آرایه ها و معنی شعر آفتاب حسن فارسی یازدهم – از صفر تا صد

به من گفتی که با ناز و عشوه خود، بیشتر از این تو را نرنجانم و من آروز دارم این سخن را دوباره از تو بشنوم.

از روی ناز گفتی که بروم و بیش از این تو را نرنجانم اما من آرزو و حسرت شنیدن همین جمله را از تو داشتم.

با ناز گفتی: «بیش از این من را آزار نده و برو.» من آرزو دارم که باز هم این سخنت را از تو بشنوم.

با ناز و بدون قصد واقعی گفتی بروم و تو را نرنجانم اما من نرفتم چون آرزوی شنیدن دوباره این جمله را از دهان تو دارم.

سست عناصر: کنایه از انسان‌های بی‌ارده / دلم گرفت: کنایه از ناراحت شدن

سست عناصر: کنایه از انسان‌های بی‌اراده / دلم گرفت: کنایه از غمگین شدن / شیر خدا: استعاره از علی (ع)

شیر خدا: استعاره از علی (ع) / رستم دستان: استعاره از تهمتن

دلم گرفت: کنایه از ناراحت شدن / سست عناصر: کنایه از بی‌اراده و ضعیف / شیر خدا: استعاره از علی (ع) / رستم دستان: تلمیح به رستم شاهنامه / تکرار صامت «س»: واج‌آرایی

گفتند که پیدا نمی‌شود اما ما او را یافته‌ایم زیرا ما آرزوی یافتن کسی را داریم که به راحتی پیدا نمی‌شود.

گفتند ما جستجو کرده‌ایم و چنین کسی پیدا نمی‌شود. گفت: «من آروزی همان کسی را دارم که پیدا نمی‌شود.»

گفتند او پیدا نمی‌شود اما او را جستجو خواهیم کرد. گفت: «آن کسی که پیدا نمی‌شود، آرزوی یافتن من را دارد.»

گفتند ما گشته‌ایم و دنبال کسی می‌گردیم، او هم گفت: «من نیز به دنبال یافتن کسی هستم که به راحتی پیدا نخواهد شد.»

باغ و گلستان: استعاره از رخ / قند: استعاره از لب / رخ و لب: تناسب

آرزوست: تکرار / تکرار مصوت بلند «ا»: واج‌آرایی / باغ و گلستان: تناسب / لب و رخ: تناسب

بنمای رخ: کنایه از نشان دادن چهره / تشبیه رخ به باغ و گلستان / باغ و گلستان: تناسب / تشبیه لب به قند فراوان / آرزوست: تکرار

نماییدن رخ: کنایه از دیدار / باغ و گلستان: تناسب / مصراع اول: تشبیه رخ به باغ و گلستان / بگشای لب: کنایه از سخن گفتن / مصراع دوم: تشبیه سخن به قند / لب: مجار از دهان / آرزوست: تکرار

آفتاب حسن: استعاره از معشوق / آفتاب و ابر: مراعات نظیر

برون آ از ابر: کنایه از مشخص شدن چهره / ابر و آفتاب: تناسب

دمی: استعاره از زمان کوتاه / تکرار صامت «ب»: واج‌آرایی

ای آفتاب حسن: استعاره و تشخیص / آفتاب و مشعشع و تابان: مراعات نظیر

آزرده شدن معشوق از عاشق

آزرده شدن عاشق از معشوق

وفای عاشق به معشوق با وجود ناملایمات

وفای معشوق به عاشق با وجود ناملایمات

شیخ در دی با چراغ در همه شهر به دنبال انسان می‌گشت زیرا از دیو ودد به ستوه آمده بود.

شیخ ما با چراغ به دنبال یافتن انسان‌ بود زیرا شهر پر از دیو شده بود.

شیخ دیشب اطراف شهر را با چراغی در دست می‌گشت و می‌گفت: «از انسان‌‌های دیوصفت و نامردمان خسته شده‌ام و آرزومند یافتن یک انسان هستم.»

پیر ما دیروز در مرکز شهر با چراغ دنبال انسان‌هایی می‌گشت که هنوز به دیو و دد تبدیل نشده‌اند و هویت انسانی خود را حفظ کرده‌اند.

خدا از همه چشم‌ها پنهان است اما هرچیزی در دنیا متعلق به او است. من هم همان کسی را آروز دارم که آفرینش او آشکار و قابل مشاهده است اما خود او قابل مشاهده نیست.

همه چشم‌ها از او پنهان هستند و او هم هیچ آفریده‌ای را نمی‌بیند. من آن آفریده‌ای را می‌خواهم که برای او آشکار و برای دیگران پنهان است.

هیچ آفریده‌ای نمی‌تواند او را ببیند و همه آفریده‌ها از آن او هستند. من آرزوی دیدار آفریده‌ای را دارم که از همه پنهان است و برای هیچ کس قابل مشاهده نیست.

هر چشمی که می‌بیند و هر چیزی که دیده می‌شود، متعلق به اوست و از او پنهان است. من هم آرزوی دیدار همان کسی را دارم که آفریده‌های او از همه پنهان هستند.

شیر خدا: کنایه از حضرت علی (ع)

سست عناصر: کنایه از افراد ضعیف

رستم دستان: کنایه از بی‌رحم بودن

دلم گرفت: کنایه از ناراحت شدن / سست‌عناصر: کنایه از ضعیف و بی‌اراده بودن

واج آرایی با تکرار مصوت «ک»

آرزوست: کنایه از آرزو داشتن

یافت می‌نشود: کنایه از پیدا نشدن

کل مصراع: پارادوکس (آرزوی داشتن چیزی که یافت‌شدنی نیست.)