زبان اسپانیایی ۹۷ بازدید

فعل امر در زبان اسپانیایی یکی از سه وجه فعل در این زبان است که برای دستور دادن، نصحیت کردن یا درخواست کردن به کار می‌رود. این فعل و شکل منفی آن که امری منفی یا نهی نام دارد، کاربرد بسیار زیادی در اسپانیایی دارد. در این مطلب قصد داریم به تعریف فعل امر و روش استفاده از آن در موقعیت‌های مختلف بپردازیم. علاوه بر این به شیوه صرف فعل امر برای تعدادی از افعال بی‌قاعده پرتکرار اسپانیایی نیز اشاره می‌کنیم و در نهایت چند نمونه سوال برای تمرین در اختیار زبان‌آموزان قرار می‌دهیم.

فعل امر در زبان اسپانیایی چیست؟

فعل امر در زبان اسپانیایی یکی از سه وجه فعل است که برای دستور دادن، درخواست کردن، نصیحت کردن و حتی بیان مستقیم خواسته‌های فرد به کار می‌رود. از آنجا که کسی نمی‌تواند به خود دستوری بدهد، فعل امر برای اول‌شخص مفرد در زبان اسپانیایی صرف نمی‌شود.

این فعل بیشتر برای دوم‌شخص مفرد و جمع استفاده می‌شود اما برای سوم‌شخص مفرد و جمع هم کاربرد دارد، به‌خصوص در موقعیت‌هایی که از سوم‌شخص usted یا ustedes به عنوان خطاب محترمانه برای دوم‌شخص استفاده می‌کنیم. فعل امر در زبان اسپانیایی برای دوم‌شخص مفرد و جمع شیوه صرف مخصوصی دارد اما برای باقی اشخاص از صرف فعل التزامی برای امر کردن استفاده می‌کنیم.

کاربرد های فعل امر در زبان اسپانیایی

همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردیم فعل امر در زبان اسپانیایی کاربردهای زیادی دارد. این کاربردها عبارتند از:

  • برای دستور دادن:

¡Coge el abrigo que hace frío!

پالتو بردار چون هوا سرد است!

Acuéstate a dormir ahora mismo.

همین الان برو بخواب.

  • برای بیان دستورالعمل یا روش کاری:

Coge un plato y bate el huevo.

بشقابی بردار و تخم‌مرغ را هم بزن.

Lava bien las fresas y córtalas por la mitad, luego agrega crema de leche y azúcar. Revuelve bien.

توت‌فرنگی‌ها را خوب بشوی و از وسط نصف کن، بعد خامه و شکر را اضافه کن. خوب به هم بزن.

  • برای درخواست کردن:

Ven a mi casa y ayúdame con la mudanza por favor.

خواهش می‌کنم به خانه من بیا و برای نقل مکان به من کمک کن.

Pásame la leche, por favor.

لطفا شیر را به من بده.

  • برای نصیحت کردن کسی:

Tómate un paracetamol, es bueno para el dolor de cabeza.

یک قرص مسکن بخور، برای سردرد خوب است.

Lee un artículo en español cada día.

هر روز یک مقاله اسپانیایی بخوان.

  • برای تبلیغ کردن چیزی:

Ven y disfruta de nuestras ventajas.

بیا و از مزیت‌های کار ما لذت ببر.

Ven y disfruta de todos los recursos que tenemos para ti.

بیا و از تمام منابعی که برای تو داریم لذت ببر.

  • برای اجازه دادن به کسی:

A: ¿Puedo pasar?

B: Pasa, pasa.

A: می‌توانم رد شوم؟

B: رد شو، رد شو.

A: ¿Puedes darme un minuto?

B: Claro, tómate el tiempo que necesites.

A: می‌توانی به من یک دقیقه وقت بدهی؟

B: حتما. هر قدر که لازم است وقت داری.

A: ¿Puedo salir un momento?

B: Sí, sal.

A: می‌توانم یک لحظه بیرون بروم؟

B: بله، برو.

روش صرف فعل امر در زبان اسپانیایی

وجه امری فعل در زبان اسپانیایی فقط در زمان حال ساده صرف می‌شود، چراکه نمی‌توانیم در زمان‌های گذشته یا آینده دستوری بدهیم. البته بسیاری از دستورهایی که می‌دهیم در آینده عملی می‌شوند اما همان‌طور که در مطلب زمان ها در زبان اسپانیایی در یک نگاه اشاره کردیم، این کاربرد نیز جزو کاربردهای زمان حال ساده در اسپانیایی است. علاوه بر این توجه داشته باشید که فعل امر در زبان اسپانیایی بدون اشاره به ضمیر شخصی فاعلی به کار می‌رود.

به طور کلی دو نوع فعل امر در زبان اسپانیایی وجود دارد:

  • فعل امر مثبت که برای دوم‌شخص مفرد و جمع روش صرف فعل مخصوص به خود را دارد و برای سوم‌شخص مفرد و جمع از حال ساده التزامی برای اشاره به آن استفاده می‌شود:

¡sube!

بلند شو!

¡corre!

بدو!

جملات دستوری
  • فعل امر منفی (نهی) که برای همه اشخاص از ترکیب کلمه منفی‌ساز no با حال ساده التزامی ساخته می‌شود:

¡no subas!

بلند نشو!

¡no corras!

ندو!

در جدول زیر به نمونه‌ای از روش صرف فعل امر برای افعال منتهی به «ar-» اشاره شده است.

صرف فعل comprar
no compres compra
no compre compre Usted
no compréis comprad Vosotros
no compren compren Ustedes

در جدول زیر روش صرف فعل امر برای یکی از افعال منتهی به «er-» بررسی شده است.

صرف فعل leer
no leas lee
no lea lea Usted
no leáis leed Vosotros
no lean lean Ustedes

در جدول زیر روش صرف فعل امر برای نمونه‌ای از افعال منتهی به «ir-» اشاره شده است.

صرف فعل escribir
no escribas escribe
no escriba escriba Usted
no escribáis escribid Vosotros
no escriban escriban Ustedes

برای یادگیری بهتر روش صرف فعل امر به نکته‌های زیر توجه کنید.

  • صرف فعل امر برای دوم‌شخص مفرد اسپانیایی یعنی «tú»، شبیه به صرف فعل حال اخباری سوم‌شخص مفرد یعنی «él/ella/usted» است. مثال‌های زیر را در نظر بگیرید.

Ella lee rápido.

او سریع می‌خواند.

(حال ساده سوم‌شخص مفرد)

Lee rápido, por favor.

لطفا سریع بخوان.

(وجه امر دوم‌شخص مفرد)

  • صرف فعل امر دوم‌شخص جمع در اسپانیایی شباهت زیادی به مصدر فعل اسپانیایی دارد. برای صرف این فعل حرف «r» را از انتهای مصدر حذف کرده و به جای آن حرف «d»‌ را اضافه می‌کنیم. به مثال‌های زیر از کاربرد این فعل دقت کنید.

Descansad mucho, mañana es un día importante.

خوب استراحت کنید، فردا روز مهمی است.

(وجه امر دوم‌شخص جمع)

Salid pronto, así llegaréis antes.

سریع بروید، به این ترتیب زودتر می‌رسید.

(وجه امر دوم‌شخص جمع)

یادگیری زبان
  • صرف فعل سوم‌شخص مفرد و جمع وجه امر در اسپانیایی، به همان روش زمان حال التزامی همین اشخاص صرف می‌شوند. مثال‌های زیر را در نظر بگیرید تا با این ساختار بهتر آشنا شوید.

Mi madre quiere que usted compre el pan.

مادرم می‌خواهد که شما نان را بخرید.

(حال التزامی سوم‌شخص مفرد)

Compre usted el pan por favor.

لطفا نان را بخرید.

(وجه امری سوم‌شخص مفرد)

صرف افعال بی‌قاعده امری در اسپانیایی

افعال بی‌قاعده زبان اسپانیایی مانند هر زبان دیگری از روش‌های دیگری برای صرف شدن استفاده می‌کنند. بهترین روش برای یادگیری این افعال، حفظ کردن شیوه صرف افعال بی‌قاعده پرکاربرد است. یکی دیگر از روش‌های یادگیری صرف این افعال تمرین کردن و گوش دادن به مکالمه‌های اسپانیایی‌زبان است. در جدول زیر به روش صرف وجه امری چند فعل بی‌قاعده پرکاربرد اسپانیایی اشاره کرده‌ایم.

فعل decir در وجه امر
di
diga Usted
decid Vosotros
digan Ustedes
فعل hacer در وجه امر
haz
haga Usted
haced Vosotros
hagan Ustedes
فعل ir در وجه امر
ve
vaya Usted
id Vosotros
vayan Ustedes
فعل poner در وجه امر
pon
ponga Usted
poned Vosotros
pongan Ustedes
فعل salir در وجه امر
sal
salga Usted
salid Vosotros
salgan Ustedes
فعل ser در وجه امر
sea Usted
sed Vosotros
sean Ustedes
فعل tener در وجه امر
ten
tenga Usted
tened Vosotros
tengan Ustedes
فعل venir در وجه امر
ven
venga Usted
venid Vosotros
vengan Ustedes

به مثال‌های زیر از کاربرد این افعال دقت کنید.

¡Pon la mesa, por favor!

لطفا میز را بچین!

¡Sal un poquito a pasear!

برو بیرون تا کمی قدم بزنی!

¡Ten paciencia!

کمی صبر داشته باش!‍

¡Haz los deberes!

کاری را که باید بکنی انجام بده!

¡Di algo, por favor!

لطفا چیزی بگو!

¡ más valiente!

شجاع‌تر باش!

¡Ve a comprar el pan, por favor!

لطفا برو کمی نان بخر!

¡Ven aquí un momento!

یک لحظه بیا اینجا!

مثال از فعل امر در اسپانیایی

در ادامه به چند مثال از کاربرد فعل امر در اسپانیایی اشاره می‌کنیم.

Ponga un litro de leche a calentar y una vez caliente viértala en la harina.

یک لیتر شیر را حرارت بدهید و وقتی گرم شد آن را داخل آرد بریزید.

Sigue todo derecho y luego gira a la derecha, es allí.

مستقیم ادامه بدهید و به سمت راست بپیچید، همان جاست.

Hazme el favor de recordárselo, seguro que lo olvida.

به من لطف کن و به او یادآوری کن، مطمئنم فراموش می‌کند.

Deme un par de limones por favor.

لطفا به من دو عدد لیمو بدهید.

Ven un poco más tarde por favor, ahora no puedo.

لطفا کمی دیرتر بیایید، الان نمی‌توانم.

Busque, compare y si encuentra algo mejor ¡cómprelo!

بگردید، مقایسه کنید و اگر چیز بهتری پیدا کردید آن را بخرید!

No dude, es el mejor bebido del mundo.

تردید نکنید، بهترین نوشیدنی دنیاست.

Ven y disfruta de nuestras playas.

بیایید و از ساحل‌های ما لذت ببرید.

¡Cálmate! Ya estás a punto de llegar.

آرام باش. نزدیک است که برسی!

Coge tus lápices y empieza a pintar ahora mismo.

مدادهایت را بردار و همین حالا شروع کن به نقاشی کشیدن.

¡Calla! Este no es el momento de hablar de ese asunto.

ساکت باش! الان وقت حرف زدن در مورد این موضوع نیست.

¡Sentaos ya! La clase está a punto de empezar.

دیگر بنشینید! کلاس قرار است شروع بشود.

¡Silenciad a esa persona! Está molestando al resto del público.

آن فرد را ساکت کنید! دارد بقیه جمع را اذیت می‌کند.

آموزش زبان

کاربرد وجه التزامی برای جملات امری در اسپانیایی

همان‌طور که پیش‌تر اشاره کردیم وجه التزامی و وجه امری در زبان اسپانیایی کاربردهای به‌خصوصی دارند که بعضی از آن‌ها مشترک هستند. مهم‌ترین ویژگی مشترک این دو وجه این است که در وجه امری فعل فقط برای دوم‌شخص مفرد و جمع صرف می‌شود و برای باقی اشخاص از همان روش صرف فعل التزامی در زمان حال ساده تقلید می‌کند.

علاوه بر این گاهی از جملاتی که در وجه التزامی هستند برای امر کردن استفاده می‌کنیم. کاربرد این روش به شکل‌های زیر است:

اول‌شخص جمع

برای امر کردن به اول‌شخص جمع در زبان اسپانیایی از فعل التزامی به عنوان فعل امر استفاده می‌کنیم تا درخواست یا خواسته‌ای را اعلام کنیم:

Volvamos al lugar del que vinimos.

به همان جایی برگردیم که آمدیم.

Caminemos un poco más rápido.

کمی سریع‌تر راه برویم.

برای درخواست‌های مؤدبانه به جای دستور دادن

وقتی قصد داشته باشیم دستوری را بدون هیچ خشونتی بیان کنیم از این روش استفاده می‌کنیم. در این کاربرد فعل را به شکل سوم‌شخص در زمان حال ساده التزامی صرف می‌کنیم و عبارت Por favor به معنی «لطفا» را در جمله به کار می‌بریم. این فعل با وجود اینکه هنوز دستوری می‌دهد اما جنبه درخواست مودبانه‌ای دارد

Por favor, no eleve tanto la voz.

لطفا اینقدر صدای خودت را بالا نبر.

برای دستورهای منفی

وقتی می‌خواهیم از کسی درخواست کنیم کاری را انجام ندهد یا دستور بدهیم انجام کاری را متوقف کند از وجه امری منفی یا همان نهی استفاده می‌کنیم. روش صرف فعل برای این ساختار از ترکیب کلمه منفی‌ساز no با فعل حال ساده در وجه التزامی است:

No avances más por esa calle.

در آن خیابان جلوتر نرو.

No te acerques a ese lugar bajo ningún concepto.

تحت هیچ شرایطی به آن مکان نزدیک نشو.

تمرین فعل امر در زبان اسپانیایی

در ادامه به چند نمونه سوال برای تمرین بیشتر این گرامر می‌پردازیم.

تمرین فعل امر

تمرین اول

با توجه به کلمات داخل پرانتز جمله‌های زیر را کامل کنید.

P1: (Usted/venir) _____ mañana por la mañana, tendremos más tiempo para hablar.

جواب

Respuesta: Venga mañana por la mañana, tendremos más tiempo para hablar.

P2: (Vosotros/meter) _____ las cosas en la maleta, nos vamos mañana temprano.

جواب

Respuesta: Meted las cosas en la maleta, nos vamos mañana temprano.

P3: ¡(Tú/no decirme) _____ que hoy tampoco vienes!

جواب

Respuesta: ¡No me digas que hoy tampoco vienes!

P4: (Tú/hacer) _____ lo que te digo y verás como mejoras.

جواب

Respuesta: Haz lo que te digo y verás como mejoras.

P5: (Ustedes/no cerrar) _____ la puerta, por favor.

جواب

Respuesta: No cierren la puerta, por favor.

P6: (Nosotros/ir) _____ despacio y sin hacer ruido, se puede asustar.

جواب

Respuesta: Vayamos despacio y sin hacer ruido, se puede asustar.

تمرین دوم

جمله‌های امری مثبت را به منفی و جمله‌های امری منفی را به مثبت تبدیل کنید.

P1: ¡Ven a mi casa!

جواب

Respuesta: ¡No vengas a mi casa!

P2: ¡No os quedéis!

جواب

Respuesta: ¡Quedaos!

P3: ¡Compradme un helado, por favor!

جواب

Respuesta: ¡No me compréis un helado, por favor!

P4: ¡No les digan que vinimos juntos!

جواب

Respuesta: ¡Diganles que vinimos Juntos!

P5: ¡Vístase rápido!

جواب

Respuesta: ¡No se visitanrápodi!

P6: ¡No le mientas!

جواب

Respuesta: ¡Miéntele!

P7: ¡No corrijáis los ejercicios!

جواب

Respuesta: ¡Corregid los ejercicios!

P8: ¡No nos pongamos nerviosos!

جواب

Respuesta: ¡Pongámonos nerviosos!

P9: ¡Piensa en eso!

جواب

Respuesta: ¡No pienses en eso!

P10: ¡Visítenlo en su casa!

جواب

Respuesta: ¡No lo visiten en su casa!

تمرین سوم

جمله‌های زیر را با فعل امر کامل کنید.

P1: (Tú/hacer) _____ lo que te digo sin protestar.

جواب

Respuesta: Haz lo que te digo sin protestar.

P2: (Vosotros/meter) _____ las flores en ese jarrón y (ponerlas) _____ encima de la mesa.

جواب

Respuesta: Meted las flores en ese jarrón y ponedlas encima de la mesa.

P3: (Tú/escuchar) _____ lo que te está diciendo tu padre.

جواب

Respuesta: Escucha lo que te está diciendo tu padre.

P4: ¡(Tú/no decirme) _____ que has vuelto a suspender el examen de conducir!

جواب

Respuesta: ¡No me digas que has vuelto a suspender el examen de conducir!

P5: (Usted/venir) _____ a verme en otro momento; estoy en una reunión.

جواب

Respuesta: Venga a verme en otro momento; estoy en una reunión.

P6: (Ustedes/no cerrar) _____ la puerta, por favor.

جواب

Respuesta: No cierren la puerta, por favor.

P7: (Nosotros/ir) _____ a su casa y (preguntarle) _____ si tiene el libro que necesitamos para hacer el trabajo.

جواب

Respuesta: Vayamos a su casa y preguntemosle si tiene el libro que necesitamos para hacer el trabajo.

P8: Si no estás contento en tu trabajo, dejalo y no sigas quejándote.

جواب

Respuesta: Si no estás contento en tu trabajo, (tú/dejarlo) _____ y (tú/no seguir) _____ quejándote.

P9: Estamos debatiendo algo importante, por favor, (ustedes/salir) _____ y (ustedes/dejarnos) _____ a solas.

جواب

Respuesta: Estamos debatiendo algo importante, por favor, salgan y déjennos a solas.

P10: No es obligatorio que estéis aquí. Si no queréis quedaros, (vosotros/irse) _____ .

جواب

Respuesta: No es obligatorio que estéis aquí. Si no queréis quedaros, idos.

جمع‌بندی

در این مطلب با فعل امر و ویژگی‌های آن آشنا شدیم. همچنین به فعل امر منفی یا همان نهی نیز اشاره کردیم. به طور کلی فعل امر در زبان اسپانیایی برای دستور دادن، نصیحت کردن و درخواست کردن استفاده می‌شود. این فعل برای اول‌شخص مفرد صرف نمی‌شود، چراکه کسی به خودش دستوری نمی‌دهد.

فعل امر برای دوم‌شخص مفرد و جمع شکل صرف مخصوص به خود را دارد اما برای اول‌شخص جمع و سوم‌شخص مفرد و جمع آن را مانند فعل حال ساده التزامی صرف می‌کنیم. توجه داشته باشید که فعل امر منفی نیز به همین روش صرف می‌شود. در واقع فعل نهی از ترکیب کلمه منفی‌ساز no با فعل حال ساده در وجه التزامی ساخته می‌شود.

Cómprame el periódico.

روزنامه را برای من بخر.

Tráeme esos libros.

آن کتاب‌ها را برای من بیاور.

Escríbele una carta a tu tía.

نامه‌ای به خاله خود بنویس.

No me compres el periódico.

روزنامه را برای من نخر.

No me traigas esos libros.

آن کتاب‌ها را برای من نیاور.

No le escribas una carta a tu tía.

برای خاله خود نامه ننویس.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

بر اساس رای ۱۰ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
شما قبلا رای داده‌اید!
اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.

سمانه افشارحاتم دانش‌آموخته زبان و ادبیات اسپانیایی از دانشگاه تهران است. فعالیت‌هایش در حوزه تدریس و ترجمه کتاب بوده و در حال حاضر در زمینه زبان انگلیسی و اسپانیایی در مجله فرادرس مطلب می‌نویسد.