ال لیسیتسکی، طراح ساختارگرای روسی
روسیه در دهه دوم قرن بیستم با تلاطم جنگ جهانی اول و انقلاب روسیه در هم کوبیده شد. در طی این دوره ضربه سیاسی، هنر خلاق مدتی کوتاه رونق گرفت و بر طراحان گرافیک و حروف‌نگاری قرن بیستم تأثیری جهانی گذاشت. هنرمندان این دوره از جمله ال لیسیتسکی طراحی ساختارگرا با سرعتی حیرت‌انگیز مجذوب افکار کوبیستی و فتوریستی شدند. پیشتازان روسی در کوبیسم و فتوریسم ویژگیهای مشترک یافتند، از این رو واژه کوبو-فتوریسم را ابداع کردند.
ال لیسیتسکی و طراحی او
لیسیتسکی در طی جریاناتی از مالویچ تأثیرات عمیقی گرفت، که موفق به ابداع سبک پرانز (مخفف پروژه پایهگذاری هنر نو) شد. لیسیتسکی پرانز را جایگاه انتقالی میان نقاشی و معماری میدانست و این نشان‌دهنده ترکیب مفاهیم معماری با نقاشی در آثار اوست. پرانز همچنین نمایان‌گر شیوه کاربرد مفهوم فرم و فضای نقاشی مدرن در طراحی کاربردی بود. به طور کلی لیسیتسکی به عنوان یک طراح گرافیک به تزیین کتاب نمیپرداخت بلکه آن‌را بر اساس برنامهریزی بصری شیئی کامل بنا میکرد. برای مثال به بررسی دو کتاب مهم از طراحی‌های او میپردازیم.
برای صدا
در شعر «مارش ما» عنوان متناسب با ریتم ضربه طبل حروف‌نگاری شده است و مربع قرمز نشان‌دهنده میادین روسیه است. در شعر سامانی برای قشون هنرها نیز همین تداعی صدا را این بار به صورت همراهی تصویر و متن میبینیم که صدایی شبیه همراهی نوای پیانو و ویولون به گوش می‌رسد.
داستان دو مربع
این کتاب در سال 1922 برای اولین بار منتشر شده است. همانگونه که خود لیسیتسکی اشاره می‌کند با تصویرسازیهای سوپرماتیستی او تأثیرات مدرن تایپوگرافی را کامل می‌کند. لیسیتسکی در انتخاب رنگها بسیار دقیق بوده و شدت رنگ مربع قرمز به خوبی برای یک کنتراست مناسب روان‌شناسانه با مربع سیاه و متن وفق یافته است.
در روی جلد کتاب در چهارپنجم بالای صفحه 3 عنصر وجود دارد. او فقط عدد و تصویر را برای جلد این کتاب انتخاب کرد و تنها از یک کلمه «درباره» جهت دلالت بر منظور خود استفاده کرد. در زیر عنوان امضای لیسیتسکی دیده میشود که در کنجی چاپ شده است و حرف اول در نام کوچک و بزرگ که مشابه تکنیک اثر قبلی در تقاطع قرار دارند مشترک است.
در صفحه دیگر که به نوعی صفحه تقدیم محسوب میشود حرف بزرگ که توپر و عظیم است به صدا نیرو و تأکید میبخشد. کلمه «به همه» که به صورت شیبدار تکرار شده به گونهایست که گویی از یک شبکه رادیویی بیرون میآید و اشاره به پیام های رادیویی زمان جنگ دارد که همیشه با کلمه «به همه» شروع میشده است. این صفحه سیاه است که به نوعی یک صفحه محصور شده را تداعی می‌کند.
در صفحه بعد با عنوان به هرج و مرج سیاه بنگرید با وجود نبود یک پرسپکتیو مشخص در جهت القای حس تشویش با تقسیم فضا با دو رنگ به نوعی سعی در ایجاد عمق کرده است. متن پایین صفحه باز هم در تقابل آشکاری با تصویر است؛ تقریبأ تلگرافی و مختصر شده، ستونوار قرار گرفته و دارای حروف صامتی است که به چشم میزنند.
در صفحه پایان با عنوان بدین سان پایان مییابد مربع قرمز بر روی صفحات خاکستری شناور است که این خود سکون و پایان هرج و مرج و تشویش را نشان میدهد. تصویر پشت جلد یک ترکیب آرام اما پر انرژی از سه جزء است: یک دایره کوچک در سمت چپ و دو مستطیل که به نظر می‌رسد یکی سایه دیگری است.
لیسیتسکی به دلیل داشتن تعهد اجتماعی نسبت به مردم، مهارت فنی در دستیابی به اهداف و بینش اخلاقی خود به معیاری برجسته نزد طراحان تبدیل شده است.
مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریع‌تر ببینید
