۵ نوع فیلم آموزشی و نحوه بکارگیری آنها – راهنمای کاربردی

1. میکرو ویدیو

اما این سوال پیش می‌آید که چه موقع می‌توانیم از میکرو ویدیو استفاده کنیم. جواب این سوال خیلی ساده است: زمانی که بخواهید یک مفهوم ساده را تنها در چند گام توضیح دهید. به طور مثال، ممکن است بخواهید یک فیلم آموزشی کوتاه از قابلیت یک نرم‌افزار ارائه دهید یا این‌که بخواهید آموزش خود را به چندین قسمت کوتاه تقسیم کنید. در اینصورت برای هرکدام از آموزش‌های خود می‌توانید یک میکرو ویدیو ارائه دهید. بسیاری از مدرسان، از این‌که بخواهند آموزش‌های ویدیویی طولانی ارائه دهند، بیزارند یا در مواردی، توانایی ارائه ویدیو آموزشی با مدت زمان طولانی را ندارند. در این شرایط بهتر است که از میکرو ویدیو کمک بگیرند تا مخاطبان آن‌ها با موضوع، درگیری بیشتری پیدا کنند.

از نقاط قوت این نوع فیلم آموزشی می‌توان به این نکته اشاره کرد که در چنین شرایطی، مدرس، کنترل بیشتری بر روی سرعت یادگیری مخاطبان خود دارد و یادگیری مسائل پیچیده را برای آن‌ها ساده‌تر می‌کند. پس به یاد داشته باشید که میکرو ویدیوها، آموزش‌هایی کوتاه هستند که به یک نکته خاص و به شکل خلاصه اشاره می‌کنند. بنابراین، به هنگام تهیه این نوع از ویدیوهای آموزشی، از توضیحات اضافی خودداری کنید.

2. فیلم آموزشی گام به گام

«فیلم آموزشی گام به گام» (Tutorial Video)، آموزش‌های دستوری هستند که بمنظور تدریس یک فرآیند به صورت گام به گام کاربرد دارند تا مخاطب با انجام آن‌ها، فرآیند آموزش را تکمیل کند. مدت زمان این نوع از آموزش‌ها به طور معمول بین ۲ تا 10 دقیقه است. در این نوع فیلم آموزشی از روش‌های تعاملی مختلفی برای تدریس استفاده می‌شود که از میان آن‌ها می‌توان به تهیه سوال‌های کوتاه (کوییز) اشاره کرد. در بعضی موارد،‌ برای تهیه عنوان این نوع از آموزش‌های ویدیویی از عبارت «چگونه ...» (How-to)، «چطور ...» و «نحوه ...» بهره می‌گیرند. در آماده‌سازی این نوع از فیلم آموزشی باید توجه داشته باشید که گام‌های آموزش خود را به درستی برنامه‌ریزی و آن‌ها را با بالاترین کیفیت آموزشی ارائه کنید.

فیلم آموزش ضبط صفحه و تدوین با Camtasia Studio در فرادرس

کلیک کنید

اما چه زمان از این ویدیوها استفاده کنیم. آموزش‌های گام به گام می‌توانند هر موضوعی را پوشش دهند. هیچ قانون مشخصی برای استفاده از آن‌ها وجود ندارد. البته فاکتورهای اصلی وجود دارند که به ما در خصوص بهره‌گیری از آن‌ها کمک می‌کنند که در ادامه به توضیح آن‌ها خواهیم پرداخت.

• مساله اول، خود موضوع یا فرآیند آموزش آن است. این سوال را از خود بپرسید که آیا در ویدیوی آموزشی خود نیاز به تصاویر دارید یا این‌که تنها ارائه یک دستورالعمل نوشتاری کفایت می‌کند. اگر به یقین می‌دانید که ارائه تصاویر مورد نیاز نیست، به نوشتن یک دستورالعمل گام به گام اکتفا کنید. به طور مثال، برای آموزش یک نرم‌افزار به احتمال بسیار زیاد نیاز به ارائه تصاویر و ویدیوهای مربوطه دارید اما در خصوص حل یک سوال درسی همچون مسائل استوکیومتری در شیمی، تنها ارائه روش حل مساله کافی است.
• مساله دوم این است که آیا واقعا زمان و هزینه مورد نظر برای ارائه یک فیلم آموزشی را دارید یا خیر. در این خصوص می‌توانید از نرم‌افزارهای ضبط صفحه نمایش کمک بگیرید که به طور مثال، آموزش‌های مناسبی در مجله فرادرس برای بکارگیری نرم‌افزارهای تدوین ویدیو ارائه شده است که از میان آن‌ها می‌توان به کمتازیا اشاره کرد.

3. ویدیوهای کارآموزی

«ویدیوهای کارآموزی» (Training Videos)، همانطور که از نامشان پیداست، برای آموزش کارکنان یک سازمان و افزایش مهارت‌های آنان در نظر گرفته شده است. این نوع از آموزش‌ها به طور معمول شامل آموزش‌های بین فردی همچون آموزش رفتار سازمانی یا آموزش‌های محیط کار هستند. در موارد تخصصی‌تر نیز، ویدیوهای کارآموزی، به آموزش نرم‌افزار یا سخت‌افزاری مرتبط می‌پردازند. همانند فیلم آموزشی گام به گام، آموزش‌های کارآموزی نیز از روش‌های مختلفی برای تدریس بهره می‌گیرند که از میان آن‌ها می‌توان به سوالات کوتاه، دستورالعمل‌ها و سایر موارد تعاملی اشاره کرد. بر خلاف آموزش‌های گام به گام،‌ در ویدیوهای کارآموزی باید از افراد حقیقی برای آموزش بهره گرفت تا ارتباط بین مدرس و کارآموز تقویت شود.

4. ویدیوهای صفحه نمایش

«ویدیوهای صفحه نمایش» (Screencast Videos)، ویدیوهای کوتاهی هستند که به طور ویژه برای یک شخص یا گروهی خاص تهیه شده‌اند تا بتوانند مشکلی خاص را حل کنند. البته بسیاری از آموزش‌های ویدیویی شامل ضبط صفحه نمایش می‌شوند اما ویدیوهای صفحه نمایش به نوع خاصی از ویدیوها اشاره دارند که در ادامه با مثال‌هایی آن را توضیح خواهیم داد. در ویدیوهای صفحه نمایش، مدرس به سرعت یک موضوع را تدریس می‌کند تا به کمک آن بتواند موضوع یا مشکلی را حل کند. به طور مثال، ویدیوهای مختلفی وجود دارند که نحوه ثبت نام در سایتی خاص یا دریافت خدمتی ویژه را آموزش داده‌اند و این آموزش‌ها را می‌توان در دسته ویدیوهای صفحه نمایش قرار داد.

فیلم مجموعه آموزش ویرایش و تدوین ویدئو و فیلم – مقدماتی تا پیشرفته در فرادرس

کلیک کنید

به این دسته از ویدیوها، ویدیوهای یکبار مصرف نیز می‌گویند به این معنی که این نوع فیلم آموزشی با هزینه بسیار پایین و سرعت بسیار بالا تهیه می‌شوند و ارزش تولیدی آن پایین است و تنها برای یک موضوع خاص مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین، طول عمر این ویدیوها نیز کوتاه است.

5. ویدیوهای سخنرانی و درس‌گفتار

جمع‌بندی انواع ویدیو آموزشی

در این آموزش، انواع مختلف فیلم آموزشی را بررسی کردیم و مثال‌هایی را نیز برای هرکدام از آن‌ها ارائه دادیم. اگر این مطلب را جهت تهیه ویدیوهای آموزشی خود مطالعه کرده‌اید،‌ لازم است یادآور شویم که «فرادرس» با کمک 1.500 عضو هیئت علمی خود تاکنون بیش از 15.000 ساعت ویدیو آموزشی را تهیه کرده است. شما هم می‌توانید به کمک این بستر، آموزش‌های خود را منتشر کنید تا از این طریق به چند صد هزار مخاطب برای آن‌ها دست پیدا کنید.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده‌ است،‌ آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

• مجموعه آموزش‌ها مهارت‌های ارائه و ساخت اسلاید
• مجموعه آموزش‌های تدوین فیلم و آهنگسازی
• آموزش نرم‌افزار Prezi Next (پرزی) برای ساخت ارائه و پرزنتیشن حرفه‌ای
• آموزش کار با بوم در کمتازیا — به زبان ساده
• مقایسه نرم‌ افزارهای ادوبی پریمیر و افترافکت — راهنمای جامع

^^