فعل ناقص در عربی – توضیح کامل + مثال و تمرین
- یاد می‌گیرید فعل ناقصه عربی را از سایر افعال و حروف تشخیص دهید.
- می‌آموزید ساختار نحوی و صرفی جمله با فعل ناقصه را به درستی بسازید.
- یاد خواهید گرفت افعال ناقصه را به‌شکل دقیق به فارسی ترجمه کنید.
- می‌آموزید خطاهای پرتکرار و چالش‌های کاربردی فعل ناقصه را رفع کنید.
فعل ناقص چیست ؟
ما در این مبحث با افعال ناقصه، توضیحات مربوط به آن و تغییراتی که در جمله ایجاد می‌کنند سر و کار داریم. قبل از هر چیزی ابتدا به جدول زیر که انواع فعل ناقص در عربی و معنای آن گنجانده شده توجه کنید.
| جدول انواع فعل ناقصه در زبان عربی | ||
| فعل ناقصه | معنی | مثال |
| کان، یکون | بود | کان الامتحان صعباً.
امتحان سخت بود. |
| أصبَح، یُصبِح | شد | أصبح هذا الصحفی معروفاً.
این رونامه‌نگار معروف شد. |
| مادامَ | مادامی که، تا زمانی که | لن أذهبْ إلی الجامعة مادام الطَّقس بارداً.
تا زمانی که هوا سرد باشد به دانشگاه نخواهم رفت. |
| صارَ، یَصیرُ | شد | صار هواءُ المُدن وسیخاُ.
هوای شهرها آلوده شد. |
| لیس | نیست | لیس التمرین صعباُ.
تمرین سخت نیست. |
| مازال | هنوز نه، همچنان (از انجام کاری دست نکشیدن) | مازال السفرُ ممکناً.
سفر هنوز ممکن است. |
| أضحی، یضحی | بود، شد | أضحی العملُ صعباً.
کار مشکل شد. |
| ظلَّ، یظلُّ | به انجام کاری ادامه دادن، در حالتی ماندن | ظلَّت الطالبةُ مجتهدةُ.
محصل همچنان کوشا ماند. |
اعراب اسم و فعل ناقص
برای فهم بهتر، به فرمول ساخت جمله با فعل ناقصه و مثال آن توجه کنید.
فعل ناقص + اسم فعل ناقص و مرفوع + خبر فعل ناقص و منصوب
مازال الطعامُ دافئاً.
غذا همچنان گرم است.
(مازال --> فعل ناقصه، الطعامُ --> اسم فعل ناقصه، دافئاُ --> خبر فعل ناقصه و منصوب)
نکته: برخی از افعال ناقصه مثل کان، صار و أصبح متصرف هستند. یعنی در ۱۴ صیغه ماضی و مضارع و امر عربی صرف می‌شوند. دو فعل لیس و مادام فقط در ۱۴ صیغه ماضی صرف می‌شوند.
چند نکته درباره فعل ناقصه «کان» و کاربردهای آن
کان + فعل مضارع = ماضی استمراری
کانتْ تکتبُ فی ذلک الدفتر.
او در آن دفتر می‌نوشت.
لم یکنْ الطالبُ مجتهداً.
دانشجو کوشا نبود.
کانتْ لِهذه الجامعة مکتبةُ کبیرة.
این دانشگاه کتابخانه بزرگی داشت.
کنتُ أذهب إلی هذه المدرسةِ.
من به این مدرسه می‌رفتم.
کنتُ ذهبتُ إلی هذه المدرسةِ.
من به این مدرسه رفته بودم.
نکته مهم: افعال ناقصه باید از نظر جنس و عدد با اسم‌شان هماهنگ باشند.
سوالات رایج درباره فعل ناقصه در عربی
در این قسمت به برخی از سوالات درباره فعل ناقصه پاسخ می‌دهیم.
فعل ناقصه چیست؟
برخی فعلها در زبان عربی وجود دارند که برای تکمیل معنا به جز فاعل به موارد دیگری هم نیاز دارند. به این نوع فعلها افعال ناقصه میگویند که به جای فاعل، اسم فعل ناقصه و مرفوع دارند. این اسم را خبر فعل ناقصه که اعرابش منصوب است تکمیل میکند.
ترکیب کان + فعل مضارع چگونه ترجمه می‌شود؟
در صورتی که چنین ترکیبی را در جمله دیدیم باید فعل را به صورت ماضی استمراری ترجمه کنیم. اگر هم فعل ناقصه کان، همراه فعل ماضی در جمله به کار برود، باید آن فعل را به صورت ماضی بعید ترجمه کنیم.
تمرین‌های مبحث فعل ناقصه در عربی
برای ارزیابی عملکرد خود در رابطه با «فعل ناقص در عربی»، می‌توانید از تمرین‌هایی که در ادامه در اختیار شما قرار گرفته است استفاده کنید. این آزمون شامل ۴ سوال تستی و تشریحی است. پس از پاسخ دادن به تمامی پرسش‌ها می‌توانید جواب‌های درست و نادرست را ببینید. پاسخ سؤالات نیز بعد از هر آزمون آمده است.
تمرین اول
۱. خبر کان در عبارت «کان للتلمیذ فی المکتبة کتبٌ عربیةٌ» چیست؟
للتلمیذ
کتب
عربیة
فی المکتبة
۲. اسم کان و خبرش در این عبارت کدام است؟ «لم یکنْ معي مِن الأبسة غیرُ سترة»
معی- غیر
هو مستتر- معی
معی- من الأبسة
غیر- معی
۳. أنا .... أستذکرُ العربیة کل یوم.
کان
کنتُ
کونوا
کانت
۴. ترجمه کنید. کنتِ تَذتَسکَرین
مرور می‌کردی
مرور میکند
مرور می‌کنند
مرور میکند (مونث)
۵. نحن .... فی السینما فی المساء.
ذهبنا
کانوا
کنّا
کنتم
۶. به عربی برگردانید. تماشا نمی‌کردند (مثنای مونث)
کان لم تشاهدا
کان لا یشاهدان
ما کان یشاهدان
ما کانت تشاهدان
تمرین دوم
سوال ۱: این عبارت را ترجمه کنید. «کنتُ أعرفُ تلمیذاً مجتهداً قد کتب اکثرَ مقالاتِه في صحف المدینة.»
جواب: دانش‌آموز کوشایی را می‌شناختم که بیشتر مقالاتش را در روزنامه‌های شهر نوشته بود.
سوال ۲: به فارسی ترجمه کنید: «کنتُ أشتَغلُ، کان قد أکلوا، کن تکتبَّنَ، کن صادقاً»
جواب: کار می‌کردم، خورده بودند، می‌نوشتند، راستگو باش.
جمع‌بندی
برخی افعال در زبان عربی برای کامل شدن نیاز به اسم و خبر دارند. به این افعال، فعل ناقص یا ناقصه میگویند. با ورود این افعال بر سر جملات، تغییراتی در کلیات آن شکل می‌گیرد. مبتدا به اسم فعل ناقصه و مرفوع تبدیل می‌شود. خبر جمله هم با تغییر اعرابش به منصوب، به خبر فعل ناقصه در عربی تبدیل می‌شود. در صورتی که در کنار این فعلها در جمله، افعال دیگری اعم از ماضی یا مضارع به کار رفته باشد، باید در شیوه ترجمه صحیح آنها دقت کنیم.
مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریع‌تر ببینید
از آنجایی که زبان عربی زبان قرآن و شریعت است باید اهمیتش از سایر زبان ها بیشتر باشد
تشکر و قدردانی بابت زحمت های کشیده شده
خیلی ها مفید ، سودمند و جامع متشکرم. ارائه چنین معلومات خیلی ها بارزش است موفق باشین