سئوی وبسایت و خزش بهتر صفحات آشنا میشوید.


هرس محتوا یا Content Pruning چیست؟
«هرس محتوا» (Content Pruning) به فرایند شناسایی و رسیدگی به محتواهای قدیمی، کمکیفیت یا کمبازده یک وبسایت گفته میشود. هدف از این کار، بهبود عملکرد سئو (SEO) و کمک به دیده شدن ارزشمندترین محتواها توسط مخاطبان هدف است.
هرس محتوا همیشه به معنای حذف صفحات نیست. بسیاری از صفحاتی که بازدید کمی دارند، همچنان میتوانند از نظر سئو، نرخ تبدیل یا میزان تعامل کاربران ارزشمند باشند و با کمی بازنگری دوباره به نتایج خوبی برسند.
از سوی دیگر، محتوا و داراییهای یک وبسایت به مرور زمان دچار افت کیفیت یا کارایی میشوند. برای مثال، بر اساس بررسیهای انجام شده روی عملکرد صفحات وب در طی یک دوره ۹ ساله، بیش از ۶۵ درصد بکلینکها از بین رفته یا کارایی خود را از دست دادهاند و حدود ۷ درصد دیگر نیز به دلایل مختلف با مشکل مواجه شدهاند. این موضوع نشان میدهد که نگهداری و بازبینی منظم محتوا، بخش مهمی از یک استراتژی موفق سئو است.
هرس محتوا شامل چیست؟
هرس محتوا پس از بررسی عملکرد و کیفیت صفحات، با سه روش اصلی انجام میشود:
- «بهروزرسانی» (Refreshing): به معنای بهبود کیفیت، دقت و مرتبط بودن یک محتوا از طریق اصلاح اطلاعات قدیمی، تکمیل بخشهای ناقص، رفع مشکلات فنی و هماهنگ کردن آن با هدف جستوجوی کاربران است.
- «ادغام» (Consolidating): چند محتوای مشابه یا تکراری در یک صفحه کاملتر ترکیب میشوند و URL-های ضعیفتر با استفاده از ریدایرکت ۳۰۱ به صفحه اصلی هدایت میشوند.
- «حذف» (Removing): حذف صفحاتی که دیگر برای کاربران ارزشی ایجاد نمیکنند و امکان بهروزرسانی یا ادغام آنها با محتوای دیگری نیز وجود ندارد. حذف باید آخرین گزینه در فرایند هرس محتوا باشد.
- «افزودن تگ نوایندکس» (Noindexing): این روش شامل خارج کردن صفحه از نتایج موتورهای جستجو بدون حذف آن از وبسایت است. این روش برای صفحاتی مناسب است که همچنان برای کاربران یا فرایندهای سایت کاربرد دارند، اما نباید در نتایج جستجو رتبه بگیرند.

با شناسایی و بهبود یا حذف صفحات ضعیف، فرصت بیشتری برای دیده شدن محتواهای ارزشمند فراهم میشود و در عین حال، تجربه کاربری بهتری برای کاربران وبسایت رقم میخورد. اما از کجا بفهمیم که زمان هرس محتوای وبسایت فرا رسیده است؟
معمولا اگر با یکی یا چند مورد از نشانههای زیر مواجه هستید، یعنی به هرس محتوای وبسایت خود نیاز دارید:
- کاهش ترافیک وبسایت یا افت «دفعات نمایش صفحات» (Impressions)
- افت رتبه یا کاهش دیده شدن در نتایج موتورهای جستجو
- «نرخ پرش» (Bounce Rate) بالا همراه با تعامل پایین کاربران
- وجود حجم زیادی از محتوای تکراری یا دارای همپوشانی در وبسایت
- وجود لینکهای داخلی و خارجی «مشکلدار یا خراب» (Broken Links)
- قدیمی یا منسوخ شدن اطلاعات و محتوای صفحات
در ادامه این مطلب، با نحوه هرس محتوای وبسایت و آنالیز محتوایی بیشتر آشنا میشویم و اصول و اهمیت اجرای مراحل آن را یاد میگیریم. پیش از شروع، پیشنهاد میکنیم با مشاهده فیلم آموزش سئو یا بهینه سازی سایت با تکنیک های کاربردی SEO و گواهینامه از فرادرس، با اصول آنالیز سایت آشنا شوید.
فرآیند هرس محتوای وب سایت
هرس محتوا فرایندی است که برای اجرای صحیح آن باید اطلاعات صفحات وبسایت را از منابع و ابزارهای مختلف جمعآوری و تحلیل کنید. در این فرایند، محتوای سایت بررسی میشود تا مشخص شود کدام صفحات باید نگهداری، بهروزرسانی، ادغام، از نتایج جستجو خارج یا بهطور کامل حذف شوند. بنابراین حذف محتوا باید آخرین گزینه باشد زیرا پاک کردن نادرست یک صفحه ممکن است باعث از دست رفتن رتبه، ترافیک و بکلینکهای آن شود.
در فهرست زیر، مراحل هرس محتوای وبسایت را آوردهایم:
- تعیین هدف و محدوده هرس محتوا
- تهیه فهرست کامل URLهای سایت
- ایجاد فایل اکسل یا گوگل شیت برای ثبت اطلاعات
- تعیین بازه زمانی مناسب برای ارزیابی صفحات
- بررسی عملکرد صفحات در گوگل سرچ کنسول
- بررسی رفتار کاربران در گوگل آنالیتیکس
- بررسی وضعیت فنی و ایندکس صفحات
- بررسی لینکهای داخلی و بکلینکها
- شناسایی صفحات دارای عملکرد ضعیف
- برچسبگذاری علت عملکرد ضعیف هر صفحه
- تعیین اقدام مناسب برای هر URL
- اجرای تغییرات بهصورت مرحلهای
- کنترل ریدایرکتها، لینکها و وضعیت ایندکس
- اندازهگیری نتایج و تکرار دورهای هرس محتوا
در ادامه، در مورد اقدامات لازم در هر مرحله توضیح میدهیم. پیش از آن، پیشنهاد میکنیم با مشاهده فیلم آموزش سئو یا بهینه سازی سایت با توضیح تکنیک های کاربردی SEO و گواهینامه از فرادرس، با تمام اصول سئو آشنایی پیدا کنید.
تعیین هدف و محدوده هرس محتوا
پیش از جمعآوری اطلاعات باید مشخص کنید چرا میخواهید محتوای سایت را هرس کنید. اهداف هرس محتوا میتوانند شامل موارد زیر باشند:
- شناسایی و اصلاح مطالب قدیمی
- کاهش صفحات تکراری و مشابه
- رفع همپوشانی میان صفحات
- بهبود کیفیت کلی محتوای سایت
- سادهتر کردن ساختار و مسیر دسترسی کاربران
- تمرکز بیشتر روی صفحات مهم و ارزشمند
اگر وبسایت کوچکی دارید، میتوانید همه صفحات را بررسی کنید؛ اما در سایتهای بزرگ بهتر است کار را بهصورت مرحلهای پیش ببرید. برای مثال، ابتدا فقط مقالات یک دسته، مطالب منتشرشده پیش از یک تاریخ مشخص یا صفحات مربوط به یک موضوع را بررسی کنید.
همچنین، دقت کنید که صفحات اصلی سایت، صفحات قانونی، تماس با ما، درباره ما، صفحات درآمدزا و مطالب تازهمنتشرشده را از ابتدا جدا کنید. کم بودن ورودی طبیعی (ارگانیک) این صفحات لزوما به معنای ضعیف بودن آنها نیست. مطالب تازه نیز ممکن است هنوز زمان کافی برای نمایهگذاری (Indexing)، کسب رتبه یا دریافت لینک نداشته باشند.
تهیه فهرست کامل از URL-های سایت
برای شروع، باید یک فهرست جامع از URL-های وبسایت داشته باشید. این فهرست را میتوانید از منابع زیر تهیه کنید:
- فایل XML Sitemap
- خروجی نوشتهها و برگههای سیستم مدیریت محتوا
- گزارش Pages در گوگل سرچ کنسول
- گزارش Landing Page در گوگل آنالیتیکس
- فهرست محصولات، دورهها یا صفحات اختصاصی سایت
فایل سایتمپ معمولاً یکی از بهترین نقاط شروع است زیرا URL-هایی را نشان میدهد که مدیر سایت مهم میداند و قصد دارد موتورهای جستجو آنها را شناسایی کنند. البته بهتر است فقط به سرچ کنسول متکی نباشید. گزارشهای سرچ کنسول ممکن است همه URL-ها یا تمام ردیفهای اطلاعاتی سایت را نمایش ندهند.
برای همین بهتر است فایل نقشه سایت (سایتمپ) یا خروجی سیستم مدیریت محتوا را فهرست اصلی در نظر بگیرید و دادههای سرچ کنسول و آنالیتیکس را به آن اضافه کنید.
ایجاد فایل اکسل یا گوگل شیت برای ثبت اطلاعات
در گام بعدی، تمام URL-ها را در یک فایل گوگل شیت یا اکسل وارد و موارد تکراری را حذف کنید. برای اینکه بتوانید صفحات را بهدرستی مقایسه کنید، بهتر است ستونهای زیر را در فایل خود داشته باشید:
| ستون موردنیاز برای هرس محتوا | کاربرد |
| URL | نشانی کامل صفحه |
| عنوان صفحه | عنوان فعلی محتوا |
| نوع صفحه | مقاله، محصول، دستهبندی، لندینگ و ... |
| موضوع یا دسته | موضوع اصلی صفحه |
| تاریخ انتشار | زمان انتشار اولیه |
| آخرین بهروزرسانی | زمان آخرین اصلاح اساسی |
| کلیک | تعداد کلیک از نتایج گوگل |
| ایمپرشن | تعداد نمایش در نتایج جستجو |
| رتبه متوسط | میانگین جایگاه صفحه |
| لینک داخلی | وضعیت لینکهای داخلی ورودی |
| مشکل صفحه | علت احتمالی عملکرد ضعیف |
| اقدام پیشنهادی | نگهداری، بهروزرسانی، ادغام و ... |
| URL مقصد | مقصد ریدایرکت در صورت ادغام |
| وضعیت اجرا | بررسی نشده، در حال اجرا یا تکمیل شده |
لازم نیست تمام ستونها را از همان ابتدا تکمیل کنید. ابتدا URLها را وارد کنید و سپس دادهها را بهتدریج به فایل بیفزایید.
تعیین بازه زمانی مناسب برای ارزیابی صفحات
همه صفحات باید در یک بازه زمانی یکسان بررسی شوند. در بیشتر سایتها، تحلیل دادههای ۶ تا ۱۲ ماه گذشته تصویر مناسبتری از عملکرد محتوا ارائه میدهد. برای موضوعات فصلی، عملکرد صفحه را با دوره مشابه سال قبل مقایسه کنید. برای مثال، کاهش ترافیک مطلبی درباره ثبتنام دانشگاه در ماهی که تقاضای جستجوی آن پایین است، لزوماً نشانه افت کیفیت محتوا نیست.
در مقابل، اگر کلیک، ایمپرشن و رتبه صفحه در مقایسه با دوره مشابه قبلی بهطور پیوسته کاهش یافته باشد، احتمال دارد محتوا قدیمی شده یا دیگر با هدف جستجوی کاربران هماهنگ نباشد. همچنین، مطالب تازه منتشر شده را نیز زود قضاوت نکنید. بهتر است این صفحات تا زمانی که داده کافی به دست نیاوردهاند، از فهرست نامزدهای حذف کنار گذاشته شوند.
برای نصب اپلیکیشن رایگان مجله فرادرس، کلیک کنید.
بررسی عملکرد صفحات در گوگل سرچ کنسول
در گوگل سرچ کنسول وارد بخش Performance > Search Results شوید و تب Pages را انتخاب کنید. در این گزارش میتوانید کلیک، ایمپرشن، نرخ کلیک و رتبه متوسط هر صفحه را مشاهده و بازههای زمانی مختلف را با یکدیگر مقایسه کنید.
برای هر صفحه فقط تعداد کلیکها را بررسی نکنید و به الگوی تغییرات نیز توجه داشته باشید:
- آیا کلیک و ایمپرشن صفحه بهتدریج کاهش یافته است؟
- آیا صفحه ایمپرشن زیادی دارد اما نرخ کلیک آن پایین است؟
- آیا صفحه در رتبههای نزدیک صفحه اول قرار گرفته است؟
- آیا صفحه برای عبارتهای مرتبط نمایش داده میشود؟
- آیا چند URL برای عبارتهای مشابه رتبه میگیرند؟
- آیا صفحه در یک بازه طولانی هیچ کلیکی دریافت نکرده است؟
صفحاتی که در رتبههای حدود ۸ تا ۲۰ قرار دارند یا ایمپرشن قابلتوجهی دریافت میکنند، معمولاً نامزدهای مناسبی برای بهروزرسانی هستند و نباید صرفاً به دلیل کم بودن کلیک حذف شوند.
ایمپرشن زیاد و CTR پایین نیز ممکن است بیشتر از ضعف محتوا، نشاندهنده نامناسب بودن عنوان، توضیحات متا یا زاویه انتخابشده برای صفحه باشد. پیش از این در مطلبی جداگانه از مجله فرادرس، نحوه استفاده از گزارشهای مختلف سرچ کنسول گوگل را شرح دادهایم که پیشنهاد میکنیم به عنوان منبع تکمیلی آن را مطالعه کنید:
بررسی عبارتهای ورودی هر صفحه
برای بررسی هدف جستجو، URL موردنظر را در گزارش Performance فیلتر و سپس تب Queries را باز کنید. در این بخش میتوانید ببینید صفحه برای چه عبارتهایی نمایش داده میشود.
اگر عبارتهای ورودی با موضوع و محتوای صفحه هماهنگ نیستند، احتمالاً با مشکل ناهماهنگی هدف جستجو روبهرو هستید. برای بررسی همپوشانی صفحات نیز میتوانید یک عبارت را فیلتر و تب Pages را باز کنید. نمایش چند URL برای یک عبارت ممکن است نشانه رقابت داخلی یا کنیبالیزیشن باشد، البته این موضوع باید با بررسی دستی هدف و محتوای صفحات تأیید شود.
بررسی رفتار کاربران در گوگل آنالیتیکس
در GA4 وارد بخش Reports > Engagement > Landing Page شوید. این گزارش نشان میدهد کاربران ورود خود به سایت را از کدام صفحات آغاز کردهاند و در هر صفحه چه میزان تعامل داشتهاند.
در صورت امکان، گزارش را روی کاربران یا نشستهای حاصل از Organic Search فیلتر کنید و معیارهای زیر را برای هر صفحه بررسی کنید:
- تعداد کاربران و نشستهای ارگانیک
- میانگین زمان تعامل
- نرخ تعامل
- تعداد رویدادهای کلیدی
- خرید، ثبتنام یا تبدیل
- تغییر عملکرد نسبت به دوره قبل
- بررسی وضعیت فنی و ایندکس صفحات
نرخ تعامل پایین یا خروج سریع کاربر بهتنهایی دلیل مناسبی برای حذف صفحه نیست. ممکن است کاربر پاسخ کوتاه و مشخص خود را دریافت کرده باشد و دیگر نیازی به ادامه حضور در سایت نداشته باشد.
ارزش صفحه باید بر اساس هدف آن سنجیده شود. برای مثال، یک صفحه محصول کمترافیک ممکن است فروش قابلتوجهی ایجاد کند یا یک راهنمای پشتیبانی مانع تماسهای مکرر کاربران شود.
بررسی لینکهای داخلی و بکلینکها
صفحاتی که لینک داخلی دریافت نمیکنند، ممکن است از ساختار سایت جدا افتاده باشند. چنین صفحاتی معمولاً برای کاربران و موتورهای جستجو سختتر پیدا میشوند. در سئوی وبسایت، به این این صفحات، «محتوای یتیم» (Orphaned Content) گفته میشود که پیشنهاد میکنیم برای آنها یکی از اقدامات بهبود، حذف یا پنهان کردن از نتایج جستجو انتخاب شود.
برای انجام این مرحله، برای هریک از صفحات وبسایت، موارد زیر را بررسی کنید:
- آیا از صفحات مرتبط لینک داخلی دریافت میکند؟
- آیا در دستهبندی و ساختار سایت قابل دسترسی است؟
- آیا خودش به صفحات مهم دیگر لینک میدهد؟
- آیا لینکهای داخلی یا خارجی خراب دارد؟
- آیا از وبسایتهای دیگر بکلینک دریافت کرده است؟
برای مشاهده نمونهای از لینکهای داخلی و خارجی میتوانید از گزارش Links در سرچ کنسول استفاده کنید. توجه داشته باشید که این گزارش فهرست کاملی از تمام لینکها ارائه نمیدهد، اما برای شناسایی صفحات دارای بکلینک یا صفحات مهم از نظر لینکسازی مفید است.
وجود بکلینک یکی از دلایلی است که باید پیش از حذف صفحه با دقت بیشتری بررسی شود. ممکن است بتوانید صفحه را بهروزرسانی یا با محتوای کاملتری ادغام کنید و ارزش لینکهای آن را حفظ کنید.
بررسی وضعیت فنی و نمایه گذاری صفحات
پیش از آنکه عملکرد ضعیف یک صفحه را به کیفیت محتوا نسبت دهید، مطمئن شوید که مشکل فنی ندارد.
در گزارش Page Indexing سرچ کنسول میتوانید ببینید گوگل چه صفحاتی را پیدا و نمایهگذاری کرده و چه مشکلاتی مانع نمایهگذاری صفحات شدهاند. برای بررسی دقیق یک URL نیز میتوانید از ابزار URL Inspection سرچ کنسول نیز استفاده کنید.
برای بررسی دقیق وضعیت فنی هر صفحه، اقدامات زیر را انجام دهید:
- صفحه با کد وضعیت صحیح بارگذاری شود.
- صفحه بهاشتباه روی Noindex قرار نگرفته باشد.
- فایل Robots.txt مانع خزش آن نشده باشد.
- تگ کنونیکال به URL اشتباهی اشاره نکند.
- صفحه در سایتمپ مناسب قرار داشته باشد.
- محتوای اصلی صفحه برای گوگل قابل مشاهده باشد.
ممکن است محتوای ارزشمندی فقط به دلیل Noindex اشتباه، تگ کنونیکال نادرست یا مشکل خزش، هیچ کلیک و ایمپرشنی دریافت نکند. در چنین شرایطی حذف یا بازنویسی محتوا مشکل را برطرف نمیکند و ابتدا باید ایراد فنی حل شود.

شناسایی صفحات دارای عملکرد ضعیف
پس از جمعآوری دادهها، صفحاتی را که یک یا چند نشانه زیر دارند بهعنوان نامزد هرس محتوا علامتگذاری کنید:
- کاهش مستمر کلیک، ایمپرشن یا رتبه
- نداشتن ترافیک یا تبدیل در بازهای طولانی
- اطلاعات قدیمی یا نادرست
- محتوای ناقص و کمارزش
- همپوشانی زیاد با صفحهای دیگر
- ناهماهنگی با هدف جستجو
البته، وجود یکی از این نشانهها به معنای لزوم حذف صفحه نیست. برای مثال، یک مقاله کمترافیک ممکن است بکلینک ارزشمند داشته باشد، یک صفحه قدیمی ممکن است با چند اصلاح دوباره رتبه بگیرد و یک صفحه بدون ورودی ارگانیک ممکن است برای کاربران فعلی سایت ضروری باشد.
هرس محتوا نباید به حذف گسترده تمام صفحات کمترافیک تبدیل شود. منابع مختلف نیز تأکید میکنند که صفحات قدیمی ممکن است همچنان از طریق کلمات کلیدی، بکلینکها یا کاربرد تجاری خود ارزش داشته باشند. برای درک نکات بیشتر در مورد محتوای ضعیف و روشهای شناخت آن، پیشنهاد میکنیم فیلم آموزش رایگان محتوای ضعیف چیست همراه با راهکارهای شناسایی و بهبود سئو صفحات کمارزش از فرادرس را تماشا کنید. لینک این فیلم آموزشی را برای دسترسی بهتر شما در زیر آوردهایم:
برچسبگذاری علت عملکرد ضعیف هر صفحه
در فایل خود ستونی با عنوان «مشکل صفحه» ایجاد کنید. سپس برای هر URL ضعیف، یک یا چند برچسب قرار دهید. ستون صفحات دارای عملکرد مناسب میتواند خالی باقی بماند. برچسبهای پیشنهادی عبارتاند از:
- مشکل فنی: صفحه به دلیل مشکلاتی مانند Noindex اشتباه، کانونیکال نادرست، خطای سرور، مسدود بودن خزش، لینک خراب یا مشکل نمایش محتوا عملکرد مناسبی ندارد.
- محتوای قدیمی: آمار، اطلاعات، تصاویر، مثالها، لینکها یا توصیههای موجود در صفحه دیگر دقیق و بهروز نیستند.
- محتوای ضعیف یا ناقص: صفحه موضوع را بهاندازه کافی توضیح نمیدهد، پاسخ کاملی به سؤال کاربر نمیدهد یا ارزش متفاوتی نسبت به سایر صفحات ایجاد نمیکند. کوتاه بودن محتوا بهتنهایی برای استفاده از این برچسب کافی نیست.
- ناهماهنگی با هدف جستجو: ساختار و محتوای صفحه با آنچه کاربران هنگام جستجوی عبارت هدف انتظار دارند هماهنگ نیست. برای مثال، کاربر به دنبال آموزش مرحلهبهمرحله است اما صفحه فقط یک تعریف کوتاه ارائه میدهد.
- محتوای تکراری یا مشابه: صفحه با یک یا چند URL دیگر محتوای کاملاً مشابه دارد یا همان هدف جستجو را با تفاوتی اندک پوشش میدهد.
- ضعف لینکسازی: صفحه لینک داخلی کافی ندارد، محتوای یتیم است (از هیچ صفحهای لینک داخلی به آن داده نشده است.) یا با وجود کیفیت مناسب، اعتبار و بکلینک کافی دریافت نکرده است.
ممکن است یک صفحه همزمان چند برچسب داشته باشد. برای مثال، مقالهای میتواند هم قدیمی باشد، هم محتوای ناقصی داشته باشد و هم با صفحه دیگری همپوشانی پیدا کند. ثبت این مشکلات، انتخاب اقدام بعدی را بسیار آسانتر میکند.

تعیین اقدام مناسب برای هر URL
پس از مشخص شدن مشکلات، ستونی با عنوان «اقدام پیشنهادی» ایجاد کنید. برای هر صفحه یکی از تصمیمهای زیر را ثبت کنید:
| وضعیت صفحه | اقدام پیشنهادی |
| عملکرد و ارزش مناسب | نگهداری |
| موضوع ارزشمند اما محتوا ضعیف | بهروزرسانی |
| چند صفحه با هدف مشابه | ادغام و ریدایرکت |
| لازم برای کاربران اما نامناسب برای جستجو | Noindex |
| فاقد ارزش و جایگزین مرتبط | حذف |
| مشکل صرفاً فنی | رفع مشکل فنی |
اغلب سه اقدام اصلی بهروزرسانی، ادغام و حذف را برای صفحات ضعیف پیشنهاد میکند. در بعضی موارد نیز پنهان کردن صفحه از موتورهای جستجو را برای بعضی صفحات لازم اما نامناسب برای نتایج جستجو اقدام مناسبی به نظر میرسد.
در ادامه، در مورد اقدامات مهم در هرس محتوا توضیح میدهیم.
محتوای قابلبهبود را بهروزرسانی کنید
بهروزرسانی زمانی مناسب است که موضوع صفحه همچنان برای کاربران ارزشمند باشد، اما خود محتوا از نظر کیفیت، دقت یا ارتباط با نیاز کاربر مشکل داشته باشد.
صفحاتی با برچسبهای زیر معمولاً گزینههای خوبی برای بهروزرسانی هستند:
- محتوای قدیمی
- محتوای ضعیف یا ناقص
- ناهماهنگی با هدف جستجو
- مشکل فنی
- ضعف لینکسازی
برای بهروزرسانی صفحه میتوانید اطلاعات و آمار قدیمی را اصلاح کنید، بخشهای ناقص را گسترش دهید، ساختار محتوا را با هدف جستجو هماهنگ کنید و مثالها یا تصاویر جدید بیفزایید.
همچنین بهتر است عنوان، توضیحات متا، تیترها، لینکهای داخلی و منابع صفحه را بررسی کنید. اگر موضوع صفحه بیش از حد گسترده، نامرتبط یا رقابتی است، ممکن است لازم باشد کلمه کلیدی دقیقتر و متناسبتری برای آن انتخاب شود.
اگر صفحه بکلینک یا سابقه رتبهگیری دارد، حفظ URL و بهروزرسانی محتوا معمولاً اجازه میدهد ارزش قبلی آن را نگه دارید.

صفحات تکراری یا مشابه را ادغام کنید
اگر چند صفحه درباره موضوع و هدف جستجوی یکسانی دارید، ممکن است این صفحات با یکدیگر رقابت کنند و اعتبار، لینکها و سیگنالهای رفتاری میان آنها تقسیم شود. در این حالت، باید جلوی کنیبالیزیشن کلمات کلیدی را بگیریم.
در این شرایط مراحل زیر را انجام دهید:
- بهترین URL را بهعنوان صفحه اصلی انتخاب کنید.
- اطلاعات مفید صفحات ضعیفتر را استخراج کنید.
- محتوای صفحه اصلی را کامل و بهروز کنید.
- صفحات دیگر را با ریدایرکت ۳۰۱ به آن هدایت کنید.
- لینکهای داخلی قدیمی را به URL اصلی تغییر دهید.
- URL-های حذفشده را از سایتمپ خارج کنید.
برای انتخاب صفحه اصلی، کیفیت محتوا، میزان ترافیک، رتبه، بکلینک، سابقه URL و هماهنگی آن با هدف جستجو را در نظر بگیرید.

ریدایرکت دائمی ۳۰۱ به گوگل و کاربران نشان میدهد که محتوا به آدرس جدیدی منتقل شده است. گوگل نیز استفاده از ریدایرکت دائمی سمت سرور را برای انتقال همیشگی URL توصیه میکند.
مقصد ریدایرکت باید از نظر موضوعی نزدیکترین جایگزین صفحه قبلی باشد. تمام صفحات حذفشده را به صفحه اصلی سایت یا یک دستهبندی نامرتبط هدایت نکنید. برای آشنایی کاملتر با ریدایرکت، میتوانید فیلم آموزش رایگان ریدایرکت ۳۰۱ و ۳۰۲ در سئو چیست با مثالهای کاربردی از فرادرس را تماشا کنید.
صفحات لازم اما نامناسب برای جستجو را Noindex کنید
گاهی صفحه برای کاربران، تبلیغات یا فرایندهای داخلی سایت ضروری است، اما نباید در نتایج جستجو ظاهر شود. نمونههای احتمالی عبارتاند از:
- لندینگ اختصاصی یک کمپین
- صفحات مخصوص گروه مشخصی از کاربران
- صفحه فروش تکرارشونده سالانه
- صفحهای مشابه یک محتوای عمومیتر
- صفحه تشکر یا تکمیل ثبتنام
در چنین شرایطی میتوانید صفحه را نگه دارید اما آن را روی Noindex قرار دهید. این تنظیم در وردپرس معمولاً از طریق افزونههای سئو قابل انجام است.

برای اینکه گوگل دستور Noindex را مشاهده کند، صفحه باید قابل خزش باشد. اگر همان URL را در Robots.txt مسدود کنید، ممکن است گوگل نتواند تگ Noindex را ببیند. پس از اعمال تنظیم نیز میتوانید وضعیت URL را با URL Inspection بررسی کنید.
محتوای فاقد ارزش را حذف کنید
حذف باید آخرین انتخاب در فرایند هرس محتوا باشد. این اقدام زمانی مناسب است که صفحه شرایط زیر را داشته باشد:
- موضوع آن دیگر برای مخاطب کاربردی نباشد.
- اطلاعات آن قابل اصلاح نباشد.
- ترافیک و تبدیل ارزشمندی نداشته باشد.
- بکلینک مهمی دریافت نکرده باشد.
- امکان ادغام آن با صفحه دیگری وجود نداشته باشد.
- هیچ ارزش تجاری، آموزشی یا ساختاری ایجاد نکند.
پیش از حذف، آخرین بار بررسی کنید که آیا بخش قابلاستفادهای از محتوا وجود دارد که بتوان آن را به صفحه دیگری منتقل کرد.
اگر صفحه جایگزین مرتبطی دارد، URL قدیمی را با ریدایرکت ۳۰۱ به آن هدایت کنید. اگر هیچ جایگزین مشابهی وجود ندارد، سرور باید برای URL حذفشده کد وضعیت ۴۰۴ یا ۴۱۰ برگرداند. گوگل نیز برای صفحات حذفشده بدون جایگزین، همین کدها را توصیه میکند. پس از حذف صفحه، تمام لینکهای داخلی متصل به آن را اصلاح کنید تا کاربران و خزندهها با لینک خراب مواجه نشوند.

اجرای تغییرات بهصورت مرحلهای
تمام صفحات نامزد هرس را بهطور همزمان تغییر ندهید. ابتدا یک دسته کوچک از محتواها را انتخاب و تغییرات را روی همان مجموعه اجرا کنید.
برای مثال میتوانید در مرحله اول اقدامات زیر را انجام دهید:
- ۱۰ صفحه را بهروزرسانی کنید.
- ۵ جفت صفحه مشابه را ادغام کنید.
- چند صفحه فاقد ارزش را حذف کنید.
- مشکلات فنی یک دسته را برطرف کنید.
سپس نتایج این تغییرات را بررسی کنید. اجرای مرحلهای کمک میکند در صورت کاهش ترافیک یا بروز مشکل، علت آن را راحتتر پیدا کنید و در پروژههای بزرگ نیز کنترل بیشتری روی فرایند داشته باشید. همچنین، بهتر است تغییرات هرس محتوا بهصورت تدریجی اجرا و نتیجه آنها پیش از ادامه کار اندازهگیری شود.
کنترل اجرای صحیح تغییرات
پس از اجرای هر مرحله، URL-های تغییرکرده را دوباره بررسی کنید:
- صفحات بهروزشده قابل ایندکس باشند.
- ریدایرکتها به مقصد درست هدایت شوند.
- زنجیره یا حلقه ریدایرکت ایجاد نشده باشد.
- صفحات Noindex واقعاً دارای این دستور باشند.
- URL-های حذفشده پاسخ 404 یا 410 بدهند.
- سایتمپ فقط شامل صفحات اصلی و قابل ایندکس باشد.
برای صفحات مهم و بهروزرسانیشده میتوانید با URL Inspection درخواست بررسی و خزش مجدد ارسال کنید. این ابزار نسخه نمایهگذاری شده صفحه، امکان نمایهگذاری و پاسخ زنده URL را نمایش میدهد.
اندازهگیری نتایج و تکرار دورهای هرس محتوا
پیش از شروع تغییرات، اطلاعات اولیه صفحات را ذخیره کنید تا بتوانید عملکرد قبل و بعد را مقایسه کنید.
در هفتهها و ماههای بعد معیارهای زیر را بررسی کنید:
- تغییر کلیک و ایمپرشن
- تغییر رتبه کلمات کلیدی
- افزایش ترافیک صفحات بهروزشده
- عملکرد صفحات ادغامشده
- تغییر نرخ تعامل و تبدیل
- کاهش صفحات تکراری و غیرضروری
نتیجه هرس محتوا معمولاً نباید فقط بر اساس تغییر تعداد URLهای ایندکسشده سنجیده شود. هدف اصلی این است که کاربران راحتتر به محتوای مفید برسند و صفحات ارزشمند سایت عملکرد بهتری داشته باشند.
هرس محتوا نیز یک فعالیت یکباره نیست. بسته به تعداد صفحات و سرعت انتشار محتوا، بهتر است این فرایند را بهصورت فصلی، ششماهه یا سالانه تکرار کنید.
یادگیری اصول آنالیز سئوی سایت با فرادرس
آنالیز سئوی سایت، پایه اصلی اجرای درست هرس محتوا است و به شما کمک میکند صفحات ضعیف، قدیمی، تکراری یا کمترافیک را شناسایی کنید. در آموزشهای فرادرس با روش تحلیل کلمات کلیدی، ارزیابی عملکرد صفحات، بررسی رقبا و شناسایی مشکلات فنی و محتوایی وبسایت آشنا میشوید.
با یادگیری این مهارتها میتوانید تصمیم بگیرید هر محتوا باید بهروزرسانی، ادغام، تغییر مسیر یا حذف شود. در نتیجه، فرایند هرس محتوا هدفمندتر انجام میشود و رتبه صفحات و ترافیک طبیعی (ارگانیک) وبسایت بهبود پیدا میکند.
در فهرست زیر، به چند آموزش کاربردی در حوزه سئوی محتوا و تکنیکال سئو اشاره کردهایم:
- فیلم آموزش سئوی داخلی سایت On Page SEO با گواهینامه از فرادرس
- فیلم آموزش تولید محتوا برای سئوی سایت و بازاریابی دیجیتال با گواهینامه از فرادرس
- فیلم آموزش سئو یا بهینه سازی سایت با تکنیک های کاربردی SEO و گواهینامه از فرادرس
- فیلم آموزش سرچ کنسول گوگل با تحلیل سایت و سئو با Search Console و گواهینامه از فرادرس
- فیلم آموزش گوگل آنالیتیکس برای تحلیل آمار سایت با Google Analytics با گواهینامه از فرادرس
- فیلم آموزش ابزار سئو Ahrefs برای تحلیل رقبا و صفحات سایت با گواهینامه از فرادرس
- فیلم آموزش تحقیق کلمات کلیدی برای سئوی سایت با گواهینامه از فرادرس

برای دسترسی به آموزشهای بیشتر، پیشنهاد میکنیم به صفحه زیر مراجعه کنید:
هرس محتوا چطور به بهبود سئوی وب سایت کمک میکند؟
هرس محتوا میتواند به بهبود رتبه صفحات شما در موتورهای جستجو کمک کند؛ زیرا با این کار میتوانید اطلاعات قدیمی یا نادرست سایت را شناسایی کنید و آنها را بهروزرسانی یا حذف کنید.
در نهایت، گوگل میخواهد مفیدترین، مرتبطترین و بهروزترین اطلاعات را به کاربران نمایش دهد. برخی دیگر از مزایای هرس محتوا عبارتاند از:
- بهبود تجربه کاربری: ارائه اطلاعات مرتبط و بهروز به کاربران باعث میشود تجربه بهتری از حضور در سایت شما داشته باشند. این تجربه مثبت میتواند آنها را به بازگشت دوباره به سایت ترغیب کند.
- افزایش ترافیک طبیعی (ارگانیک): هرس محتوا میتواند از بروز مشکلاتی مانند همنوعخواری کلمات کلیدی (کنیبالیزیشن) یا انتشار محتوای تکراری جلوگیری کند، مشکلاتی که ممکن است میزان دیده شدن سایت شما را کاهش دهند. در نتیجه، این کار میتواند به افزایش ترافیک ورودی از موتورهای جستجو کمک کند.
- استفاده بهینهتر از «بودجه خزش» (Crawl Budget): گوگل پیش از آنکه به سراغ سایت دیگری برود، فقط تعداد محدودی از صفحات سایت شما را بررسی و خزش میکند. بنابراین بهتر است بودجه خزش سایت برای باکیفیتترین صفحات وبسایت مصرف شود. این موضوع بهویژه برای وبسایتهایی با بیش از ۱۰ هزار صفحه اهمیت بیشتری دارد.

نتیجهگیری
در این مطلب از مجله فرادرس یاد گرفتیم که هرس محتوایی چیست و content pruning چگونه میتواند به بهبود ترافیک طبیعی وبسایت کمک کند. مهمترین اصل در هرس محتوا این است که هیچ صفحهای را فقط به دلیل کم بودن ترافیک حذف نکنیم. تصمیم نهایی در مورد هر صفحه باید با توجه به عملکرد صفحه در نتایج جستجو، رفتار کاربران، کیفیت و بهروز بودن محتوا، لینکهای داخلی و خارجی، هدف صفحه و ارزش آن برای کسبوکار گرفته شود.
در جدول زیر، خلاصهای از اقدام مناسب برای هر وضعیت را آوردهایم:
- صفحه ارزش و عملکرد مناسبی دارد: آن را نگه دارید.
- موضوع ارزشمند اما محتوا ضعیف است: آن را بهروزرسانی کنید.
- چند صفحه هدف مشابهی دارند: آنها را ادغام کنید.
- صفحه لازم است اما نباید رتبه بگیرد: آن را Noindex کنید.
- صفحه مشکل فنی دارد: ابتدا مشکل فنی را برطرف کنید و پس از مدتی دوباره عملکرد آن را بررسی کنید.
- صفحه هیچ ارزش یا جایگزینی ندارد: آن را حذف کنید.
هرس محتوا یک فرایند یکباره نیست و بهتر است پس از اجرای تغییرات، نتایج آن را در سرچ کنسول و گوگل آنالیتیکس بررسی کنید. همچنین، با بازبینی دورهای صفحات میتوانید پیش از افت شدید عملکرد، محتواهای نیازمند اصلاح را شناسایی کنید.












