واژه مشتق مرکب چیست؟ – به زبان ساده + مثال و روش تشخیص
اگر در ساختمان یک واژه، بیش از یک تکواژ مستقل و حداقل یک تکواژ وابسته وجود داشته باشد، آن واژه را مشتق مرکب میدانیم. برای مثال واژه «دلسوزانه» که آن را از ترکیب «دل (تکواژ مستقل) + سوز (تکواژ مستقل) + انه (تکواژ وابسته)» ساختهایم، مشتق مرکب است. در این مطلب از مجله فرادرس یاد میگیریم واژه مشتق مرکب چیست و کلمات مشتق مرکب را با مثال و تحلیل ساختمان آنها بررسی میکنیم. همچنین به دیگر انواع واژههای ساختمان مانند مشتق و مرکب نیز میپردازیم و همه آنها را با مثال توضیح میدهیم. در انتهای مطلب نیز پرسشهایی چهارگزینهای طرح کردهایم که با استفاده از آنها میزان یادگیری خود را بسنجید و آن را افزایش دهید.
- با ساختار واژههای مشتق مرکب آشنا میشوید.
- روش تشخیص کلمات مشتق مرکب را یاد میگیرید.
- انواع تکواژ در زبان فارسی را خواهید شناخت.
- با تکواژهای تصریفی آشنا خواهید شد.
- انواع ساختمان واژه در زبان فارسی را یاد خواهید گرفت.
- یاد میگیرید منظور از واژه ساده، مشتق، مرکب و مشتق مرکب چیست.
مشتق مرکب چیست؟
واژه هایی که در ساختمان آنها بیش از یک تکواژ معنادار (مستقل) و حداقل یک تکواژ معناساز (وابسته) وجود دارد، مشتق مرکب هستند. یعنی آنها هم ویژگی واژههای مرکب و هم ویژگی واژههای مشتق را دارا هستند. برای مثال در واژه «شوربختانه» با تکواژهای «شور (معنادار) + بخت (معنادار) + انه (معناساز)» مواجه هستیم بنابراین، ساختمان آن، مشتق مرکب است. در ادامه مطلب، همه نکات مربوط به این نوع واژهها را با مثال توضیح میدهیم.
برای یادگیری بیشتر در زمینه واژه مشتق مرکب در فارسی، میتوانید فیلم آموزش ادبیات فارسی پایه نهم در فرادرس را تماشا کنید. لینک این آموزش را در کادر زیر آوردهایم.
مشتق مرکب با مثال
در فهرست زیر ۲۰ کلمه مشتق مرکب آوردهایم و ساختمان آنها را تجزیه کردهایم تا با این نوع واژه، بیشتر و بهتر آشنا شوید.
- دلسوزانه: دل (تکواژ مستقل) + سوز (تکواژ مستقل) + انه (پسوند)
- خوشبختانه: خوش (تکواژ مستقل) + بخت (تکواژ مستقل) + انه (پسوند)
- سوختوساز: سوخت (تکواژ مستقل) + و (میانوند) + ساز (تکواژ مستقل)
- دلرحمانه: دل (تکواژ مستقل) + رحم (تکواژ مستقل) + انه (پسوند)
- رفتوآمد: رفت (تکواژ مستقل) + و (میانوند) + آمد (تکواژ مستقل)
- بهبوددهنده: به (تکواژ مستقل) + بود (تکواژ مستقل) + ده (تکواژ مستقل) + -َنده (پسوند)
- دلگرمانه: دل (تکواژ مستقل) + گرم (تکواژ مستقل) + انه (پسوند)
- بیدستوپا: بی (پیشوند) + دست (تکواژ مستقل) + و (میانوند) + پا (تکواژ مستقل)
- سرتاسر / سراسر: سر (تکواژ مستقل) + تا / ا (میانوند) + سر (تکواژ مستقل)
- کمککننده: کمک (تکواژ مستقل) + کن (تکواژ مستقل) + -َنده (پسوند)
- سرماخوردگی: سرما (تکواژ مستقل) + خورد (تکواژ مستقل) + ی (پسوند)
- دستبسته: دست (تکواژ مستقل) + بست (تکواژ مستقل) + ه (پسوند)
- برگشتپذیری: برگشت (تکواژ مستقل) + پذیر (تکواژ مستقل) + ی (پسوند)
- مهرورزانه: مهر (تکواژ مستقل) + ورز (تکواژ مستقل) + انه (پسوند)
- دستودلباز: دست (تکواژ مستقل) + و (میانوند)+ دل (تکواژ مستقل) + باز (تکواژ مستقل)
- ساختمانسازی: ساخت (تکواژ مستقل) + مان (پسوند) + ساز (تکواژ مستقل) + ی (پسوند)
- دستشویی: دست (تکواژ مستقل) + شو (تکواژ مستقل) + ی (پسوند)
- خودآزاری: خود (تکواژ مستقل) + آزار (تکواژ مستقل) + ی (پسوند)
- سرخوشانه: سر (تکواژ مستقل) + خوش (تکواژ مستقل) + انه (پسوند)
- دمادم: دم (تکواژ مستقل) + ا (میانوند) + دم (تکواژ مستقل)
تا اینجا دانستیم واژه مشتق مرکب چیست و مثال های آن را بررسی کردیم. در ادامه به روش تشخیص این نوع از واژه و تفاوت آن با واژههای دیگر میپردازیم. برای دسترسی آسان و همیشگی به این مطلب و سایر مطالب مجله در موبایل خود، میتوانید اپلیکیشن رایگان مجله فرادرس را نصب کنید.
برای نصب اپلیکیشن رایگان مجله فرادرس، کلیک کنید.
تشخیص کلمات مشتق مرکب در فارسی
برای تشخیص واژه مشتق مرکب باید با تکواژهای مستقل و وابسته و همچنین نکات آنها آشنا باشید که در این بخش همه آنها را با مثال توضیح دادهایم.
پیشنهاد میکنیم برای یادگیری مشتق مرکب در فارسی فیلم آموزش فارسی هفتم در فرادرس را تماشا کنید. لینک این آموزش را در کادر زیر آوردهایم.
پسوندهای تصریفی بدون تأثیر در ساختمان جمله
اگر نشانههای زیر در ساختمان یک واژه وجود داشته باشند، نباید آنها را برای تشخیص و تعیین ساختمان کلمه، در نظر بگیریم. یعنی این تکواژها، مشتقساز نیستند و بود و نبود آنها هیچ تغییری در نوع ساختمان یک واژه، ایجاد نمیکند. به همین دلیل به آنها تکواژ تصریفی (صرفکننده) میگوییم.
- ی نکره
- نشانه های جمع (ها / ان)
- تر و ترین
- -ُم و -ُمین در اعداد ترتیبی
ساختمان واژه با ی نکره
«ی» نکره، نشانهای برای ناشناس بودن یک واژه است و نمیتواند در ساختمان واژه، تغییری ایجاد کند. به مثالهای زیر توجه کنید.
- زن را در خیابان دیدم. (زن: ساختمان ساده)
- زنی را در خیابان دیدم. (زنی: ساختمان ساده زیرا «ی» آن، ی نکره است.)
- دیروز آن لباس را از فروشگاه خریدم. (لباس: ساختمان ساده)
- دیروز لباسی را از فروشگاه خریدم. (لباسی: ساختمان ساده زیرا «ی» آن، ی نکره است.)
نکته: در ادبیات فارسی انواع دیگری از «ی» وجود دارد که آنها در ساختمان واژه تأثیرگذار هستند و با اضافه شدن به واژهها، ساختمان آنها را مشتق میکنند. در فهرست زیر آنها را آوردهایم و برای هرکدام از آنها مثالی نیز قرار دادهایم.
- ی نشانه نسبت به زادگاه: گیلانی (مشتق: گیلان + ی نسبت)
- ی نشانه نسبت وصفی: هنری (مشتق: هنر + ی نسبت)
- ی نشانه نسبت فاعلی: جنگی (مشتق: جنگ + ی نسبت)
- ی نشانه نسبت مفعولی: زندانی (مشتق: زندان + ی نسبت)
- ی نشانه نسبت شغلی: نفتی (مشتق: نفت + ی نسبت)
- ی نشانه نسبت ساخت صفت رنگ: صورتی (مشتق: صورت + ی نسبت)
- ی نشانه نسبت و تشبیه: بادامی (مشتق: بادام + ی نسبت)
- ی نشانه ساخت اسم سازمان: فرمانداری (مشتق: فرمان + دار + ی نسبت)
- ی نشانه ساخت قید: پنهانی (مشتق: پنهان + ی نسبت)
- ی نشانه اسم مصدر: بدی (مشتق: بد + ی نشانه اسم مصدر)
- ی صفت لیاقت (در انتهای مصدرها): خواندنی (مشتق: خواند + -َن + ی صفت لیاقت)
- ی نشانه قید زمان: عصری (مشتق: عصر + ی نشانه قید)
ساختمان واژه ها با نشانه های جمع
نشانههای جمع یعنی «ها / ان» نیز در ساختمان واژهها و ساده یا مشتق بودن آنها هیچ تأثیری ندارند. برای یادگیری و درک بهتر این موضوع، مثالهای زیر را مشاهده کنید.
- کتاب را در کتابخانه بگذار. (کتاب: ساختمان ساده)
- کتابها را در کتابخانه بگذار. (کتابها: ساختمان ساده)
- امروز در باغچه درخت میکاریم. (درخت: ساختمان ساده)
- امروز در باغچه درختان را میکاریم. (درختان: ساختمان ساده)
نکته: انواعی از پسوند «ان» در زبان فارسی، با اضافه شدن به واژهها، ساختمان آنها را به حالت مشتق در میآورند. در فهرست زیر آنها را آوردهایم و هریک را با مثال توضیح دادهایم.
- ان پسوند قید زمان: ناگهان (مشتق: نا + گه + ان قید زمان)
- ان پسوند نسبت نیایی: بابکان (مشتق: بابک + ان نسبت)
- ان پسوند صفت فاعلی (بن مضارع + ان): خندان (مشتق: خند + ان پسوند صفت فاعلی)
- ان پسوند اسم مکان: خاوران (مشتق: خاور + ان پسوند اسم مکان)
- ان پسوند ساخت اسم مصدر: گذران (مشتق: گذر + ان پسوند اسم مصدر)
ساختمان واژه با تر و ترین
از تکواژهای «تر» و «ترین» به ترتیب برای ساخت صفات تفضیلی و صفات عالی استفاده میکنیم و هیچکدام از آنها تغییری در ساختمان واژه ایجاد نمیکنند. به مثالهای زیر توجه کنید.
- او نسبت به بچههای دیگر بزرگ است. (بزرگ: ساختمان ساده)
- او بزرگتر از بچههای دیگر است. (بزرگتر: ساختمان ساده)
- خاطره من از او خیلی بد بود. (بد: ساختمان ساده)
- من بدترین خاطره را از او داشتم. (بدترین: ساختمان ساده)
ساختمان واژه ها با «-ُم» و «-ُمین»
از این دو تکواژ برای ساخت صفتهای شمارشی ترتیبی استفاده میکنیم. این تکواژها به اعداد اصلی اضافه میشوند اما ساختمان آنها را تغییر نمیدهند. مثالهای زیر را مطالعه کنید.
- ستاره یک را میگیری. (یک: ساختمان ساده)
- ستاره یکم را میگیری. (یکم: ساختمان ساده)
- چهار دفتر بیاور. (چهار: ساختمان ساده)
- چهارمین دفتر را بیاور. (چهارمین: ساختمان ساده)
تکواژ مستقل و تکواژ وابسته
تکواژهای مستقل، به تنهایی معنادار و قابل استفاده در جمله هستند اما تکواژهای وابسته به تنهایی معنا و کاربرد ندارند بلکه با ترکیب شدن با واژههای دیگر، معناساز میشوند و ساختمان واژهها را نیز تغییر میدهند.
- تکواژ مستقل و معنادار: دارای معنا و کاربرد مستقل
- تکواژ وابسته و معناساز: بدون معنا یا کاربرد مستقل
تکواژهای مستقل را واژه میدانیم اما تکواژهای وابسته، وند هستند و در ادبیات فارسی سه نوع «وند» داریم که آنها را در فهرست زیر معرفی کردهایم.
- پیشوند: مانند «بی، با، هم، بی، نا و...»
- میانوند: مانند «ا، و»
- پسوند: مانند «ا، انه، گر، -ِش، ار، اک، چه و...»
آموزش مشتق مرکب و ساختمان واژه ها با فرادرس
تا اینجا یاد گرفتیم واژه مشتق مرکب چیست و آن را با مثال بررسی کردیم. در ادبیات فارسی واژهها دارای ساختمانهای ساده، مرکب، مشتق و مشتق مرکب هستند که هرکدام از آنها ساختار ویژهای دارند. علاوه بر اینها در ادبیات فارسی دستهبندی دیگری از واژهها نیز وجود دارد که به طبقه دستوری آنها و نقش دستوری آنها در جمله مربوط است. در واقع بحث ساختمان کلمه، مربوط به خود واژهها است و بحث طبقه دستوری، مربوط به واژهها در جملههای گوناگون است. برای تشخیص درست ساختمان واژهها و نقش دستوری آنها باید از آموزشهای کاربردی اما ساده استفاده کنید. به همین دلیل در این بخش، برخی از فلیمهای آموزشی فرادرس را آوردهایم که برای یادگیری این مباحث، مفید و کاربردی هستند.
- فلیم آموزش ادبیات فارسی پایه نهم در فرادرس
- فیلم آموزش ادبیات فارسی پایه هفتم در فرادرس
- فیلم آموزش ادبیات فارسی پایه هشتم در فرادرس
- فیلم آموزش ادبیات فارسی پایه دهم در فرادرس
- فیلم آموزش ادبیات فارسی پایه یازدهم در فرادرس
- فیلم آموزش ادبیات فارسی پایه دوازدهم در فرادرس
همچنین برای دسترسی به آموزشهای جامعتر در زمینه ادبیات فارسی میتوانید از مجموعه آموزشهای زیر استفاده کنید.
- مجموعه فیلمهای آموزش ادبیات فارسی و نگارش دوره متوسطه در فرادرس
- مجموعه فیلمهای آموزش دستور زبان و عناصر جمله در فارسی همراه با مثال و به زبان ساده در فرادرس
ساختمان واژه ها در فارسی
در ادبیات فارسی ساختمان واژهها به چهار نوع زیر نقسیم میشود.
- ساده
- مرکب
- مشتق
- مشتق مرکب
در ادامه ساختار هر یک از این موارد را همراه با مثال توضیح دادهایم. برای یادگیری کلمات مشتق مرکب و سایر ساختمان واژهها میتوانید فیلم آموزش فارسی نهم در فرادرس را تماشا کنید. لینک این آموزش را در کادر زیر آوردهایم.
ساده
در این نوع واژهها، فقط یک تکواژ مستقل (معنادار) وجود دارد. برای مثال همه واژههای زیر، ساده هستند.
- زخم
- دست
- مهر
- دشت
مرکب
واژههای مرکب واژههایی هستند که در ساختار آنها بیشتر از یک تکواژ مستقل (معنادار) وجود دارد. در فهرست زیر نمونههایی از این نوع واژه را آوردهایم.
- خوشبخت: خوش + بخت
- دستانداز: دست + انداز
- دلرحم: دل + رحم
- خوشتیپ: خوش + تیپ
- دلسوز: دل + سوز
مشتق
ترکیب واژههای مشتق به صورت «یک تکواژ معنادار + یک یا چند تکواژ معناساز» است. در فهرست زیر، مثالهایی از واژههای مشتق را آوردهایم و ساختمان آن ها را بررسی کردهایم.
- بسته: بست + ه
- ستایش: ستای + -ِش
- نارنجی: نارنج + ی
- آسمانی: آسمان + ی
- سوزان: سوز + ان
- بیادب: بی + ادب
- کارگر: کار + گر
در مطلب زیر از مجله فرادرس، واژه مشتق را و ساختمان آن را با مثالهای متنوعی توضیح دادهایم.
مشتق مرکب
در این نوع واژه بیش از یک تکواژ مستقل و حداقل یک تکواژ وابسته وجود دارد. در فهرست زیر، مثالهایی از این نوع واژه را همراه با تجزیه ساختمان آنها آوردهایم.
- دلسوزانه: دل + سوز + انه
- کمککننده: کمک + کن + -َنده
- خوشاخلاقانه: خوش + اخلاق + انه
- رفتوروب: رفت + و + روب
- سراسر: سر + ا + سر
سؤالات متداول مشتق مرکب در فارسی
تا اینجا یاد گرفتیم واژه مشتق مرکب چیست و در این بخش، به پرسشهای پرتکرار درباره این مبحث ادبیات فارسی پاسخ میدهیم. پیش از آن میتوانید با تماشای فیلم آموزش فارسی نهم در فرادرس، مشتق مرکب فارسی نهم را یاد بگیرید. لینک این آموزش را در کادر زیر آوردهایم.
مشتق و مرکب چیست؟
مشتق و مرکب دو نوع مختلف از ساختمان واژهها در زبان فارسی هستند. واژههای مشتق، دارای یک تکواژ مستقل و یک یا چند تکواژ وابسته هستند. مرکب نییز ساختمان کلماتی است که از دو یا چند تکواژ معنادار ساخته شدهاند.
واژه مشتق مرکب چیست؟
کلماتی که در آنها هم ویژگی واژههای مرکب (داشتن بیش از یک تکواژ معنادار) و هم ویژگی واژههای مشتق (داشتن حداقل یک تکواژ وابسته) وجود داشته باشد، واژه های مشتق مرکب هستند.
ساختمان کلمات مشتق مرکب چیست؟
در این نوع واژه باید حداقل دو تکواژ مستقل (معنادار) و حداقل یک تکواژ وابسته (معناساز) وجود داشته باشد.
نمونه سؤال مشتق مرکب در فارسی
حال که دانستیم مشتق مرکب چیست و آن را با مثال بررسی کردیم، میتوانید در تمرین زیر شرکت کنید. این تمرین آزمونی متشکل از ده پرسش چهارگزینهای است که برای پاسخ دادن به آنها باید در هر سؤال، گزینه درست مورد نظر خود را انتخاب کنید. سپس روی گزینه «مشاهده گزینه صحیح» کلیک کنید تا جواب درست را مشاهده کنید. برای دسترسی به پاسخهای تشریحی نیز انجام همین مراحل کافی است. با ثبت هر یک پاسخ درست، یک امتیاز دریافت میکنید و امتیاز نهایی خود را در پایان آزمون یعنی بعد از ثبت پاسخ همه پرسشها و با کلیک بر گزینه «دریافت جواب آزمون» مشاهده خواهید کرد.
تمرین و آزمون
۱. در کدام گزینه واژهای مشتق مرکب وجود دارد؟
آن روزها چشمهای مردم غمدیده به یکدیگر خیره میشد و انگار همه میخواستند به دنبال مرهمی در وجود دیگری باشند.
آموزگار درس دیروز خود را با نام و یاد همه عزیزان بیگناه آغاز کرد.
دانایی از ارزشمندترین داراییهای هر انسان است و میتواند جایگاه او را در همه زمینههای زندگی بالا یا پایین ببرد.
بچههای کلاس پنجم برای برگزاری نمایش خود در سالن ورزشی مدرسه جمع شده بودند.
در فهرست زیر، ساختمان واژههای غیرساده موجود در هر گزینه این سؤال را مشخص کردهایم.
- گزینه اول: غمدیده (مشتق مرکب «غم + دید + ه») / یکدیگر (مرکب «یک + دیگر») /
- گزینه دوم: آموزگار (مشتق «آموز + گار») / دیروز (مرکب «دی + روز») / بیگناه (مشتق «بی + گناه»)
- گزینه سوم: دانایی (مشتق «دان + ا + ی») / ارزشمندترین (مشتق «ارزش + مند + ترین») / دارایی (مشتق «دار + ا + یی») / جایگاه (مشتق «جا + گاه») / زمینه (مشتق «زمین + ه») / زندگی (مشتق «زنده + ی») / پایین (مشتق «پا + ین»)
- گزینه چهارم: پنجم (مشتق «پنج + -ُم») / برگزاری (مشتق «بر + گزار + ی») / نمایش (مشتق «نما + ـِش») / ورزشی (مشتق «ورزش + ی»)
۲. در کدامیک از گزینههای زیر واژهای که در همان گزینه مشخص کردهایم، واژهای مشتق مرکب است؟
او سعی میکرد همیشه چهرهای خوشاخلاقانه از خود به دیگران نشان بدهد.
معلم درس حرفهوفن ما خیلی مهربان است.
در سالهای راهنمایی، مادرم و خواهرم همراه با من تا مدرسه میآمدند.
در جشن امضای کتاب، نویسنده کتابهای خود را برای مردم امضا میکرد.
واژههای غیرساده موجود در هر یک از گزینههای این سؤال را در فهرست زیر مشخص کردهایم.
- گزینه اول: خوشاخلاقانه (مشتق مرکب «خوش + اخلاق + انه»)
- گزینه دوم: حرفهوفن (مشتق مرکب «حرفه + و + فن») / مهربان (مشتق «مهر + بان»)
- گزینه سوم: راهنمایی (مشتق مرکب «راه + نما + ی») / همراه (مرکب «هم + راه»)
- گزینه چهارم: نویسنده (مشتق «نویس + -َنده»)
۳. در کدامیک از گزینههای زیر، واژههای غیرساده بیشتری نسبت به سایر گزینهها وجود دارد؟
همکلاسی کلاس زبان من امروز هم مثل سه روز گذشته غایب بود.
شهرداری منطقه چهار، کتابخانهای بزرگ در این منطقه از شهر تهران ساخت.
باغبان در خانه مادربزرگ مشغول آبیاری باغچهها و حیاط بود.
خوانندههای این روزنامه میدانستند که هر سهشنبه در صفحه حوادث آن، داستان ترسناک جدیدی منتشر میشود.
در فهرست زیر همه واژههای غیرساده در هر یک از گزینههای این سؤال را همراه با ترکیب ساختمان آنها آوردهایم.
- گزینه اول: همکلاسی (مشتق مرکب «هم + کلاس + ی») / گذشته (مشتق «گذشت + ه»)
- گزینه دوم: شهرداری (مشتق مرکب «شهر + دار + ی») / کتابخانه (مرکب «کتاب + خانه»)
- گزینه سوم: باغبان (مشتق «باغ + بان») / مادربزرگ (مرکب «مادر + بزرگ») / آبیاری (مشتق مرکب «آب + یار + ی»)
- گزینه چهارم: خواننده (مشتق «خوان + -َنده») / روزنامه (مرکب «روز + نامه») / سهشنبه (مرکب «سه + شنبه») / ترسناک (مشتق «ترس + ناک»)
۴. در کدام گزینه واژهای وجود دارد که هم مرکب است و هم در ساختارش وند وجود دارد؟
او با همه رفتاری دلسوزانه داشت و تا حد امکان نمیگذاشت کسی از او آزرده شود.
او پرندگان دستآموز خود را در قفس و در شرایطی نامناسب نگه میداشت.
او در عین بیرحم بودن، آنچنان خونسرد بود که هرکسی را میترساند.
دیروز که پیش عمه خانم بودم، همسایه برای او شلهزرد نذری آورد.
در فهرست زیر، همه واژههای گزینههای این سؤال که دارای ساختمان غیرساده هستند را با ساختمان آنها مشخص کردهایم.
- گزینه اول: رفتار (مشتق «رفت + ار») / دلسوزانه (مشتق مرکب «دل + سوز + انه») / آزرده (مشتق «آزرد + ه»)
- گزینه دوم: دستآموز (مرکب «دست + آموز») / نامناسب (مشتق «نا + مناسب»)
- گزینه سوم: بیرحم (مشتق «بی + رحم») / بودن (مشتق «بود + -َن») / آنچنان (مرکب «آن + چنان») / خونسرد (مرکب «خون + سرد») / هرکس (مرکب «هر + کس»)
- گزینه چهارم: همسایه (مرکب «هم + سایه») / شلهزرد (مرکب «شله + زرد») / نذری (مشتق «نذر + ی»)
۵. در کدام گزینه واژه مشتق مرکب مشاهده میکنید؟
یکی از همکارهای من امروز کمی دیرتر از حد معمول به محل کار رسید و این موضوع، باعث بحث میان او و مدیر شد.
در جشن پایان سال شرکت، مدیر بخش ما از همکاری بینظیر کارکنان خود با همدیگر بسیار تشکر کرد.
باید بدانیم که برای داشتن عملکرد مناسب در محیط کار، همه باید به وظایف خود آگاه باشیم و نسبت به همه آنها مسئولیتپذیر باشیم.
او در آغاز روز کاری با تمامی کارمندان خود صحبت میکرد تا از خوب بودن حال آنها، آگاهی لازم را پیدا کند.
۶. در هر یک از گزینههای زیر، یک واژه را برجسته کردهایم. واژه برجستهشده در کدامیک از گزینههای زیر، مشتق است؟
مادربزرگ همیشه میگوید: «دانایی از ارزشمندترین داراییهای هر انسان است.»
در مسابقه اطلاعات عمومی، همکلاسی من نفر اول شد.
کتابخانههای این شهر، معمولاً کوچک هستند و به همین دلیل، عضوگیری در آنها به ندرت صورت میگیرد.
شاید بتوان گفت که این ساعت، بدترین زمان برای رفتوآمد بینجادهای است.
۷. ساختمان کدامیک از واژههای برجسته شده در گزینههای زیر با واژههای برجسته شده در گزینههای دیگر، از نظر ساده یا غیرساده بودن، تفاوت دارد؟
یکی از جهانگردان گروه، داشت از خاطرههای جالب سفرهای اعجابانگیز خود تعریف میکرد.
جهانگردی میتواند از منابع پرسود برای کسب درآمد هر کشوری باشد.
جهانگردی برای تجهیز وسایل سفرهای کمپی خود، به فروشگاه ما آمد.
بهترین درسی که میتوانی در زندگی بگیری و به آن عمل کنی این است که تجربهها را از دست ندهی.
۸. در کدامیک از گزینههای زیر، واژههای مرکب بیشتری وجود دارد؟
در این تابستان هم شبهای مهتابی داریم و هم شبهای ابری زیادی داریم.
در بعضی موارد باید حتماً تصمیمهای برگشتپذیر بگیری تا نتیجه آنها کل زندگی تو را تحت تأثیر قرار ندهد و تأثیرهای موقت و اندکی داشته باشد.
آوازهای دلانگیز او را میشنوم و با خود فکر میکنم اگر در زمان زندگی او به دنیا آمده بودم، زندگی شگفتانگیزتری داشتم.
زندگینامه او سراسر رنج و درد بود اما در نهایت توانسته بود راهش را از میان تاریکی پیدا کند. همین موضوع بود که من را به ادامه زندگی امیدوار کرد.
۹. در کدامیک از گزینههای زیر هم واژه مشتق، هم واژه مرکب و هم واژه مشتق مرکب وجود دارد؟
او به عنوان یک کارمند ساده، پیشنهاد سودمندانهای از دانشگاهی که در آن کار میکرد، دریافت کرد.
روزی میرسد که میتوانی با آسودگی همه چیز را برای نزدیکترین و صمیمیترین فرد زندگیات تعریف کنی و از داوری او درباره خودت، هراسی نداشته باشی.
رفتار دلسوزانه او برای همه بچههای کلاس، زبانزد همه ما بود.
گذشتگان ما درسهایی را برای ما به یادگار گذاشتهاند که با استفاده درست از آنها میتوانیم آینده خود را دگرگون کنیم.
۱۰. در کدام گزینه، تعداد واژههای غیرساده بیشتری نسبت به سایر گزینهها وجود دارد؟
باغبان خانه مادربزرگ، در سفر خود منظرههای رنگارنگی را دیده بود که داشت آنها را برای همه نوهها تصویرسازی میکرد.
بازیگران آن روز برای فیلمبرداری یکی از مهمترین سکانسهای فیلم سینمایی خود آماده بودند و هماهنگی کمنظیری داشتند.
شبی از شبهای تیرماه برای مشاهده اجرام آسمانی به سفری طولانی و سخت رفتیم و در نهایت، همه مسافران، از آن سفر راضی بودند.
خیالانگیزترین رؤیاهای کودکی من هنوز هم توی ذهنم است و ذرهای از دلپذیر بودن آنها برای من کم نشده است.
جمع بندی مشتق مرکب در فارسی
در این مطلب از مجله فرادرس یاد گرفتیم واژه مشتق مرکب چیست و کلمات مشتق مرکب در فارسی را با مثال بررسی کردهایم. همچنین انواع دیگر ساختمان واژهها مانند مشتق و مرکب را نیز توضیح دادیم. در پایان مطلب نیز پرسشهایی چهارگزینهای آوردهایم که تا با پاسخ دادن به آنها میزان یادگیری خود را افزایش دهید.
