عمومی, کاربردی 555 بازدید

در این مطلب از مجموعه مطالب معرفی رشته‌های دانشگاهی مجله فرادرس، به بررسی رشته تربیت بدنی پرداخته‌ایم و گرایش‌های این رشته را به همراه بازار کار رشته تربیت بدنی مرور کرده‌ایم. علاوه بر این، امکان ادامه تحصیل در خارج و داخل ایران نیز بررسی شده است.

رشته تربیت بدنی مناسب چه کسانی است؟

اگر فردی با روحیه ورزشی هستید یا در گذشته ورزشکار بوده‌اید، می‌توانید به صورت علمی نیز این رشته را فرا بگیرید. همچنین اگر به آزمایشگاه‌های فیزیولوژی و رفتار حرکتی علاقه دارید و از لحاظ روحی و جسمانی آماده شرکت در کلاس‌های تئوری و عملی در طول روز هستید این رشته برای شما مفید است.

اگر به دنبال مربیگری در رشته‌های مختلف ورزشی هستید (جهت مربیگری در هر رشته‌ ورزشی، مربی مربوطه باید لیستی از دروس تربیت بدنی را مطالعه کند و آزمون دهد. ضمنا دانشجویان دوره کارشناسی تربیت بدنی نیز برای مربیگری می‌توانند از نیمسال پنجم تقاضا دهند.) و در واقع، در این رشته طیف گسترده‌ای از ورزش‌ها به همراه نحوه داوری و مربیگری آن‌ها را فراخواهید گرفت.

کدام دروس دوره دبیرستان در رشته تربیت بدنی بیشتر کاربرد دارند؟

درس‌های زیر از بین دروس دبیرستان در تمام گرایش‌های تربیت بدنی کاربرد دارند:

  • درس زیست‌شناسی رشته علوم تجربی که در ترم‌های اولیه کارشناسی، از دروس اجباری پایه خواهد بود. زیست‌شناسی، پایه درس فیزیولوژی انسان و فیزیولوژی ورزش است و در ادامه نیز با درس آناتومی تکمیل می‌شود تا شما آماده یادگیری درس حرکت‌شناسی (شناخت حرکات مختلف بدن و عضلات درگیر در آن حرکت) باشید.
  • درس شیمی که در هر دو رشته علوم تجربی و ریاضی فیزیک دوره متوسطه وجود دارد در ترم‌های اولیه کارشناسی، از دورس اجباری پایه خواهد بود. این درس در فیزیولوژی انسان و فیزیولوژی ورزشی تکمیل خواهد شد.
  • درس فیزیک در هر دو رشته علوم تجربی و ریاضی فیزیک دوره متوسطه وجود دارد در ترم‌های اولیه از کارشناسی در دورس اجباری پایه خواهد بود و پایه درس بیومکانیک (شناخت زاویه حرکات و نیروهای مورد نیاز آن) خواهد بود.
  • درس آمار (مشترک سه گروه نظری) که به صورت آمار توصیفی در دوره کارشناسی وجود خواهد داشت و با آمار استنباطی کاملا تفاوت دارد.
  • درس ریاضی دبیرستان نیز به عنوان درس پایه و اجباری تدریس خواهد شد. البته بار درسی آن کمتر از کتاب دوره دبیرستان است و برای محاسبات درس آمار و بیومکانیک به عنوان پیش‌نیاز در نظر گرفته می‌شود.
  • زبان انگلیسی دبیرستان، تحت عنوان زبان عمومی و تخصیصی در رشته تربیت بدنی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

بهترین رشته دبیرستانی برای ورود به رشته تربیت بدنی به ترتیب، هنرستان تربیت‌ بدنی، علوم تجربی، ریاضی فیزیک و علوم انسانی است. افرادی که از رشته علوم انسانی وارد رشته تربیت بدنی می‌شوند دقت داشته باشند که با وجود عدم مطالعه قبلی در درس‌های پایه، بیش از دیگر دانشجویان به مطالعه نیاز خواهند داشت و محتوای این رشته به غیر از دروس آمار، ارتباط درسی با علوم انسانی نخواهد داشت. افرادی که دوره هنرستان تربیت بدنی را می‌گذرانند، به طور کامل با دروس نظری و عملی دوره کارشناسی رشته تربیت بدنی آشنایی دارند و به عبارتی، تمام دروس تکرار خواهند شد.

گرایش‌های رشته تربیت بدنی برای ادامه تحصیل چه هستند؟

در حال حاضر دوره کارشناسی به دو بخش علوم انسانی و علوم زیستی تقسیم شده است و در بعضی دانشگاه‌ها به صورت تک‌گرایشی و با نام تربیت بدنی عمومی ارائه می‌شود. در گذشته نیز بعضی از دانشگاه‌ها سه گروه فیزیولوژی ورزشی، مدیریت ورزشی و رفتارحرکتی داشتند.

در دوره کارشناسی ارشد، رشته‌های مدیریت ورزشی (اماکن و تاسیسات ورزشی، بازاریابی ورزشی، رویدادهای ورزشی، رسانه، اوقات فراغت و ورزش‌های تفریحی)، رفتارحرکتی (یادگیری حرکتی، کنترل حرکتی، آموزش تربیت بدنی)، فیزیولوژی ورزشی (فیزیولوژی فعالیت بدنی و تندرستی، فیزیولوژی ورزشی‌ کاربردی، فیزیولوژی فعالیت ورزشی محض، فیزیولوژی فعالیت ورزشی بالینی و تغذیه ورزش)، آسیب‌شناسی و حرکات اصلاحی (آسیب‌شناسی، حرکات اصلاحی، امدادگر ورزشی)، روانشناسی ورزشی و بیومکانیک ورزشی وجود دارند. بستگی به تعداد اعضای هیئت ‌علمی هر دانشکده تربیت بدنی نیز تعداد گروه‌های موجود در آن متغیر است.

دقت داشته باشید که رشته تربیت بدنی تنها یک نام کلی برای رشته‌هایی است که در بالا به آن اشاره شد و هر رشته دارای گرایش است. از این رو در صورتی که به عنوان مثال تمایل در ادامه تحصیل دکترا در رشته مدیریت ورزشی را دارید، مدیریت ورزشی یا گرایش‌های آن را در دوره ارشد انتخاب کنید چراکه در زمان مصاحبه نیاز به ارائه مقالات مرتبط و متقاعد کردن استاد راهنما جهت مطالعه رشته مدیریت ورزشی را خواهید داشت. معمولا انتخاب رشته مرتبط در دوره کارشناسی نیز اثر مثبتی در مصاحبه شما خواهد داشت.

در دوره دکترا نیز همان رشته‌های کارشناسی و گرایش‌های آن وجود خواهند داشت اما پذیرش در هر سال بستگی به شرایط مورد نظر دانشکده و گروه آن رشته دارد. به عنوان مثال، در سال 96 شما می‌توانستید در رشته‌های مدیریت اماکن و تاسیسات ورزشی، مدیریت بازاریابی ورزشی و مدیریت رویدادهای ورزشی در دانشگاه تهران تحصیل کنید در صورتی که سال 98 این موارد تغییر و همگی به یک رشته مدیریت ورزشی تبدیل شدند.

نوع گرایش هر دوره با توجه به میزان ظرفیت درنظرگرفته شده در آن سال تحصیلی مشخص می‌شود بنابراین لازم است حتما دفترچه انتخاب رشته سازمان سنجش را بررسی و توضیحات آن را به دقت مطالعه کنید.

هر چند شرایط ادامه تحصیل در رشته تربیت بدنی برای تمام رشته‌های غیرمرتبط فراهم است اما در صورتی که تمایل به تدریس در دانشگاه یا استفاده از سهمیه استعداد درخشان برای ورود به مقاطع تحصیلات تکمیلی را دارید، حتما باید هر سه مقطع را در یک رشته سپری کرده باشید و این قانون، در زمان نگارش این مقاله وجود داشته است. این مورد را برای سال‌های آینده حتما بررسی کنید. در دانشگاه‌های فرهنگیان و آموزش و پرورش نیز می‌توانید با انتخاب رشته تربیت بدنی، به صورت مستقیم پس از کارشناسی، معلم تربیت بدنی در مدارس شوید.

مهم‌ترین دروس دانشگاهی رشته تربیت بدنی چه هستند؟

در جدول زیر، دروس مهم رشته تربیت بدنی را در مقاطع کارشناسی تا دکترا بررسی خواهیم کرد.

دروس مهم کارشناسی رشته تربیت بدنی
اصول و مبانی تربیت بدنی و علوم ورزشی سنجش و اندازه‌گیری در تربیت بدنی
تاریخ تربیت بدنی آسیب‌شناسی ورزشی
روش آموزش تربیت بدنی بیومکانیک ورزشی
متون خارجی تخصصی 1 تغذیه و ورزش
آشنایی با روش تحقیق فیزیولوژی ورزشی 1
یادگیری و کنترل حرکتی فعالیت‌بدنی و تندرستی
رشد و تکامل حرکتی حقوق و اخلاق ورزشی
حرکات اصلاحی آمادگی جسمانی 1و2
حرکت شناسی دو و میدانی
شنا 1و2 بسکتبال
فوتبال والیبال
ژیمناستیک هندبال
کشتی تنیس روی میز
تنیس روی میز آشنایی با نجات غریق
بدمینتون آب‌درمانی
آمادگی جسمانی 3 ورزش تخصصی 1و2
تنیس هاکی
وزنه‌برداری ورزش‌های رزمی
اسکی شطرنج
اسکیت دوچرخه‌سواری
ورزش‌های تفریحی واترپلو
واترپلو ورزش‌های بومی و سنتی
شیرجه فعالیت‌های موزون
اسب‌سواری حرکات نمایشی در جشن‌ها و مراسم ورزشی
قایق‌رانی

توجه داشته باشید دروس عملی ارائه شده در هر دانشکده به جغرافیای آن منطقه و امکانات دانشگاه بستگی دارد. به عنوان مثال قایقرانی فقط در شهرهایی که به دریا راه دارند یا دریاچه آزادی تهران ارائه می‌شود.

دروس مهم کارشناسی ارشد

در جداول زیر، دروس مهم در مقطع کارشناسی ارشد رشته تربیت بدنی آورده شده‌اند.

مدیریت ورزشی رفتار حرکتی آسیب‌شناسی و حرکات ورزشی کارشناسی ارشد بیومکانیک ورزشی
حقوق ورزشی و حقوق رسانه اکتساب مهارت‌های حرکتی پاتومکانیک آسیب‌های ورزشی آمار و روش تحقیق در بیومکانیک ورزشی
نظریه‌ها و مبانی ارتباط جمعی کنترل حرکتی آزمایشگاه در امدادگر ورزشی مکانیک مفاصل
جامعه‌شناسی رسانه و تبلیغات ورزشی، یادگیری حرکتی پیشرفته امدادگری ورزشی پیشرفته فیزیولوژی عصبی عضلانی
خبرنگاری و روزنامه‌نگاری ورزشی اندازه‌گیری حرکات انسان ارزیابی مدیریت پیشرفته آسیب‌های ورزشی مکانیک عضله
ارتباط شناسی سمینار در کنترل حرکتی حرکات اصلاحی در پیشگیری از آسیب‌های ورزشی بیومکانیک ورزشی کاربردی
نظریه‌های سازمان و مدیریت سمینار در یادگیری حرکتی ماساژ ورزشی سمینار در بیومکانیک ورزشی
سمینار در مدیریت رسانه‌های ورزشی رشد حرکتی در طول عمر مسائل معاصر در حرکات اصلاحی آزمایشگاه بیومکانیک ورزشی
مدیریت رفتار سازمانی روانشناسی شناختی ورزش معلولین پیشرفته بیومکانیک 1 و 2
مدیریت روابط عمومی و بین‌المللی ورزشی بیومکانیک حرکات انسان حرکت‌شناسی پیشرفته بیومکانیک آسیب‌های ورزشی
مدیریت بازاریابی در ورزش آزمایشگاه رفتار حرکتی حرکت‌شناسی پیشرفت ارگونومی در ورزش
مدیریت رسانه و تبلیغات بازرگانی در ورزش روانشناسی ورزشی یماری‌های عصبی-عضلانی آشنایی با الکترومایوگرافی
مدیریت راهبردی رویدادهای بزرگ ورزشی اصول و فلسفه تربیت بدنی ورزش معلولین جسمی نرم‌افزارهای رایج در بیومکانیک
مدیریت امنیت و ایمنی در مسابقات ورزشی اختلالات یادگیری بازتوانی معلولین جسمی کنترل حرکتی
آشنایی با سازمان‌های بین‌المللی در ورزش نظریه‌های آموزش تربیت بدنی آمادگی جسمانی معلولین مطالعه هدایت ‌شده
نظریه‌های سازمان و مدیریت اصول و روش‌های آموزش اثربخشی در تربیت بدنی حرکت‌شناسی پیشرفته
آشنایی با مجموعه‌ها و استادیوم‌های بزرگ و بین‌المللی اختلالات یادگیری ماساژ ورزشی
مدیریت رفتارسازمانی نظریه‌های آموزش تربیت بدنی تمرین درمانی
مدیریت اداری و مالی در ورزش اصول و روش‌های آموزش اثربخشی در تربیت بدنی اصول توانبخشی و فیزیوتراپی
مدیریت پایدار رشد جسمانی
مدیریت نظارت و ارزیابی رویدادهای ورزشی رشد حرکتی در طول عمر
مدیریت منابع انسانی تربیت بدنی رشدی

مربی ورزشی

در جدول زیر، دروس کارشناسی ارشد فیزیولوژی و تغذیه ورزشی آورده شده‌اند.

کارشناسی ارشد فیزیولوژی کارشناسی ارشد تغذیه ورزشی
اپیدمیولوژی فعالیت‌بدنی و تندرستی بیوشیمی ویژه تغذیه ورزشی
سمینار پژوهشی فعالیت‌بدنی و تندرستی تغذیه انسانی
فیزیولوژی فعالیت‌بدنی و تندرستی اصول تغذیه در فعالیت ورزشی و تمرین
فیزیولوژی فعالیت‌بدنی کودکان و نوجوانان مواد ارگوژنیک در ورزش‌ها
جویز و نظارت بر آمادگی بدنی بیوانرژیک ورزشی
اصول طراحی و برنامه‌ریزی فعالیت‌ بدنی ارزیابی و طراحی رژیم غذایی
تکنیک‌های میدانی و آزمایشگاهی پیشرفته فیزیولوژی فعالیت ورزشی پیشرفته
استرس محیطی در فیزیولوژی فعالیت بدنی وش‌های آزمایشگاهی تغذیه ورزشی
فعالیت‌بدنی و پیشگیری از بیماری‌های مزمن و ناتوانی‌ها فعالیت ورزشی
فیزیولوژی فعالیت‌بدنی زنان و سالمندان و افراد خاص تغذیه و سیستم ایمنی
ابعاد روانی فعالیت‌بدنی روانشناسی در تغذیه ورزشی
دوپینگ و داروشناسی ورزشی
تغذیه و کنترل وزن ویژه ورزشکاران

فارغ التحصیل رشته تربیت بدنی در چه کارها و صنایعی می‌تواند شاغل شود؟

در جدولی زیر، صنایع و مشاغل مرتبط با دانش‌آموخته رشته تربیت بدنی آورده شده است.

مشاغل مرتبط با دانش‌آموخته رشته تربیت بدنی
توریسم ورزشی آنالیزور
رویدادهای ورزشی استاد دانشگاه
مدیریت سازمان‌های ورزشی تدریس در مراکز آموزشی و مدارس
حصولات (کالا و خدمات) ورزشی برنامه‌های تفریحی
مربیگری طراحی و ساخت اماکن ورزشی
داوری خدمات ارزیابی اماکن و تجهیزات ورزشی
ورزشکار حرفه‌ای سالن‌‌های ورزشی به عنوان مربی و مدیر
حوزه‌های تحقیقاتی، دانشگاهی و آزمایشگاهی سرپرست تیم‌های ورزشی جهت شرکت در مسابقات
کارآفرینی‌های حوزه آنلاین، خبری و گزارشگری

بازار کار رشته تربیت بدنی به چه صورت است؟

در جداول زیر، به ترتیب، بازار کار رشته تربیت بدنی در کارشناسی ارشد مدیریت ورزشی، رفتار حرکتی، آسیب‌شناسی و حرکات اصلاحی،‌ بیومکانیک ورزشی، فیزیولوژی ورزشی شرح داده شده است.

کارشناسی ارشد مدیریت ورزشی کارشناسی ارشد رفتار حرکتی کارشناسی ارشد آسیب شناسی و حرکات اصلاحی کارشناسی ارشد بیومکانیک ورزشی کارشناسی ارشد فیزیولوژی ورزشی
برنامه‌ریزی برای بازاریابی رویدادهای ورزشی مشاور در کلینیک‌های ویژه اختلالات رشدی فعالیت در باشگاه‌های حرکات اصلاحی آنالیزور تیم‌های ورزشی جهت اجرای بهتر حرکات مشاوره و راهنمایی
انجام خدمات بازاریابی ورزشی در باشگاه‌ها مشاوره رشد حرکتی در باشگاه‌های ورزشی تاسیس باشگاه‌های حرکات اصلاحی مشاوره ساخت تجهیزات ورزشی تدریس
عضویت در فدارسیون‌های ورزشی و ریاست آن ارزشیابی وضعیت رشد کودکان در مدرسه حضور در مسابقات ورزشی به عنوان امدادگر ورزشی اجرای دستگاه‌های کمک کننده به اجرای بهتر فعالیت بدن مدیریت مراکز استعدادیابی
مدیریت شرکت‌های بازاریابی ورزشی طراحی فعالیت‌های مناسب هر سن رشد برنامه‌ریزی حرکات ویژه معلولین فعالیت در آزمایشگاه‌های بیومکانیک و فیزیک فعالیت در فدراسیون‌ها و باشگاه‌ها
تبلیغات و مدلینگ ورزشی برنامه‌ریزی دوره‌های تمرینی در باشگاه فعالیت‌های توانبخشی افراد معلول و حادثه دیده استاد و مربی دانشگاه رژیم درمانی و برنامه تغذیه
برنامه‌ریزی ساخت و بازسازی و نگهداری اماکن ورزشی فعالیت‌ در آزمایشگاه‌های مراکز رشد حرکتی تدریس کارگاه‌هایی که توسط فدراسیون‌ها برگزار می‌شود آزمون‌گیری و تحلیل آن
انجام خدمات مشاوره‌ای برای مراکز تفریحات سالم و ورزشی مربیگری تیم‌های معلولین جهت شرکت در مسابقات
ایجاد موسسه‌های توریسم ورزشی سرپرست اعزامی به مسابقات معلولین
مدیر فدراسیون‌های همگانی استاد و مربی دانشگاه
عضویت در هیأت تحریریه رسانه‌های ورزشی
پذیرش مسئولیت روابط عمومی و بین الملل سازمان‌های ورزشی
خبرنگار و مجری برنامه‌های ورزشی
استاد دانشگاه

امکان ادامه تحصیل در رشته تربیت بدنی در داخل ایران چگونه است؟

دانشگاه‌هاس برتر دوره کارشناسی شامل دانشگاه تهران، شهید بهشتی، اصفهان، خوارزمی، گیلان، فردوسی مشهد و … هستند. دانشگاه‌های برتر در دوره دکتری را نیز دانشگاه تهران، تربیت‌ مدرس، اصفهان (در دوره دکتر تمامی رشته‌ها ارائه نمی‌شوند)، خوارزمی، فردوسی مشهد، گیلان و … .

توجه کنید که دانشکده‌های تربیت‌بدنی شامل تمامی رشته‌ها نمی‌شوند اما اگر به رشته و گرایش خاصی علاقه دارید قطعا در دانشگاه‌های ایران آن‌را پیدا می‌کنید. همچنین بعضی از دانشگاه‌ها تنها دوره‌‌های کارشناسی و ارشد را ارائه می‌دهند در بعضی دانشگاه‌ها مانند دانشگاه تهران نیز می‌توانید در صورت پذیرش در بعضی رشته‌ها، به تربیت‌بدنی تغییر رشته بدهید. همچنین برای ورود به این رشته باید در آزمون عملی هم پذیرفته شوید.

رشته تربیت بدنی

امکان ادامه تحصیل در رشته تربیت بدنی در خارج از کشور به چه صورت است؟

تربیت‌بدنی از رشته‌های زیرمجموعه متفاوتی تشکیل شده است که هر کدام گرایش‌های متفاوتی دارند و در کشورهای دیگر، وسعت رشته‌ها بالاتر است. هرچند رشته تربیت بدنی رشته‌ای شناور محسوب می‌شود و از اکثر رشته‌ها می‌توان به آن وارد شد. در صورتیکه به هر دلیلی تمایل به گذراندن دروس کارشناسی تربیت‌بدنی ندارید و قصد ادامه تحصیل ارشد یا دکتری در خارج از کشور (مثل آلمان) را دارید می‌توانید با خواندن همان زبان (آلمانی) در دانشگاه، وارد کشور مقصد (آلمان) شوید و در هر رشته‌ای ادامه تحصیل بدهید. اما به طور کلی این رشته در دنیا طرفداران زیادی دارد و حتی گرایش ورزش‌های الکترونیکی (بازی‌های کامپیوتری) نیز در اکثر نقاط جهان وجود دارد.

حتی پس از دانش‌آموختگی در مقطع کارشناسی، می‌توانید با پذیرش استاد راهنما وارد دوره دکتری شوید (کارشناسی به دکتری). دانشگاه‌های خارجی مطرح رشته تربیت بدنی در زیر آورده شده‌اند:‌

  • دانشگاه لافبورو در انگلستان
  • کوئینزلند در استرالیا
  • ،دانشگاه بریتیش کلمبی
  • دانشگاه سیدنی
  • دانشگاه تورنتو
  • دانشگاه بیرمینگام
  • دانشگاه فلوریدا
  • دانشگاه اوهایو
  • دانشگاه آلبرتا
  • دانشگاه باث
  • دانشگاه ملی سئول
  • دانشگاه اکستر در انگلستان
  • دانشگاه میشیگان

دروس دانشگاهی رشته تربیت بدنی تا چه میزان نیازهای بازار کار را مرتفع می‌کنند؟

علاوه بر گذراندن دروس، جهت ورود به رشته مربیگری، نیاز به حضور در دوره‌های فشرده مربیگری همان رشته یا داوری آن خواهید داشت. در این رشته بیشترین نیاز، کارآموزی و تجربه است. اما در گرایش‌هایی مانند فیزیولوژی بهتر است از آکادمی‌های تربیت‌بدنی استفاده کنید.

برای آشنایی بیشتر و بهتر با سایر رشته‌های دانشگاهی روی این لینک کلیک کنید.

دروس آزمایشگاهی در هر گرایش می‌تواند به تنهایی یک عنوان شغلی باشد و در اکثر کشورها پرکاربرد است بنابراین با انجام یک پروژه یا پایان‌نامه مناسب با موضوعات معرفی شده از سازمان‌های مختلف، می‌تواند شروعی بر فعالیت‌های کاری باشد. البته درس کارورزی برای کمک به این مورد در نظر گرفته شده است.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

بر اساس رای 3 نفر

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟

نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *