پزشکی، سلامتی ۴۸۳۲ بازدید

«شوره سر» (Sculp Dandruff) یک بیماری شایع پوست سر است که در آن پوست، سریعتر از روال طبیعی لایه‌های جدید تشکیل می‌دهد و پوست‌های مرده قبلی به صورت دانه‌هایی از سر کنده می‌شوند و می‌ریزند. شوره سر باعث خارش، قرمزی، التهاب و ظاهری ناراحت‌کننده است. تقریباً 50 میلیون آمریکایی و 50 درصد از جمعیت بزرگسالان در سراسر جهان، شوره سر دارند. یکی از راه‌های کنترل این مشکل و کاهش علائم آن، استفاده از شامپو ضد شوره مناسب است. در این مطلب راجع به نحوه انتخاب شامپو ضد شوره متناسب با انواع شوره، روش استفاده و ترکیبات مؤثر آن توضیح داده‌ایم.

شوره سر چیست؟

شوره سر به پوسته‌های ریزی گفته می‌شود که به صورت خشک یا چسبنده (چرب) و قابل مشاهده هستند و زمانی که شوره سر با قرمزی یا التهاب همراه باشد، احتمال بیماری پوستی دیگری مانند پسوریازیس یا درماتیت وجود دارد. در برخی افراد شوره سر در زمستان یا آب و هوای خشک وخیم‌تر می‌شوند. شوره می‌تواند از نوع خشک یا چرب باشد که اغلب به دلیل مقادیر بالای مخمر روی پوست ایجاد و باعث التهاب خواهد شد.

عواملی مانند استرس، شستشوی زیاد، شامپوی نامناسب و خوردن برخی غذاها (غذاهای پرادویه و غذاهای شیرین) احتمال پوسته‌ریزی را بیشتر می‌کنند. درمان شوره سر اغلب می‌تواند به راحتیِ انتخاب یک شامپوی مناسب باشد.

آیا شوره سر واگیر دارد؟

در صورتی که عامل انتشار شوره سر، عفونت حاصل از قارچ باشد، امکان انتقال آن از فردی به فرد دیگر امکان پذیر است. توصیه می‌شود افراد مبتلا از حوله، روسری، کلاه، شانه و سایر وسائلی که با مو در تماس هستند به صورت مجزا استفاده کنند.

علت شوره سر چیست؟

علت دقیق آن مشخص نیست اما به برخی عوامل در ایجاد آن نقش اساسی دارند:

  • پوست خشک: خشک شدن پوست، عامل جدا شدن لایه‌های سطحی پوست و ریختن آن‌ها است.
  • برخی بیماری‌های پوستی مانند پسوریازیس، اگزما یا درماتیت: باعث خشکی پوست و در نهایت پوسته‌ریزی می‌شوند.
  • حساسیت و آلرژی‌ها: یکی از واکنش‌های بدن به آلرژی، التهاب ناگهانی و حمله سیستم ایمنی بدن به بافت‌ها خودی و مرگ سلول‌ها است.
  • البتلا به درماتیت سبورئیک: منجر به قرمزی، التهاب و پوسته پوسته شدن بدن می‌شود.
  • عدم شانه کردن منظم مو: چربی‌ها به جای پایین کشیده شدن از ساقه مو، در سر تجمع پیدا می‌کنند.
  • مصرف طولانی‌مدت داروهای استروئیدی: اثرات جانبی استروئیدها افزایش چربی پوست است.
  • رشد و تکثیر قارچ‌ها: دو گونه قارچ به نام مالاسزیا وستریکتا و مالاسزیا گلوبوسا، چربی پوست سر را به اسیدهای چرب تجزیه می‌کنند و باعث تقسیم سریعتر سلول‌های پوستی و در نتیجه ایجاد شوره، التهاب و خارش می‌شوند.
  • استرس و اضطراب: استرس زیاد و طولانی مدت، بر سیستم ایمنی، سیستم عصبی و پوست اثر می‌گذارد و می‌تواند باعث شوره سر شدید شود.  
  • ابتلا به بیماری‌های خودایمنی: در برخی بیماری‌های خودایمنی، سلول‌های ایمنی فرد به سلول‌های خودی مانند پوست حمله می‌کنند و باعث پوسته‌ریزی ‌خواهند شد.
  • رژیم غذایی نامناسب: مصرف چربی زیاد و قند بالا به دلیل افزایش انسولین سبب به هم خوردن هورمون‌ها و افزایش ترشح چربی و سبوم می‌شود.
  • چربی یا سبوم زیاد پوست: به دلایلی همچون مشکلات تیروئیدی و دیگر مشکلات هورمونی ترشح سبوم زیادتر خواهد شد.

گاهی بدن سبوم اضافی را تولید می‌کند. سبوم در مقادیر طبیعی، به مرطوب‌سازی مو و پوست کمک خواهد کرد و از خشک شدن آن‌ها جلوگیری می‌کند که در به تعویق افتادن روند و علائم پیری مؤثر است. با این حال، تولید بیش از حد سبوم که ممکن است به دلیل بلوغ، بارداری، استرس یا شامپو باشند، گاهی هم منجر به مشکلاتی می‌شود. هنگامی که سبوم اضافی با سلول‌های پوستی و آلودگی مخلوط شود، حاصل ایجاد تکه‌های شوره با علائمی از جمله: لکه‌ها یا قطعات پوستی، پوسته‌های بزرگ شده و زرد روی سر، خارش و چربی مو هستند.

عوارض شوره سر چه هستند؟

شوره سر یک اختلال شایع پوست سر است. دلایل دقیق شوره سر هنوز برای متخصصان پزشکی ناشناخته است. در حالی که پوست چرب یکی از عواملی است که منجر به ایجاد شوره می شود، اما افرادی که پوست خشک دارند در بعضی مواقع همان مشکلات پوست چرب را هم تجربه می کنند.

تحقیقات متعدد در مورد شوره سر به این نتیجه رسیده‌اندکه انواع مختلفی از شوره سر وجود دارند که دلایل بروز هر نوع متفاوت است. علامت اصلی شوره سر، پوسته ریزی است. برخی از اختلالات پوستی مانند درماتیت سبورئیک، پسوریازیس نیز می‌توانند شوره ایجاد کنند. درماتیت سبورئیک نوع مهمی از شوره سر است که ممکن است سایر اعضای بدن را نیز تحت تأثیر قرار دهد. علائم شوره سر ممکن است به نوع اختلال بستگی داشته باشد. در ادامه به برخی از عوارض شوره سر، آورده شده‌اند.

عوارض شوره سر

خارش پوست سر

خارش پوست سر شایع‌ترین علامت شوره است. خارش ممکن است علامت منظم و مداومی در فرد مبتلا باشد. خارش ناشی از شل شدن پوسته‌های قابل مشاهده است. این پوسته‌های قابل مشاهده، سلول های مرده‌ای هستند که از پوست سر جدا شده‌اند. این نوع شوره سر به طور معمول در زمستان و آب و هوای خشک به چشم می‌خورد.

ریزش مو

ریزش مو از دیگر علائم اصلی شوره سر است. صرف نظر از نوع شوره، ریزش مو یک تجربه معمول در بسیاری از افراد است. ما به طور کلی هر روز 20 تا 50 تار مو از دست می‌دهیم که محدوده طبیعی ریزش مو است. میزان ریزش بیشتر از این، اگر به دلایل دیگری همچون کمبود ویتامین‌ها و مواد معدنی نباشد، به احتمال زیاد به علت وجود شوره است.

موهای خشک و مات

موهای خشک و کدر می‌تواند یکی از نشانه‌های شوره سر باشد. شوره سر چربی موجود را از پوست سر استخراج کرده و موها را خشک و بی روح می‌کند.

جوش و آکنه

اگرچه ارتباط مستقیمی با پوست سر و مو ندارد اما ممکن است هنگام بروز شوره، جوش‌های ناگهانی ایجاد شوند. آکنه و جوش‌های ناشی از شوره سر ظاهری مایل به قرمز دارند. این جوش‌ها می‌توانند دردناک باشند. جالب توجه است جوش در بسیاری از افراد فقط پس از درمان شوره سر، بهبود پیدا می‌کند.

یبوست و سندرم روده تحریک پذیر

برخی مطالعات نشان داده‌اند که شوره سر ممکن است علت یبوست مزمن و سندرم روده تحریک‌پذیر باشد. اگرچه دلایل آن هنوز ناشناخته است، اما بسیاری از افراد مبتلا به این دو بیماری شوره سر نیز دارند.

شوره سر چگونه درمان می‌شود؟

درمان شوره سر شامل راه‌هایی است که می‌توانید از شر خارش و پوسته‌ریزی خلاص شوید یا آن را کنترل کنید. دو راه حل ساده برای رفع این مشکلات، برس کشیدن و استفاده از شامپو ضد شوره هستند. شانه کدن مو با ضربه‌های ثابت و محکم به سمت پایین، به جدا شدن پوسته‌ها از روی سر و ریختن لایه‌های اضافه از سر کمک می‌کند.

این کار سبوم اضافی و بسیاری از ذرات شوره را از پوست سر دور می‌کند، چون تجمع چربی و سلول‌های پوستی مرده باعث ایجاد شوره می‌شوند. حرکت شانه در امتداد تارهای مو به براق و سالم نگه داشتن مو کمک می‌کند. تا جای که می‌توانید از شانه‌های دندا‌نه درشت و ترجیا از جنس چوبی استفاده کنید چون مانع ار موخوره خواهند شد.

فواید استفاده از شامپو ضد شوره

برخی ترکیبات موجود در شامپوهای ضد شوره به عنوان مرطوب‌کننده‌های پوست سر، به خصوص برای پوست‌های خشک عمل می‌کنند. به علاوه، این مواد سلامت و تقویت پوست سر و ابریشمی بودن مو را هم به دنبال دارند. به طور مثال، لوسیون‌های ضد شوره باعث کاهش قرمزی، چربی و افزایش زیبایی پوست و مو می‌شوند. کرم‌ها یا ماسک‌های موی بعد از حمام با حفظ رطوبت مو، مانع از اثر نامطلوب داروهایی می‌شوند که برای درمان شوره چرب استفاده شده‌اند. تمام شامپوها از یک سری مواد عمومی و پایه‌ای مانند چربی‌زداها، مواد ایجاد کننده کف و سایر مواردی همچون مواد زیر تشکیل شده‌اند:

  • آب
  • سورفاکتانت‌ها: با اتصال از یک طرف به آب و از سمت دیگر به چربی‌ها باعث محلول شدن و شسته شدن آن‌ها خواهند شد.
  • مواد فعال‌کننده سطحی
  • مواد تولید کننده کف
  • مواد ایجاد کننده ویسکوزیته: ویسکوزیته غلظت و روان بودن شامپو را تعیین می‌کند.
  • نرم ‌کننده
  • مواد نگهدارنده

درمان شوره سر

اجزای شامپو ضد شوره

شامپوهای شوره سر یکسان نیستند و بر اساس هدف درمانی، مواد فعال مختلفی نیز دارند مانند:

  • قطران ذغال (Coal Tar)
  • روی پیریتیون (Zinc Pyrithione)
  • اسید سالیسیلیک (Salicylic Acid)
  • گوگرد (Sulfur)
  • سولفید سلنیوم (Selenium Disulfide)
  • کتوکونازول (Ketoconazole)

برخی ترکیبات اختصاصی نیز به منظور‌ کمک به بهبود کیفیت مو و پوست و مطلوبیت ساختار فراورده، برای درمان شوره سر به شامپو افزوده می‌شوند:

  • ترکیبات تقویت کننده: مانند ویتامین‌ها و پروتئین‌ها که بسیاری از آن‌ها به درون مو نفوذ ندارند و بیشتر برای نرم کردن، براق کردن و زیباتر شدن ظاهر مو به آن افزوده می‌شوند.
  • پنتول و ویتامین B۵: قابلیت نفوذ به محور مو را دارند و به استحکام آن کمک می‌کنند.
  • پلی کواترنیوم ۱۰: این ماده باعث افزایش شانه‌پذیری و حالت دهندگی مو می‌شود.
  • اسانس 
  • رنگ‌های مجاز

اگر شامپو در ابتدا شوره سر را کنترل کرد اما به مرور زمان اثر خود را از دست داد، شاید لازم باشد انواع شامپو ضد شوره را امتحان کنید. قطران ذغال سنگ با ایجاد سلول‌های پوستی جدید، از بین رفتن پوسته‌ها را جبران می‌کند و باعث کاهش حساست و قرمزی ناحیه می‌شود. در استفاده از شامپو ضد شوره باید توجه داشت که برخی افراد به قطران ذغال واکنش آلرژیک نشان می‌دهند و می‌تواند رنگ موهای روشن، ناخن، پوست و لباس‌ها را تغییر دهد.

باید از تماس این ماده با هرگونه زخم، عفونت و چشم خودداری کنید. این ماده پوست را نسبت به نور آفتاب حساس می‌کند، بنابراین پس از استفاده از آن باید 24 تا 72 ساعت از آفتاب دور بمانید و در صورت قرارگیری در معرض نور از ضدآفتاب مخصوص استفاده کنید. زنان باردار یا شیرده نباید از محولات ضد شوره مو استفاده کنند.

در مطلب زیر به طور مفصل در مورد شوره سر، انواع آن و برخی راهکاری‌های درمانی شوره سر توضیح داده‌ایم، برای دسترسی به این مقاله به لینک زیر مراجعه کنید.

نحوه استفاده از شامپو ضد شوره

شامپو ضد شوره برای از بین بردن میکروب‌ها و به خصوص قارچ‌ها نیاز به دوره درمان طولانی دارد و به این ترتیب استفاده می‌شود:

  • موها را مرطوب کنید.
  • مقدار کافی از شامپو را به خوبی به پوست سر بمالید.
  • شامپو را به مدت 5 دقیقه یا طبق دستور، روی سر خود بگذارید.
  • سپس آن را کاملاً بشویید، چون باقی ماندن شامپو ممکن است پوست را تحریک کند.

شامپو یا نرم کننده‌ مورد استفاده را به آرامی بر روی پوست سر خود ماساژ دهید. محکم شستن موها،رنگ و دکلره و دیگر آرایش‌های مرتبط با مو، باعث ایجاد بثورات (جوش‌های قرمز کوچک) می‌شوند و رطوبت پوست سر را از بین می‌برند.

استفاده از شامپو شوره

چند بار باید از شامپو ضد شوره استفاده کرد؟

دفعات استفاده از شامپو بستگی به نوع پوست سر که چرب، خشک یا متعادل است، بلندی و کوتاهی موها و نوع شوره و عامل ایجاد آن، می‌تواند از روزی یک بار تا چند بار در هفته متفاوت باشد. به طور معمول بهترین روش این است که روزانه از شامپوی ضد شوره استفاده شود، اما روش مطمئن‌تر دو بار در هفته است. در برخی موارد نیاز نیست تا پایان عمر از شامپوی ضد شوره استفاده کنید و پس از کنترل شوره می‌توان از شامپوهای ملایم‌تر و ضد حساسیت استفاده کرد.

هنگام خرید شامپوی ضد شوره سر، یکی از مهمترین عواملی که باید در نظر گرفت این است که چه موادی در آن‌ استفاده شده‌اند. گران یا ارزان بودن و برند شامپو، تأییدی بر مفید بودن آن نیستند. بلکه مواد موثره موجود در شامپوی شوره هستند که به کنترل و کاهش پوسته، التهاب، حساسیت، خشکی و خارش عمل می‌کنند. از آنجایی که شوره سر دلایل زیادی مانند خشکی پوست، چربی پوست، حساسیت به محصولات مو و قارچ‌هایی مانند مخمر دارد، شاید لازم باشد چند محصول مختلف را آزمایش و فرمولی که برای شما مناسب است را پیدا کنید.

شستن مو با آب داغ ممکن است باعث شوره سر شود زیرا پوست سر را خشک می‌کند. اگر پوست سر خیلی خشک باشد، هر روز شستن مو می‌تواند شوره را تشدید کند. رعایت اعتدال در این کار نکته کلیدی درمان است. در برخی موارد، خصوصا شوره سر چرب، لازم است دو یا سه روز یک بار موها شسته شوند و در غیر این صورت شستن مو به صورت روزانه با آب خالی کافی است و ‌می‌توانید هر روز موهای خود را با آب به تنهایی بشویید.

افزودنی های گیاهی شامپو ضد شوره

افزودنی‌های گیاهی، خواص ضد التهابی دارند و از پوست سر در برابر خارش و شوره محافظت می‌کنند. آن‌ها همچنین آلودگی‌های پوست سر را از بین می‌برند و با عفونت‌های باکتریایی و قارچی و پوسته پوسته شدن مبارزه می‌کنند.

  • روغن درخت چای: دارای خواص ضد قارچی است و با عفونت‌های قارچی و خارش مبارزه می‌کند.
  • نعنا: باعث افزایش تجمع گردش خون روی پوست سر می‌شود.
  • روغن براهمی (Brahmi Oil): براهمی به موها حجم می‌دهد.
  • کنجد: از خشکی پوست سر جلوگیری می‌کند.
  • رزماری: گردش خون را در پوست سر افزایش می‌دهد و خنک کننده است بنابراین از التهاب و حرارت ناشی از آن را کاهش می‌دهد.
  • آملا، آرنیکا یا گل همیشه بهار کوهی (Arnica)
  • ریحان: به عنوان ماده خنک کننده در پوست سر عمل می‌کند.
  • اسطوخودوس: برای تسکین پوست سر، آرامش التهاب، قرمزی و خشکی پوست.
  • مرطوب کننده‌های طبیعی: مانند روغن آرگان، آلوئه ورا، بابونه، روغن زیتون که ضد باکتری و ضد التهاب هستند.

لوسیون تهیه شده با ترکیب روغن درخت چای، کنجد، رزماری و ریحان نیز در درمان شوره سر بسیار مؤثر هستند. خرید لوسیون مناسب ضد شوره کافی نیست. لازم است آن را به درستی اعمال کنید تا بهترین نتیجه را بگیرید. نحوه استفاده صحیح از لوسیون ضد شوره را بررسی کنید در صورت عدم تداخل با دیگر دستورات تجویز شده توسط پزشک، می‌توان این روش‌ها را نیز امتحان کرد و به کنترل شوره سر کمک نمود.

شامپو شوره گیاهی

ترکیبات شامپو ضد شوره

به ادامه مطلب می‌پردازیم، تا در مورد بهترین مواد به کار رفته در انواع شامپو ضد شوره که متخصصان پوست برای رهایی از پوسته‌ریزی  توصیه می‌‌کنند بیشتر بدانید. به دنبال یک ضد شوره باشید که حداقل حاوی برخی از مواد زیر باشد:

  • نیزورال: حتی خریدارانی که می گویند عملاً هر داروی ضد شوره را امتحان کرده‌اند، اصرار دارند که پس از استفاده از نیزورال می‌توانند با دوباره با اعتماد به نفس لباس سیاه بپوشند. این شامپوی قدرتمند با کتوکونازول 1٪ فرموله شده که ماده موثری در درمان شوره سر است. این دارو به طور خاص قارچ را هدف قرار می‌دهد اما نیازی به استفاده روزانه از این ضد قارچ نیست و هفته‌ای یک یا دو بار استفاده از آن کافی است.
  • پیریتین روی: خواص ضد میکروبی دارد. این شامپو راهی ارزان برای درمان شوره سر است و به از بین بردن قارچ‌ها و باکتری‌های پوست سر کمک می‌کند.
  • زغال فعال: به دلیل پاکسازی پوست و از بین بردن سموم و چربی اضافی، به کاهش سرعت ریختن سلول‌های خشک پوست و کاهش ظاهر پوسته‌های سفید کمک می‌کند. نکته‌ ای مورد توجه این است که ممکن است زغال فعال، موهای روشن را تیره کند، بنابراین اگر موهای بلوند یا خاکستری روشن دارید از این ماده صرف نظر کنید. همچنین بوی آن برای برخی افراد بسیار قوی است. بعد از دو بار استفاده و کمتر از یک هفته پوست سر مبتلا به پسوریازیس و زخم‌های قرمز تقریبا از بین می‌روند.
  • سولفید سلنیوم: به عنوان یک ضد قارچ، اثر ضد شوره دارد. این ماده حاوی منتول خنک کننده است که منجر به تسکین سوزش و التهاب سر می‌شود. این دو ماده به طور هم زمان برای تسکین تحریک پوست سر و تسکین خارش و ناراحتی کار می‌کنند. اما اگر موها خشک است، می‌توانید این نسخه مرطوب کننده را با آلوئه انتخاب کنید. این ماده به کاهش سطح مخمر در پوست سر کمک می‌کند تا در نهایت التهاب و پوسته پوسته شدن را کاهش دهد.
  • لایه بردار و اسکراب: یک ماده موثر برای پاکسازی تجمع پوست سر، خصوصا در مورد شوره چرب هستند. برخی از انواع شامپو ضد شوره نیز حاوی اسکراب‌های نرمی هستند که به جدا شدن پوسته‌های ریز کمک می‌کنند.
  • روغن نارگیل: یک مرطوب کننده بسیار عالی برای حفظ چربی طبیعی مو و ساقه موها، خصوصا در مواردی که شوره خشک وجود دارد تسکین دهنده است.
  • اسید سالیسیلیک: سالیسیلیک اسید یک اسید چربی‌دوست، نوعی اسید فنولیک و یک اسید هیدروکسی بتا است. این اسید آلی بلورین بی‌رنگ به طور گسترده‌ای در سنتز آلی استفاده می‌شود و به عنوان یک هورمون گیاهی عمل می‌کند. این ماده از متابولیسم سالیسین حاصل می‌شود.
    با خاصیت لایه برداری ضعیفی که دارد، سر را از پوسته‌های خشک تمیز می‌کند و پوست سر را تسکین و آب‌رسانی خواهد کرد. مصرف مواد حاوی این ترکیب خصوصا در مورد پوست‌های حساس باید با دقت و مراقبت بالاتری انجام شود.
  • شامپو ضد شوره بدون سولفات: سولفات در بسیاری از رنگ‌ها و محصولات بهداشتی مو مانند ماسک‌های مو، شامپوها و نرم‌کننده‌ها وجود دارد اما اگر این مواد فاقد سولفات باشند، باعث تغییر رنگ و جنس مو و ریزش آن می‌شوند. رنگ مو تغییر پیدا نمی‌کند. از آنجا که اغلب محصولات بهداشتی مو، حاوی 1 درصد روی پیریتین هستند، یک روش موثر و در عین حال ملایم برای هدف قرار دادن خارش و پوسته‌ریزی است.
  • چای سبز: چه پوست حساسی داشته باشید و چه فقط دنبال رویکرد طبیعی برای کنترل شوره سر خود بگردیدید،  شامپوی درخت چای ارزش امتحان کردن را دارد. اگر میزان چای سبز در شامپو بالا است و پوست را دچار التهاب کرد، شامپوی ملایم حاوی روغن درخت چای مفید خواهد بود. چون خاصیت ضد قارچی دارد و می‌تواند به جلوگیری از شوره سر کمک کند. خارش را از بین می‌برد و حس تازگی و تمیزی ایجاد ‌کند.
  • DHS: شامپوهای شوره سر DHS در انواع مختلفی وجود دارند که حاوی مواد مختلف فعال هستند اما این نوع از زینک در ترکیبات خود استفاده می‌کند. این شامپو برای بسیاری از بیماران بزرگسال که از زخم‌های پوست سر یا فولیکولیت رنج می‌برند مفید است، چون اسید بتا هیدروکسی دارای خواص ضد آکنه است و قادر به نفوذ به فولیکول مو است.
  • «نیوکسین» (Nioxin): علاوه بر روی پیریتیون روی به عنوان ماده موثره آن، شامپوی شوره سر چای سبز در خود داشته باشد که به گفته وی یک آنتی اکسیدان قوی است و پوست را آرام و به التهاب کمک می‌کند.
  • اسید سالیسیلیک، اسید هیدروکسی بتا: 3 درصد اسید سالیسیلیک و اسید هیدروکسی بتا که به از بین بردن چربی اضافی پوست کمک می‌کند. با کاهش سطح چربی، پوست به همان اندازه مهمان‌نواز محیطی برای رشد مخمر نخواهد بود. اسید سالیسیلیک پوسته‌ریزی را کاهش می‌دهد و از جمع شدن سلول‌های پوست برای تشکیل پوسته جلوگیری می‌کند و باعث شستشوی آسان‌تر عوارضی همچون سوزش، قرمزی، لایه‌برداری می‌شود.
  • لوریل بتائین: موها را بدون تحریک پاک می‌کند.
  • «پیروکتون اولامین» (Piroctone Olamine): خاصیت ضد میکروبی دارند و خارش را تسکین می‌دهند.
  • «گوگرد» (Sulfur): از جمع شدن سلول‌های پوست سر جلوگیری می‌کند و همچنین دارای خواص ضد باکتری و ضد قارچی تحریک پوست است. پیریتیون روی باعث از بین رفتن باکتری‌ها و قارچ‌ها می‌شود و همچنین به بهبود تولید سبوم (روغن) کمک می‌کند.
  • «قطران ذغال» (Coal Tar): تحریک و التهاب با کاهش سرعت سلول‌های پوست سر شما پوسته‌ها را کاهش می‌دهد. با کاهش پوسته پوسته شدن، ممکن است استعمار قارچ پوستی (مالاسزیا) فولیکولیت (تحریک فولیکول های مو) و تحریک، التهاب انگشتان را کاهش دهد. در افراد با موهای رنگ روشن، می‌تواند باعث تغییر رنگ مو شود و پوست سر را به نور خورشید حساس کند.
  • «سولفید سلنیوم» (Selenium Sulfide): داروی ضد قارچی که در برابر قارچ «مالاسزیا» (Malassezia) کار می‌کند سوزش و التهاب پوست و تغییر رنگ پوست قهوه‌ای نارنجی در برخی از افراد ممکن است باعث چربی پوست سر شود.
  • «کتوکونازول» (Ketoconazole): داروی ضد قارچ کتوکونازول که برای درمان قارچ مالاسزیا و عفونت‌های قارچی پوستی مانند تینیا، کاندیدیازیس پوستی، پیتریازیس ورسیکالر، شوره سر و درماتیت سبورئیک استفاده می‌شود. این ماده خارش، سوزش، تحریک، التهاب و خشکی پوست را متوقف می‌کند. نام تجاری آن Nizoral است.
  • «کلیمبازول» (Climbazole): یک عامل ضد قارچی موضعی است که معمولاً در درمان عفونت‌های قارچی پوستی انسان مانند شوره سر و اگزما استفاده می‌شود. کلیمبازول اثر بالایی در برابر مالاسزیا نشان می‌دهد که نقش مهمی در پاتوژنز شوره سر دارد. ساختار شیمیایی و خواص آن مانند سایر قارچ‌کش‌ها مانند کتوکونازول و میکونازول است. به عنوان عارضه جانبی به ندرت ممکن است باعث تحریک موضعی پوست با علائمی از جمله قرمزی، بثورات و خارش شود.

شامپو شوره سر

شامپو ضد شوره سر و ریزش مو

همانطور که گفته شد، شوره سر یک بیماری شایع است که باعث پوسته پوسته شدن می‌شود. برخی از افراد مبتلا به شوره دچار ریزش مو هم می‌شوند. در بیشتر موارد، مشکل شوره به عدم سلامت خود موها مرتبط نمی‌شود بلکه خارش، آلودگی، چربی یا خشکی بیش از حد پوست و موها و استفاده از ترکیبات مختلف ضد شوره، می‌توانند منجر به خراش روی پوست، آسیب به فولیکول‌های مو و در نهایت ریزش مو شوند که البته تا حد طاسی ادامه پیدا نمی‌کند.

شوره سر، ریزش مو را در افراد مبتلا به آلوپسی آندروژنیک یا «طاسی با الگوی مردانه» (Androgenic alopecia)» افزایش می‌دهد. در موارد خفیف شوره سر، ممکن است فقط چند هفته از شامپو ضد شوره دارویی استفاده شود. اگر موهایی به رنگ روشن دارید، بهتر است از شامپوهای حاوی سولفید صرف نظر کنید. چندین شامپوی ضد شوره بدون نسخه وجود دارند که می توان برای درمان و جلوگیری از شوره سر، استفاده کرد و بهتر است حتما حاوی یکی یا چند مورد زیر باشد:

  • کتوکونازول
  • اسید سالیسیلیک
  • سولفید سلنیوم
  • قطران زغال سنگ
  • پیریتین روی

برخی از مواد مغذی حیاتی را نیز باید در رژیم غذایی خود بگنجانید مانند:

  • روی
  • ویتامین‌های گروه B
  • چربی‌های مفید مانند امگا ۳

از روش‌هایی شیمیایی بر روی مو مانند استفاده از محصولات حالت دهنده، فیکس کننده، اتو مو، فر کننده مو، سشوار، رنگ مو، دکلره مو، کراتیه کردن (صافی مو)، فر دائمی و سایر موارد مشابه حتما خودداری کنید. موهای خود را با یک شامپوی بدون سولفات بشویید و از استفاده بیش از حد از محصولات حالت دهنده مو پس از حمام، بپرهیزید.

نیزورال

شامپو ضد شوره برای موهای چرب

شوره چرب به دیل افزایش سبوم در پوست سر ایجاد می‌شود و به سختی از روی ساقه و پوست سر قابل شستشو است.  افراد مبتلا معمولا پوستی قرمز و ملتهب دارند. ترکیباتی که بهتر است شامپوی ضد شوره مناسب افراد با موی چرب داشته باشد عبارتند از:

  • سالیسیلیک اسید: با خاصیت لایه برداری به منظور حذف شوره‌های مقاوم
  • عصاره سابال و رزماری: برای کاهش چربی پوست سر
  • پیروکتون اولامین: با خاصیت ضد قارچ
  • ایکتیول: تنظیم کننده ترشح چربی پوست

شامپو ضد شوره برای موهای خشک

پوسته‌ریزی در افرادی با پوست خشک به دلیل خشکی بیش از حد لایه شاخی پوست است و در چنین افرادی معمولا موها نیز خشک‌تر از حد معمول هستند. برای اینکه با شستشوی منظم و در مقابل ترکیبات ضدقارچ و ضد میکروب، برای عدم افزایش خشکی پوست، رفع التهاب و خارش پوست سر، در ترکیبات آن‌ها مواد نرم و مرطوب کننده مانند عصاره گل لادن، روغن کالاندولا، روغن نارگیل، پانتنول، گلیسیرین، عصاره آلوئه ورا، همچون پلی کوآترنیوم 10 (نرم کننده و ضد استاتیک) و همچنین ترکیباتی که باعث حس خنکی در پوست شوند مانند عصاره نعنا استفاده می‌شوند.

ترکیبات نامناسب در شامپو ضد شوره

از یک شامپوی دارویی استفاده کنید که برای کمک به شوره سر ساخته شده است. به دنبال محصولات حاوی هر یک از مواردی که در بخش‌های قلبی مطلب گفته شد مانند پیرینتیون روی و اسید سالیسیلیک باشید. برای موارد خفیف شوره سر، ممکن است فقط لازم باشد چند هفته از شامپوی شوره دارویی و پس از آن تنها از روش‌های کنترلی استفاده کنید. رنگ مو و سایر محصولات مو اغلب حاوی موادی هستند که پوست را تحریک می‌کنند و این می‌تواند منجر به درماتیت تماسی شود. مواد نگهدارنده و خوشبو کننده از دلایل عمده ایجاد درماتیت تماسی در پوست سر هستند. نمونه‌هایی از ترکیبات بالقوه تحریک کننده در محصولات مو عبارتند از:

  • عطرهای سنتتیک: اگرچه برای رضایت مشتریان روایح مصنوعی در اغلب محصولات بهداشتی به کار ‌می‌روند اما باید توجه داشت که اکثر افرادی که به هر دلیل دچار شوره سر هستند، نسبت به ترکیبات مصنوعی و سنتتیک واکنش آلرژیک بیشتری نشان می‌دهند.
  • فرمالدئید: یک ترکیب سمی است که در بسیاری از مواد آرایشی و بهداشتی استفاده می‌شود.
  • پارابن: مانند متیل پارابن، اتیل پارابن، بوتیل پارابن، پروپیل پارابن، ایزوبوتیل پارابن که از جمله مهارکننده‌های رشد باکتری هستند.
  • SLS: نوعی از سورفاکتانت‌ها است که اثرات سرطان‌زا دارند.
  • سیلیکون: از نفت خام به دست می‌آید و در ابتدای استفاده لایه‌ای محافظتی بر روی تار مو ایجاد می‌کند اما مصرف طولانی مدت آن موجب خشکی مو خواهد شد.
  • گلوتن: گلوتن در برخی افراد واکنش آلرژیک ایجاد می کند.
  • رنگ‌های مصنوعی: که با جایگزین گیاهی آن مانند ترکیبی از آن مانند حنا و قهوه می‌توانید رنگ زیبا وطبیعی و بدون ضرر به موهای خود بدهید.

حتی اگر از محصولات مناسب استفاده کرده‌اید، در صورت مشاهده و عود شوره سر، برنامه خود را تغییر دهید.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

بر اساس رای ۱۱ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
شما قبلا رای داده‌اید!
اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.

«مریم بصیری»، فارغ‌التحصیل مقطع کارشناسی ارشد رشته سلولی و مولکولی، گرایش بیوشیمی و علاقه‌مند به مباحث روانشناسی و علوم اعصاب است. او در حال حاضر مطالب زیست‌شناسی، سلامت، پزشکی و روانشناسی مجله فرادرس را می‎نویسد.