رشته مهندسی شیمی | معرفی گرایش ها، حقوق و درآمد و بازار کار

رشته مهندسی شیمی مناسب چه کسانی است؟

مهندسی شیمی یکی از رشته‌های جدیداً پدیدار شده است که تلفیقی از رشته‌های مختلف و در واقع یک رشته بین رشته‌ای تلقی می‌شود. این رشته در ابتدا الهام گرفته و جدا شده از رشته مهندسی مکانیک بوده است و از همین‌رو بیشتر دروس گذرانده شده در مقطع کارشناسی، با گرایش سیالات رشته مکانیک تشابه دارند. با این‌حال برخی دروس کاملاً تخصصی و منحصر به فرد برای این رشته تعریف شده‌اند که در ادامه به آن‌ها پرداخته خواهد شد.

برای آشنایی با شرایط تحصیل، دانشگاه‌ها، گرایش‌ها و بازار کار رشته مهندسی شیمی، پیشنهاد می‌کنیم فیلم آموزش رایگان رشته مهندسی شیمی را از فرادرس تماشا کنید:

گفتنی است که هرچند هنوز در میان حتی فارغ‌التحصیلان دانشگاهی، این رشته به خوبی شناخته نشده، اما با این‌ وجود روز به روز بر وسعت و تنوع گرایشات مقاطع تحصیلی بالاتر آن افزوده می‌شود. مهندسی شیمی در ابتدا با تمرکز بر صنعت و اقتصاد پدیدار شد؛ سپس با گسترش علوم و فناوری و نیاز به رشته‌ای که پوشش دهنده چندین رشته به صورت همزمان باشد، بسط و گسترش یافت تا بتواند نیاز صنایع و کسب‌ و کارها را در جایی که به صورت همزمان به چند متخصص مهندس مکانیک، شیمیست حتی مدیر و اقتصاد‌دان نیاز است، پاسخ دهد.

همچون سایر رشته‌های مهندسی، رشته مهندسی شیمی نیازمند ذهنی خلاق و فعال برای طراحی، محاسبات و پیاده‌سازی عملیات پیچیده صنعتی است. بر خلاف رشته‌های آزمایشگاه محوری مانند گرایش‌های مختلف رشته‌ شیمی، این رشته به خصوص در مقطع لیسانس و گاهاً بالاتر نیازی به آزمایشگاه نداشته و تنها در مقطع کارشناسی تعدادی دروس آزمایشگاهی مشترک و محدود جهت آشنایی برگزار می‌شود. تفاوت این دو رشته را می‌توانید به صورت خلاصه در تصویر زیر مشاهده کنید:

برای تصمیم‌گیری نهایی در مورد این رشته، پیشنهاد می‌کنیم از موارد چک‌لیست زیر استفاده کنید:

ماهیت رشته مهندسی شیمی چیست؟

مهندسی شیمی بر طراحی، تحلیل و بهینه‌سازی فرایندهایی تمرکز دارد که مواد اولیه را به محصولات موردنیاز تبدیل می‌کنند. در این رشته، دانش شیمی در کنار اصول مهندسی مانند انتقال حرارت، انتقال جرم و کنترل فرایند به کار گرفته می‌شود. یکی از مهم‌ترین اهداف مهندسان شیمی، توسعه فرایندهای آزمایشگاهی و تبدیل آن‌ها به سامانه‌های تولید صنعتی با بهره‌وری، کیفیت و ایمنی مناسب است.

اهمیت رشته مهندسی شیمی چیست؟

مهندسی شیمی از رشته‌هایی است که نقش مهمی در حل مسائل واقعی صنعت و بهینه‌سازی فرایندهای تولید دارد. مهندسان شیمی با طراحی فرایندها، افزایش مقیاس تولید و تحلیل شرایط عملیاتی، به بهبود عملکرد واحدهای صنعتی کمک می‌کنند. همچنین، این رشته زمانی انتخاب مناسبی است که با علاقه، توانایی حل مسئله و مهارت‌های فردی دانشجو تناسب داشته باشد.

برای آشنایی بیشتر با رشته مهندسی شیمی، پیشنهاد می‌کنیم اسلاید‌های زیر را مطالعه کنید:

کدام دروس دوره دبیرستان در رشته مهندسی شیمی بیشتر کاربرد دارند؟

با توجه به اینکه برخی از مهمترین گرایش‌های مهندسی شیمی (مانند کنترل، شبیه‌سازی و جداسازی) اغلب نیاز به محاسبات عددی و حتی برنامه‌نویسی دارند، لذا پیشنهاد می‌شود علاقه‌مندان به این موضوع دقت کامل داشته باشند و با شناخت تصمیم بگیرند. لازم به ذکر است که احتمال دارد در مواردی علاقه‌مندی به موضوعی خاص در دبیرستان محقق نشده باشد ولی در دوره دانشگاه این موضوع میسر شود. از این رو داشتن پایه ریاضیات نسبتاً قوی برای هر علاقه‌مندی توصیه می‌شود.

فیلم آموزش بازار کار مهندسی شیمی در فرادرس

کلیک کنید

دروس شیمی دبیرستان و علی‌الخصوص موارد مرتبط با مباحث صنعتی مانند الکتروشیمی و آبکاری و شناخت مواد از اهمیت بعدی برخوردار هستند. ضمناً از آنجا که در برنامه درسی وزارت علوم دروس فیزیک 1، 2 و 3 در ترم‌های نخست دانشگاه ارائه می‌شوند، لذا شناخت و آگاهی کافی از دروس فیزیک دبیرستان که شامل مطالب مختلفی از حوزه‌های مکانیک حرکتی و الکتریسیته هستند نیز از اهمیت برخوردار است و به علاقه‌مندان توصیه می‌شود که پایه نسبتاً متوسطی از موارد یاد شده داشته باشند تا ناخواسته دچار مشکل نشوند.

تعدادی دروس معارف و اخلاق برای کلیه رشته‌های فنی و مهندسی به صورت مشترک برگزار می‌گردد، لذا از کلیه علاقه‌مندان به حضور در دانشگاه‌ها انتظار می‌رود نسبت به این دروس نیز مطالعاتی داشته باشند.

همچنین، ویژگی‌های شخصیتی زیر را برای مهندسان شیمی در نظر می‌گیرند و اگر این ویژگی‌ها را در خود می‌بینید یا علاقه‌مند به کسب این ویژگی‌ها هستید، رشته مهندسی شیمی برای شما مناسب است.

• مهارت‌های تحلیلی: برای این‌که مهندش شیمی باید دلیل عملکرد یا عدم عملکرد فعالیت‌ها را درک کند.
• خلاقیت: این افراد باید روش‌های بکارگیری اصول جدید مهندسی را بلد باشند و حتی تکنیک‌های ساخت و مواد جدیدی را خلق کنند.
  • (+) فیلم آموزش پرورش خلاقیت، ایده پردازی و نوآوری
• هوش و استعداد: از آنجایی که این افراد، مفاهیم مختلفی از مهندسی شمی را یاد می‌گیرند، باید بتوانند این مفاهیم را در حل مشکلات مختلف مهندسی نیز به‌کار بگیرند.
• مهارت ریاضی: محاسبات پیشرفته ریاضی و دیفرانسیل، به‌ویژه در مورد مباحث تحلیلی، از مهارت‌های اصلی مورد نیاز مهندسان شیمی است.
  • (+) مجموعه فیلم‌های آموزش ریاضیات
• مهارت حل مساله: حل مساله به‌ویژه در رابطه با کنترل پروژه و طراحی تجهیزات و فرآیندها، موضوعی جداناپذیر از این علم است و جویندگان آن نیز باید این مهارت را نیز بیاموزند.
  • (+) فیلم آموزش مهارت حل مسئله و تصمیم‌گیری

در انتها ذکر این نکته خالی از لطف نیست که سبک آموزش، مطالب آموزشی، کلاس آموزشی و در کل فضای آموزشی در دانشگاها همچون سایر اماکن آموزشی نبوده و آن چه مهم است تلاش برای رسیدن به هدف است؛ در این بین طرح علایق، دغدغه‌ها و محدودیت‌ها می‌توانند به فرد قدرت تصمیم صحیح را بدهند، بنابراین انتظاری که از علاقه‌مندان به این حوزه می‌رود این است که در دام گذشته خویش (در رابطه با پایه ضعیف و عدم علاقه سابق و مواردی از این قبیل) محصور نگردند، بلکه با شناخت کامل انتخاب کنند. اخلاق مهندسی همواره مساله‌ای است که کمتر بدان پرداخته می‌شود و عامل بسیاری از خسارت‌های جبران‌ناپذیر است، لذا از کلیه علاقه‌مندان درخواست می‌شود به این موضوع فراتر از بعد آموزشی بنگرند.

با «مسیر» فرادرس، انتخاب رشته را آگاهانه‌تر انجام دهید

انتخاب رشته می‌تواند با وجود گزینه‌های متعدد، فرایندی دشوار و زمان‌بر باشد. ابزار رایگان و هوشمند «مسیر» فرادرس طراحی شده تا با ساده‌تر کردن این فرایند، به شما کمک کند رشته‌های پیش‌رو را بهتر بررسی کنید و با آگاهی بیشتری انتخاب کنید.

قدم اول: ثبت‌نام در «مسیر»

برای استفاده از امکانات «مسیر»، ابتدا باید در آن ثبت‌نام کنید. در ویدیوی زیر، تمام مراحل ثبت‌نام را به‌صورت گام‌به‌گام مشاهده خواهید کرد.

قدم دوم: شروع انتخاب رشته

گرایش‌های رشته مهندسی شیمی برای ادامه تحصیل چه هستند؟

گرایش‌ها و زمینه‌های تخصصی مهندسی شیمی، فرصت فعالیت در بخش‌های مختلف صنایع را فراهم می‌کنند. طراحی فرایندها بر توسعه واحدهای تولیدی و افزایش مقیاس تولید تمرکز دارد، درحالی‌که مهندسی واکنش به بررسی سینتیک واکنش‌ها و طراحی راکتورها می‌پردازد. در حوزه بیوتکنولوژی نیز از فرایندهای زیستی و فناوری‌هایی مانند تخمیر برای تولید محصولات مختلف استفاده می‌شود.

در ادامه به گرایش‌های گوناگون رشته مهندسی شیمی پرداخته‌ایم و هر یک از آن‌ها را به صورت مختصر و مفید معرفی کرده‌ایم.

• گرایش طراحی فرآیندها: طراحی، بهینه‌سازی و گاهاً شبیه‌سازی بخشی از یک واحد صنعتی
  • (+) مجموعه فیلم‌های آموزش‌ مهندسی شیمی
• گرایش شبیه‌سازی: شبیه‌سازی طراحی اولیه حاصل از مهندس طراح به منظور بررسی عملکرد یک بخش از واحد یا کل واحد صنعتی به کمک برنامه‌های شبیه‌سازی و یا کد نویسی کامپیوتری با زبان‌های برنامه‌نویسی مختلف
  • (+) فیلم آموزش شبیه سازی با سیمیولینک Simulink
  • (+) مجموعه فیلم‌های آموزش‌ برنامه نویسی پایتون (Python)
  • (+) مجموعه فیلم‌های آموزش‌ برنامه نویسی C و C++‎
• گرایش کنترل: شبیه‌سازی کامپیوتری و پیاده‌سازی یک الگوریتم کنترلی و بررسی میزان دقت، سرعت و پایداری الگوریتم در رسیدن به مقدار مقرر و میزان انحراف از آن و یا پیاده‌سازی عملی یک الگوریتم کنترلی برای یک فرآیند شیمیایی به کمک تجهیزات کنترلی مانند شیر کنترلی، کامپیوتر و سنسور
  • (+) مجموعه فیلم‌های آموزش‌ مهندسی کنترل
• گرایش کاتالیست و ترموسینتیک: طراحی و ساخت انواع کاتالیست‌های مصرفی صنایع مختلف، اعم از صنایع نفت، گاز و پتروشیمی
  • (+) فیلم آموزش آشنایی با کاتالیست‌ها (Catalysis)
• گرایش بیوتکنولوژی: کار روی انواع سیستم‌های بیولوژیک و سلول‌ها برای ایجاد تغییرات مطلوب در جهت مبارزه با بیماری‌ها و آفات و همچنین کاربرد در صنایع داروسازی، غذایی و تصفیه آب
  • (+) فیلم آموزش مبانی بیوتکنولوژی گیاهی
  • (+) فیلم آموزش بیوتکنولوژی میکروبی
  • (+) فیلم آموزش تئوری طراحی تصفیه خانه های آب و فاضلاب
  • (+) آموزش آشنایی با اصول تصفیه آب و پساب های صنعتی
• گرایش داروسازی: طراحی و ساخت سیستم‌های واکنشی مورد نیاز کارخانه‌های داروسازی
  • (+) آموزش شیمی دارویی ۱
  • (+) آموزش آشنایی با داروهای بیوسیمیلار (Biosimilar)
• گرایش محیط زیست: بررسی راه‌کارهای مقابله با انواع آلودگی‌های زیست‌محیطی و تلاش برای کاهش آن‌ها و برنامه‌هایی برای حفظ محیط زیست
  • (+) مجموعه فیلم‌های آموزش محیط زیست

ارتباط حوزه‌های تخصصی مهندسی شیمی با فعالیت‌ها و کاربردهای صنعتی

مهندسان شیمی با توجه به تخصص و مهارت‌های خود می‌توانند در حوزه‌های مختلفی از طراحی فرایندهای صنعتی تا کنترل آلودگی فعالیت کنند. برای مثال، متخصصان مهندسی فرایند بر افزایش بهره‌وری تولید تمرکز دارند، درحالی‌که مهندسی واکنش با طراحی و بهینه‌سازی راکتورها ارتباط دارد. همچنین، دانش مهندسی شیمی در حوزه محیط زیست برای طراحی سامانه‌های تصفیه پساب و کاهش آلاینده‌های صنعتی کاربرد دارد.

در ویدیوی کوتاه زیر می‌توانید معرفی رشته مهندسی شیمی و بازار کار آن را مشاهده کنید.

مهم‌ترین دروس دانشگاهی رشته مهندسی شیمی چه هستند؟

مهم‌ترین دروس دانشگاهی رشته مهندسی شیمی عبارت هستند از:

• (+) آشنایی با مهندسی شیمی
• (+) موازنه جرم و انرژی
• (+) مکانیک سیالات 1 و 2
• (+) انتقال حرارت 1 و 2
• (+) انتقال جرم
• (+) عملیات واحد صنعتی 1 و 2
  • (+) فیلم آموزش عملیات واحد ۱
  • (+) فیلم آموزش عملیات واحد ۲ + حل نمونه سؤالات کنکور ارش
• آشنایی با فرآیندهای پلیمریزاسیون
• (+) آشنایی با فرآیندهای فرآوری گاز
• (+) آشنایی با فرآیندهای پتروشیمی
• (+) کنترل فرآیندهای 1 و 2
• (+) ترمودینامیک 1
• (+) ترمودینامیک 2
• (+) محاسبات عددی
• (+) ریاضیات پیشرفته مهندسی
• (+) معادلات دیفرانسیل
• آزمایشگاه‌ شیمی عمومی
• آزمایشگاه شیمی تجزیه
  • (+) فیلم آموزش شیمی تجزیه ۱
  • (+) فیلم آموزش شیمی تجزیه ۲
  • (+) آموزش مقدماتی شیمی تجزیه دستگاهی
• آزمایشگاه شیمی آلی
• آزمایشگاه عملیات واحد صنعتی
• آزمایشگاه فیزیک الکتریسیته
• (+) شیمی عمومی 1 و 2
• (+) شیمی فیزیک
• شیمی آلی
  • (+) فیلم آموزش شیمی آلی ۱
  • (+) فیلم آموزش شیمی آلی ۲ 
  • (+) فیلم آموزش شیمی آلی ۳
  • (+) فیلم آموزش شیمی آلی فلزی
  • (+) فیلم آموزش مبانی سنتز در شیمی آلی
  • (+) فیلم آموزش کاربرد طیف سنجی در شیمی آلی
• (+) خوردگی

آشنایی با رشته های دانشگاهی با فرادرس

اگر به فرایندهای صنعتی، مواد و تبدیل مواد اولیه به محصولات مختلف علاقه دارید، بهتر است پیش از انتخاب رشته با مهندسی شیمی، دروس دانشگاهی و دانشگاه‌های ارائه‌دهنده آن آشنا شوید. شناخت گرایش‌ها، مهارت‌های موردنیاز و مسیر تحصیل مهندسی شیمی، در کنار بررسی فرصت‌های شغلی آن در صنایع نفت و گاز، پتروشیمی، دارویی، غذایی و مواد شیمیایی، به انتخاب رشته بهتر شما و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر کمک خواهد کرد. برای آشنایی بیشتر با رشته مهندسی شیمی، دانشگاه‌ها، دروس و بازار کار آن، آموزش رایگان زیر را مشاهده کنید:

• فیلم آموزش رایگان معرفی رشته مهندسی شیمی از دانشگاه و بازار کار تا ادامه تحصیل و مهاجرت در فرادرس

مجموعه معرفی رشته های دانشگاهی – جامع و کاربردی

۵۹ آموزش۳۷,۸۳۱ دانشجو۵۷ ساعت

آموزش انتخاب رشته کنکور ریاضی – معرفی رشته های دانشگاهی ریاضی فیزیک (رایگان)

۲,۳۰۹ دانشجو۸ ساعت

معرفی رشته زیست شناسی گیاهی – دانشگاه، بازار کار، ادامه تحصیل و مهاجرت (رایگان)

۲۶۲ دانشجو۱ ساعت

معرفی رشته مهندسی نفت – دانشگاه، بازار کار و ادامه تحصیل (رایگان)

۲۵۹ دانشجو۱۵ دقیقه

معرفی رشته مهندسی شیمی – دانشگاه، بازار کار، ادامه تحصیل و مهاجرت (رایگان)

۴۱۲ دانشجو۳۴ دقیقه

با کلیک بر روی تصویر بالا می‌توانید به صفحه اصلی مجموعه معرفی رشته های دانشگاهی – جامع و کاربردی هدایت شوید.

اگر هنوز تصمیم خود را برای انتخاب این رشته نهایی نکرده‌اید، می‌توانید با مراجعه به صفحه زیر، معرفی سایر رشته‌های دانشگاهی را هم مشاهده کنید:

• مجموعه فیلم معرفی رشته های دانشگاهی به صورت جامع و کاربردی در فرادرس

فارغ التحصیل رشته مهندسی شیمی در چه کارها و صنایعی می‌تواند شاغل شود؟

عمده‌ترین مشاغل و صنایعی که یک فارغ التحصیل رشته مهندسی شیمی می‌تواند در آن‌ها مشغول به کار شود، عبارت هستند از:

• واحدهای مختلف صنایع نفت و گاز و پتروشیمی از جمله اوپراتوری واحد، ایمنی، واحد کنترل، مدیریت واحد و کارخانه
• صنایع تولید رنگ و رزین
  • (+) فیلم آموزش رزین های صنعتی
• صنایع مواد غذایی
  • (+) مجموعه فیلم‌های آموزش مهندسی علوم و صنایع غذایی
• صنایع بازیافت فلزات و عناصر گران‌بها
  • (+) فیلم آموزش آشنایی با بازیافت مواد فلزی
• صنایع استخراج فلزات با ارزش
  • (+) فیلم آموزش اصول استخراج فلزات - پیرومتالورژی Pyrometallurgy
  • (+) فیلم آموزش استخراج فلزات ۱ - آهن و فولاد
  • (+) فیلم آموزش استخراج فلزات غیر آهنی - مس و آلومینیوم
• ساخت و تولید انواع دستگاه‌‎های صنعتی به خصوص صنایع شیمیایی
• انواع باتری‌های صنعتی (لیتیمی، سربی اسیدی، کادمیم و از این قبیل)
  • (+) فیلم آموزش باتری های لیتیومی
  • (+) فیلم آموزش مبانی باتری های سربی اسیدی - ساختار، عملکرد و ایمنی‎
• صنعت خوردگی و حفاظت از خوردگی
  • (+) فیلم آموزش حفاظت کاتدی و آندی
• صنعت گسترده پلیمری
  • (+) فیلم آموزش تکنولوژی بسته بندی پلیمری
  • (+) فیلم آموزش رئولوژی Rheology و پردازش مواد پلیمری
• مراکز دانش‌بنیان و حوزه‌های فناوری
• صنایع بایومدیکال و بیوتکنولوژی
• صنایع داروسازی
• تولید انواع کریستال‌های خوراکی و صنعتی
• حوزه‌های نرم‌افزای مانند طراحی سیستم‌های کنترل و نرم‌افزارهای کاربردی صنایع
• خطوط انتقال گاز و نفت و ارزیابی اقتصادی واحدهای صنعتی
• شرکت‌ها و نهادهای مطالعاتی طرح‌های توجیهی احداث کارخانه‌ها
• در کل در هر فرآیند و واحد صنعتی که از یک ماده اولیه ماده‌ای با ارزش افزوده تولید می شود، استفاده از مهندس شیمی برای بهبود فرآیند، بهینه‌سازی و افزایش سودآوری ضروری است.

مهندسان شیمی در بخش‌های مختلف صنایع تولیدی، از طراحی فرایندهای صنعتی تا افزایش مقیاس تولید و کنترل کیفیت محصولات، نقش دارند. این متخصصان با بهینه‌سازی تجهیزات و شرایط عملیاتی، به افزایش بهره‌وری و بهبود عملکرد واحدهای تولیدی کمک می‌کنند. همچنین، رعایت اصول ایمنی و ارزیابی کیفیت محصولات از مسئولیت‌های مهم آن‌ها در محیط‌های صنعتی است.

بازار کار رشته مهندسی شیمی به چه صورت است؟

بازار کار رشته مهندسی شیمی با توجه به تنوع محصولات و صنایع مختلف متفاوت است. در برخی صنایع همچون نفت و گاز، پالایشگاه‌ها، صنایع پلیمری، صنایع معدنی و آبکاری و خوردگی فرصت‌های شغلی بیشتر هستند و در برخی صنایع دیگر مانند داروسازی، بیوتکنولوژی و رنگ و رزین هنوز بازار به بلوغ لازم نرسیده و فرصت‌های شغلی کمتر هستند. با این‌حال، راه‌اندازی کسب‌ و کار بهترین گزینه برای یک مهندس شیمی به حساب می‌آید که بعد از شناخت کافی و کسب دانش و مهارت لازم، جذب سرمایه و با گردهم‌آیی همکاران متخصص و متعهد و همچنین درک صحیح از بازار و سیاست‌های جامعه، امکان‌پذیر است.

دانشجویان مهندسی شیمی برای ورود به بازار کار باید با مباحثی مانند ترمودینامیک، پدیده‌های انتقال، طراحی فرایند و کنترل سامانه‌های صنعتی آشنا باشند. تسلط بر این مفاهیم به آن‌ها کمک می‌کند تا عملکرد تجهیزات را تحلیل کنند و برای بهینه‌سازی فرایندهای تولید راهکار ارائه دهند. همچنین، شناخت اصول ایمنی و افزایش مقیاس تولید برای تبدیل فرایندهای آزمایشگاهی به واحدهای صنعتی اهمیت زیادی دارد.

صنایع نفت و گاز عمدتاً در جنوب واقع شده‌اند، اما سایر صنایع اعم از مواد شیمیایی، پلیمری، لاستیک، معدن سیمان و از این قبیل در سایر مناطق کشور نیز پراکنده‌اند. با این تفاسیر، می‌توان به وسیله درک نیاز‌های منطقه‌ای و با سرمایه‌ای نه چندان زیاد، اقدام به راه‌اندازی کسب و کار کرد.

موفقیت در رشته مهندسی شیمی علاوه بر دانش تخصصی، به مهارت‌های فردی و ارتباطی نیز وابسته است. توانایی حل مسئله، سازگاری با شرایط مختلف و همکاری با متخصصان رشته‌های دیگر از جمله مهارت‌های مهم در این حوزه هستند. همچنین، مهندسان شیمی باید بتوانند نتایج بررسی‌ها و تحلیل‌های خود را به‌صورت دقیق و قابل‌فهم به اعضای تیم و مدیران پروژه منتقل کنند.

• برای مشاهده مجموعه فیلم‌های آموزش توسعه مهارت فردی + اینجا کلیک کنید.

امکان ادامه تحصیل در رشته مهندسی شیمی در داخل ایران چگونه است؟

در داخل کشور برای اکثر رشته‌ گرایش‌های نام‌ برده در بالا، امکان ادامه تحصیل در مقطع دکتری وجود دارد و به لحاظ علمی اغلب دانشگاه‌های مادر مانند دانشگاه تهران، شریف، امیرکبیر، تربیت مدرس، علم و صنعت، صنعتی اصفهان و شیراز از اغلب گرایش‌های مهندسی شیمی پشتیبانی می‌کنند. با این‌حال بایستی قبل از انتخاب رشته نسبت به امکانات آموزشی شامل اساتید، آزمایشگاه‌ها و سیستم‌های کامپیوتری پیشرفته و همچنین امکانات رفاهی دانشگاه‌ها دقت کرد، چراکه برخی دانشگاه‌ها نسبت به گروهی دیگر در رشته گرایش‌هایی خاص از برتری‌های علمی و رفاهی برخور دارند.

نگاهی دقیق‌تر به ادامه تحصیل در رشته مهندسی شیمی

مسیر پیشرفت شغلی و تحصیلی مهندسان شیمی معمولا با کارآموزی و کسب تجربه عملی در محیط‌های صنعتی آغاز می‌شود. این افراد می‌توانند با توجه به مهارت‌ها و علایق خود، در حوزه‌های تخصصی مانند طراحی و بهینه‌سازی فرایندها فعالیت کنند یا به سمت مدیریت پروژه و سرپرستی تیم‌های فنی حرکت کنند. کسب تجربه بیشتر و ادامه تحصیل نیز می‌تواند زمینه دستیابی به موقعیت‌های تخصصی و مدیریتی بالاتر را فراهم کند.

فارغ‌التحصیلان رشته مهندسی شیمی می‌توانند با توجه به اهداف شغلی و پژوهشی خود، برای ادامه تحصیل در مقاطع کارشناسی ارشد و دکتری تصمیم‌گیری کنند. دوره کارشناسی ارشد فرصتی برای کسب دانش عمیق‌تر در زمینه‌های تخصصی فراهم می‌کند، درحالی‌که مقطع دکتری بیشتر بر پژوهش و توسعه دانش تمرکز دارد. همچنین، تقویت مهارت‌های کاربردی و قابل‌انتقال می‌تواند مسیر ورود مستقیم به صنعت و پیشرفت شغلی را هموار کند.

شرایط ادامه تحصیل در رشته مهندسی شیمی در خارج از کشور چیست؟

امکان ادامه تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری در کشورهای شاخص اروپایی مانند آلمان، فرانسه، هلند و اتریش و همچنین در دانشگاه‌های مناطق مختلف کشور کانادا برای ایرانیان نسبت به برخی کشورها مانند آمریکا از شانس بیشتری برخوردار است. با این‌حال، کشورهای در حال توسعه مانند اندونزی، چین، روسیه، استرالیا و ترکیه نیز می‌توانند برای ادامه تحصیل مقاطع بالاتر گزینه مناسبی باشند.

در هر صورت با توجه به رشته گرایش مد نظر بعد از جست‌وجوی کافی در مورد شرایط دانشگاه و کشور مقصد، می‌توانید در مورد ادامه تحصیل در مقاطع بالاتر تصمیم‌گیری قطعی کنید. حمایت مالی دانشگاه‌ها نیز معمولاً از مقاطع تحصیلی دکتری صورت می‌گیرد، البته دانشگاه‌هایی نیز هستند که نسبت به مقطع ارشد حمایت مالی انجام می‌دهند.

• برای مشاهده مجموعه فیلم‌های آموزش زبان خارجی + اینجا کلیک کنید.

دروس دانشگاهی رشته مهندسی شیمی تا چه میزان نیازهای بازار کار را مرتفع می‌کنند؟

برخی دروس دانشگاهی رشته مهندسی شیمی در مقطع کارشناسی مانند انتقال جرم، عملیات واحد صنعتی، فرآیندهای پالایشگاهی، فرآیندهای انتقال گاز، کنترل فرآیندهای شیمیایی و مواردی از این قبیل که عمدتاً مباحث عملیاتی در آن‌ها مطرح می‌شود در صورتیکه به صورت کافی بیان شوند، تا حدودی پاسخگوی بخش بزرگی از نیازهای بازار کار خواهند بود؛ البته گذراندن دوره‌های کارآموزی و عملیاتی به منظور فاصله گرفتن از فضای تئوری دانشگاهی و آشنایی با دستگاه‌های عملیاتی مهندسی شیمی نیز یک ضرورت به حساب می‌آید.

برای آشنایی بیشتر و بهتر با سایر رشته‌های دانشگاهی روی این لینک کلیک کنید.

سایر دروس مانند محاسبات عددی و کامپیوتری که عمدتاً در مقاطع ارشد و دکتری مورد توجه قرار می‌گیرند نیز فرد را برای بازار کار آماده‌تر می‌سازند. مشاغلی نظیر برنامه‌نویسی، برنامه‌سازی و کدنویسی کامپیوتری و در کل صنعت نرم‌افزاری نیازمند داشتن درک بالا از مباحث این دروس هستند.

یکی از کاربردهای مهم دانش مهندسی شیمی، انتقال فرایندهای توسعه‌یافته در آزمایشگاه به مقیاس صنعتی است. در این مسیر، مهندسان شیمی با بررسی نتایج آزمایشگاهی، انتخاب تجهیزات مناسب و ارزیابی شرایط عملیاتی، امکان تولید در مقیاس بزرگ‌تر را بررسی می‌کنند. آشنایی با این فرایند به دانشجویان کمک می‌کند تا ارتباط میان مباحث نظری دانشگاه و نیازهای واقعی صنایع را بهتر درک کنند.

گزینه بعدی برای فارغ‌التحصیلان رشته مهندسی شیمی که روحیه کار تیمی داشته‌اند ورود به مباحث دانش‌بنیان یا شرکت‌های فناور و یا راه‌اندازی کسب و کار در منطقه اقتصادی خود است که این موضوع به خلاقیت، اعتماد به نفس، کسب سرمایه و شناخت کامل از بازار و منابع اولیه نیاز دارد. در برخی دانشگاه‌های تهران مانند شریف، ورکشاپ‌هایی به این منظور برگزار می‌شود که توصیه می‌شود علاقه‌‌مندان به تحصیل در مقاطع بالاتر و یا حتی مقطع لیسانس در این کلاس‌ها شرکت کرده و در این زمینه‌ها آگاهی کسب کنند.

نویسنده مهمان: میثم عطائی

این مطلب توسط مدرس و عضو هیئت علمی فرادرس، «میثم عطائی» نوشته شده است. عطائی، دانشجوی مقطع کارشناسی ارشد مهندسی شیمی، گرایش کنترل و شبیه‌سازی در دانشگاه صنعتی شریف است. وی دارای تسلط در کار با نرم‌افزارهای Hysys ،Aspen و همچنین نرم‌افزار شبیه‌سازی Comsol Multiphysics است. همچنین، مهندس عطائی با زبان‌های برنامه‌نویسی شی‌گرا شامل جاوا و ++C و زبان نسل چهارم متلب نیز آشنایی دارد.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌های زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

^^

این مطلب با حمایت و مشارکت نرم‌افزار انتخاب رشته هوشمند «مسیر» تهیه شده است.

با نرم‌افزار رایگان انتخاب رشته «مسیر»، آگاهانه و هوشمند انتخاب رشته کنید؛ رشته و محل‌های تحصیل را جستجو و مقایسه کنید و فهرست انتخاب‌های خود را بسازید.

مسیر، محصولی از فرادرس، به شما کمک می‌کند تا در میان بیش از بیش از ۳۵,۰۰۰ رشته‌محل جستجو کنید، بیش از ۶۰۰ رشته دانشگاهی را بررسی کنید و در مورد بیش از ۷۰۰ دانشگاه کشور آگاهی کسب کنید و انتخاب آگاهانه و هوشمند برای ورود به دانشگاه داشته باشید. اگر بین چند رشته یا دانشگاه مردد هستید، می‌توانید گزینه‌ها را با هم مقایسه کنید؛ اگر هم انتخاب‌هایتان مشخص است، می‌توانید فهرست خود را هوشمندانه تنظیم و اولویت‌بندی کنید.

ورود به مسیر و شروع انتخاب رشته رایگان ←

کالا، خدمات و برند خود را در کادر «حامی مطالب» مجله فرادرس معرفی کنید.

کلیک کنید