موتور DC چگونه کار می‌کند؟ – به زبان ساده
اصول عملکرد موتور DC
در سمت راست هادی، خطوط نیرو مخالف یکدیگرند. این امر سبب ایجاد یک میدان مغناطیسی ضعیف‌تر می‌شود. هادی تمایل دارد از میدان قوی به سمت میدان ضعیف حرکت کند. از این اصل از الکترومغناطیسی برای تبدیل انرژی الکتریکی به انرژی مکانیکی در یک موتور استفاده می‌شود.
وقتی جریان به سیم‌پیچی‌های میدان (تحریک) و آرمیچر اعمال می‌شود، هر دوی آن‌ها خطوط شار مغناطیسی تولید می‌کنند. جهت سیم‌پیچی‌ها قطب چپ را جنوب و قطب سمت راست را در پلاریته شمال قرار می‌دهد.
خطوط نیرو از از شمال به جنوب در میدان حرکت می‌کنند. در آرمیچر، خطوط شار در یک سمت به یک طرف و در جهت مخالف، به طرف دیگر گردش می‌کنند. اکنون، جریان یک میدان مغناطیسی در اطراف حلقه سیم تشکیل می‌دهد که با میدان‌های شمالی و جنوبی در تعامل خواهد بود و یک نیروی چرخشی بر حلقه اعمال می‌کند. این نیرو باعث می‌شود حلقه در جهت میدان ضعیف‌تر بچرخد.
با این حال، قدرت چرخش آرمیچر محدود است. هنگامی که آرمیچر در میانه کفشک‌های قطب‌ها باشد، میدان‌ها یکدیگر را متعادل (خنثی) می‌کنند. به نقطه‌ای که در آن میدان‌ها متعادل می‌شوند، نقطه خنثای ایستا گفته می‌شود.
وقتی جاروبک‌ها از یک بخش کموتاتور به بخش دیگری از آن عبور می‌کنند (البته کموتاتور متحرک و جاروبک‌ها ثابت هستند)، جهت شارش جریان آرمیچر برعکس می‌شود. موقعیت میدان‌های مغناطیسی مشابه است. با این حال، جهت شارش جریان حلقه معکوس شده است. این کار تا زمانی ادامه خواهد یافت که شارش جریان ادامه پیدا کند.
آرمیچر
ورقه‌ها در قطر بیرونی خود شکاف‌هایی برای جا دادن سیم‌پیچی آرمیچر دارند. حلقه‌های سیم‌پیچی هسته به کموتاتور متصل شده‌اند. هر بخش کموتاتور از بخش‌های مجاور خود ایزوله شده است. کموتاتور یک آرمیچر عادی، بیش از ۳۰ بخش دارد. یک شفت یا محور فولادی در مرکز سوراخ ورقه‌های هسته تعبیه شده و کموتاتور نسبت به شفت ایزوله است.
در آرمیچر از دو طرح اصلی سیم‌پیچی استفاده می‌شود: سیم‌پیچی روی هم و سیم‌پیچی موجی. در سیم‌پیچی روی هم، دو انتهای سیم‌پیچ به بخش‌های مجاور کموتاتور متصل می‌شوند. در این طرح، سیم‌هایی که از زیر یک میدان قطب عبور می‌کنند دارای جریانی با جهت یکسان هستند.
در طرح سیم‌پیچی موجی، هر سر کلاف به بخش‌هایی از کموتاتور متصل می‌شوند که ۹۰ یا ۱۸۰ درجه با یکدیگر اختلاف درجه داشته باشند. در این طراحی، برخی کلاف‌ها در موقعیت‌های خاصی از چرخش آرمیچر، جریانی ندارند (جریانی از آن‌ها نمی‌گذرد). دلیل این امر آن است که انتهای بخش‌های حلقه کلاف با جاروبک‌هایی در تماس هستند که پلاریته یکسانی دارند. طرح سیم‌پیچی موجی رایج‌ترین طرح مورد استفاده است، زیرا مقاومت کمتری دارد.
میدان
سیمپیچهای میدان، آهنرباهای الکتریکی هستند که از نوارهای سیمی یا سیمپیچهای پیچیده شده به دور یک کفشک قطب تشکیل شده‌اند. کفشک‌های قطب از آهن سنگین تشکیل شده‌اند. سیم‌پیچی‌های میدان به دیواره داخلی استاتور چسبیده‌اند. اغلب موتورها چهار سیم‌پیچی میدان دارند.
وقتی جریان از سیم‌پیچی‌های میدان عبور کند، میدان‌های الکترومغناطیسی ایستای قوی ایجاد می‌شود. میدان‌ها، بر اساس جهت سیم‌پیچی‌های کفشک قطب، یک پلاریته مغناطیسی شمال و یک پلاریته جنوب دارند. پلاریته سیم‌پیچی‌های میدان برای تولید میدان‌های مغناطیسی مخالف هم به صورت متناوب تغییر می‌کند.
در هر موتور DC، سه روش برای اتصال سیمپیچهای میدان به آرمیچر وجود دارد: اتصال سری، اتصال موازی و اتصال کمپوند (سری و موازی). در آموزش‌های بعدی، با انواع این موتورها و معادلات آن‌ها آشنا می‌شویم.
اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌های زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:
- مدارهای مغناطیسی — به زبان ساده
- اصول عملکرد ترانسفورماتور — به زبان ساده
- کنترل سرعت موتورهای DC — از صفر تا صد
^^
مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریع‌تر ببینید
درود
یک الکتروموتور تک فاز تا چندتا می تواند بالشتک داشته با آیا داشتن بالشتک زیاد در موتور باعث سرعت چرخ زیاد می شود یا قدرت یا هیچ کدام
با سلام خدمت شما؛
داشتن بالشتک (قطب) زیاد در موتور باعث کاهش سرعت چرخش و افزایش گشتاور (نیروی چرخشی) موتور می‌شود. این تغییرات بر اساس نیازهای کاربردی خاص مانند نوع بار، سرعت مورد نیاز و گشتاور لازم در طراحی موتور در نظر گرفته می‌شوند.
از همراهی شما با مجله فرادرس سپاس‌گزاریم.