کاربرد جاوا اسکریپت چیست؟ – ۱۳ مورد از کاربردهای کلیدی

جاوا اسکریپت چیست؟

چرا جاوا اسکریپت اینقدر محبوب است؟

دلایل زیادی برای محبوبیت جاوا اسکریپت وجود دارد که این دلایل را می‌توان در ابعاد مختلفی مورد بررسی قرار داد. با این وجود، کاربردهای گوناگون آن، مهم‌ترین عامل برای محبوبیت این زبان هستند. به صورت کلی محبوبیت جاوا اسکریپت را در موارد زیر می‌توان خلاصه کرد:

• سطح بالا بودن JS: جاوا اسکریپت نوعی زبان سطح بالا به حساب می‌آید و بسیار شبیه زبان پایتون و زبان C است. این یعنی درک آن برای انسان‌ها آسان خواهد بود و برنامه نویسی با آن راحت‌تر است.
• همه‌کاره بودن: جاوا اسکریپت تقریباً زبانی همه‌کاره است و می‌توان کاربرد جاوا اسکریپت را در ابعاد مختلفی مورد استفاده قرار داد. این دلیل بیش از هر دلیلی به محبوبیت جاوا اسکریپت افزوده است.
• سرعت بالای این زبان: کدهای جاوا اسکریپت را می‌توان به محض نوشتن و بدون نیاز به کامپایل، اجرا کرد. این ویژگی اجازه می‌دهد تا نمونه‌سازی بسیار سریع‌تر انجام شود.
• تطبیق‌پذیری: در طول سال‌ها، در جاوا اسکریپت طیف وسیعی از ویژگی‌های افزوده به لطف کتابخانه‌های آن گردآوری شده است که می‌توان آن‌ها را در صورت لزوم به برنامه خود اضافه کرد. به این ترتیب، تقریباً برای همه‌چیز می‌توان از جاوا اسکریپت استفاده کرد.
• سربار کمتر: جاوا اسکریپت به‌صورت ذاتی نوعی زبان بهینه است و سربار کمی دارد. همچنین جاوا اسکریپت قابلیت اجرا بر روی طیف وسیعی از ماشین‌ها را داشته و این ویژگی به محبوبیت آن بسیار افزوده است.
• قابلیت همکاری و تعامل‌پذیری: جاوا اسکریپت قابلیت همکاری و سازگاری زیادی را با طیف وسیعی از زبان‌های برنامه نویسی دارد.
• و سایر موارد

نحوه استفاده از جاو اسکریپت در وب چگونه است؟

زمانی که کاربر، فرمی را در صفحات وب، اعم از فرم ثبت‌نام، فرم خرید و غیره را پر می‌کند، در آخر پیامی تحت عنوان «پیام شما ارسال شد»، «ثبت ‌نام با موفقیت انجام شده» و و مواردی از این دست برای او نشان داده می‌شود و در پشت پرده اتفاقاتی رخ خواهد داد. این در واقع همان کاری است که جاوا اسکریپت انجام می‌دهد.

تا به اینجا، جاوا اسکریپت را معرفی کردیم و دلایل محبوبیت آن بیان شدند. بخش بعدی در رابطه با موضوع اصلی این مطلب، یعنی کاربرد جاوا اسکریپت چیست و جنبه‌های مختلف این کاربردهای جاوا اسکریپت خواهد بود.

کاربرد جاوا اسکریپت چیست؟

فیلم آموزش JavaScript ES6

کلیک کنید

• تعاملی کردن وب‌سایت‌ها
• توسعه وب اپلیکیشن
• ساخت وب سرور با جاوا اسکریپت
• توسعه بازی
• توسعه برنامه‌ موبایل با جاوا اسکریپت
• توسعه اپلیکیشن دسکتاپ
• ساخت انیمیشن با جاوا اسکریپت
• بصری‌سازی داده‌ها

کاربرد جاوا اسکریپت در تعاملی کردن وب سایت

نزدیک‌ترین پاسخ در رابطه با پرسش اینکه کاربرد جاوا اسکریپت چیست، می‌تواند این باشد که جاوا اسکریپت برای تعاملی کردن وب‌سایت‌ها در برنامه نویسی فرانت‌اند به کار می‌رود. شاید نزدیک به ٣٠ سال از توسعه جاوا اسکریپت می‌گذرد و در ابتدا هدف از ایجاد آن، تعاملی کردن وب‌سایت‌های مختلف بود. این هدف هنوز هم مهم‌ترین کاربرد جاوا اسکریپت به‌حساب می‌آید و امروزه درصد بالایی از وب‌سایت‌ها از آن استفاده می‌کنند.

به‌صورت کلی جاوا اسکریپت در کنار عناصری مانند HTML و CSS، امروزه نقش به سزایی در طرحی و توسعه وب‌سایت‌ها به خصوص در بخش فرانت‌اند دارد که این شامل طیف وسیعی از انواع وب‌سایت‌های فروشگاهی، شخصی، مجله‌ای، پورتال سازمانی و غیره می‌شود. به صورت کلی، در درجه اول، پاسخ تعاملی کردن و توسعه بخش فرانت‌اند بهترین و مهم‌ترین پاسخ به سوال کاربرد جاوا اسکریپت چیست محسوب می‌شود.

کاربرد جاوا اسکریپت در توسعه وب اپلیکیشن چیست؟

ساخت وب سرور با جاوا اسکریپت

با ترکیب جاوا اسکریپت و NodeJS می‌توان برنامه‌های کاربردی سرور بسیار سریعی ساخت. از آن جهت که NodeJS نوعی فریم‌ورک رویداد محور است، نیازی به انتقال حجم زیادی از داده‌ها ندارد. این باعث می‌شود که وب سرورهای کاربردی بسیار سریعی با ترکیب جاوا اسکریپت و NodeJS ساخته شود. همچنین باید به این نکته توجه داشت که سرورهای Node JS از فرآیندهای تک‌رشته‌ای استفاده می‌کنند، به این معنی که دستورات یک به یک اجرا می‌شوند و این ویژگی نیز خود به‌ خود موجب افزایش سرعت برنامه‌ها خواهد شد.

نمونه‌ای از برنامه‌های کاربردی دارای سمت سرور جاوا اسکریپت، قابلیت «Opera Unite» در مرورگر اُپرا است. Opera Unite به کاربران اجازه می‌دهد تا برنامه‌های سمت سرور مانند اشتراک‌گذاری فایل و پخش مستقیم را از مرورگر وب اجرا کنند.

معرفی فیلم های آموزش جاوا اسکریپت

نزدیک به ٣٠ سال است که جاوا اسکریپت توسعه یافته است و از آن زمان تاکنون روز به روز به محبوبیت این زبان افزوده می‌شود. تنوع در گستردگی کاربرد، یکی از مهم‌ترین دلایلی به‌حساب می‌آید که جاوا اسکریپت را در جایگاه فعلی قرار داده است و امروزه می‌توان کاربرد جاوا اسکریپت را در زمینه‌های مختلف مشاهده کرد. پلتفرم فرادرس به عنوان یکی از پیشروهای آموزش دیجیتال در ایران، برای این زبان محبوب دوره‌های آموزشی بسیاری را ترتیب داده است که آموزش ابعاد مختلفی از این زبان را شامل می‌شود.

هم‌اکنون در پلتفرم آموزشی فرادرس بیش از ٢٠ دوره آموزشی برای جاوا اسکریپت در دسترس قرار دارد که این آموزش‌ها طیف گسترده‌ای از دوره‌های آموزشی را برای جنبه‌های مختلف این زبان در بر می‌گیرند. دوره‌های پلتفرم فرادرس، آموزش‌هایی مانند آموزش مقدماتی جاوا اسکریپت، آموزش انواع فریمورک جاوا اسکریپت، دوره‌های کاربردی و پروژه‌محور جاوا اسکریپت، آموزش‌های سطح حرفه‌ای جاوا اسکریپت و سایر موارد را شامل می‌شود. در تصویر بالا، تنها تعداد کمی از دوره‌های آموزش جاوا اسکریپت قابل‌ مشاهده هستند.

• برای مشاهده همه فیلم‌های آموزش جاوا اسکریپت فرادرس و شروع یادگیری + اینجا کلیک کنید.

توسعه بازی با جاوا اسکریپت

توسعه بازی‌های مبتنی بر وب نوعی دیگر از انواع کاربرد جاوا اسکریپت به حساب می‌آید. با ترکیب جاوا اسکریپت و HTML5 می‌توان بازی‌های بسیار جذابی ساخت. بازی‌هایی مانند Angry Birds ،Polycraft و Bejewelled تنها چند نمونه از این بازی‌ها هستند. جاوا اسکریپت و HTML5 ترکیبی محبوب برای ایجاد بازی در وب محسوب می‌شوند.

جاوا اسکریپت از کتابخانه EaselJS برای توسعه بازی استفاده می‌کند. این کتابخانه، به خاطر گرافیک غنی و امکانات فراوان ارائه شده به کاربران بسیار محبوب است. همچنین این کتابخانه با ادغام تصاویر در همدیگر، موجب کاهش درخواست‌ها به سرور می‌شود و این خود باعث افزایش سرعت بازی خواهد شد. جاوا اسکریپت همچنین دارای موتورهای بازی زیادی است که می‌توانند به کاربر در ساخت بازی، به‌خصوص بازی‌های مبنی بر وب، کمک کنند. از جمله محبوب‌ترین کتابخانه‌ها برای این هدف می‌توان Three.js و PixiJS را نام برد.

فیلم آموزش Node.js – مقدماتی در فرادرس

کلیک کنید

توسعه برنامه‌ موبایل با جاوا اسکریپت

یکی دیگر از کاربردهای جاوا اسکریپت، توسعه برنامه‌های موبایل است. از جاوا اسکریپت می‌توان برای توسعه برنامه‌های اندروید، iOS و ویندوز استفاده کرد. برخی از پرکاربردترین فریم‌ورک‌های جاوا اسکریپت برای برنامه‌های تلفن همراه به صورت فهرست زیر است:

• jQuery Mobile
• React Native
• «آپاچی کوردوا» (Apache Cordova)
• Titanium
• ReactJS
• Ionic
• PWA

بیشتر این چارچوب‌ها رایگان و منبع آزاد هستند و از انجمن‌های پشتیبانی اختصاصی بهره می‌برند. برخی از برنامه‌های موبایلی که با جاوا اسکریپت ساخته شده‌اند، مستقل از وب به‌حساب می‌آیند.

توسعه‌دهندگان جاوا اسکریپت برای توسعه این برنامه‌ها بیشتر به React Native و ReactJS وابسته هستند، زیرا به‌طور خاص از پیاده‌سازی ویژگی‌های بومی در برنامه‌های ترکیبی پشتیبانی می‌کنند. اگرچه برنامه‌های ترکیبی از فناوری‌های وب در توسعه استفاده خواهند کرد، اما می‌توان آن‌ها را از یک پلتفرم اپلیکیشن موبایل بدون باز کردن مرورگر وب نیز راه‌اندازی کرد.

به صورت کلی، جاوا اسکریپت دارای فناوری‌های بسیار محبوبی در زمینه توسعه اپلیکیشن موبایل است که React Native ،ReactJS و همچنین Ionic معروف‌ترین آن‌ها هستند. یکی از بزرگ‌ترین شرکت‌هایی که از جاوا اسکریپت برای ایجاد اپلیکیشن موبایل خود استفاده می‌کند، فیس‌بوک است. فیس‌بوک خالق فریمورک React Native بوده و این فناوری در دسته‌های گسترده‌ای از برنامه‌های فیس‌بوک استفاده می‌شود.

اما React Native و Ionic تنها فناوری‌هایی نیستند که می‌توان برای ایجاد برنامه‌های تلفن همراه با استفاده از جاوا اسکریپت استفاده کرد. یکی دیگر از فناوری‌های بسیار محبوبی که به‌طور گسترده برای این هدف استفاده می‌شود، «وب اپلیکیشن پیش‌رونده» (Progressive Web Applications) یا به اختصار PWA است. PWA فناوری معرفی شده توسط گوگل است که می‌تواند به کاربر کمک کند وب‌سایت خود را در چند مرحله به یک اپلیکیشن موبایل کارامد تبدیل کند.

کاربرد جاوا اسکریپت در توسعه اپلیکیشن دسکتاپ چیست؟

یکی دیگر از کاربردهای جاوا اسکریپت، توسعه اپلیکیشن دسکتاپ است که برای این هدف از «فناوری الکترون» (Electron) استفاده می‌کند. Electron که بیشتر به عنوان Electronjs شناخته می‌شود در واقع نوعی چارچوب است که در مرورگر با عناصر HTML ،CSS و JavaScript برای ایجاد برنامه دسکتاپ مورد استفاده قرار می‌گیرد و به همین دلیل Electron در بین توسعه‌دهندگان فرانت‌اند محبوبیت بالایی دارد. با وجود توسعه آسان اپلیکیشن دسکتاپ با این فناوری، اما اشکالاتی نیز مانند کارایی پایین وجود دارد. برخی از محبوب‌ترین برنامه‌هایی که با استفاده از الکترون ساخته‌ شده‌اند به صورت فهرست زیر است:

•  Visual Studio Code
•  WhatsApp
•  InVission
•  Figma
•  Discord

ساخت انیمیشن با جاوا اسکریپت

ساخت انیمیشن در وب نیز یکی از کاربردهای جاوا اسکریپت به حساب می‌آید و برای ساخت عناصر بصری در صفحات وب توسعه‌دهندگان باید از جاوا اسکریپت استفاده کنند. انیمیشن‌هایی که با جاوا اسکریپت ساخته می‌شوند معمولاً کم‌حجم هستند و توسعه‌دهندگان هم‌زمان می‌توانند از واکنش‌گرایی انیمیشن‌ها در جاوا اسکریپت بهره ببرند. این یعنی اندازه انیمیشن‌هایی که با جاوا اسکریپت ساخته می‌شوند به راحتی نسبت به اندازه نمایشگر دستگاه تغییر خواهند کرد.

فیلم آموزش جاوااسکریپت سریع و آسان در فرادرس

کلیک کنید

کاربرد جاوا اسکریپت در مصورسازی داده‌ چیست؟

ساخت ارائه و اسلاید با جاوا اسکریپت

یکی دیگر از کاربردهای جاوا اسکریپت، استفاده از آن برای ساخت ارائه و اسلاید است. جاوا اسکریپت از کتابخانه‌های Reveal JS و Bespoke JS برای ایجاد نمایش اسلایدهای تعاملی و ارائه در وب‌سایت‌ها استفاده می‌کند.

فریمورک RevealJS نوعی چارچوب ارائه براساس HTML است که قابلیت لمس را در برنامه‌نویسی پیاده‌سازی می‌کند. از این رو، افرادی که از دستگاه‌های تلفن همراه مانند موبایل و تبلت استفاده می‌کنند، می‌توانند به ارائه‌های آنلاین ساخته شده با این فریم‌ورک به راحتی دسترسی داشته باشند. فریم‌ورک BespokeJS نیز چارچوبی برای این هدف است که ویژگی‌های زیادی را برای ساخت اسلاید و ارائه‌ها را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

کاربرد جاوا اسکریپت در هوش مصنوعی، یادگیری ماشین و علم داده

فیلم آموزش تعریف توابع در JavaScript در فرادرس

کلیک کنید

کاربرد جاوا اسکریپت در سیستم رزرو

نوعی دیگری از کاربرد جاوا اسکریپت که کمتر به چشم می‌آید، ساخت و توسعه سیستم‌های رزرو است که هم‌ اکنون در مکان‌هایی مانند رستوران‌ها، پارک‌ها، سینما و سایر موارد از آن به منظور رزرو غذا، نوبت گرفتن و دیگر موارد استفاده می‌شود.

کاربرد JS در برنامه ریزی پهپاد

توسعه اپلیکیشن ساعت هوشمند با JS

کاربردهای جاوا اسکریپت فقط به ساخت برنامه‌های موبایل و دسکتاپ محدود نمی‌شود. همچنین می‌توان از جاوا اسکریپت برای توسعه برنامه‌های «ساعت هوشمند» (Smart Watch) استفاده کرد. Bangle.js یکی از محبوب‌ترین چارچوب‌ها به منظور ایجاد برنامه‌های ساعت‌های هوشمند با استفاده از جاوا اسکریپت است.

چرا باید جاوا اسکریپت را یاد بگیریم؟

پس از آنکه پاسخ سوال کاربرد جاوا اسکریپت چیست را در می‌یابیم، تا حد زیادی مشخص می‌شود که چقدر جاوا اسکریپت مهم است و چرا باید آن را یاد بگیریم. علاوه بر نقاط قوت و همچنین محبوبیت گسترده جاوا اسکریپت، دلایل دیگری نیز برای یادگیری آن وجود دارند که از مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به بازار کار و مشاغل گسترده مربوط به آن اشاره کرد. به علت کاربرد جاوا اسکریپت در سطح گسترده در حوزه‌های مختلف برنامه نویسی و اینترنت، هم‌اکنون تقاضای بازار کار برای متخصصین این زبان بسیار زیاد است.

به‌صورت کلی می‌توان دلایل یادگیری جاوا اسکریپت را در موارد زیر خلاصه کرد:

• تقاضای زیاد در بازار کار
• کاربرد گسترده
• یادگیری آسان
• چشم‌انداز روشن
• تنوع در چارچوب
• انجمن پشتیبانی فعال
• و سایر موارد

سخن پایانی

جاوا اسکریپت به عنوان نوعی زبان سطح بالا، سهم چشم‌گیری در دنیای دیجیتال و اینترنت امروزی دارد. در این مطلب آموزشی از مجله فرادرس در رابطه با انواع کاربرد جاوا اسکریپت توضیحاتی ارائه شد. در حال حاضر جاوا اسکریپت در زمینه‌هایی مانند برنامه نویسی وب، توسعه وب اپلیکیشن، ساخت بازی، ساخت انیمیشن، ساخت وب سرور و بسیاری از موارد دیگر مورد استفاده قرار می‌گیرد. تنوع کاربردهای جاوا اسکریپت مهم‌ترین دلیل محبوبیت جاوا اسکریپت در میان توسعه‌دهندگان به‌حساب می‌آید و پاسخ به این سؤال که کاربرد جاوا اسکریپت چیست را در ابعاد مختلفی می‌توان بررسی کرد.