علوم پایه، فیزیک ۸۹ بازدید

لیتر، یکی از واحدهای بیان حجم است. در سیستم بین‌المللی یکاها، حجم یا ظرفیت مایعات، با این واحد نمایش داده می‌شود. این واحد، کاربرد زیادی در زندگی روزمره ما دارد. به عنوان مثال، انتخاب اندازه نوشیدنی‌‌ها، معمولا بر اساس حجم آن‌ها صورت می‌گیرد. یک آبمیوه کوچک، دارای حجمی معادل ۳۳۰ میلی‌لیتر و یک آبمیوه بزرگ، حجمی بین ۱ تا چند لیتر دارد. لیتر، تنها یکای بیان حجم نیست. متر مکعب، یکای اصلی حجم در سیستم یکاهای بین‌المللی است. از این‌رو، آشنایی با رابطه بین این واحدها و تبدیل آن‌ها به یکدیگر، اهمیت بالایی دارد. در این مطلب بیان می‌کنیم که واحد لیتر چیست و بعد از معرفی کاربردهای این یکا، نحوه تبدیل واحد لیتر به دیگر واحدها را نیز مورد بررسی قرار می‌دهیم.

فهرست مطالب این نوشته

واحد یا یکا چیست ؟

یکا یا واحد، مقدار استانداردی است که به منظور بیان اندازه کمیت‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرد. به عنوان مثال، مسیر بین شهر تهران تا مشهد را در نظر بگیرید. اگر بخواهیم از تهران به مشهد برویم، باید مسافتی به اندازه ۹۱۱ کیلومتر را طی کنیم. طی کردن این مسیر، حدود ۱۱ ساعت زمان می‌برد. به عبارت‌هایی که بعد از هر عدد بیان کردیم، یکا یا واحد می‌گویند. در این مثال، اندازه مسافت با واحد کیلومتر و اندازه زمان با واحد ساعت بیان شد.

مسیر تهران تا مشهد

اغلب اندازه‌ها، با چند واحد مشخص بیان می‌شوند. به عنوان مثال، می‌توانستیم بگوییم مسیر تهران تا مشهد، ۹۹۱۱۰۰۰ متر است. ۹۹۱۱۰۰۰ متر، تفاوتی با ۹۱۱ کیلومتر ندارد. با این وجود، یکای متداول برای بیان مسافت بین شهرها، کیلومتر است.

حجم چیست ؟

اجسام (جامدات، مایعات، گازها، پلاسما) و شکل‌های سه‌بعدی، فضا را اشغال می‌کنند. به این فضای اشغال شده، «حجم» (Volume) می‌گویند. به عنوان مثال، توپی را در نظر بگیرید. این توپ، به شکل یک کره با قطر ۲۰ سانتی‌متر است. با توجه به فرمول حجم کره، این توپ، فضایی به اندازه ۴۳۸۰ سانتی‌متر مکعب را اشغال می‌کند.

سانتی‌متر مکعب، از یکاهای مورد استفاده برای بیان حجم اجسام جامد و گازها است. البته، حجم جامدات و گازها، معمولا توسط واحد متر مکعب بیان می‌شود. اکنون، یک لیوان پر از آب را در نظر بگیرید.

لیوان پر آب

آب درون لیوان، فضایی سه‌بعدی را اشغال می‌کند. لیوان، قادر به دربرگرفتن میزان مشخصی از آب است. به عبارت دیگر، ظرفیت مشخصی دارد. با استفاده از ابعاد لیوان می‌توانیم حجم حداکثر آب درون آن را به دست بیاوریم. این حجم، با یکای لیتر، میلی‌لیتر یا سی‌سی بیان می‌شود.

فیلم آموزشی مرتبط

لیتر چیست ؟

«لیتر» (Liter یا Litre)، واحد بیان حجم مایعات در سیستم یکاهای بین‌المللی (SI) است. در صورت کم بودن میزان مایعات، حجم آن‌ها را با واحد میلی‌لیتر (۰/۰۰۱ لیتر) بیان می‌کنیم. اگر تا بحال دستورالعمل‌های پشت بسته برخی از خوراکی‌ها (مانند ژله، سوپ آماده و غیره) را خوانده باشید، احتمالا به عبارت «سی سی» برخورده‌اید.

لوازم درست کردن ژله

به عنوان مثال، برای درست کردن ژله، باید محتوای بسته را با یک لیوان آب داغ یا ۳۰۰ سی‌سی آب داغ مخلوط کنید. عبارت «۳۰۰ سی‌سی»، حجم آب مورد نیاز برای درست کردن ژله را نمایش می‌دهد. هر میلی‌لیتر برابر با یک «سی سی» (Cc) است. «Cc»، حروف ابتدایی عبارت «سانتی‌متر مکعب» «Cubic centimeter» را نمایش می‌دهد. بنابراین، هر میلی‌لیتر با ۱ سانتی‌متر مکعب برابری می‌کند. در دنیای یکاها، تبدیل یکاهای مختلف به یکدیگر، اهمیت بالایی دارد. در برخی از موارد، یکاها، با توجه به رابطه‌شان با یکاهای دیگر تعریف می‌شوند. مرور تاریخچه یکای لیتر، می‌تواند اهمیت این موضوع را به خوبی نمایش دهد.

تاریخچه یکای لیتر

بر اساس استانداردهای موجود در موزه هنرها و صنایع دستی پاریس، یکای لیتر در گذشته با عنوان «cadil» شناخته می‌شد. در سال ۱۷۹۶ میلادی (۱۱۷۵ شمسی)، یکای لیتر به عنوان بخشی از سیستم اندازه‌گیری متریک و برابر با ۱ دسی‌متر مربع معرفی شد. از رویدادهای مهم در تاریخ واحد لیتر می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • سال ۱۷۹۵ میلادی (۱۱۷۶ شمسی): معرفی واحد گرم به عنوان جرم یک سانتی‌متر مکعب آب در دمای ذوب یخ
  • سال ۱۷۹۸ میلادی (۱۱۷۹ شمسی): تغییر اندازه مبنای دسی‌متر و ارائه تعریف لیتر به عنوان کمیتی معادل یک دسی‌متر مکعب قدیم (۱/۰۰۰۰۲۸ دسی‌متر مکعب جدید)
  • سال ۱۸۷۹ میلادی (۱۲۵۸ شمسی): پذیرفتن یکای لیتر توسط کنفرانس عمومی وزن و اندازه‌گیری (CIPM) و نمایش آن با حرف کوچک «l» در زبان لاتین
  • سال ۱۹۰۱ میلادی (۱۲۸۰ شمسی): اصلاح تعریف لیتر به عنوان فضای اشغال شده توسط ۱ کیلوگرم آب خالص در دمای ۳/۹۸ درجه سانتی‌گراد (دمای رسیدن به بیشترین چگالی آب) در فشار ۱ اتمسفر در سومین دوره CIPM
  • سال ۱۹۶۴ میلادی (۱۳۴۳ شمسی): تعریف لیتر، بار دیگر به عنوان کمیتی معادل با ۱ دسی‌متر در دوازدهمین دوره CIPM
  • سال ۱۹۷۹ میلادی (۱۳۵۸ شمسی): پذیرفتن حرف بزرگ «L» به عنوان علامت یکای لیتر

تعریف هندسی لیتر

مکعبی به ابعاد ۱۰ سانتی‌متر در ۱۰ سانتی‌متر در ۱۰ سانتی‌متر را در نظر بگیرید. حجم مکعب، برابر با ۱۰۰۰ سانتی‌متر مکعب است. این حجم، معادل یک لیتر در نظر گرفته می‌شود. بر اساس تبدیل واحد سانتی‌متر به دسی‌متر، هر ۱۰۰۰ سانتی‌متر مکعب، برابر با ۱ دسی‌متر مکعب خواهد بود. در نتیجه، ۱ لیتر را می‌توان معادل ۱ دسی‌متر مکعب در نظر گرفت.

مکعبی به ضلع 10 برابر با 1 لیتر

اولین تعریف ارائه شده برای لیتر، بر اساس ابعاد مکعب بوده است. بر این اساس، یک لیتر، برابر با حجم یک دسی‌متر مربع یا حجم مکعبی به ضلع ۱۰ سانتی‌متر است.

کاربرد لیتر چیست ؟

واحد لیتر، در بیان ظرفیت اجسام دربرگیرنده مایعات (مانند مخازن) و میزان مایعات موجود در یک ظرف کاربرد دارد. این واحد، در محاسبه چگالی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد.

چگالی چیست ؟

«چگالی» (Density)، نسبت جرم به حجم یک ماده است. این کمیت معمولا بر حسب کیلوگرم بر متر مکعب (Kg/m۳) بیان می‌شود. از دیگر یکاهای رایج برای بیان چگالی می‌توان به گرم بر سانتی‌متر مکعب (g/cm۳)، کیلوگرم بر لیتر (Kg/L) و گرم بر میلی‌‌لیتر (g/mL) اشاره کرد.

رابطه بین جرم و حجم آب چیست ؟

آب، مایعی با چگالی ۱ کیلوگرم بر لیتر است. در واقع، این مایع، جرم و حجم هم‌اندازه دارد. به عبارت دیگر، جرم هر یک لیتر آب، برابر با یک کیلوگرم می‌شود. از این‌رو، بیان چگالی با لیتر، امکان مقایسه سریع و ساده چگالی مواد دیگر با چگالی آب را فراهم می‌کند.

علامت لیتر چیست ؟

یکای لیتر، با حرف انگلیسی «L یا l یا ℓ» نمایش داده می‌شود. در گذشته، فقط از حرف کوچک «l» برای نمایش داده می‌شد. به دلیل شباهت این حرف با عدد ۱ در زبان فارسی و عربی، تشخیص علامت لیتر در متون این دو زبان دشوار بود. به همین دلیل، در سال ۱۹۷۹ میلادی (۱۳۵۸ شمسی)، حرف بزرگ «L» به عنوان علامت جایگزین l معرفی شد. در گذشته، علامت «ℓ» با یونیکد «U+۲۱۱۳» نیز به عنوان یکی از علامت غیررسمی یکای لیتر در برخی از کشورها مورد استفاده قرار می‌گرفت.

در کشورهای مختلف، نمایش علامت لیتر به همراه پیشوند، با یکدیگر فرق دارد. در کشورهای آمریکا، کانادا و استرالیا، پیشوند لیتر به صورت μL ،mL و غیره (با حرف بزرگ) و در کشورهای اروپایی، پیشوند لیتر به صورت μl ،ml و غیره (با حرف کوچک) نوشته می‌شود. البته در برخی از موارد، عبارت «Liter یا Litre» به طور کامل در کنار عدد مورد استفاده قرار می‌گیرد. در کشور ما، حجم بطری‌ها یا دیگر ظروف مایعات، معمولا به همراه عبارت «لیتر» آورده می‌شود.

فیلم آموزشی مرتبط

تبدیل لیتر به دیگر واحدها چگونه است ؟

لیتر، واحد اصلی حجم در سیستم SI نیست. با این وجود، این یکا به همراه پیشوندهای سیستم SI نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. متداول‌ترین فرم پیشونددار لیتر، واحد میلی‌لیتر است که در بسیاری از موارد با عنوان سی‌سی (سانتی‌متر مکعب) بیان می‌شود. سی‌سی، از واحدهای پرکاربرد در صنایع پزشکی، خودروسازی و آشپزی به شمار می‌رود. جدول زیر، پیشوندهای یکاهای بزرگ‌تر از لیتر در سیستم SI را نمایش می‌دهد. با ضرب اعداد موجود در ستون «ضریب» در لیتر، تبدیل واحد لیتر به واحدهای بزرگ‌تر از آن صورت می‌گیرد.

نام علامت اختصاری ضریب معادل
لیتر l و L ۱۰۰ دسی‌متر مکعب (dm۳)
دکالیتر dal و daL ۱۰۱ ۱۰ دسی‌متر مکعب
هکتولیتر hl و hL ۱۰۲ ۱۰۰ دسی‌متر مکعب
کیلولیتر kl و kL ۱۰۳ متر مکعب (m۳)
مگالیتر Ml و ML ۱۰۶ دکامتر مکعب (dam۳)، یک میلیون لیتر
گیگالیتر Gl و GL ۱۰۹ هکتومتر مکعب (hm۳)
ترالیتر Tl و TL ۱۰۱۲ کیلومتر مکعب (km۳)
پتالیتر Pl و PL ۱۰۱۵ هزار کیلومتر مکعب
اکزالیتر El و EL ۱۰۱۸ میلیون کیلومتر مکعب
زتالیتر Zl و ZL ۱۰۲۱ مگامتر مکعب (Mm۳)
یوتالیتر Yl و YL ۱۰۲۴ هزار مگامتر مکعب

جدول زیر، پیشوندهای یکاهای کوچک‌تر از لیتر در سیستم SI را نمایش می‌دهد. با ضرب اعداد موجود در ستون «ضریب» در لیتر، تبدیل واحد لیتر به واحدهای کوچک‌تر از آن صورت می‌گیرد.

نام علامت اختصاری ضریب معادل
لیتر l و L ۱۰۰ دسی‌متر مکعب
دسی‌لیتر dl و dL ۱۰ ۱۰۰ سانتی‌متر مکعب
سانتی‌لیتر cl و cL ۱۰ ۱۰ سانتی‌متر مکعب
میلی‌لیتر ml و mL ۱۰ سانتی‌متر مکعب (cm۳)
میکرولیتر μl و μL ۱۰ میلی‌متر مکعب (mm۳)
نانولیتر nl و nL ۱۰ میلیون میکرومتر مکعب
پیکولیتر pl و pL ۱۰-۱۲ هزار میکرومتر مکعب
فمتولیتر fl و fL ۱۰-۱۵ میکرو متر مکعب (μm۳)
آتولیتر al و aL ۱۰-۱۸ میلیون نانومتر مکعب
زپتولیتر zl و zL ۱۰-۲۱ هزار نانومتر مکعب
یوکتولیتر yl و yL ۱۰-۲۴ نانومتر مکعب (nm۳)

تبدیل واحد لیتر به واحدهای غیر متریک

با وجود اینکه اغلب کشورهای جهان از سیستم متریک و SI به عنوان استاندارد اندازه‌گیری استفاده می‌کنند، در برخی از کشورهای بزرگ، یکاهای آمریکایی و بریتانیایی مورد استفاده قرار می‌گیرند. جدول زیر، رابطه بین لیتر و دیگر واحدهای بیان حجم را نمایش می‌دهد. با استفاده از ضریب تبدیل ستون دوم، لیتر به واحد مورد نظر تبدیل می‌شود. در صورت ضرب واحد مورد نظر در ضریب تبدیل ستون سوم، واحد لیتر به دست می‌آید.

واحد حجم ضریب تبدیل لیتر به دیگر واحدها ضریب تبدیل دیگر واحدها به لیتر
کوارت (بریتانیایی) ۰/۸۷۹۸۷۶۹۹ ۱/۱۳۶۵۲۲۵
کوارت (آمریکایی) ۱/۰۵۶۶۸۸ ۰/۹۴۶۳۵۲۹۴۶
پینت (بریتانیایی) ۱/۷۵۹۷۵۳۹۹ ۰/۵۶۸۲۶۱۲۵
پینت (آمریکایی) ۲/۱۱۳۳۷۶۴۱ ۰/۴۷۳۱۷۶۴۷۳
گالن (بریتانیایی) ۰/۲۱۹۹۶۹۲۵  ۴/۵۴۶۰۹
گالن (آمریکایی) ۰/۲۶۴۱۷۲۰۵۲۳ ۳/۷۸۵۴۱۱۷۸۴
فوت مکعب ۰/۰۳۵۳۱۴۶۶۶۷ ۲۸/۳۱۶۸۴۶۵۹۲
اینچ مکعب ۶۱/۰۲۳۷۴۴ ۰/۰۱۶۳۸۷۰۶۴
اونس سیال (بریتانیایی) ۳۵/۱۹۵۰۸ ۰/۰۲۸۴۱۳۰۶۲۵
اونس سیال (آمریکایی) ۳۳/۸۱۴۰۲۳ ۰/۰۲۹۵۷۳۵۲۹۵۶۲۵

لیتر، به مقدار کمی بزرگ‌تر از ۱ کوارت آمریکایی و به مقدار کمی کوچک‌تر از یک کوارت بریتانیایی است. در سیستم بریتانیایی، یک و سه‌چهارم پینت (۱/۷۵ پینت)، برابر با یک لیتر در نظر گرفته می‌شود. با توجه به جدول بالا، این تعریف تا حدودی درست است.

بر اساس تعریف هندسی، هر لیتر را برابر با حجم مکعبی به ضلع ۱۰ سانتی‌متر در نظر می‌گیریم. اگر ضلع‌های این مکعب را برابر با ۴ اینچ فرض کنیم، یک فوت مکعب تقریبا برابر با ۲۷ لیتر خواهد شد. البته، نسبت دقیق فوت مکعب به لیتر (۲۸/۴۱)، حدود ۴/۸۸ درصد بیشتر از این نسبت تقریبی است.

یک لیتر آب، ۱ کیلوگرم جرم دارد. در گذشته، یکای کیلوگرم با توجه به همین ویژگی تعریف می‌شد. بر این اساس، یک کیلوگرم، جرم آب به حجم یک لیتر است. به دلیل تغییر حجم آب با تغییر دما و فشار، تعریف کیلوگرم تغییر کرد. در فشار استاندارد، یک لیتر آب، در دمای ۴ درجه سانتی‌گراد، جرمی معادل ۰/۹۹۹۹۷۵ کیلوگرم و در دمای ۲۵ درجه سانتی‌گراد، جرمی معادل ۰/۹۹۷ کیلوگرم دارد.

یک قاشق غذاخوری، حجمی حدود ۱۲ میلی‌لیتر آب را دربرمی‌گیرد. این حجم برای قاشق چایی‌خوری، حدود ۵ میلی‌لیتر است. حجم یک فنجان نیز معمولا حدود ۲۴۰ میلی‌لیتر در نظر گرفته می‌شود.

مثال: تبدیل واحد لیتر به واحدهای دیگر

اغلب نوشیدنی‌های کوچک، در حجم ۳۰۰ سی‌سی تولید می‌شوند. حجم این نوشیدنی‌ها را بر حسب لیتر، گالن (آمریکایی) و اینچ مکعب به دست بیاورید.

۳۰۰ سی‌سی، همان ۳۰۰ میلی‌لیتر است. برای تبدیل میلی‌لیتر به لیتر، عدد سی‌سی را در ۱۰۰۰ ضرب می‌کنیم. به این ترتیب، ۳۰۰ سی‌سی برابر با ۰/۳ لیتر می‌شود.

رابطه بین لیتر و گالن آمریکایی به صورت زیر است:

$$ ۱ L = ۰/۲۶۴۱۷۲۰۵۲۳ gallon $$

$$ ۱ gallon = ۳/۷۸۵۴۱۱۷۸۴ L $$

برای تبدیل واحد، دو روش کلی وجود دارد. در روش اول، از ضریب تبدیل استفاده می‌کنیم. اندازه حجم را بر حسب لیتر داریم (۰/۳ لیتر). ضریب تبدیل لیتر به گالن برابر با ۳/۷۸۵۴۱۱۷۸۴ است. این عدد را در ۰/۳ ضریب می‌کنیم:

$$ ۳/۷۸۵۴۱۱۷۸۴ \times ۰/۳ L = ۰/۰۷۹۲۵۱۶ $$

بنابراین، ۳۰۰ سی‌سی، تقریبا برابر با ۰/۰۷۹ گالن می‌شود. در محاسبات مهندسی، معمولا دو تا سه رقم بعد از اعشار را در نظر می‌گیرند. بنابراین، نیازی به نوشتن کامل ضریب تبدیل واحد لیتر به گالن نبود. روش دوم تبدیل واحد، استفاده از تناسب است. این روش، ساده‌تر و قابل درک‌تر از روش قبلی است. برای تبدیل واحد به روش تناسب، دو کسر را برابر یکدیگر قرار می‌دهیم:

$$
\bf (- = -)
$$

در صورت کسر، یکی از روابط بین لیتر و گالن را یادداشت می‌کنیم:

$$
\frac { ۱ L } { } = \frac { ۰/۲۶۴۱۷۲۰۵۲۳ \space gallon } { }
$$

می‌گوییم به ازای هر لیتر، ۰/۲۶۴۱۷۲۰۵۲۳ گالن داریم. به ازای ۰/۳ لیتر، چند گالن خواهیم داشت. این سوال را به صورت زیر در مخرج کسرها را می‌نویسیم:

$$
\frac { ۱ L } { ۰/۳ L } = \frac { ۰/۲۶۴۱۷۲۰۵۲۳ \space gallon } { in ؟ }
$$

با طرفین وسطین کردن کسرهای بالا، جواب علامت سوال به دست می‌آید. در این روش نیز ۳۰۰ سی‌سی برابر با ۰/۰۷۹ گالن می‌شود. اکنون به سراغ تبدیل واحد لیتر به اینچ مکعب می‌رویم. به این منظور، ابتدا رابطه بین این دو واحد (لیتر و اینچ مکعب) را می‌نویسیم:

$$ ۱ L = ۶۱.۰۲۳۷۴۴ in ^ { ۳ } $$

$$ ۱ in ^ { ۳ } = ۰/۰۱۶۳۸۷۰۶۴ L $$

برای تبدیل واحد لیتر به اینچ مکعب، از روش تناسب و ضرب متقاطع (طرفین و وسطین) استفاده می‌کنیم:

$$
\frac { ۱ L } { ۰/۳ L } = \frac { ۶۱.۰۲۳۷۴۴ \space in ^ { ۳ } } { ؟ \space in ^ { ۳ } }
$$

$$
? \space in ^ { ۳ } = \frac { ۶۱.۰۲۳۷۴۴ in ^ { ۳ } \space \times ۰/۳ } { ۱ }
$$

$$
? \space in ^ { ۳ } = ۱۸/۳۰۷۱ \space in ^ { ۳ }
$$

در نتیجه، ۳۰۰ سی‌سی برابر با ۱۸/۳۰۷ اینچ مکعب است.

تبدیل آنلاین لیتر به دیگر واحدها

یکی از ساده‌ترین و سریع‌ترین روش‌های تبدیل لیتر به دیگر یکاها، استفاده از ابزارهای اینترنتی نظیر گوگل است. به عنوان مثال، می‌خواهیم واحد لیتر را به واحد متر مکعب تبدیل کنیم. برای این کار، به سایت گوگل (+) می‌رویم. عبارت «L to m۳» را در نوار جستجوی گوگل می‌نویسیم.

نوشتن عبارت مخصوص تبدیل لیتر به متر مکعب در گوگل

با فشردن کلید Enter یا کلیک بر روی گزینه «Google Search»، کادری مشابه تصویر زیر به نمایش درمی‌آید. در این کادر، ابزار تبدیل واحد گوگل قرار دارد.

تبدیل کننده لیتر گوگل

در بالای ابزار تبدیل واحد گوگل، عبارت «Volume» را مشاهده می‌کنید. این عبارت، نشان‌دهنده قرارگیری ابزار بر روی حالت تبدیل واحدهای حجم است. در بخش پایین، دو کادر کوچک، با یک علامت مساوی (=) وجود دارند. کادر سمت چپ، واحد لیتر (Liter) و کادر سمت راست، واحد متر مکعب (Cubic meter) را نمایش می‌دهد. همانطور که مشاهده می‌کنید، هر ۱ لیتر برابر با ۰/۰۰۱ متر مکعب است. نشانگر ماوس را بر روی عدد ۱ برده و آن را به عدد دیگری مانند ۱۵ تغییر می‌دهیم.

تبدیل 15 لیتر به متر مکعب در گوگل

به محض تایپ عدد مورد نظر، تبدیل واحد لیتر به متر مکعب انجام می‌شود. مطابق با تصویر بالا، هر ۱۵ لیتر برابر با ۰/۰۱۵ متر مکعب است. به جای عدد کادر چپ می‌توانستیم عدد کادر راست را نیز تغییر دهیم. به عنوان مثال، عدد ۱ را در کادر سمت راست تایپ می‌کنیم.

تبدیل متر مکعب به لیتر

با این کار، این بار عدد کادر سمت چپ بر اساس عدد کادر سمت راست تغییر می‌کند. هر ۱ متر مکعب برابر با ۱۰۰۰ لیتر است. در پایین هر کادر، عنوان یکای آن وجود دارد. با کلیک بر روی این عنوان‌ها می‌توان لیتر را به واحدهای دیگر نیز تبدیل کرد.

واحدهای ابزار تبدیل واحد گوگل
واحدهای حجم در ابزار تبدیل واحد گوگل

به غیر از گوگل، سایت‌های تخصصی زیادی نیز در زمینه تبدیل واحد وجود دارند. به عنوان مثال، UnitConverters.net (+)، از سایت‌های شناخته شده در این زمینه است. نحوه کار کردن با ابزار تبدیل واحد این سایت، تفاوت چندانی با گوگل ندارد. تصویر زیر، بخشی از سایت UnitConverters را نمایش می‌دهد.

ابزار تبدیل واحد حجم در UnitConverters

کاربرد لیتر در زندگی روزانه چیست ؟

لیتر، پرکاربردترین یکای حجم مایعات است. تمام انسان‌ها در طول روز، از مایعات استفاده می‌کنند. این مایعات، معمولا برای مصارف خوراکی، کشاورزی یا صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. برای نمایش میزان مایعات مورد نیاز یا میزان مایعات مصرفی، معمولا از واحد لیتر استفاده می‌شود. تصویر زیر را در نظر بگیرید. مناطق قرمز در این تصویر، کشورهایی هستند که از واحد لیتر برای بیان حجم محصولات نفتی استفاده می‌‌کنند. همانطور که مشاهده می‌کنید، کشور ما نیز به رنگ قرمز درآمده است. گستره کاربرد لیتر در این تصویر به خوبی مشاهده می‌شود.

کشورهای استفاده کننده از یکای لیتر

در کشورهای استفاده کننده از سیستم یکاهای متریک، به کار بردن یکاهای سانتی‌لیتر، دسی‌لیتر، دکالیتر و هکتولیتر، رواج ندارد. به عنوان مثال، کانادا، استرالیا، نیوزیلند و حتی کشور ما، تقریبا تمام نوشیدنی‌ها (شیر، ماالشعیر، نوشابه، آبمیوه) و محصولات مایع با برچسب لیتر و میلی‌لیتر روانه بازار می‌شوند. به عنوان مثال، تصویر زیر، یک روغن موتور ایرانی را نمایش می‌دهد. عیارت «۴L» بر روی محصول، نشان‌دهنده وجود ۴ لیتر روغن درون بطری است.

روغن موتور و برچسب حجم بر حسب لیتر

در کشور ما، واحد سی‌سی (میلی‌لیتر) نیز برای برخی از محصولات مورد استفاده قرار می‌گیرد. در کشورهای دارای سیستم متریک، تقریبا هیچ محصولی را نمی‌توانید پیدا کنید که بر روی آن عبارت «سانتی‌لیتر» یا «دسی‌لیتر» حک شده باشد. البته در برخی از صنایع، امکان مشاهده واحد هکتولیتر وجود دارد. به علاوه، در علوم آزمایشگاهی، میزان روی و قند خون، با واحدهای میکروگرم/میلی‌گرم بر دسی‌لیتر اندازه‌گیری می‌شوند.

سد کرج
ظرفیت سد کرج برابر با ۲۰۵ میلیون متر مکعب است.

برای بیان ظرفیت مخازن بزرگ، معمولا واحدهایی نظیر متر مکعب (هزار لیتر)، هزار متر مکعب یا میلیون متر مکعب استفاده می‌شوند. البته بیان واحدهایی نظیر کیلولیتر، مگالیتر و گیگالیتر برای اندازه‌گیری میزان مصرف آب، ظرفیت مخازن و جریان آب‌ها، دور از انتظار نیست. با این حال، هنگام صحبت در مورد آب مصرفی خانوار، حجم منبع آب‌ها یا ظرفیت استخرها، متر مکعب، واحد رایج‌تری است. این یکا، در اندازه‌گیری حجم مواد غیر مایع نیز متداول است.

در کشورهای دارای سیستم یکاهای بین‌المللی (SI)، استفاده از یکاهای سانتی‌لیتر، دسی‌لیتر، دکالیتر و هکتولیتر، رواج دارد. به عنوان مثال‌های، بسیاری از کشورهای اروپایی، نوشیدنی‌های خود را با برچسب هکتولیتر روانه بازار می‌کنند. رستوران‌ها و کافه‌های برخی دیگر از کشورهای اروپایی، ظرفیت لیوان‌ها و بطری‌های کوچک را با سانتی‌لیتر نمایش می‌دهند. در کشور ما شاید اغلب لیوان‌ها دارای ظرفیت ۲۵۰، ۳۳۰ یا ۵۰۰ سی‌سی باشند. در کشورهای اروپایی، این لیوان‌‌ها با عنوان لیوان‌های ۲۵، ۳۳ و ۵۰ سانتی‌لیتری شناخته می‌شوند.

سوالات متداول در رابطه با لیتر

در این بخش، به برخی از سوالات پرتکرار در رابطه با لیتر به طور مختصر پاسخ می‌دهیم.

نام دیگر میلی لیتر چیست ؟

سی سی، نام دیگر واحد میلی لیتر است.

هر لیتر چند متر مکعب است ؟

هر لیتر، یک هزارم متر مکعب (۰٫۰۰۱ متر مکعب) است.

هر لیتر چند سی سی است ؟

هر لیتر، هزار سی سی (۱۰۰۰ سی سی) است.

هر لیتر چند میلی لیتر است ؟

هر لیتر، هزار میلی لیتر (۱۰۰۰) میلی لیتر است.

هر لیتر چند اونس است ؟

هر لیتر، ۳۳/۸۱۴ اونس است.

هر لیتر چند کیلوگرم است ؟

برای تبدیل لیتر (حجم) به کیلوگرم (جرم)، ابتدا باید چگالی مایع مورد نظر را داشته باشیم. به عنوان مثال، هر لیتر آب، یک کیلوگرم است.

تفاوت لیتر با کیلو گرم چیست ؟

لیتر، واحد بیان حجم و کیلوگرم، واحد بیان جرم است. از تقسیم جرم به حجم، چگالی به دست می‌آید.

هر لیتر چند گالن است ؟

هر لیتر، ۰٫۲۶۴۱۷۲ گالن است.

هر لیتر چند سانتی‌متر مکعب است ؟

هر لیتر هزار سانتی‌متر مکعب (۱۰۰ سانتی‌متر مکعب) است.

واحد حجم دوغاب چیست ؟

دوغاب، ماده نیمه جامدی که قابلیت جریان یافتن دارد. حجم اینگونه مواد، با واحد لیتر بیان می‌شود.

هر لیتر چند کوارت است ؟

هر لیتر، تقریبا برابر با ۱ کوارت (1٫05669 کوارت) است.

ضریب تبدیل واحد گالن به لیتر چیست ؟

ضریب تبدیل گالن به لیتر برابر با ۳٫۷۸۵ است.

ضریب تبدیل واحد فوت مکعب به لیتر چیست ؟

ضریب تبدیل واحد فوت مکعب به لیتر برابر با ۲۸٫۳۱۷ است.

ضریب تبدیل واحد اینچ مکعب به لیتر چیست ؟

ضریب تبدیل واحد اینچ مکعب به لیتر برابر با ۰٫۰۱۶۴ است.

ضریب تبدیل واحد اونس به لیتر چیست ؟

ضریب تبدیل واحد اونس به لیتر برابر با ۰٫۰۲۹۵ است.

ضریب تبدیل واحد سی‌سی به لیتر چیست ؟

ضریب تبدیل واحد سی‌سی به لیتر برابر با ۰٫۰۰۱ است.

ضریب تبدیل واحد متر مکعب به لیتر چیست ؟

ضریب تبدیل واحد متر مکعب به لیتر برابر با ۱۰۰۰ است.

ضریب تبدیل واحد دسی متر مکعب به لیتر چیست ؟

ضریب تبدیل واحد دسی‌متر مکعب به لیتر برابر با 1 است.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

بر اساس رای ۷ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
شما قبلا رای داده‌اید!
اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.

«حسین زبرجدی دانا»، کارشناس ارشد مهندسی استخراج معدن است. فعالیت‌های علمی او در زمینه تحلیل عددی سازه‌های مهندسی بوده و در حال حاضر آموزش‌های مهندسی عمران، معدن و ژئوتکنیک مجله فرادرس را می‌نویسد.

نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مشاهده بیشتر