مهندسی ۲۸۳ بازدید

محاسبه مساحت در اتوکد معمولا با استفاده از دستور AREA انجام می‌گیرد. علاوه بر این، چندین دستور و روش مختلف برای به دست آوردن اندازه سطح درون محدوده‌های بسته و باز در اتوکد وجود دارد. به عنوان مثال، برخی از دستور LIST یا MASSPROP برای انجام این کار استفاده می‌کنند. برخی دیگر نیز کادر مشخصات (دستور PROPERTIES) را به این منظور مورد استفاده قرار می‌دهند. در این مقاله، تمام دستورات و روش‌های متداول برای محاسبه مساحت در اتوکد دوبعدی و سه‌بعدی را آموزش می‌دهیم. به علاوه، آموزش تقسیم مساحت در اتوکد را به همراه فایل LISP مخصوص این کار ارائه می‌کنیم.

فهرست مطالب این نوشته

مساحت چیست ؟

مساحت، اندازه درون یک محدوده است. این کمیت با مربع واحد طول (سانتی‌متر مربع، متر مربع، اینچ مربع، فوت مربع و غیره) بیان می‌شود. در تصویر زیر، ناحیه صورتی، مساحت شکل را نمایش می‌دهد.

مفهوم مساحت

اهمیت و کاربرد محاسبه مساحت در مهندسی چیست ؟

مساحت، کاربردهای زیادی در زندگی روزمره انسان‌ها دارد. به عنوان مثال، به منظور تعیین اندازه فرش مورد نیاز برای پوشاندن کف یک اتاق، از مفهوم مساحت استفاده می‌شود. این مفهوم در علوم مهندسی نیز به طور گسترده مورد استفاده قرار می‌گیرد. به عنوان مثال، مهندسان عمران از مساحت زیربنای یک ساختمان برای محاسبه بارهای وارد به فونداسیون و ظرفیت باربری آن استفاده می‌کنند. مهندسان مکانیک نیز طراحی قطعات مختلف را بر اساس تنش‌های مجاز سطح انجام می‌دهند.

ابزارهای محاسبه مساحت در مهندسی چه هستند ؟

محاسبه مساحت با استفاده از روش‌های مختلف صورت می‌گیرد. مساحت برخی از شکل‌های شناخته شده نظیر مربع، مستطیل، لوزی، دایره، بیضی و غیره، توسط فرمول‌های مخصوص محاسبه می‌شود. مساحت شکل‌های نامنظم نیز معمولا از روش‌‌های تقسیم‌بندی (مثلث‌بندی) یا شبکه‌بندی به دست می‌آید. با این وجود، در دنیای مهندسی، نرم‌افزارهای تخصصی نظیر اتوکد، گزینه مناسبی برای محاسبه مساحت شکل‌های مختلف هستند.

مثال محاسبه مساحت در اتوکد
برای مشاهده تصویر در ابعاد بزرگ‌تر، + اینجا کلیک کنید.

محاسبه مساحت در اتوکد چگونه انجام می شود؟

دستورات مختلفی برای محاسبه مساحت در اتوکد وجود دارند. این دستورات عبارت هستند از:

  • AREA
  • LIST
  • MASSPROP
  • PROPERTIES
  • MLEADER
  • BOUNDARY
  • HATCH

در بخش‌های بعدی، نحوه استفاده از دستورات فوق برای به دست آوردن مساحت المان‌های دوبعدی و سه‌بعدی را آموزش خواهیم داد. پیش از پرداختن به روش‌های محاسبه مساحت، واحد این اندازه را مشخص می‌کنیم.

واحد مساحت در اتوکد چیست؟

مساحت، با واحد طول مربع بیان می‌شود. در اتوکد، نیازی به تنظیم واحد جداگانه برای مساحت نیست. با تایپ دستور «UNITS» در نوار خط فرمان و فشردن کلید Enter، پنجره تنظیم یکاهای نرم‌افزار به نمایش درمی‌آید.

پنجره تنظیم یکا در اتوکد

بخش «Insertion scale»، یکای ترسیم در اتوکد را نمایش می‌دهد. در این بخش، منوی بازشونده‌ای وجود دارد که امکان انتخاب واحد دلخواه برای انجام ترسیمات را فراهم می‌کند.

واحدهای محاسبه مساحت در اتوکد

با انتخاب هر واحد، مساحت با مربع آن واحد محاسبه و نمایش داده خواهد شد. به عنوان مثال، در تصویر بالا، یکای ترسیم بر روی سانتی‌متر (Centimeters) قرار دارد. بنابراین، در صورت محاسبه مساحت با روش‌های مختلف، اندازه‌های نمایش داده شده، با واحد سانتی‌متر مربع خواهند بود. اگر این واحد را بر روی متر قرار دهیم، انجام محاسبات مساحت به متر مربع تغییر می‌کند.

فیلم آموزشی مرتبط

روش اول: محاسبه مساحت در اتوکد با دستور AREA

یکی از متداول‌ترین روش های تعیین مساحت در اتوکد، استفاده از دستور AREA است.

به عنوان مثال، محدوده مستطیلی شکل در تصویر زیر را در نظر بگیرید. قصد داریم با اجرای دستور AREA، مساحت این مستطیل را به دست بیاوریم.

مستطیل هاشور خورده و اندازه گذاری شده

با استفاده از دستور HATCH در اتوکد، محدوده مورد نظر را هاشور زده‌ایم. برای بررسی صحت محاسبه مساحت نیز، طول و عرض این محدوده را اندازه‌گذاری کرده‌ایم. بر اساس فرمول مساحت مستطیل، داریم:

عرض × طول = مساحت مستطیل

بنابراین، نتیجه مساحت محدوده مستطیلی شکل برابر است با:

3 × 2 = مساحت محدوده مستطیلی

6 = مساحت محدوده مستطیلی

مساحت محدوده هاشور خورده برابر با 6 واحد سطح است. با اجرای دستور UNITS می‌توانید واحد ترسیمات را مشاهده کنید و در صورت نیاز آن را تغییر دهید. اکنون به سراغ مراحل محاسبه مساحت با استفاده از دستور AREA می‌رویم.

 مرحله اول: اجرای دستور AREA

عبارت «AREA» را در نوار خط فرمان تایپ می‌کنیم. سپس، کلید Enter را فشار می‌دهیم.

اجرای دستور AREA در اتوکد

به این ترتیب، چندین گزینه در نوار خط فرمان ظاهر می‌شود. در انتهای این بخش، به توضیح عملکرد هر یک از این گزینه‌ها خواهیم پرداخت.

گزینه‌های دستور AREA در اتوکد

مرحله دوم: انتخاب اولین گوشه از محدوده مورد نظر

با اجرای دستور AREA، اتوکد از شما می‌خواهد تا اولین گوشه از محدوده مورد نظر خود را انتخاب کنید. در حین اجرای مراحل این دستور، تمام نقاط انتخابی باید در یک صفحه قرار داشته باشند.

انتخاب گوشه برای محاسبه مساحت در اتوکد

مرحله سوم: انتخاب گوشه های بعدی

نشانگر ماوس را بر روی یکی از گوشه‌های مستطیل می‌بریم و کلیک چپ می‌کنیم. پیغام «Specify next point» در نوار خط فرمان به نمایش درمی‌آید. با حرکت دادن ماوس، یک خط بین گوشه انتخابی و نشانگر ماوس ظاهر می‌شود.

انتخاب گوشه دوم برای محاسبه مساحت در اتوکد توسط AREA

نشانگر ماوس را بر روی گوشه دیگر مستطیل برده و کلیک چپ می‌کنیم. سپس، نشانگر ماوس را به سمت گوشه سوم حرکت می‌دهیم.

انتخاب گوشه سوم برای محاسبه مساحت در اتوکد

با قرار گرفتن نشانگر بر روی گوشه سوم، کلیک چپ می‌کنیم. سپس، مجدد نشانگر را به سمت گوشه بعدی می‌بریم. با کلیک بر روی گوشه آخر، محدوده مستطیلی شکل به طور کامل پوشش داده می‌شود.

تعیین محدوده برای محاسبه مساحت در اتوکد

اگر نشانگر ماوس را به گوشه اول ببریم و دوباره بر روی آن کلیک کنیم، تفاوتی در خروجی مساحت نخواهد داشت. با این وجود، محدوده مورد نظر به طور کامل بسته می‌شود.

مرحله چهارم: مشاهده اندازه محیط و مساحت

پس از انتخاب تمام گوشه‌ها، کلید Enter را فشار می‌دهیم. به این ترتیب، اندازه مساحت و محیط محدوده انتخابی، به صورت یک پیغام موقت در بالای نوار خط فرمان به نمایش درمی‌آید.

خروجی محیط و مساحت در اتوکد توسط دستور AREA

همان‌طور که مشاهده می‌کنید، مساحت (Area) برابر با 6 واحد سطح و محیط برابر با 10 واحد طول است.

در رابطه با یادگیری قابلیت‌ها و ابزارهای عمومی و تخصصی نرم‌افزار اتوکد، فرادرس، مجموعه کاملی از آموزش‌های مقدماتی تا پیشرفته را تهیه کرده است که می‌توانند در یادگیری این نرم‌افزار محبوب و کاربردی به شما کمک کنند.

گزینه های دستور AREA در اتوکد

هنگام اجرای دستور AREA، سه گزینه در اختیار کاربر قرار می‌گیرد. این گزینه‌ها عبارت هستند از:

  • Object
  • Add area
  • Subtract area

در ادامه، روش‌های محاسبه مساحت به وسیله هر یک از گزینه‌های بالا را آموزش می‌دهیم.

محاسبه مساحت با گزینه Object در دستور AREA

گزینه «Object» در دستور AREA، امکان محاسبه سریع مساحت یک محدوده بسته یا مساحت تقریبی یک محدوده باز را فراهم می‌کند. از اشیا قابل انتخاب برای محاسبه مساحت با این روش می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • Circle: دایره
  • Ellipse: بیضی
  • Spline: خطوط منحنی
  • Polyline: خط شکسته
  • Region: ناحیه بسته
  • 3D Solid: جسم سه‌بعدی

در مثال محدوده مستطیلی شکل، می‌توانستیم بعد از اجرای دستور AREA، بر روی گزینه Object کلیک کنیم. با این کار، پیغامی مشابه تصویر زیر ظاهر می‌شود. به این ترتیب، اتوکد از ما می‌خواهد تا شیء مورد نظر خود را انتخاب کنیم.

پیغام گزینه Object در دستور AREA

نشانگر ماوس را بر روی یکی از ضلع‌های مستطیل می‌بریم تا محیط آن روشن شود.

انتخاب Object برای محاسبه مساحت در اتوکد توسط دستور AREA

پس از کلیک چپ، مساحت و محیط شیء انتخابی در بالای نوار خط فرمان و کنار نشانگر ماوس ظاهر می‌شود.

خروجی محیط و مساحت در کنار نشانگر ماوس

محاسبه مساحت محدوده با خطوط ضخیم

در مثال بالا، ضخامت محدوده نسبت به مقیاس ترسیمات، زیاد نبود. در برخی از موارد، خطوط با ضخامت‌های نسبتا بالا رسم می‌شوند. به عنوان مثال، خطوط ضخیم می‌توانند نشان‌دهنده پرچین دور یک محدوده باشند. در صورت استفاده از گزینه Object برای محاسبه مساحت چنین محدوده‌هایی، اتوکد، مرکز خطوط را به عنوان مبنای محاسبات محیط و مساحت مورد استفاده قرار می‌دهد.

مساحت شکل با خطوط ضخیم

محاسبه مساحت محدوده باز

در اتوکد، امکان محاسبه تقریبی محدوده‌های باز نیز فراهم شده است. با انتخاب یک محدوده باز در هنگام فعال بودن گزینه Object، یک خط فرضی بین نقاط ابتدایی و انتهایی محدوده رسم می‌شود. سپس، مساحت محدوده باز به نمایش درمی‌آید. هنگام محاسبه محیط در این شرایط، اتوکد، خط فرضی را در نظر نمی‌گیرد.

مساحت شکل باز

محاسبه مساحت با گزینه Add area در دستور AREA

گزینه «Add area» در دستور AREA، امکان انتخاب چند محدوده و محاسبه مساحت کل آن‌ها را فراهم می‌کند. با انتخاب هر شیء، رنگ سطح آن به حالت انتخاب شده درمی‌آید. پس از انتخاب تمام اشیا مورد نظر و فشردن کلیک Enter، مساحت کل محاسبه می‌شود.

انتخاب دو محدوده برای محاسبه مساحت

در ادامه، نحوه محاسبه مساحت کل دو محدوده با گزینه Add area در دستور AREA اتوکد را به همراه یک مثال توضیح می‌دهیم. مستطیل و دایره نمایش داده شده در تصویر زیر را در نظر بگیرید. قصد داریم مجموع مساحت این دو شکل را به دست بیاوریم.

مستطیل و دایره هاشور خورده و اندازه گذاری شده

دستور AREA را اجرا کرده و گزینه Add area را انتخاب می‌کنیم. با این کار، پیغام و گزینه‌های نوار خط فرمان به شکل زیر درمی‌آید.

گزینه های دستور AREA بعد از انتخاب Add area

از بین گزینه‌های بالا، بر روی Object کلیک می‌کنیم. در این حالت، عبارت «ADD mode» به نوار خط فرمان اضافه می‌شود.

گزینه Object در حالت Add area

نشانگر ماوس را به روی یکی از ضلع‌های مستطیل می‌بریم. با کلیک بر روی محیط مستطیل، اندازه مساحت و محیط آن به نمایش درمی‌آید. به علاوه، رنگ داخل محیط مستطیل تغییر می‌کند.

محاسبه مساحت مستطیل

اکنون، نشانگر ماوس را بر روی محیط دایره می‌بریم و کلیک می‌کنیم. به این ترتیب، محیط و مساحت دایره و مجموع مساحت‌های دو شکل در مقابل عنوان «Total area» نمایش داده می‌شود.

محاسبه مجموع مساحت دو شکل در اتوکد
برای مشاهده تصویر در ابعاد بزرگتر، + اینجا کلیک کنید.

محاسبه مساحت با گزینه Subtract area در دستور AREA

گزینه «Subtract area» در دستور AREA، به منظور کم کردن مساحت یک بخش از مساحت کل مورد استفاده قرار می‌گیرد. به عنوان مثال، ترسیمات زیر را در نظر بگیرید. می‌خواهیم مساحت قسمت هاشور خورده را به دست بیاوریم.

دایره درون مستطیل

به منظور تعیین مساحت محدوده هاشور خورده در تصویر بالا، ابتدا دستور AREA را اجرا کرده و گزینه Add area را انتخاب می‌کنیم. پس کلیک بر روی Object، بر روی محیط مستطیل می‌رویم و کلیک می‌کنیم تا محدوده آن به شکل زیر درآید.

انتخاب محدوده کل

در قدم بعدی، کلید Enter را فشار می‌دهیم تا گزینه‌های دستور AREA در نوار خط فرمان ظاهر شوند. اکنون، گزینه Subtract area را انتخاب می‌کنیم. با کلیک بر روی Object، پیغام انتخاب شیء مورد نظر برای کم کردن مساحت، به همراه عبارت «SUBTRACT mode» به نمایش درمی‌آید.

پیغام نوار خط فرمان در هنگام فعال بودن گزینه Subtract area

نشانگر ماوس را به روی محیط دایره می‌بریم. پس از کلیک بر روی دایره، مساحت آن از مساحت کل کم شده و مقدار مساحت باقی‌مانده در بالای نوار خط فرمان نشان داده می‌شود.

کم کردن مساحت دایره از مستطیل
مساحت کل (Total area)، مساحت قسمت سبز رنگ است.

دستور AREA در نوار ابزار اتوکد

دستور AREA، زیرمجموعه دستور جامع‌تری با عنوان «MEASUREGEOM» است. MEASUREGEOM، ابزارهای مورد نیاز برای اندازه‌گیری پارامترهای مختلف را در اختیار کاربران قرار می‌دهد. با رفتن به زبانه «Home»، پنل «Utilities» و کلیک بر روی آیکون «Measure» این دستور فعال می‌شود.

مسیر دستور MEASUREGEOM در نوار ابزار اتوکد
برای مشاهده تصویر در ابعاد بزرگ‌تر، + اینجا کلیک کنید.

با کلیک بر روی فلش زیر ابزار Measure، گزینه‌های مختلف دستور MEASUREGEOM به نمایش درمی‌آیند. یکی از این گزینه‌ها، «Area» است. این گزینه، عملکردی مشابه با دستور AREA دارد.

گزینه های ابزار Measure در نوار ابزار اتوکد

با تایپ MEASUREGEOM در نوار خط فرمان، گزینه‌های زیر به نمایش درمی‌آیند.

گزینه های دستور MEASUREGEOM

در صورت کلیک بر روی گزینه «ARea» در تصویر بالا یا کلیک بر روی آیکون Area در ابزار Measure، گزینه‌های زیر در نوار خط فرمان ظاهر می‌شوند.

گزینه های ابزار Area در نوار خط فرمان

گزینه‌های بالا، امکان محاسبه مساحت اشکال مختلف در اتوکد را فراهم می‌کنند.

محاسبه مساحت در اتوکد با ابزار Quick Measure

در ابزار Measure، گزینه‌ای با عنوان «Quick» وجود دارد. این ابزار، به منظور مشاهده سریع اندازه‌های مختلف ترسیمات مورد استفاده قرار می‌گیرد. در نسخه 2021 اتوکد، پس از انتخاب Quick و بردن نشانگر ماوس به داخل یک محدوده بسته، فقط با یک کلیک ساده، محیط و مساحت محدوده به نمایش درمی‌آید.

فیلم آموزشی مرتبط

روش دوم: محاسبه مساحت در اتوکد با دستور LIST

دستور «LIST»، یکی دیگر از روش های بدست آوردن مساحت در اتوکد است. این دستور، معمولا به منظور مشاهده اطلاعات اشیا و کپی کردن این اطلاعات در فایل‌های متنی مورد استفاده قرار می‌گیرد. به منظور تعیین مساحت شکل‌های مختلف توسط LIST، آن را درون نوار خط فرمان تایپ می‌کنیم.

تایپ دستور LIST در نوار خط فرمان

با فشردن کلید Enter، پیغام زیر در نوار خط فرمان ظاهر می‌شود.

اتوکد از ما می‌خواهد تا شیء یا اشیا مورد نظر خود را انتخاب کنیم. به عنوان مثال، نشانگر ماوس را بر روی شیء زیر می‌بریم.

انتخاب محدوده برای محاسبه مساحت در اتوکد با LIST

پس از کلیک بر روی شیء، کلید Enter را فشار می‌دهیم. با این کار، فهرستی از اطلاعات مربوط به شیء انتخابی در بالای نوار خط فرمان به نمایش درمی‌آید.

خروجی دستور LIST برای محاسبه مساحت در اتوکد

از میان اطلاعات نمایش داده شده، به دنبال عنوان «area» می‌گردیم. عدد مقابل این عنوان، اندازه مساحت محدوده است.

روش سوم: محاسبه مساحت در اتوکد با دستور MASSPROP

دستور «MASSPROP»، از دیگر روش های اندازه گیری مساحت در اتوکد است. این دستور، به منظور استخراج اطلاعات مربوط به اشیا region دوبعدی و اجسام سه‌بعدی مورد استفاده قرار می‌گیرد. تصویر زیر، یک بیضی را نمایش می‌دهد. محدوده این بیضی از نوع region است. قصد داریم مساحت بیضی را با استفاده از دستور MASSPROP به دست بیاوریم.

بیضی از نوع region

عبارت MASSPROP را در نوار خط فرمان تایپ می‌کنیم و کلید Enter را فشار می‌دهیم.

تایپ دستور MASSPROP در نوار خط فرمان اتوکد

سپس، به روی محیط بیضی می‌رویم و بر روی آن کلیک می‌کنیم.

انتخاب بیضی

در انتها، کلید Enter را فشار می‌دهیم تا فهرست اطلاعات بیضی به نمایش درآید.

خروجی دستور MASSPROP

اولین ردیف در بخش «REGIONS»، اندازه مساحت بیضی است.

روش چهارم: محاسبه مساحت در اتوکد با دستور PROPERTIES

دستور «PROPERTIES»، یکی از سریع‌ترین روش های محاسبه مساحت در اتوکد به شمار می‌رود. این دستور، به منظور نمایش کادر مشخصات اشیا مورد استفاده قرار می‌گیرد. با تایپ این دستور در نوار خط فرمان و فشردن کلید Enter، کادری مشابه با تصویر زیر در پنجره نرم‌افزار اتوکد ظاهر می‌شود.

کادر مشخصات در اتوکد

روش دیگر برای ظاهر کردن کادر مشخصات، رفتن به زبانه «View»، پنل «Palettes» و کلیک بر روی آیکون «Properties» است. این کادر با فشردن کلید ترکیبی «Ctrl+1» نیز نمایان می‌شود.

ابزار Properties در اتوکد

از قابلیت‌های کادر مشخصات، می‌توان به نمایش مستقیم مساحت اشیا اشاره کرد. به عنوان مثال، چندضلعی‌های زیر را در نظر بگیرید. می‌خواهیم مساحت هر یک از این چندضلعی‌ها را به کمک کادر مشخصات به دست بیاوریم.

پنج ضلعی، شش ضلعی و هفت ضلعی در اتوکد

کلید ترکیبی Ctrl+1 را فشار می‌دهیم. سپس، نشانگر ماوس را بر روی پنج‌ضلعی می‌بریم و کلیک چپ می‌کنیم. با این کار، اطلاعات مربوط به پنج‌ضلعی در کادر مشخصات به نمایش درمی‌آیند.

محاسبه مساحت از کادر مشخصات اتوکد

در اطلاعات بخش «Geometry» و در مقابل عنوان «Area»، اندازه مساحت پنج‌ضلعی نشان داده شده است. کلید Esc را فشار می‌دهیم. سپس، بر روی شش‌ضلعی کلیک می‌کنیم.

مساحت شش ضلعی در کادر مشخصات اتوکد

مساحت هفت‌ضلعی نیز به همین صورت به دست می‌آید.

محاسبه مساحت هفت ضلعی از روی کادر مشخصات اتوکد

حتما پیش از انتخاب هر شکل، شکل‌های دیگر را با فشردن کلید Esc از حالت انتخاب درآورید.

روش پنجم: درج مساحت در اتوکد با MLEADER

روش‌ها و دستورات مختلفی برای نمایش مساحت در اتوکد وجود دارند. با این وجود، هیچکدام از این روش‌ها، امکان اندازه‌گذاری مساحت در اتوکد را فراهم نمی‌کنند. دستور MLEADER، به منظور نوشتن اندازه مساحت المان‌های بسته و به‌روزرسانی این اندازه در صورت تغییر ابعاد المان‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. برای آشنایی با کاربرد این دستور، مستطیل و دایره زیر را در نظر بگیرید. می‌خواهیم مساحت هر یک از این شکل‌های بسته را در کنارشان اندازه‌گذاری کنیم.

دایره و مستطیل در اتوکد

با تایپ عبارت MLEADER و فشردن کلید Enter، پیغام زیر در نوار خط فرمان ظاهر می‌شود.

گزینه های دستور MLEADER

با رفتن به زبانه «Annotate»، پنل «Leaders» و کلیک بر روی ابزار «Multileaders» نیز دستور MLEADER اجرا می‌شود.

ابزار Multileader در نوار ابزار اتوکد

با اجرای MLEADER یا کلیک بر روی ابزار بالا، اتوکد از ما می‌خواهد تا محل پیکان اندازه‌گذاری را مشخص کنیم. نشانگر ماوس را به یک موقعیت دلخواه می‌بریم و کلیک می‌کنیم.

تعیین مکان پیکان اندازه گذاری

به این ترتیب، یک کادر برای نوشتن متن در ابتدای پیکان ظاهر می‌شود. عبارت « = Area» را در این کادر می‌نویسیم.

نوشتن متن در ابتدای پیکان اندازه گذاری

از زبانه «Text Editor» در انتهای نوار ابزار، پنل «Style»، مقدار «Text Height» را تغییر می‌دهیم.

تنظیم ارتفاع متن ابتدای پیکان اندازه گذاری

با تغییر ارتفاع متن، اندازه نوشته را تنظیم می‌کنیم.

متن بزرگ‌تر در ابتدای پیکان اتدازه گذاری

سپس، هنگام فعال بودن ویرایشگر متن، بر روی صفحه کلیک راست کرده و گزینه «Insert Field» را انتخاب می‌کنیم.

مسیر دسترسی به فیلد محاسبه و اندازه گذاری مساحت در اتوکد

با انتخاب Insert Field، پنجره «Field» به نمایش درمی‌آید.

پنجره تعریف فیلد محاسبه و اندازه گذاری مساحت در اتوکد

منوی بازشونده بخش «Field category» را بر روی گزینه «Object» قرار می‌دهیم. از میان عنوان نمایش داده شده در فهرست «Field names» نیز گزینه Object را انتخاب می‌کنیم. با این کار، ستون جدیدی در کنار ستون اول ظاهر می‌شود.

تنظیم گزینه های پنجره Field برای انتخاب شی مورد نظر برای محاسبه مساحت

بر روی آیکون «Select object» در بخش «Object type» کلیک می‌کنیم. پنجره Field مخفی می‌شود. نرم‌افزار از ما می‌خواهد تا شیء مورد نظر خود را انتخاب کنیم. با کلیک بر روی محیط مستطیل، پنجره Field دوباره به نمایش درمی‌آید.

انتخاب اندازه مورد نظر برای نمایش در ابتدای پیکان اندازه گذاری

بخش «Property» را بر روی گزینه «Area» قرار می‌دهیم. از این‌رو، در بخش «Preview»، اندازه مساحت مستطیل نشان داده می‌شود. بر روی دکمه «OK» در پایین پنجره کلیک می‌کنیم. در نهایت، اندازه مساحت به شکل زیر در ابتدای پیکان اندازه گذاری به نمایش درمی‌آید.

اندازه گذاری مساحت مستطیل در اتوکد

مراحل بالا را برای دایره تکرار می‌کنیم.

اندازه گذاری مساخت دایره و مستطیل در اتوکد

مزیت اصلی این روش نسبت به روش‌های دیگر، نمایش اندازه مساحت به طور ثابت و امکان به‌روزرسانی اندازه نمایش داده شده، پس از اعمال تغییرات بر روی شکل‌ها است. به عنوان مثال، ابعاد مستطیل را به صورت زیر تغییر می‌دهیم.

تغییر ابعاد مستطیل برای محاسبه مساحت جدید در اتوکد

در تصویر بالا، هیچ تغییری در عدد مساحت رخ نداده است. بر روی متن ابتدای پیکان اندازه‌گذاری، دابل کلیک کرده و بر روی عدد مساحت کلیک می‌کنیم. سپس، بر روی متن راست-کلیک می‌کنیم.

گزینه به روزرسانی فیلد محاسبه اندازه مساحت در اتوکد

با انتخاب گزینه «Update Field» در منوی راست-کلیک، اندازه مساحت به‌روزرسانی می‌شود.

محاسبه مساحت به روزرسانی شده مستطیل در اتوکد

روش ششم: محاسبه مساحت در اتوکد با دستور BOUNDARY

تصویر زیر، دو المان مجاز را نمایش می‌دهد. این المان‌ها، یک محدوده مشترک دارند. قصد داریم مساحت این محدوده مشترک را به دست بیاوریم.

محدود مشترک بین دو المان در اتوکد

روش‌های معرفی شده در بخش‌های قبلی، قادر به محاسبه دقیق مساحت محدوده مورد نظر نیستند. در این شرایط، دستور «BOUNDARY» به کمک ما می‌آید. این دستور، به منظور ایجاد محدوده یا مرزهای مشخص از روی المان‌های موجود مورد استفاده قرار می‌گیرد. عبارت BOUNDARY را در نوار خط فرمان تایپ می‌کنیم.

تایپ دستور BOUNDARY در اتوکد

کلید Enter را فشار می‌دهیم تا پنجره «Boundary Creation» به نمایش درآید.

پنجره ایجاد محدوده در اتوکد

به دلیل منحنی بودن محدوده مورد نظر، گزینه «Object type» در بخش «Boundary retention» را بر روی «Region» قرار می‌دهیم. سپس، بر روی آیکون کنار «Pick Points» کلیک می‌کنیم. با این کار، پنجره پنهان می‌شود و محیط مدلسازی به نمایش درمی‌آید. نشانگر ماوس را به درون محدوده مورد نظر می‌بریم و کلیک می‌کنیم.

انتخاب نقطه درون محدوده مورد نظر برای ساخت region

محدوده اطراف نقطه انتخابی به رنگ آبی درمی‌آید. کلید Enter را می‌فشاریم تا این ساخت این محدوده نهایی شود.

محدوده مشترک بین دو المان

اکنون، یک المان مجزا و مطابق با محدوده مشترک دو المان اولیه داریم. با استفاده از دستورات معرفی شده در بخش‌های قبلی می‌توانیم مساحت این المان را به دست بیاوریم. به عنوان مثال، دستور MASSPROP را اجرا کرده و بر روی المان مورد نظر کلیک می‌کنیم.

مساحت ناحیه مشترک با استفاده از MASSPROP

به این ترتیب، مساحت ناحیه مشترک دو المان محاسبه و نمایش داده می‌شود.

روش هفتم: محاسبه مساحت در اتوکد با دستور HATCH

آخرین روشی که برای محاسبه مساحت در اتوکد به آموزش آن می‌پردازیم، استفاده از دستور HATCH‌ به همراه دستور PROPERTIES است. این روش، در محاسبه مساحت محدوده‌های بسته، مساحت نواحی مشترک بین المان‌ها و مجموع مساحت چند المان کاربرد دارد.

محاسبه مساحت محدوده مشترک دو المان با دستور HATCH و PROPERTIES

مثال نمایش داده شده در روش ششم را در نظر بگیرید. قصد داریم مساحت ناحیه مشترک بین دو المان را این بار با استفاده از دستور HATCH و PROPERTIES به دست بیاوریم.

دو المان تو در تو در اتوکد

دستور HATCH را اجرا می‌کنیم و نشانگر ماوس را به درون محدوده مورد نظر می‌بریم.

هاشور زدن ناحیه مشترک دو المان در اتوکد

پس از ظاهر شدن پیش‌نمایش هاشور در محدوده مشترک، کلیک می‌کنیم. سپس، کلید Enter را فشار می‌دهیم تا ساخت هاشور نهایی شود. اکنون، دستور PROPERTIES را اجرا می‌کنیم. با این کار، کادر مشخصات به نمایش درمی‌آید. در نهایت، بر روی هاشور در ناحیه مشترک کلیک می‌کنیم.

مشاهده مساحت از کادر مشخصات

به این ترتیب، مساحت ناحیه مشترک، در مقابل عنوان «Area» در بخش «Geometry» نمایش داده می‌شود. برای مشاهده مساحت تمام نواحی بسته می‌توان همین مراحل را طی کرد.

محاسبه مجموع مساحت چند شکل با دستور HATCH و PROPERTIES

در حالت عادی، با انتخاب چند محدوده بسته، مجموع مساحت آن‌ها در کادر مشخصات به نمایش درنمی‌آید. برای به دست آوردن این مجموع، می‌توانیم از دستور HATCH استفاده کنیم. با استفاده از این دستور، ابتدا داخل تمام شکل‌ها را هاشور می‌زنیم.

چندضلعی های هاشور خورده

در قدم بعدی، تمام هاشورها را انتخاب می‌کنیم.

انتخاب هاشور چندضلعی ها

اکنون در بخش «Geometry» در کادر مشخصات اشیا، به دنبال عنوان «Cumulative Area» می‌گردیم.

محاسبه مساحت مجموع چند شکل در اتوکد از کادر مشخصات

عدد مقابل این عنوان، مساحت مجموع سه شکل را نمایش می‌دهد.

معرفی مجموعه فیلم های آموزش مقدماتی تا پیشرفته اتوکد

مجموع آموزش اتوکد

اتوکد، از نرم‌افزارهای محبوب در حوزه طراحی و ترسیم مهندسی به شمار می‌رود. اغلب مهندسان عمران، مکانیک، معماری، معدن و دیگر کارشناسان رشته‌های فنی، با این نرم‌افزار آشنایی دارند یا حداقل به طور مختصر در پروژه‌های خود با آن سر و کار داشته‌اند. وسعت کاربردهای اتوکد در پروژه‌های مهندسی به قدری زیاد است که تسلط بر روی آن می‌تواند فرصت‌های شغلی مناسبی را پیش روی شما قرار دهد.

به منظور آشنایی دانشجویان و فارغ‌التحصیلان رشته‌های مهندسی با این ابزار کامپیوتری قدرتمند و یادگیری این مهارت پرمتقاضی، فرادرس، مجموعه جامعی از فیلم‌های آموزشی را در سطوح مقدماتی تا پیشرفته تهیه کرده است.

تقسیم مساحت در اتوکد + دانلود LISP

یکی از ویژگی‌های کاربردی اتوکد، امکان برنامه‌نویسی به زبان «لیسپ» (LISP) و اضافه کردن قابلیت‌های اضافی به این نرم‌افزار است. به عنوان مثال، یک محدوده بسته مانند تصویر زیر را در نظر بگیرد. قصد داریم این محدوده را به چهار محدوده با مساحت‌های برابر تقسیم کنیم.

شکل نامنظم در اتوکد

مساحت محدوده بالا، به راحتی و توسط اغلب روش‌های معرفی شده در بخش‌های قبلی قابل محاسبه است. البته توجه داشته باشید که برای محاسبه مساحت، خطوط تشکیل دهنده محدوده باید بهم‌پیوسته باشند. در غیر اینصورت، آن‌ها را توسط دستور JOIN به یکدیگر وصل می‌کنیم. با استفاده از گزینه Object در دستور AREA، مساحت محدوده را به دست می‌آوریم. این مساحت، تقریبا برابر با 509 واحد سطح است.

در صورت تقسیم محدوده به چهار محدوده مساوی، مساحت هر قسمت حدودا برابر با 127/3 واحد سطح خواهد شد. اگر بخواهیم این کار را با ابزارهای پیش‌فرض در اتوکد انجام دهیم، زمان زیادی از ما گرفته می‌شود. زبان برنامه‌نویسی LISP، این مشکل را حل می‌کند. به این منظور، ابتدا LISP مخصوص تقسیم مساحت در اتوکد را دانلود می‌کنیم. لینک دانلود این LISP در ادامه آورده شده است:

پس از دانلود LISP، آن را از حالت فشرده خارج می‌کنیم. عبارت APPLOAD را در نوار خط فرمان می‌نویسیم و کلید Enter را فشار می‌دهیم.

تایپ و اجرای APPLOAD در اتوکد

دستور APPLOAD به منظور بارگذاری برنامه‌های نوشته شده به زبان LISP و دیگر برنامه‌های سازگار با اتوکد مورد استفاده قرار می‌گیرد. با اجرای این دستور، پنجره ««Load/Unload Applications» به نمایش درمی‌آید.

انتخاب فایل لیسپ تقسیم مساحت در اتوکد

در پنجره بالا، به پوشه حاوی فایل «splitarea.vlx» می‌رویم و پس از انتخاب آن، بر روی دکمه «Load» کلیک می‌کنیم. با این کار، کادر اخطار زیر ظاهر می‌شود.

کادر اخطار بارگذاری لیسپ در اتوکد

یکی از گزینه‌های «Load Once» یا «Always Load» را انتخاب کرده و بر روی دکمه «Close» کلیک می‌کنیم. برنامه بارگذاری شده، با استفاده از دستور «SPLITAREA» اجرا می‌شود. این دستور را درون نوار خط فرمان می‌نویسیم و کلید Enter را فشار می‌دهیم.

اجرای دستور تقسیم مساحت در اتوکد SPLITAREA

با اجرای دستور SPLITAREA، نرم‌افزار از ما می‌خواهد تا المان مورد نظر برای تقسیم‌بندی را انتخاب کنیم.

پیغام انتخاب محدوده برای تقسیم مساحت در اتوکد

نشانگر ماوس را بر روی شکل می‌بریم و کلیک می‌کنیم. با این کار، دو گزینه برای انتخاب نحوه تقسیم مساحت ظاهر می‌شود. گزینه «Number» را برای تعیین تعداد نواحی تقسیم‌بندی انتخاب می‌کنیم.

انتخاب نحوه تقسیم مساحت در اتوکد

سپس، عدد 4 را درون کادر باز شده می‌نویسیم و کلید Enter را فشار می‌دهیم.

انتخاب تعداد نواحی مورد نظر برای تقسیم مساحت در اتوکد

بنابراین، در انتهای این فرآیند، محدوده انتخابی به 4 قسمت با مساحت‌های مساوی تقسیم شود. قدم بعدی، انتخاب روش رسم راستای تقسیم محدوده است. در اینجا، گزینه «Direction» را انتخاب می‌کنیم.

انتخاب روش رسم راستای تقسیم مساحت در اتوکد

از میان دو گزینه نمایش داده شده در قدم بعدی، «Division» را انتخاب می‌کنیم.

انتخاب گزینه رسم راستای تقسیم مساحت

اکنون، نوبت به رسم راستای تقسیم مساحت می‌رسد. بر روی دو نقطه در راستای مورد نظر کلیک می‌کنیم.

رسم راستای تقسیم مساحت

پس از کلیک بر روی نقطه دوم، یک خط بی‌نهایت رسم می‌شود.

راستای تقسیم مساحت

نشانگر ماوس را به یک سمت خط و در دورترین فاصله از آن می‌بریم. سپس، یک بار کلیک چپ می‌کنیم.

انتخاب نقظه اول از محدوده تقسیم مساحت در اتوکد

دقت داشته باشید که نشانگر ماوس حتما باید در بیشترین فاصله (تقریبی) از خط تقسیم‌بندی قرار گرفته باشد. در صورت نزدیک بودن نشانگر به خط و کلیک چپ، محدوده به درستی تقسیم نمی‌شود. اکنون نشانگر را به سمت دیگر خط و در دورترین فاصله می‌بریم. سپس، کلیک چپ می‌کنیم.

انتخاب دومین نقطه برای تعیین محدوده تقسیم مساحت

به محض کلیک بر روی نقطه بالا، محاسبه مساحت و رسم خطوط تقسیم محدوده شروع می‌شود. با اتمام محاسبات، خطوط تقسیم‌بندی زیر به نمایش درمی‌آیند.

تقسیم مساحت در اتوکد

اکنون، نرم‌افزار از ما می‌خواهد تا بین نگه داشتن خطوط به همین شکل یا برش اضافات آن‌ها یک گزینه را انتخاب کنیم. بر روی «Yes» کلیک می‌کنیم. در نهایت، محدوده مورد نظر ما به چهار قسمت با مساحت‌های مساوی تقسیم می‌شود.

تقسیم مساحت به چهار قسمت مساوی

به منظور بررسی صحت تقسیم‌بندی مساحت، دستور AREA را اجرا کرده و محدوده یکی از بخش‌های بالا را انتخاب می‌کنیم. اگر مساحت این بخش، تقریبا برابر با 127/3 باشد، تقسیم مساحت محدوده کل به درستی انجام گرفته است.

انتخاب یک بخش برای تعیین مساحت

کلید Enter را فشار می‌دهیم. مساحت بخش بالا در کنار نشانگر به نمایش درمی‌آید. این مساحت برابر با 127/3 است.

مشاهده مساحت یکی از بخش‌های تقسیم شده

به همین شکل و برای اطمینان بیشتر، محدوده بخش بعدی را نیز پس از اجرای دستور AREA مشخص می‌کنیم.

تعیین بخش بعدی محدوده تقسیم شده برای تعیین مساحت

با فشردن کلید Enter، مساحت بخش بعدی در کنار نشانگر ماوس ظاهر می‌شود. مساحت این بخش نیز برابر با 127/3 است.

مشاهده مساحت بخش دوم از مساحت تقسیم شده

در مراحل اول، راستای خط تقسیم مساحت را به صورت دلخواه انتخاب کردیم. به عنوان مثال، تصویر زیر، تقسیم‌بندی مساحت در راستای مورب را نمایش می‌دهد.

تقسیم مساحت در راستای مورب

مساحت هر بخش در تصویر بالا نیز برابر با 127/3 است. برای بررسی این موضوع، دستور AREA را اجرا کرده و محدوده یکی از بخش‌ها را انتخاب می‌کنیم.

تعیین محدوده یکی از بخش های محدوده کل برای تعیین مساحت

با فشردن کلید Enter، مساحت این بخش به نمایش درمی‌آید.

نمایش مساحت یک بخش از محدوده کل

همان‌طور که مشاهده می‌کنید، مساحت این بخش نیز برابر با 127/3 است.

فیلم آموزشی مرتبط

محاسبه مساحت در اتوکد سه بعدی

مساحت سطح اجسام در اتوکد سه‌بعدی، با استفاده از دستور AREA محاسبه می‌شود. در محاسبه مساحت اجسام سه‌بعدی، اندازه سطح رویه به دست می‌آید. به عنوان مثال، مخروط سه‌بعدی زیر را در نظر بگیرید.

مخروط در اتوکد سه بعدی

قصد داریم مساحت این مخروط را به دست بیاوریم. عبارت AREA را در نوار خط فرمان تایپ کرده و کلید Enter را فشار می‌دهیم.

تایپ دستور AREA برای محاسبه مساحت مخروط اتوکد

گزینه Object را از میان گزینه‌های نمایش داده شده در نوار خط فرمان انتخاب می‌کنیم.

انتخاب گزینه Object دستور AREA در اتوکد سه بعدی

نشانگر ماوس را بر روی مخروط برده و کلیک می‌کنیم. به این ترتیب، مساحت رویه مخروط به نمایش درمی‌آید.

محاسبه مساحت جسم سه بعدی در اتوکد

مساحت نمایش داده شده در تصویر بالا، مجموع مساحت سطح جانبی (سطح منحنی) و قاعده (دایره) مخروط است.

محاسبه جداگانه سطوح اجسام سه بعدی در اتوکد

مخروطی که در این بخش مورد بررسی قرار دادیم، از نوع «3D Solid» بود. اگر بخواهیم مساحت سطح جانبی و قاعده مخروط را به طور جداگانه به دست، ابتدا باید مخروط را به «Surface» تبدیل کنیم. این کار توسط دستور «CONVTONURBS» انجام می‌شود. این دستور را اجرا کرده و مخروط را انتخاب می‌کنیم.

تبدیل مخروط به رویه در اتوکد سه بعدی

با فشردن کلیک Enter، مخروط از Solid به Surface تبدیل می‌شود. اکنون با کلیک بر روی مخروط در این نما، فقط سطح جانبی آن انتخاب می‌شود.

انتخاب سطح جانبی مخروط در اتوکد سه بعدی

اکنون اگر دستور AREA را در حالت Object اجرا کرده و مخروط را انتخاب کنیم، مساحت سطح جانبی آن به دست می‌آید.

مساحت سطح جانبی مخروط

با استفاده از دستور «ORBIT» نمای پنجره مدلسازی را به زیر مخروط تغییر می‌دهیم. اکنون می‌توانیم قاعده مخروط را مشاهده و انتخاب کنیم.

نمایی از قاعده مخروط در اتوکد سه بعدی

با استفاده از دستور AREA، مساحت قاعده مخروط را نیز به دست می‌آوریم.

مساحت قاعده مخروط
فیلم آموزشی مرتبط

سوالات متداول در رابطه با محاسبه مساحت در اتوکد

در این بخش به برخی از سوالات پرتکرار در رابطه با محاسبه مساحت در اتوکد پاسخ می‌دهیم.

فرمان محاسبه مساحت در اتوکد چیست ؟

محاسبه مساحت در اتوکد دوبعدی، با استفاده از دستور AREA انجام می‌شود. البته دستورات دیگری نظیر LIST و MASSPROP نیز به این منظور مورد استفاده قرار می‌گیرند. البته دستور PROPERTIES‌ برای مشاهده مستقیم و سریع اندازه مساحت محدوده‌های باز و بسته کاربرد دارد.

دستور محاسبه محاسبه مساحت در اتوکد سه بعدی چیست ؟

تعیین اندازه سطح رویه اجسام سه‌بعدی، معمولا با استفاده از دستور AREA انجام می‌گیرد.

محاسبه مساحت اشکال نامنظم در اتوکد چگونه است؟

محاسبه مساحت اشکال نامنظم در اتوکد، با استفاده از دستوراتی نظیر LIST ،AREA و MASSPROP انجام می‌گیرد. در واقع، محاسبه مساحت این شکل‌ها، تفاوتی با محاسبه مساحت شکل‌های منظم ندارد.

محاسبه مساحت خطوط ناپیوسته در اتوکد چگونه است؟

مساحت داخل مجموعه‌ای از خطوط ناپیوسته با استفاده از دستور AREA قابل اندازه‌گیری است. البته برای استفاده از دستورات دیگر، باید خطوط را توسط دستور JOIN به یکدیگر اتصال داد.

واحد محاسبه مساحت در اتوکد چیست ؟

واحد محاسبه مساحت در اتوکد، همان واحد طول مربع است که با اجرای دستور UNITS تنظیم می‌شود.

اندازه گذاری مساحت در اتوکد چگونه انجام می شود ؟

اندازه‌گذاری مساحت در اتوکد، با استفاده از دستور MLEADER و اضافه کردن فیلد مخصوص مساحت در بخش نوشتاری پیکان اندازه‌گذاری انجام می‌شود.

سریع ترین روش برای محاسبه مساحت در اتوکد چیست ؟

باز کردن کادر مشخصات با دستور PROPERTIES و کلیک بر روی المان مورد نظر، سریع‌ترین روش برای محاسبه مساحت در اتوکد است.

آیا می توان مساحت ناحیه هاشور خورده را بدست آورد ؟

بله. مساحت نواحی هاشور خورده در کادر مشخصات به نمایش درمی‌آیند.

اندازه مساحت در اتوکد چگونه ذخیره می شود ؟

برای ذخیره‌سازی اطلاعات و اندازه‌های یک ناحیه (region)، از جمله مساحت آن، می‌توان از دستور MASSPROP استفاده کرد.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

بر اساس رای ۹ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
شما قبلا رای داده‌اید!
اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.

«حسین زبرجدی دانا»، کارشناس ارشد مهندسی استخراج معدن است. فعالیت‌های علمی او در زمینه تحلیل عددی سازه‌های مهندسی بوده و در حال حاضر آموزش‌های مهندسی عمران، معدن و ژئوتکنیک مجله فرادرس را می‌نویسد.