سیکلوکانورتر چیست؟ – به زبان ساده

مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریعتر ببینید
سیکلوکانورتر چیست؟

چرا به سیکلوکانورترها نیاز داریم؟
اکنون میدانیم که سیکلوکانورترها توان AC با فرکانس ثابت را به توان AC با ولتاژ و فرکانس متغیر تبدیل میکنند. اما چرا به سیکلوکانورترها نیاز داریم؟ مزیت داشتن توان AC با فرکانس متغیر چیست؟
انواع سیکلوکانورترها
براساس فرکانس خروجی و تعداد فازها در منبع توان AC، سیکلوکانورترها را میتوان به صورت زیر دستهبندی کرد:
- سیکلوکانورترهای افزاینده
- سیکلوکانورترهای کاهنده
- سیکلوکانورتر تکفاز به تکفاز
- سیکلوکانورتر سهفاز به تکفاز
- سیکلوکانورتر سهفاز به سهفاز
سیکلوکانورترهای افزاینده
سیکلوکانورترهای افزاینده، همانطور که از نامشان پیداست، فرکانسی بزرگتر از فرکانسی ووردی تولید میکنند. اما این نوع سیکلوکانورتر استفاده گستردهای ندارد. در اغلب موارد به فرکانس کمتر از ۵۰ هرتز نیاز است. همچنین، سیکلوکانورترهای افزاینده به کموتاسیون اجباری نیاز دارند که که خود، پیچیدگی مدار را افزایش میدهد.
سیکلوکانورترهای کاهنده
سیکلوکانورترهای کاهنده، همانطور که احتمالاً حدس زدهاید، خروجی با فرکانس کمتر از ورودی تولید میکنند. این نوع سیکلوکانورترها کاربرد فراوانی دارند و با کمک کموتاسیون طبیعی کار میکنند. بنابراین، به نسبت، ساخت آنها آسانتر بوده و عملکرد سادهای نیز دارند. سیکلوکانورتر کاهنده، خود به سه نوع تقسیم میشود که در ادامه آنها را معرفی میکنیم.
اصول کار سیکلوکانورترها
هرچند سه نوع مختلف سیکلوکانورتر وجود دارد، اما عملکرد آنها بسیار به هم شبیه است، جز در تعداد کلیدهای الکترونیک قدرت آنها در مدار. برای مثال، در یک سیکلوکانورتر تکفاز به تکفاز، تنها ۶ کلید الکترونیک قدرت (تریستور) درایم، در حالی که در یک CCV سه فاز، ممکن است ۳۲ کلید به کار رود.

سیکلوکانورترهای تکفاز به تکفاز

همه ترمینالهای گیت SCRها، به مدار کنترل متصل میشوند که در شکل بالا نشان داده نشده است. این مدار کنترل SCRها را تریگر میکند. برای درک عملکرد مدار، فرض کنید منبع ورودی با فرکانس ۵۰ هرتز و بار مقاومتی خالص بوده و زاویه آتش تریستور () برابر با صفر درجه باشد. از آنجایی که زاویه آتش در صفر درجه قرار دارد، وقتی تریستور روشن شود، مانند یک دیود در جهت مستقیم عمل کرده و وقتی خاموش شود، مانند یک دیود مخالف عبور جریان است. حال، شکل موج زیر را برای درک چگونگی کاهش فرکانس توسط سیکلوکانورتر تحلیل میکنیم.

شکل موج ولتاژ منبع با Vs نشان داده شده و شکل موج ولتاژ خروجی با Vo مشخص شده است. در اینجا، میخواهیم فرکانس ولتاژ منبع را به یکچهارم مقدار آن کاهش دهیم. بدین منظور، ابتدا برای دو سیکل اول ولتاژ منبع، از یکسوساز پل مثبت استفاده میکنیم و برای دو سیکل بعدی از یکسوساز پل منفی. بنابراین، همانطور که در شکل موج خروجی Vo نشان داده شده است، چهار پالس مثبت در ناحیه مثبت، و چهار پالس منفی در ناحیه منفی داریم. شکل موج جریان این مدار مشابه شکل موج ولتاژ است، زیرا بار را مقاومتی خالص فرض کردهایم. هرچند، اندازه شکل موج، براساس مقدار مقاومت بار تغییر خواهد کرد.
در شکل بالا، به ازای فرکانس ورودی ۵۰ هرتز، فرکانس خروجی یکچهارم ۵۰ هرتز، یعنی ۱۲٫۵ هرتز خواهد بود. این فرکانس خروجی را میتوان با تغییر ساز و کار تریگر کردن مدار کنترل مدیریت کرد.
سیکلوکانورترهای سه فاز به تکفاز

سیکلوکانورترهای سه فاز به سه فاز
سیکلوکانورترهای سه فاز به سه فاز کاربردهای زیادی دارند، زیرا میتوانند بارهای سهفاز، مانند موتورها را مستقیماً هدایت کنند. بار یک CCV سهفاز، معمولاً یک بار با اتصال ستاره، مانند سیمپیچی استاتور یک موتور است. این مبدلها ولتاژ AC سهفاز با فرکانس ثابت را به عنوان ورودی میگیرند و ولتاژ AC سهفاز با فرکانس متغیر در خروجی تحویل میدهند.
دو نوع CCV سهفاز وجود دارد: یکی مبدل نیمموج دارد و دیگری دارای مبدل تمامموج است. سیکلوکانورتر مبدل نیمموج، سیکلو کانورتر شش پالسه یا سیکلوکانورتر ۳۶ تریستوره نامیده میشود. یک سیکلوکانورتر سهفاز در شکل زیر نشان داده شده است.

در اینجا شش مجموعه یکسوساز وجود دارد که دو تا از آنها در هر فاز واقع شده است. عملکرد این سیکلوکانورتر مشابه سیکلوکانورتر تکفاز است، با این تفاوت که در اینجا یکسوسازها فقط میتوانند نصف موج را یکسو کنند و مورد مشابه برای برای همه سه فاز رخ میدهد.
کاربرد سیکلوکانورترها
سیکلوکانورترها کاربردهای صنعتی بسیاری دارند که برخی از آنها عبارتند از:
- دستگاه آسیاب
- ماشینآلات بزرگ شستوشو
- خطوط قدرت HVDC
- منبع تغذیه هواپیما
- ژنراتورهای وار استاتیک (SVG)
- سیستم پیشرانه کشتی
اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزشهای زیر نیز به شما پیشنهاد میشوند:
- انواع اینورترهای خورشیدی — به زبان ساده
- منبع تغذیه سوئیچینگ — به زبان ساده
- اینورتر منبع امپدانس (Z-source Inverter) — از صفر تا صد
^^
مطالب مجله فرادرس را در جستجوی گوگل سریعتر ببینید













