ترمز EBD چیست؟ – نحوه عملکرد و تفاوت آن با ABS به زبان ساده

ترمز EBD یکی از مهم‌ترین فناوری‌های ایمنی در خودروهای مدرن است که نقش قابل‌توجهی در بهبود عملکرد ترمز و افزایش پایداری خودرو ایفا می‌کند. این سیستم در کنار ترمز ABS کار می‌کند و با توجه به شرایط رانندگی، سرعت خودرو و میزان بار وارد بر آن، نیروی ترمز را به‌صورت هوشمند بین چرخ‌ها، به‌ویژه بین محور جلو و عقب، توزیع می‌کند. این عملکرد باعث می‌شود خودرو هنگام ترمزگیری تعادل بیشتری داشته باشد و راننده کنترل بهتری بر وسیله نقلیه داشته باشد. در این مطلب از مجله فرادرس به این موضوع می‌پردازیم که ترمز EBD چیست و نحوه عمکرد آن را یاد می‌گیریم. سیستم EBD در خودرو را با سیستم کنترل پایداری و ترمز ضد قفل مقایسه می‌کنیم و در پایان نشانه‌های خرابی ترمز EBD را بیان می‌کنیم.

ترمز EBD چیست؟

«سیستم توزیع الکترونیکی نیروی ترمز» (Electronic Brakeforce Distribution | EBD) نوع کامل‌تری از سیستم ترمز ضد قفل است که پیشرفت مهمی در افزایش ایمنی در خودروهای امروزی محسوب می‌شود. ترمز EBD با توزیع نیروی ترمزگیری متناسب با شرایط مختلف رانندگی در کنار سیستم ESP باعث افزایش پایداری و ترمزگیری بهتر در خودرو می‌شود.

افزایش ایمنی در خودرو برای سالیان زیادی تمرکز اصلی شرکت‌های خودروسازی را به خود مشغول کرده است. برای این منظور بودجه فراوانی را به امر تحقیق و توسعه راهکارهای ایمن‌سازی خودروها اختصاص داده‌اند. بنابراین امروزه پیدا کردن اتومبیل‌هایی که ایمنی مناسبی را برای افراد تامین کنند، بسیار راحت‌تر از گذشته است.

نحوه عملکرد ترمز EBD

نحوه عملکرد ترمز EBD در خودرو بر این اصل استوار است که همه چرخ‌های خودرو به یک میزان نیروی ترمزی نیاز ندارند. ترمز EBD این واقعیت را در نظر می‌گیرد که وزن خودرو به‌‌طور یکسان و یکنواخت بر روی چرخ‌ها توزیع نشده است. بنابراین با توجه به اینکه برخی از چرخ‌ها نیروی وزن بیشتری را تحمل می‌کنند، به نیروی ترمزی بیشتری برای متوقف کردن ایمن خودرو نیاز دارند. علاوه بر این نیروی ترمزی باید به‌گونه‌ای باشد که باعث عدم پایداری خودرو نشود و خودرو در کنترل راننده بماند.

از سویی دیگر با توجه به اینکه در شرایط مختلف رانندگی همواره نیروی وارد بر هر کدام از چرخ‌ها تغییر می‌کند، بنابراین لازم است تا نیروی ترمزگیری برای هر کدام از چرخ‌ها نیز تغییر کند. بنابراین اصول کار ترمز EBD در خودرو به‌گونه‌ای است که این تغییر نیروی اعمالی از وزن خودرو به چرخ‌ها را در شرایط مختلف تخمین می‌زند و علاوه بر این می‌تواند با توجه به موقعیت جدید، نیروی ترمزگیری را برای هر چرخ تنظیم کند.

اصطکاک لاستیک و جاده

زمانی که پای خود را روی پدال گاز فشار می‌دهید، نیروی اصطکاک بین لاستیک خودرو و جاده باعث می‌شود تا خودرو حرکت کند. از سوی دیگر در زمان ترمزگیری نیز همین اصطکاک باعث متوقف شدن خودرو می‌شود. به همین جهت است که در جاده‌های یخ‌زده که اصطکاک بین لاستیک و جاده کم می‌شود، به‌سختی می‌توانید خودروی خود را حرکت دهید و از سویی دیگر در زمان ترمزگیری نیز خودرو با دشواری متوقف می‌شود.

علاوه بر این اصطکاک باعث می‌شود تا راننده بتواند خودرو را در همان جهتی که می‌خواهد حرکت دهد. زمانی که گاز می‌دهیم انتظار داریم تا خودرو حرکت کند، اما در صورت عدم وجود اصطکاک کافی، چرخ‌ها به‌راحتی لیز می‌خورند و از کنترل خارج می‌شوند.

قفل شدن چرخ‌ها

برای اینکه بتوانیم به‌‌طور ایمن رانندگی کنیم، لازم است تا اصطکاک کافی بین چرخ‌ها و جاده وجود داشته باشد. با وجود این در برخی شرایط اصطکاک بین جاده و چرخ‌های خودرو کاهش پیدا می‌کند. یکی از این شرایط که در آن اصطکاک بین جاده و چرخ‌های خودرو کم می‌شود، در زمان ترمزگیری شدید است.

در این حالت مومنتوم حرکتی خودرو آن را با سرعت بیشتری از سرعت گردش چرخ‌ها به سمت جلو می‌راند. در این حالت چرخ‌ها قفل می‌شوند که احتمال بروز تصادفات رانندگی افزایش می‌یابد. زمانی که چرخ‌ها قفل می‌شوند، راننده کنترل خود را بر روی خودرو از دست می‌دهد و مومنتوم حرکتی باعث سر خوردن خودرو می‌شود.

نسبت لغزش چیست؟

«نسبت لغزش» (Slip Ratio) به اختلاف بین سرعت حرکت خودرو و سرعت چرخش لاستیک‌ها گفته‌ می‌شود. سیستم ترمز ضد قفل نسبت لغزش هر کدام از چرخ‌ها را اندازه‌گیری می‌کند و متناسب با ‌آن نیروی ترمزگیری را برای هر چرخ اعمال می‌کند. این موضوع باعث می‌شود تا نسبت لغزش برای هر کدام از چرخ‌های خودرو در نسبت ایمن باقی بماند. ترمز ضد قفل با این کار از سر خوردن خودرو جلوگیری می‌کند.

در حالتی که خودرو سرعت خود را کم می‌کند، وزن خودرو بیشتر به سمت جلو منتقل می‌‌شود. این موضوع مخصوصا در خودروهایی که موتور آن‌ها در قسمت جلوی آن‌ها قرار دارد باعث می‌شود تا چرخ‌های جلو چسبندگی بیشتری نسبت به چرخ‌های عقب به جاده داشته باشند. این موضوع باعث می‌شود تا احتمال قفل شدن چرخ‌های عقب در زمان ترمزگیری بیشتر شود.

با سر خوردن چرخ‌های عقب، قسمت عقب خودرو ممکن است به چپ و راست منحرف شود. در مواردی نیز این امکان وجود دارد که خودرو به دور خود بچرخد و راننده کنترل خودرو را از دست بدهد.

توزیع نیروی ترمزگیری در EBD

با استفاده از سیستم EBD در ترمز خودرو، واحد کنترل الکترونیکی مربوط به ترمزگیری نسبت لغزش هر کدام از چرخ‌های خودرو را اندازه‌گیری می‌کند و با توجه به اطلاعات دریافتی میزان نیروی ترمزی برای هر چرخ را اعمال می‌کند. برای مثال زمانی که چرخ‌های عقب در حال سر خوردن باشند، واحد کنترل ترمزگیری در سیستم EBD نیروی ترمزی کمتری به چرخ‌های عقب وارد می‌کند.

با توجه به شرایط رانندگی و میزان لغزش چرخ‌های جلو نیز این سیستم ممکن است نیروی ترمزگیری برای چرخ‌های جلو را افزایش دهد یا تغییری در میزان نیروی ترمزگیری بر روی آن‌ها انجام ندهد. تا اینجا یاد گرفتیم که توزیع نیروی ترمزگیری در ترمز EBD چیست. در ادامه با نحوه کنترل این ترمز در سر پیچ‌ها آشنا می‌‌شوید.

کنترل ترمز EBD در سر پیچ چیست؟

ترمز EBD در زمان ترمزگیری سر پیچ‌ها از انحراف خودرو جلوگیری می‌کند. هنگامی‌که خودرو در سر پیچ حرکت می‌کند، چرخ‌های بیرونی خودرو نسبت به چرخ‌های داخلی خودرو بیشتر می‌چرخند. دلیل این موضوع این است که در سر پیچ‌ها چرخ‌های بیرونی مسافت بیشتری را نسبت به چرخ‌های داخلی طی می‌کنند.

زمانی که راننده در سر پیچ ترمز می‌کند، در صورتی که نیروی ترمزگیری اعمالی به چرخ‌های داخلی بیشتر باشد، احتمال قفل شدن چرخ‌های جلو بیشتر می‌شود. قفل شدن چرخ‌های داخلی در سر پیچ‌ها نیز باعث ایجاد حالت «Oversteer» (بیش فرمانی) در خودرو شده و آن را منحرف می‌کند. در شرایط رانندگی ترمز EBD وارد عمل می‌شود و نیروی ترمزگیری برای چرخ‌های داخلی را کاهش می‌دهد، در حالی‌که نیروی ترمزگیری چرخ‌های بیرونی را تغییر نمی‌دهد.

یادگیری مکانیک خودرو با فرادس

برای اینکه بتوانیم در حوزه مکانیک خودرو مهارت کسب کنیم در ابتدا بهتر است تا با مباحث تئوری مربوط به مکانیک خودرو آشنا شویم. برای این منظور می‌توانیم مباحثی نظیر نحوه کارکرد موتور خودرو، سیستم انتقال قدرت، شاسی و بدنه و برق خودرو را از کتب آموزشی مرجع یاد بگیریم. اما برای اینکه بتوانیم درک بهتری از قطعات خودرو و نحوه عملکرد آن‌ها در خودرو داشته باشیم، لازم است تا به‌طور هم‌زمان در کارگاه‌های آموزشی یا تعمیرگاه‌های خودرو به‌طور عملی بر روی خودرو کار کنیم.

از سویی دیگر مشاهده فیلم‌های آموزشی در حوزه مکانیک خودرو می‌تواند بسیار مفید باشد. برای این منظور فیلم‌های آموزشی متنوعی درباره مکانیک خودرو در فرادرس تهیه شده است که برخی از آن‌ها را در فهرست زیر مشاهده می‌کنید.

• فیلم آموزش برق خودرو و عیب یابی قطعات الکتریکی و الکترونیکی ماشین فرادرس
• فیلم آموزش دیاگ خودرو و انژکتور – نحوه دیاگ زدن ماشین و عیب یابی فرادرس
• فیلم آموزش آشنایی با کامپیوتر خودرو یا ای سی یو ECU و عملکرد آن فرادرس
• فیلم آموزش سرویس خودرو تعویض روغن و فیلتر فرادرس
• فیلم آموزش سیستم سوخت رسانی خودروهای دوگانه سوز CNG و LPG فرادرس

همچنین فرادرس، دوره‌های ویدیویی بسیار متنوع و کاربردی را در زمینه تعمیر و نگهداری خودرو به انتشار رسانده که اگر به این مباحث علاقه‌مند هستید می‌توانید آن‌ها را از طریق لینک زیر مشاهده کنید.

• مجموعه فیلم‌های آموزش تعمیر و نگهداری خودرو فرادرس

تفاوت EBD با سیستم ABS

سیستم توزیع الکترونیکی نیروی ترمز و «ترمز ضدقفل» (ABS) دو سامانه به‌هم‌پیوسته هستند که با همکاری یکدیگر عملکرد ترمز خودرو را بهبود می‌بخشند. در حالی که ABS هنگام ترمزگیری شدید از قفل شدن چرخ‌ها جلوگیری می‌کند، EBD با توجه به شرایط رانندگی، میزان بار خودرو و میزان چسبندگی چرخ‌ها، نیروی ترمز را به‌طور بهینه بین چرخ‌ها، به‌ویژه بین محور جلو و عقب، توزیع می‌کند. همکاری این دو سیستم موجب افزایش پایداری خودرو، کاهش فاصله توقف و حفظ کنترل بهتر خودرو هنگام ترمزگیری می‌شود.

مقایسه ESP و سیستم EBD

تفاوت‌های کلیدی سیستم ESP و سیستم EBD را در ادامه مشاهده می‌کنید.

• سیستم EBD فقط هنگام ترمزگیری فعال می‌شود، اما ESP هر زمان که پایداری خودرو به خطر بیفتد وارد عمل می‌شود.
• ترمز EBD وظیفه توزیع نیروی ترمز را بر عهده دارد، در حالی که ESP وظیفه حفظ تعادل و پایداری خودرو را انجام می‌دهد.
• سیستم EBD تنها فشار ترمز را کنترل می‌کند، اما ESP علاوه بر کنترل ترمز، در صورت لزوم توان موتور را نیز کاهش می‌دهد.
• خرابی EBD معمولا بر کیفیت و تعادل ترمزگیری تأثیر می‌گذارد، در حالی که خرابی ESP بیشتر توانایی خودرو در حفظ مسیر در پیچ‌ها یا روی سطوح لغزنده را کاهش می‌دهد.
• سیستم ESP برای انجام وظیفه خود از اطلاعات و قابلیت‌های سیستم‌های ABS و EBD استفاده می‌کند. بنابراین این سه سامانه به‌صورت مکمل با یکدیگر کار می‌کنند.

جدول مقایسه ESP با ترمز EBD و ABS

در جدول زیر ویژگی‌های سیستم کنترل پایداری خودرو را با ترمزهای ضد قفل و EBD می‌توانید مقایسه کنید.

در این قسمت یاد گرفتیم که تفاوت ترمز ضد قفل با ترمز EBD چیست و ترمز EBD را با سیستم کنترل پایداری مقایسه کردیم. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره سیستم ای بی اس و تعمیرات مربوطه می‌توانید فیلم آموزش عملی نگهداری و تعمیر سیستم ای بی اس ABS خودرو و تعویض لنت‌ها فرادرس را مشاهده کنید.

اجزای ترمز EBD چیست؟

اجزای سیستم توزیع الکترونیکی نیروی ترمزی از لحاظ سخت‌افزاری بسیار شبیه سیستم ABS است. در واقع تفاوت این دو سیستم در نوع برنامه‌ریزی نرم‌افزاری در آن‌ها است. بنابراین برای سیستم EBD می‌توانیم همانند ترمز ضد قفل اجزای زیر را در نظر بگیریم.

• سنسور سرعت
• تنظیم‌کننده نیروی ترمزگیری
• ای سی یو سیستم EBD

سنسور سرعت در ترمز EBD چیست؟

برای اندازه‌گیری سرعت حرکت هر یک از چرخ‌ها از سنسور سرعت در سیستم EBD استفاده می‌شود. برای تعیین نسبت لغزش به اطلاعات مربوط به اندازه سرعت خودرو و اندازه سرعت چرخ‌ها نیاز داریم. در صورتی‌که سرعت حرکت خودرو از سرعت حرکت چرخ‌ها بیشتر باشد، چرخ‌ها در حال لغزش هستند که در نتیجه خودرو سر می‌خورد. در هر چرخ سنسور سرعت نصب می‌شود تا سرعت چرخش‌ هر کدام از چرخ‌ها اندازه‌گیری شود. از سویی دیگر میانگین سرعت حرکت سنسورهای چهارچرخ برای پیدا کردن سرعت تقریبی خودرو استفاده می‌شود.

برای آشنایی با انواع سنسورها در خودرو می‌توانید مطلب آشنایی با انواع سنسور خودرو از مجله فرادرس را مطالعه کنید.

تنظیم‌کننده نیروی ترمزگیری در EBD

تنظیم‌کننده نیروی ترمزگیری در سیستم EBD که به آن مدولاتور نیز می‌گویند، فشار روغن را از طریق لوله‌های منتهی به سیلندر ترمز چرخ‌ها به آن‌ها می‌رساند و باعث فعال شدن سیلندرهای ترمز می‌شود. سیستم توزیع الکترونیکی نیروی ترمزگیری از طریق شیرهای برقی مقدار روغن ترمز ارسالی به هر یک از چرخ‌ها را به‌طور مستقل تنظیم و کنترل می‌کند.

ای سی یو سیستم EBD

واحد کنترل الکترونیکی ترمز EBD است که اطلاعات دریافتی از سنسور چرخ‌ها را پردازش می‌کند و با توجه به آن، نسبت لغزش را برای هر کدام از چرخ‌ها اندازه‌گیری می‌کند. سپس ECU ترمز با استفاده از مدولاتور ترمز نیروی هیدرولیکی مناسبی را از طریق فشار روغن به هر کدام از چرخ‌های خودرو ارسال می‌کند. این کار باعث می‌شود تا نسبت لغزش هر کدام از چرخ‌های خودرو در محدود قابل‌قبول قرار گیرد.

در خودروهای امروزی لازم است تا عملکردهای قسمت‌های متنوع خودرو با هم هماهنگ باشد. برای مثال سیستم جرقه‌زنی و سیستم سوخت‌رسانی انژکتوری باید نسبت به هم هماهنگ باشند. برخی از بخش‌ها مانند سیستم ترمزگیری نیز نیاز است تا با ECU مربوط به واحدهای دیگر خودرو هماهنگ باشد. تمامی این هماهنگی‌ها با سیستم مولتی پلکس راحت‌تر انجام می‌شود. برای آشنایی بیشتر با این سیستم می‌توانید مطلب سیستم مالتی پلکس چیست از مجله فرادرس را مطالعه کنید.

سنسور نرخ گردش EBD چیست؟

«حسگر نرخ گردش خودرو» (Yaw Rate Sensor) یکی از سنسورهایی است که در سیستم EBD استفاده می‌شود و میزان چرخش خودرو را در هنگام عبور از پیچ اندازه‌گیری می‌‌کند. این سنسور همچنین همراه با سیستم ‌«کنترل پایداری خودرو» (ESP) برای جلوگیری از واژگونی خودرو نیز استفاده می‌شود.

اطلاعات دریافتی از این سنسور با اطلاعات مربوط به سنسور زاویه فرمان مقایسه می‌شود. این مقایسه میزان کم‌فرمانی و بیش‌فرمانی خودرو را در سر پیچ‌ها نشان می‌دهد. پس از پردازش اطلاعات ‌در ای سی یو، ترمز EBD با اعمال فشار ترمزی در یکی از چرخ‌های عقب خودرو، بیش‌فرمانی یا کم‌فرمانی را اصلاح می‌کند.

برای مثال زمانی که ای سی یو ترمز کم‌فرمانی را تشخیص دهد، در این هنگام با اعمال نیروی ترمزی به چرخ داخلی عقب، باعث افزایش چرخش خودرو و اصلاح کم‌فرمانی می‌شود. از سویی دیگر اگر خودرو در سرپیچ بیش‌فرمانی داشته باشد، نیروی ترمزگیری به چرخ بیرونی عقب اعمال می‌شود تا نرخ گردش خودرو را کاهش دهد.

اهمیت EBD در کنترل خودرو چیست؟

فرض کنید با سرعت حدود ۸۰ کیلومتر بر ساعت در بزرگراه در حال رانندگی هستید که ناگهان مانعی مانند یک خودروی متوقف‌شده را در مقابل خود می‌بینید. بلافاصله پدال ترمز را فشار می‌دهید، اما فاصله آن‌قدر کم است که نمی‌توانید پیش از برخورد، خودرو را متوقف کنید. در آخرین لحظه، در حالی که همچنان پدال ترمز را نگه داشته‌اید، فرمان را به یک سمت می‌چرخانید تا از کنار خودروی متوقف‌شده عبور کنید.

اگر خودروی شما به یک سیستم ترمز معمولی مجهز باشد، ممکن است شانس زیادی نداشته باشید. جابه‌جایی وزن خودرو هنگام ترمزگیری می‌تواند باعث قفل شدن چرخ‌ها شود و در نتیجه توانایی شما در هدایت خودرو کاهش یابد. ممکن است نتوانید به‌موقع از مانع عبور کنید، یا خودرو دچار «بیش‌فرمانی» (Oversteer) شده و کنترل آن از دستتان خارج شود.

اما اگر خودرو به سامانه توزیع الکترونیکی نیروی ترمز مجهز باشد، چرخ‌ها کمتر در معرض قفل شدن قرار می‌گیرند و شما همچنان توانایی هدایت خودرو را حفظ می‌کنید. همچنین با توزیع مناسب نیروی ترمز بین چرخ‌های داخلی و خارجی، از بروز بیش‌فرمانی جلوگیری می‌شود. در نتیجه، احتمال اینکه بدون آسیب دیدن خودرو و سرنشینان از این وضعیت خطرناک عبور کنید، بسیار بیشتر خواهد بود.

کارکرد ترمز EBD در جاده یخ‌زده چیست؟

تصور کنید روی جاده‌ای یخ‌زده یا خیس از باران رانندگی می‌کنید. در چنین شرایطی، لغزش خودرو بسیار آسان‌تر رخ می‌دهد. اگرچه سامانه EBD نمی‌تواند وضعیت سطح جاده را به‌طور مستقیم تشخیص دهد، اما با بررسی نسبت لغزش چرخ‌ها، شرایط سطح جاده را تخمین زده و عملکرد ترمز را متناسب با آن تنظیم می‌کند.

برای مثال، اگر یکی از چرخ‌ها روی یخ قرار داشته باشد و چرخ دیگر روی آسفالت خشک باشد، این اختلاف از طریق نسبت لغزش قابل تشخیص است. هرچند هیچ سامانه‌ای نمی‌تواند قوانین فیزیک را تغییر دهد، اما EBD می‌تواند ترمزگیری اضطراری را در چنین شرایطی تا حد امکان ایمن‌تر کند.

کارکرد ترمز EBD در زمان سنگین شدن خودرو چیست؟

افزایش بار در قسمت عقب خودرو مانند قرار دادن وسایل در صندوق عقب باعث افزایش چسبندگی چرخ‌های عقب می‌شود. بنابراین هنگام ترمزگیری می‌توان نیروی ترمز بیشتری به این چرخ‌ها وارد کرد. در یک سیستم ترمز معمولی، «شیر تقسیم‌کننده نیروی ترمز» (Proportioning Valve) لزوما این تغییر وزن را در نظر نمی‌گیرد، اما سامانه EBD به‌طور خودکار این افزایش بار را جبران کرده و نیروی ترمز را متناسب با وزن جدید خودرو تنظیم می‌کند. اگرچه EBD وزن اضافه را به‌طور مستقیم اندازه‌گیری نمی‌کند، اما اثر آن را از طریق تغییر در نسبت لغزش چرخ‌ها تشخیص می‌دهد.

علائم خرابی ترمز EBD چیست؟

نشانه‌های خرابی سیستم ترمز EBD را در فهرست زیر مشاهده می‌کنید.

• روشن شدن چراغ هشدار EBD
• کاهش عملکرد ترمز EBD
• لرزش یا ضربان در پدال ترمز
• کشیده شدن خودرو به یک سمت هنگام ترمزگیری

در خودروهایی که از سیستم مولتی پلکس استفاده می‌کنند، اطلاعات سنسورهای خودرو از جمله سنسور ترمز ضد قفل که در سیستم‌های ترمز EBD نیز استفاده می‌شود، در شبکه مولتی پلکس قرار می‌گیرد تا واحدهای مختلف خودرو بتوانند با توجه به اطلاعات مربوطه در هماهنگی کاملی با یکدیگر عمل کنند. بنابراین آشنایی با سیستم مولتی پلکس خودرو برای عیب‌یابی سیستم EBD اهمیت پیدا می‌کند. برای آشنایی با سیستم مالتی پلکس در خودرو می‌توانید فیلم آموزش آشنایی با سیستم مالتی پلکس خودروهای ایرانی، فرانسه و ایرانیزه شده فرادرس را مشاهده کنید.

روشن شدن چراغ هشدار EBD

خودروهای مدرن به حسگرهایی مجهز هستند که عملکرد سامانه‌های مختلف، از جمله سیستم توزیع الکترونیکی نیروی ترمز را پایش می‌کنند. در صورت بروز خرابی در این سیستم، معمولاً یکی از چراغ‌های هشدار روی صفحه آمپر روشن می‌شود.

این هشدار ممکن است به‌صورت روشن شدن چراغ ABS، چراغ هشدار سیستم ترمز یا در برخی خودروها به شکل نشانگر اختصاصی EBD ظاهر شود. برای مثال، بعضی از رانندگان با پیغام از کار افتادن سیستم‌های EBD، ABS و ESC مواجه می‌شوند که نشان‌دهنده وجود نقص در این سامانه‌های مرتبط با یکدیگر است.

دلایل روشن شدن چراغ ترمز EBD چیست؟

علت‌های احتمالی روشن شدن چراغ ترمز می‌تواند یکی از موارد زیر باشد.

• پایین بودن سطح روغن ترمز
• وجود نقص در سیستم ABS
• خرابی حسگرهای مرتبط با سیستم ترمز یا واحد کنترل EBD/ABS

کاهش عملکرد ترمز EBD

کاهش محسوس عملکرد ترمز یکی از نشانه‌های مهم وجود مشکل در سیستم EBD است. اگر خودرو برای توقف به مسافت بیشتری نیاز داشته باشد یا لازم باشد پدال ترمز را با نیروی بیشتری فشار دهید، ممکن است سیستم EBD به‌درستی عمل نکند. در چنین شرایطی، توزیع نامناسب نیروی ترمز بین چرخ‌ها می‌تواند باعث افزایش فاصله توقف و کاهش پایداری خودرو، به‌ویژه هنگام ترمزگیری شدید، شود.

لرزش یا ضربان در پدال ترمز

احساس لرزش یا ضربان در پدال ترمز هنگام ترمزگیری معمولاً نشان‌دهنده وجود مشکلی در سیستم ترمز است. این حالت اغلب به عواملی مانند تاب برداشتن دیسک ترمز، فرسودگی قطعات یا سایر ایرادهای مکانیکی مربوط می‌شود. اگر این لرزش همراه با روشن شدن چراغ‌های هشدار ABS یا EBD باشد، لازم است سیستم توزیع الکترونیکی نیروی ترمز نیز مورد بررسی قرار گیرد. توجه داشته باشید که لرزش پدال هنگام فعال شدن سیستم ABS در ترمزگیری شدید، عملکردی طبیعی محسوب می‌شود و نشانه خرابی نیست.

کشیده شدن خودرو به یک سمت هنگام ترمزگیری

اگر هنگام فشردن پدال ترمز، خودرو به یک سمت منحرف شود، ممکن است نشان‌دهنده نامتعادل بودن توزیع نیروی ترمز بین چرخ‌ها باشد. یکی از دلایل احتمالی این وضعیت، خرابی سیستم EBD است که می‌تواند باعث اعمال نابرابر نیروی ترمز روی چرخ‌ها شود. البته این علامت ممکن است ناشی از مشکلات مکانیکی دیگری مانند گیر کردن کالیپر ترمز، فرسودگی نامساوی لنت‌ها یا سایر ایرادهای سیستم ترمز نیز باشد. راننده باید چنین رفتاری را جدی بگیرد، زیرا می‌تواند کنترل خودرو را در هنگام ترمزگیری کاهش داده و ایمنی رانندگی را به خطر بیندازد.

نحوه عیب‌یابی ترمز EBD

در این بخش برای هر نشانه خرابی ترمز EBD، روش‌های عیب‌یابی متداول آن را بیان می‌کنیم.

نحوه عیب‌یابی چراغ ترمز EBD روشن چیست؟

روش عیب‌یابی که تکنسین‌های مکانیک خودرو معمولا انجام می‌دهند.

• بررسی سطح روغن ترمز
• کنترل چراغ‌های هشدار صفحه آمپر
• بررسی عملکرد حسگرهای سرعت چرخ و سایر حسگرهای مرتبط
• بررسی کد‌های خطا با دستگاه دیاگ

عیب‌یابی کاهش عملکرد ترمز EBD

اگر سیستم EBD نتواند نیروی ترمز را به‌درستی بین چرخ‌ها توزیع کند، ممکن است ترمزگیری نامتعادل شده، پایداری خودرو کاهش یابد و فاصله توقف افزایش پیدا کند. روش عیب‌یابی تکنسین مکانیک را در ادامه آورده‌ایم.

• تست خودرو برای بررسی ترمزگیری نامتعادل یا کشیده شدن خودرو به یک سمت هنگام ترمزگیری
• بررسی سلامت لنت‌ها، دیسک‌های ترمز، کالیپرها و حسگرهای سیستم برای اطمینان از عملکرد صحیح اجزای سیستم ترمزگیری
• استفاده از دستگاه دیاگ برای بررسی کدهای خطای احتمالی

نحوه عیب‌یابی سفتی یا نرمی ترمز EBD چیست؟

روش عیب‌یابی تکنسین مکانیک معمولا به‌صورت زیر است.

• بررسی سطح روغن ترمز
• کنترل مدار هیدرولیک از نظر نشتی یا وجود هوا
• بررسی عملکرد سیلندر اصلی، بوستر ترمز و سایر اجزای سیستم ترمز

سفت یا نرم شدن غیرعادی پدال ترمز معمولاً به مشکلات سیستم هیدرولیک ترمز مربوط می‌شود، مانند پایین بودن سطح روغن ترمز، وجود هوا در مدار ترمز، نشتی روغن، خرابی سیلندر اصلی یا نقص در بوستر ترمز. این علامت معمولا نشانه مستقیم خرابی EBD نیست. اما با توجه به اینکه سیستم EBD به‌طور هماهنگ و یک‌پارچه با ترمز ضد قفل و اجزای مربوطه عمل می‌کند، بنابراین در عیب‌یابی‌های سیستم ترمز توسط تکنسین بررسی می‌شود.

نحوه عیب‌یابی خرابی ماژول ترمز ABS چیست؟

از آنجا که سیستم‌های ABS و EBD از واحد کنترل هیدرولیکی مشترک استفاده می‌کنند، خرابی ماژول ABS می‌تواند عملکرد سیستم EBD را نیز مختل کرده و کارایی کلی سیستم ترمز را کاهش دهد. روشن شدن چراغ هشدار ABS معمولا نشان‌دهنده وجود ایراد در این سیستم است.
برای تشخیص دقیق، تکنسین مکانیک باید ماژول ABS، سیم‌کشی، اتصالات و کدهای خطای ثبت‌شده با دستگاه دیاگ را بررسی کند تا از عملکرد صحیح سیستم ABS و EBD اطمینان حاصل کند.

سیستم توزیع الکترونیکی نیروی ترمز یکی از بخش‌های پیشرفته و حساس سیستم ترمز خودرو است. مانند هر سامانه الکترونیکی دیگری، این سیستم نیز ممکن است دچار نقص یا خرابی شود. آشنایی با رایج‌ترین مشکلات EBD و روش‌های تشخیص آن‌ها می‌تواند به حفظ ایمنی خودرو و جلوگیری از بروز خرابی‌های جدی‌تر کمک کند.

یادگیری مهندسی مکانیک با فرادرس

یادگیری مهندسی مکانیک یکی از بهترین مسیرها برای درک نحوه عملکرد ماشین‌ها، تجهیزات صنعتی و سامانه‌های مکانیکی است. این رشته با تلفیق مفاهیم فیزیک، ریاضیات و طراحی مهندسی، به افراد کمک می‌کند تا بتوانند قطعات و سیستم‌های مختلف را تحلیل، طراحی و عیب‌یابی کنند. از موتور خودرو و گیربکس گرفته تا توربین‌های نیروگاهی، ربات‌های صنعتی و سیستم‌های تهویه مطبوع، همگی در حوزه مهندسی مکانیک قرار می‌گیرند.

برای یادگیری این رشته، ابتدا باید مفاهیم پایه مانند استاتیک، دینامیک، مقاومت مصالح، ترمودینامیک، انتقال حرارت و مکانیک سیالات را فرا گرفت. سپس با استفاده از نرم‌افزارهای تخصصی مانند SolidWorks، CATIA، AutoCAD و ANSYS می‌توان مهارت طراحی سه‌بعدی، تحلیل تنش و شبیه‌سازی عملکرد قطعات را کسب کرد. در کنار آموزش‌های تئوری، انجام پروژه‌های عملی، کار در کارگاه‌ها و آشنایی با فرآیندهای ساخت و تعمیر تجهیزات، نقش مهمی در افزایش مهارت‌های فنی دارد.

آموزش‌های متنوعی در حوزه مهندسی مکانیک در فرادرس تهیه شده است که در فهرست زیر برخی از آن‌ها را مشاهده می‌کنید.

• فیلم آموزش مقاومت مصالح ۱ و ۲
• فیلم آموزش تحلیل استاتیکی با سالیدورکس
• فیلم آموزش سینماتیک و دینامیک ماشین ها
• فیلم آموزش علم مواد
• فیلم آموزش ترمودینامیک

برای یادگیری سایر دروس و مطالب مرتبط با مهندسی مکانیک می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید.

• مجموعه فیلم آموزش مهندسی مکانیک از دروس دانشگاهی تا کاربردی

جمع‌بندی

در ابتدای این مطلب از مجله فرادرس به این موضوع پرداختیم که ترمز EBD چیست و با نحوه عملکرد آن در خودرو آشنا شدیم. سپس مفاهیمی نظیر نسبت لغزش در خودرو را بیان کردیم. توزیع نیروی ترمزگیری برای کنترل بهینه خودرو را شرح دادیم. تفاوت EBD با ترمز ضد قفل را توضیح دادیم. سپس در جدولی آن‌ها را با سیستم کنترل پایداری خودرو مقایسه کردیم. اجزای ترمز EBD را بیان کردیم و درباره اهمیت استفاده از ترمز EBD توضیح دادیم. علائم خرابی ترمز EBD را شرح دادیم و در پایان خرابی‌های رایج سیستم ترمز EBD و روش‌های عیب‌یابی آن را بیان کردیم.