درصد جرمی چیست؟ – فرمول، تبدیلات + حل مثال به زبان ساده
- مفهوم غلظت محلول و واحدهای اندازه‌گیری آن را مرور می‌کنید.
- می‌توانید از درصد جرمی در محاسبات استوکیومتری استفاده کنید.
- با روش تبدیل درصد جرمی به سایر واحدهای غلظت آشنا می‌شوید.
- می‌توانید مفهوم درصد جرمی را به کمک تمرین‌های کاربردی به خوبی بیاموزید.
- با مفهوم ترکیب درصد و تفاوت آن با درصد جرمی محلول آشنا می‌شوید.
در ابتدای این مطلب می‌آموزیم درصد جرمی و فرمول محاسبه آن چیست. سپس غلظت و سایر روش‌های بیان آن را می‌آموزیم. پس از آن با روش استفاده از درصد جرمی در محاسبات آشنا می‌شویم. در ادامه روش تبدیل درصد جرمی را می‌آموزیم. در نهایت با آزمونی آموخته‌های خود را از این واحد می‌سنجیم. با مطالعه این مطلب تا انتها می‌توانید به شکلی کامل بیاموزید درصد جرمی چیست.
درصد جرمی چیست؟
درصد وزنی مقدار ماده حل‌شونده موجود در یک مقدار مشخص از محلول را بیان می‌کند. این روش یکی از راه‌های نمایش غلظت یک ماده‌ی حل‌شونده، مشابه مولاریته، مولالیته و نرمالیته است. این فرمول به ما درصد جرمی ماده حل‌شونده در محلول را نشان می‌دهد.
درصد جرمی = جرم ماده حل‌شونده ÷ جرم کل محلول × ۱۰۰
فرمول درصد جرمی
فرمول محاسبه درصد جرمی، نسبت جرم ماده حل‌شونده به جرم کل محلول (جرم حلال + جرم حل‌شونده) ضرب در عدد ۱۰۰ است. این محاسبات به شکل ریاضی به صورت زیر نمایش داده می‌شود.
در این فرمول، مفهوم نمادهای نوشته شده به شکل زیر است:
- W/W: نماد درصد جرمی
- m: نماد جرم
- Solute: به معنی حل‌شونده
- Solution: به معنی محلول
باید دقت داشت که واحد جرم در صورت و مخرج در این فرمول باید یکسان باشد (برای مثال هر دو بر حسب گرم یا کیلوگرم و ...). توجه داشته باشید که در این فرمول جرم محلول (و نه جرم حلال) در مخرج کسر قرار می‌گیرد. برای محلول‌های رقیق (کمتر از حدود ٪۵ غلظت)، جرم ماده‌ی حل‌شونده سهم زیادی از جرم کل محلول ندارد، بنابراین می‌توان جرم محلول را تقریبا برابر با جرم حلال در نظر گرفت.
برای درک بهتر این فرمول، به مثال‌های زیر دقت کنید.
مثال ۱
یک نمونه ۵ گرمی از محلولی حاوی ۳٫۷۵ میلی گرم گلوکز است. مقدار درصد جرمی گلوکز در این محلول چقدر است؟
پاسخ
برای محاسبه درصد جرمی گلوکز در نمونه باید جرم گلوکز را بر جرم کل نمونه تقسیم گرده و در عدد ۱۰۰ صرب کنیم.
$$\text{% glucose} = \frac{3.75\;\text{mg glucose}\times \frac{1\,g}{1000\,mg}}{5.0\,g\,\text{Solution}} = 0.075\%$$مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریع‌تر ببینید
