علت روشن شدن چراغ چک ماشین چیست؟ – ۱۰ دلیل رایج + راهکار

چراغ چک خودرو یکی از مهم‌ترین هشدارهای موجود در صفحه کیلومتر است که روشن شدن آن می‌تواند نشان‌دهنده وجود مشکل در یکی از بخش‌های خودرو مانند موتور، سیستم سوخت‌رسانی یا سایر قسمت‌های خودرو باشد. اما علت روشن شدن چراغ چک خودرو همیشه به معنای یک خرابی جدی نیست. گاهی شل شدن درپوش باک یا یک سنسور معیوب می‌تواند باعث روشن شدن چراغ چک شود. در این مطلب از مجله فرادرس با دلایل روشن شدن چراغ چک آشنا می‌شوید و روش‌های متداول عیب‌یابی آن‌ها را یاد می‌گیرید. آشنایی با دلایل روشن شدن چراغ چک و روش‌های عیب‌یابی آن به شما کمک می‌کند تا بتوانید قبل از بروز مشکلات جدی در خودرو نسبت به مراجعه به تعمیرگاه و رفع آن اقدام کنید.

مهم‌ترین دلایل روشن شدن چراغ چک خودرو

در فهرست زیر مهم‌ترین دلایل روشن شدن چراغ چک ماشین را آورده‌ایم.

• خرابی سنسور اکسیژن
• خرابی سنسور جریان هوای ورودی
• خرابی شمع و وایرها
• خرابی کوئل
• خرابی باتری یا سیستم شارژ
• خرابی مبدل کاتالیست
• نشتی در منیفولد هوا
• خرابی ترموستات
• خرابی درپوش باک بنزین
• خرابی شیر EGR

۱. روشن شدن چراغ چک در خرابی سنسور اکسیژن

خرابی سنسور اکسیژن یکی از علت‌های روشن شدن چراغ چک در خودرو است. کدهای خطای مرتبط با خرابی سنسور اکسیژن معمولاً در بازه P0130 تا P0167 قرار دارند. به‌طور کلی، کدهای با شماره پایین‌تر بیشتر به سنسورهای قبل از کاتالیست و کدهای بالاتر به سنسورهای بعد از کاتالیست مربوط می‌شوند.

موتورهای مدرن برای حفظ تعادل دقیق بین هوا و سوخت به سنسورهای اکسیژن متکی هستند. این سنسورها که قبل و بعد از مبدل کاتالیستی در مسیر اگزوز قرار دارند، به‌طور مداوم میزان اکسیژن موجود در گازهای خروجی را اندازه‌گیری کرده و اطلاعات آن را به واحد کنترل موتور ارسال می‌کنند. اگر سنسور اکسیژن به دلیل فرسودگی، آلودگی یا آسیب‌دیدیگی سیم‌کشی دچار مشکل شود، دیگر نمی‌تواند میزان اکسیژن را به‌درستی تشخیص دهد. در نتیجه، احتراق موتور از حالت بهینه خارج شده، مصرف سوخت و همچنین میزان آلایندگی افزایش پیدا می‌کند.

لازم به ذکر است علاوه بر سنسور اکسیژن، در صورت خرابی هر کدام از سنسورهای خودرو مانند سنسور دور موتور و سایر سنسورهای موجود در خودرو، چراغ چک خودرو روشن می‌شود. بنابراین برای دانستن علت روشن شدن چراغ چک ماشین لازم است تا کدهای خطای مربوط به سنسورها را نیز بررسی کنیم. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره نحوه کارکرد انواع سنسورها در خودرو می‌توانید مطلب آشنایی با انواع سنسور خودرو از مجله فرادرس را مطالعه کنید.

نشانه‌های خرابی سنسور اکسیژن

در فهرست زیر نشانه‌های خرابی سنسور اکسیژن را ذکر کرده‌ایم.

• افزایش ناگهانی مصرف سوخت و نیاز به سوخت‌گیری مکرر
• لرزش یا ناپایداری دور آرام موتور پس از گرم شدن موتور
• کپ کردن یا شتاب‌گیری نامنظم خودرو
• استشمام بوی گوگرد یا بوی شبیه تخم‌مرغ فاسد از اگزوز

راهکار خاموش کردن چراغ چک به دلیل خرابی سنسور اکسیژن

برای رفع مشکل روشن شدن چراغ چک ناشی از خرابی سنسور اکسیژن، تکنسین خودرو در ابتدا باید با دستگاه دیاگ کدهای خطای ثبت‌شده در ECU را بررسی کند. سپس وضعیت سوکت‌ها، سیم‌کشی و اتصالات سنسور از نظر قطعی، خوردگی یا شل بودن را کنترل می‌کند. در صورت آلودگی شدید نوک سنسور به دوده یا رسوبات، ممکن است عملکرد آن مختل شود. اگر سنسور اکسیژن فرسوده یا معیوب باشد، بهترین راه‌حل خرابی سنسور اکسیژن، تعویض آن با قطعه استاندارد و باکیفیت است. پس از رفع عیب، کدهای خطا را با دیاگ پاک می‌کنند تا چراغ چک خاموش شود. عملکرد صحیح سنسور اکسیژن باعث بهبود مصرف سوخت، کاهش آلایندگی و خاموش شدن چراغ چک خواهد شد.

علت روشن شدن چراغ چک در سیستم برقی خودرو

روشن شدن چراغ چک به‌دلیل وجود ایراد در سیستم برقی خودرو می‌تواند به دلایل اصلی زیر باشد.

• روشن شدن چراغ چک ماشین به‌ دلیل خرابی در یکی از انواع سنسورها
• روشن شدن چراغ چک ماشین به‌ دلیل خرابی در یکی از انواع عملگرها
• روشن شدن چراغ چک خودرو به دلیل خرابی باتری یا سیستم شارژ خودرو

برای کسب اطلاعات لازم درباره نحوه عیب‌یابی سیستم برقی خودرو می‌توانید فیلم آموزش برق خودرو و عیب یابی قطعات الکتریکی و الکترونیکی ماشین فرادرس را مشاهده کنید.

یادگیری مکانیک خودرو با فرادرس

برای کسب مهارت در مکانیک خودرو در ابتدا لازم است تا با اجزای اصلی خودرو و نحوه عملکرد آن‌ها آشنا شویم. بنابراین برای شروع بهتر است مفاهیم پایه‌ای مانند عملکرد موتور، سیستم سوخت‌رسانی، سیستم خنک‌کننده و سایر بخش‌های خودرو را یاد بگیریم. مشاهده فیلم‌های آموزشی و شرکت در دوره‌های فنی می‌تواند در درک بهتر این مفاهیم بسیار موثر باشد. پس از یادگیری مبانی تئوری، کسب تجربه عملی اهمیت زیادی دارد. زیرا بسیاری از مهارت‌های مربوط به مکانیک خودرو تنها از طریق کار روی خودرو و عیب‌یابی خرابی‌های واقعی به دست می‌آید. یادگیری نحوه کار با دستگاه دیاگ و بررسی کدهای خطا به درک بهتر سیستم‌های الکترونیکی خودروهای امروزی کمک می‌کند.

ترکیب دانش تئوری و تجربه عملی، بهترین مسیر برای تبدیل شدن به یک مکانیک ماهر است. برای این منظور فیلم‌های آموزشی متنوعی در حوزه مکانیک خودرو در فرادرس تهیه شده است که برخی از آن‌ها را در فهرست زیر مشاهده می‌کنید.

• فیلم آموزش سرویس خودرو تعویض روغن و فیلتر فرادرس
• فیلم آموزش سیستم سوخت رسانی خودروهای دوگانه سوز CNG و LPG فرادرس
• فیلم آموزش برق خودرو و عیب یابی قطعات الکتریکی و الکترونیکی ماشین فرادرس
• فیلم آموزش دیاگ خودرو و انژکتور – نحوه دیاگ زدن ماشین و عیب یابی فرادرس
• فیلم آموزش آشنایی با کامپیوتر خودرو یا ای سی یو ECU و عملکرد آن فرادرس

همچنین فرادرس، دوره‌های ویدیویی بسیار متنوع و کاربردی را در زمینه تعمیر و نگهداری خودرو به انتشار رسانده که اگر به این مباحث علاقه‌مند هستید می‌توانید آن‌ها را از طریق لینک زیر مشاهده کنید.

• مجموعه فیلم‌های آموزش تعمیر و نگهداری خودرو فرادرس

۲. خرابی سنسور MAF در روشن شدن چراغ چک

سنسور جریان جرمی هوا یا MAF میزان و چگالی هوای ورودی به موتور را اندازه‌گیری می‌کند. ECU با استفاده از اطلاعات این سنسور، مقدار دقیق سوخت موردنیاز برای احتراق را محاسبه می‌کند. اگر سنسور MAF کثیف یا خراب شود، نسبت هوا به سوخت به‌درستی تنظیم نمی‌شود و در نتیجه چراغ چک موتور روشن می‌شود.

علائم خرابی سنسور MAF

نشانه‌های خرابی سنسور MAF را در فهرست زیر مشاهده می‌کنید.

• خاموش شدن ناگهانی موتور یا ریپ زدن هنگام شتاب‌گیری
• لرزش و کارکرد نامنظم موتور در دور آرام
• کاهش توان موتور
• افزایش مصرف سوخت

کدهای خطای P0100 تا P0104 مربوط به خرابی‌های سنسور جریان جرمی هوا است که با دستگاه دیاگ می‌توان آن‌ها را شناسایی کرد.

رفع ایراد سنسور MAF

برای رفع ایراد روشن شدن چراغ چک به دلیل کد خطای مربوط به سنسور جریان جرمی هوا در ابتدا لازم است تا بعد از باز کردن این سنسور از خودرو، آن‌ را با اسپری‌های مخصوص تمیزکننده این سنسور شستشو دهیم. در صورتی که با تمیز کردن و شستشوی این سنسور، ایراد مربوطه رفع نشود، لازم است تا این قطعه تعویض شود. بعد از تعویض این قطعه نیز با استفاده از دستگاه دیاگ، کد خطای مربوطه را پاک کنید. در این حالت می‌بایست علاوه بر خاموش شدن چراغ چک موتور، کد خطای سنسور جریان جرمی هوا نیز پاک شود.

۳. علت روشن شدن چراغ چک در خرابی شمع‌ها

شمع‌ها، وایرها و کویل خودرو با همکاری هم وظیفه ایجاد جرقه لازم برای احتراق مخلوط هوا و سوخت را در هر سیلندر برعهده دارند. با گذشت زمان الکترودهای شمع فرسوده می‌شود و عایق وایرها ممکن است ترک بخورد یا رطوبت جذب کند. این شرایط باعث ضعیف شدن جرقه، احتراق ناقص و در نهایت روشن شدن چراغ چک موتور می‌‌شود.

علائم احتمالی خرابی وایر و شمع

بروز هر کدام از علائم زیر ممکن است به‌دلیل خرابی وایر و شمع در خودرو باشد.

• کاهش ناگهانی یا تدریجی نرمی و روانی کارکرد موتور، به‌ویژه در دور آرام
• ریپ زدن یا افت قدرت هنگام شتاب‌گیری
• افزایش مصرف سوخت بدون دلیل مشخص
• ثبت کدهای خطای P0300 تا P0308

از میان کدهای خطا، P0300 نشان‌دهنده احتراق ناقص تصادفی یا در چند سیلندر است و P0301 تا P0308 به احتراق ناقص در یک سیلندر مشخص اشاره دارد.

نحوه رفع عیب خطای شمع و وایرها

برای رفع عیب کدهای خطای مربوط به شمع خودرو که باعث روشن شدن چراغ چک خودرو می‌شوند لازم است تا هر کدام از شمع‌ها را از خودرو باز و آن‌ها را از نظر ظاهری بررسی کنیم. در این حالت اگر سر شمع‌ها سیاه، روغنی یا خورده شده باشد، لازم است تا آن‌ها را با شمع سالم جایگزین کنیم. علاوه بر این وایر شمع‌ها را نیز بررسی می‌کنیم.

برای این منظور آن‌ها را از نظر ظاهری بازدید می‌کنیم و اگر نشانه‌هایی از خرابی، پوسیدگی و سختی در آن‌ها مشاهده کردیم، لازم است تا آن‌ها را با وایرهای جدید و سالم تعویض کنیم. همواره به این موضوع دقت کنید که در زمان تعویض شمع‌ها و وایرها حتما مطابق با دفترچه راهنمای خودرو، شمع با فیلر مناسب را جایگزین کنید و آن را با میزان گشتاور توصیه شده در خودرو ببندید.

از دیگر بخش‌های سیستم جرقه زنی در خودرو کویل است که خرابی آن می‌تواند باعث روشن شدن چراغ چک شود. در بخش بعدی به علت روشن شدن چراغ چک مربوط به خرابی کویل می‌پردازیم.

۴. علت روشن شدن چراغ چک در خرابی کویل

کویل در سیستم جرقه‌زنی خودرو برق ۱۲ ولت باتری را به ولتاژ بالا تبدیل می‌کند و باعث ایجاد جرقه در سر شمع‌ها می‌شود. جرقه شمع‌ها در هر سیلندر نیز باعث انفجار مخلوط هوا و سوخت داخل هر سیلندر می‌شود.

در خودروهای جدید معمولا برای هر شمع یک کویل مجزا وجود دارد. بنابراین زمانی که مشکلی در یکی از کویل‌ها ایجاد شود، این موضوع باعث احتراق ناقص در سیلندر مربوطه می‌شود. بنابراین علاوه بر روشن شدن چراغ چک، خودرو نیز بد کار می‌کند.

علائم خرابی کویل خودرو

در فهرست زیر برخی نشانه‌های خرابی کویل خودرو را آورده‌ایم.

• ریپ زدن یا مکث موتور هنگام شتاب‌گیری
• لرزش و کارکرد نامنظم موتور در دور آرام
• افزایش مصرف سوخت
• کاهش محسوس توان موتور

۵. علت روشن شدن چراغ چک در خرابی باتری

خرابی باتری یا نقص در سیستم شارژ خودرو یکی از دلایل روشن شدن چراغ چک موتور است. باتری وظیفه تامین انرژی الکتریکی موردنیاز برای استارت زدن خودرو را بر عهده دارد. علاوه بر این برق لازم برای عملکرد قطعات برقی خودرو را نیز تامین می‌کند. سیستم شارژ خودرو شامل دینام و رگولاتور ولتاژ است که وظیفه شارژ باتری در هنگام کارکرد موتور را برعهده دارد. در صورت ضعیف شدن باتری یا عدم تولید ولتاژ کافی توسط دینام خودرو، واحد کنترل الکترونیکی موتور ولتاژ غیرعادی را تشخیص داده و چراغ چک را روشن می‌کند.

رفع عیب روشن شدن چراغ چک مربوط به سیستم شارژ

برای رفع عیب روشن شدن چراغ چک در اثر مشکلات باتری یا سیستم شارژ خودرو، تکنسین خودرو معمولا کارهای زیر را انجام می‌دهد.

• بررسی وضعیت باتری: اطمینان از سالم بودن باتری، عدم سولفاته شدن قطب‌ها و تمیز بودن اتصالات سر باتری.
• اندازه‌گیری ولتاژ باتری: ولتاژ باتری در زمان خاموش بودن موتور معمولا باید حدود ۱۲/۴ تا ۱۲/۷ ولت باشد.
• کنترل عملکرد دینام: ولتاژ شارژ در زمان روشن بودن موتور باید حدود ۱۳/۵ تا ۱۴/۵ ولت باشد.
• بازدید تسمه دینام: شل بودن، پارگی یا فرسودگی تسمه می‌تواند باعث کاهش شارژ باتری شود.
• بررسی اتصالات و سیم‌کشی: کابل‌های باتری، سیم اتصال بدنه و سوکت‌های مربوط به سیستم شارژ لازم است از نظر قطعی یا خوردگی بررسی شوند.
• بررسی فیوزها و رله‌ها: خرابی برخی فیوزها یا رله‌های مرتبط با سیستم شارژ خودرو می‌تواند موجب روشن شدن چراغ چک خودرو شود.
• اسکن خطاهای ECU: لازم است تا پس از رفع ایراد سیستم شارژ خودرو، کدهای خطای ذخیره‌شده پاک شود.

انجام موارد فوق معمولا علت روشن شدن چراغ چک ناشی از باتری یا سیستم شارژ را مشخص کرده و از بروز مشکلاتی مانند استارت نخوردن خودرو یا خاموش شدن ناگهانی موتور جلوگیری می‌کند.

۶. خرابی مبدل کاتالیست در روشن شدن چراغ چک

خرابی مبدل کاتالیست یا کاتالیزور خودرو یکی از علت‌های روشن شدن چراغ چک در خودرو است که در این حالت کدهای خطای P0420 یا P0430 با دستگاه دیاگ قابل مشاهده است.

مبدل کاتالیست یکی از مهم‌ترین اجزای سیستم اگزوز خودرو است که وظیفه دارد گازهای آلاینده و سمی مانند منوکسید کربن، هیدروکربن‌های نسوخته و اکسیدهای نیتروژن را به گازهای کم‌ضررتری مانند دی‌اکسید کربن و بخار آب تبدیل کند. هنگامی که این قطعه دچار گرفتگی، آسیب داخلی یا کاهش کارایی شود، عملکرد موتور تحت تاثیر قرار می‌گیرد و چراغ چک روشن می‌شود.

علائم خرابی کاتالیست

در فهرست زیر نشانه‌های خرابی کاتالیست را ذکر می‌کنیم.

• انتشار بوی گوگرد یا بوی تخم‌مرغ فاسد از اگزوز
• کاهش محسوس شتاب و کشش خودرو
• افزایش مصرف سوخت به‌ویژه در زمان رانندگی در جاده

پیش از آنکه کاتالیست را عامل اصلی خرابی در نظر بگیریم، لازم است تا سایر بخش‌های مرتبط را نیز بررسی کنیم. برای مثال احتراق ناقص موتو ر یا خرابی سنسور اکسیژن می‌تواند باعث ورود سوخت نسوخته به کاتالیست و در نهایت آسیب دیدن آن شود. بنابراین ابتدا باید کدهای خطای احتراق ناقص یعنی کدهای P0300 تا P0308 بررسی شوند. عملکرد سنسور اکسیژن ارزیابی شود و فشار برگشتی سیستم اگزوز نیز اندازه‌گیری شود تا دلایل خرابی احتمالی کاتالیزور خودرو مشخص گردد.

راهکار خاموش کردن چراغ چک به دلیل خرابی کاتالیست کانورتر

برای رفع روشن شدن چراغ چک ناشی از خرابی کاتالیست کانورتر، ابتدا باید با دستگاه دیاگ کدهای خطای مربوط به سیستم اگزوز و آلایندگی را بررسی کنید. در بسیاری از موارد، خرابی سنسورهای اکسیژن، احتراق ناقص موتور یا نشتی اگزوز باعث آسیب به کاتالیست می‌شوند. بنابراین این موارد باید پیش از تعویض کاتالیست بررسی و برطرف شوند. همچنین می‌توان دمای ورودی و خروجی کاتالیست و میزان گرفتگی آن را ارزیابی کرد.

اگر کاتالیست دچار ذوب‌شدگی، شکستگی یا انسداد شده باشد، معمولاً نیاز به تعویض دارد. پس از رفع علت اصلی و تعمیر یا تعویض کاتالیست، کدهای خطا را پاک کرده و خودرو را آزمایش کنید تا مطمئن شوید چراغ چک خاموش شده و عملکرد خودرو به حالت طبیعی بازگشته است.

۷. روشن شدن چراغ چک به دلیل نشتی منیفولد

یکی از دلایل روشن شدن چراغ چک ماشین، نشتی خلا موجود در منیفولد هوا است. موتور خودرو برای عملکرد صحیح به ترکیب دقیقی از هوا و سوخت نیاز دارد و سیستم خلا نقش مهمی در حفظ این تعادل ایفا می‌کند. در شرایط عادی منیفولد هوا، هوای ورودی را از مسیر سنسورها عبور داده و پس از ترکیب با سوخت، آن را به‌طور یکنواخت بین سیلندرها توزیع می‌کند.

در صورت ایجاد هرگونه نشتی در این سیستم بسته، سنسورها نمی‌توانند اطلاعات درست را به‌ ای سی یو ارسال کنند. در این حالت هوا بیش از حد استاندارد و سوخت کمتر از مقدار موردنیاز وارد محفظه احتراق می‌شود. در نتیجه ECU این عدم تعادل را تشخیص داده و چراغ چک موتور را روشن می‌کند.

نشتی خلا معمولا در اثر فرسودگی واشر منیفولد هوا، شل شدن اتصالات یا آسیب‌دیدگی برخی قطعات سیستم ورودی هوا ایجاد می‌شود.

نشانه‌های نشتی خلا

ورود هوای کنترل‌نشده به موتور می‌تواند علائم مختلفی ایجاد کند که مهم‌ترین آن‌ها را در فهرست زیر ذکر می‌کنیم.

• افزایش غیرعادی دور آرام موتور
• نوسان دور موتور در حالت درجا
• شنید شدن صدای سوت از زیر کاپوت، به‌ویژه در اطراف منیفولد هوا
• تاخیر یا مکث در پاسخ‌دهی پدال گاز
• کاهش شتاب خودرو هنگام حرکت
• افزایش مصرف سوخت در برخی شرایط رانندگی
• روشن شدن چراغ چک موتور

راهکار خاموش کردن چراغ چک به دلیل نشتی منیفولد هوا

برای رفع روشن شدن چراغ چک ناشی از نشتی منیفولد هوا، ابتدا باید محل نشتی در منیفولد ورودی، واشر منیفولد، شیلنگ‌های خلأ و اتصالات سیستم هوا شناسایی شود. ورود هوای اضافی به موتور باعث برهم خوردن نسبت سوخت و هوا شده و باعث می‌شود تا ECU خطای مربوطه را ثبت کند.

برای رفع عیب مربوط به منیفولد هوا در ابتدا لازم است تا قطعات مربوطه بررسی شوند. برای این منظور قطعات ترک‌خورده، شیلنگ‌های فرسوده یا واشرهای معیوب باید تعویض شوند. همچنین اتصالات منیفولد از نظر شل بودن پیچ‌ها و نشتی هوا کنترل شوند. پس از رفع نشتی، کدهای خطا با دستگاه دیاگ پاک شده و عملکرد موتور بررسی می‌شود. در صورت رفع کامل مشکل، چراغ چک خاموش شده و دور آرام موتور نیز به حالت طبیعی بازمی‌گردد.

علت روشن شدن چراغ چک ماشین در سیستم مکش هوا

عوامل زیر در قسمت ورودی هوا به موتور می‌تواند باعث روشن شدن چراغ چک در خودرو شوند.

• نشتی منیفولد هوا: ورود هوای اضافی به موتور و برهم خوردن نسبت سوخت و هوا.
• خرابی سنسور مپ: ارسال اطلاعات نادرست درباره فشار هوای ورودی به ECU.
• کثیف شدن دریچه گاز: اختلال در جریان هوای ورودی به موتور.
• خرابی شیلنگ‌های ورودی هوا: ایجاد نشتی و ثبت خطا در ECU.
• گرفتگی فیلتر هوا: کاهش هوای ورودی و افت عملکرد موتور.

این مشکلات می‌توانند باعث روشن شدن چراغ چک، کاهش توان موتور و افزایش مصرف سوخت شوند.

۸. روشن شدن چراغ چک به دلیل خرابی ترموستات

خرابی ترموستات خودرو یکی از دلایل روشن شدن چراغ چک خودرو است. ترمسوتات وظیفه دارد دمای موتور را در محدوده استاندارد نگه دارد و جریان مایع خنک‌کننده را کنترل کند. ترموستات در مسیر سیستم خنک‌کاری موتور قرار دارد و با باز کردن مسیر آب خنک‌کننده موتور به سمت رادیاتور باعث خنک‌شدن موتور می‌شود. بنابراین در صورتی که ترموستات باز نشود و در حالت بسته باقی بماند، باعث افزایش دمای موتور می‌شود. در حالتی دیگر ترموستات ممکن است باز بماند که در این حالت نیز باعث سرد کار کردن موتور می‌شود.

در دو حالتی که ترموستات در حالت بسته یا باز گیر کند، سنسور دمای مایع خنک‌کننده اطلاعات غیرعادی را به واحد کنترل موتور ارسال می‌‌کند. ECU نیز با ثبت کد خطا و روشن کردن چراغ چک، راننده را از وجود مشکل آگاه می‌کند. افزایش مصرف سوخت، کاهش راندمان موتور و نوسان دمای موتور از نشانه‌های رایج خرابی ترموستات است.

عیب‌یابی خرابی ترموستات

برای عیب‌یابی ترموستات خودرو، ابتدا با استفاده از دستگاه دیاگ کدهای خطای مرتبط با دمای موتور را بررسی کنید. سپس نشانگر دمای موتور را در حین کار خودرو زیر نظر بگیرید، افزایش بیش از حد دما یا پایین ماندن غیرعادی آن می‌تواند نشانه خرابی ترموستات  باشد. همچنین شلنگ‌های رادیاتور را پس از گرم شدن موتور بررسی کنید، اختلاف دمای غیرعادی بین آن‌ها می‌تواند به دلیل گیر کردن ترموستات باشد. در صورت تایید خرابی، ترموستات باید تعویض شود.

برای رفع عیب ترموستات خودرو در ابتدا لازم است تا محفظه مربوط به جایگاه نصب ترموستات را باز کنیم تا بتوانیم ترموستات را مشاهده کنیم. در این حالت در صورتی که ترموستات خودرو زنگ‌زده، گیر کرده یا خراب باشد، لازم است تا آن را با ترموستات سالم تعویض کنیم. پس از تعویض، لازم است تا کدهای خطا را پاک کرده و عملکرد سیستم خنک‌کاری را دوباره کنترل کنید تا چراغ چک خاموش شود.

علت روشن شدن چراغ چک خودرو در سیستم خنک‌کاری

علاوه بر خرابی ترموستات، عوامل زیر نیز می‌توانند باعث روشن شدن چراغ چک ماشین شوند.

• خرابی سنسور دمای مایع خنک‌کننده: باعث ارسال اطلاعات نادرست به ECU می‌شود.
• کمبود مایع خنک‌کننده: اختلال در کنترل دمای موتور ایجاد کرده و باعث ثبت خطا می‌شود.
• خرابی فن رادیاتور: باعث افزایش دمای موتور در ترافیک یا دور آرام و در نتیجه ثبت کد خطا در ای سی یو می‌شود.
• نشتی در سیستم خنک‌کاری: باعث کاهش سطح مایع خنک‌کننده و افزایش دمای موتور می‌شود.

مشکلات ذکر شده در فهرست بالا می‌توانند باعث روشن شدن چراغ چک، افزایش دمای موتور و کاهش راندمان خودرو شوند.

۹. روشن شدن چراغ چک مربوط به درپوش مخزن بنزین

درپوش مخزن بنزین یکی از اجزای مهم سیستم کنترل بخارات سوخت (EVAP) است. اگر این درپوش به‌درستی بسته نشود، ترک‌خورده باشد یا واشر آب‌بندی آن آسیب دیده باشد، بخارات بنزین از باک خارج می‌شوند. در این شرایط، واحد کنترل موتور (ECU) نشتی در سیستم EVAP را تشخیص داده و چراغ چک را روشن می‌کند. این مشکل معمولاً تأثیر مستقیمی بر عملکرد موتور ندارد، اما می‌تواند باعث افزایش آلایندگی و ثبت کدهای خطا در ECU شود. روشن شدن چراغ چک پس از سوخت‌گیری یکی از نشانه‌های رایج شل بودن یا خرابی درپوش مخزن بنزین است.

نحوه رفع عیب درپوش مخزن بنزین

ابتدا از بسته شدن کامل درپوش مخزن بنزین اطمینان حاصل کنید. سپس واشر و بدنه درپوش را از نظر ترک‌خوردگی، فرسودگی یا آسیب بررسی نمایید. در صورت مشاهده هرگونه خرابی، درپوش را تعویض کنید. پس از رفع مشکل، کدهای خطا را با دستگاه دیاگ پاک کنید تا چراغ چک خاموش شود.

علت روشن شدن چراغ چک ماشین در سیستم سوخت‌رسانی

علاوه بر سیستم کنترل بخارات سوخت، مشکلاتی که در فهرست زیر آورده‌ایم نیز می‌توانند باعث روشن شدن چراغ چک شوند.

• خرابی انژکتورها: باعث پاشش نامناسب سوخت و اختلال در احتراق موتور در سیستم سوخت‌رسانی انژکتوری می‌شود.
• افت فشار پمپ بنزین: باعث نرسیدن سوخت کافی به موتور و کاهش عملکرد آن می‌شود.
• گرفتگی فیلتر بنزین: باعث محدود شدن جریان سوخت و ایجاد خطا در ECU می‌شود.
• خرابی رگولاتور فشار سوخت: باعث برهم خوردن فشار استاندارد در سیستم سوخت‌رسانی می‌شود.
• خرابی سنسور فشار سوخت: باعث ارسال اطلاعات نادرست به واحد کنترل موتور می‌شود.
• استفاده از سوخت بی‌کیفیت: باعث ایجاد احتراق ناقص و ثبت خطاهای مرتبط با موتور می‌شود.
• نشتی در مسیر سوخت: باعث کاهش فشار سوخت و اختلال در عملکرد موتور می‌شود.
• خرابی رله یا مدار برق پمپ بنزین: باعث عملکرد نامنظم سیستم سوخت‌رسانی می‌شود.

برای آشنایی با نحوه تعمیر سیستم‌های سوخت‌رسانی انژکتوری می‌توانید فیلم آموزش تعمیر سیستم سوخت‌ رسانی انژکتوری خودرو فرادرس را مشاهده کنید.

۱۰. روشن شدن چراغ چک به دلیل خرابی شیر EGR

خرابی شیر «بازچرخانی گازهای اگزوز» (Exhaust Gas Recirculation | EGR) نیز باعث روشن شدن چراغ چک در خودرو می‌شود. این شیر به کاهش انتشار اکسیدهای نیتروژن کمک می‌کند. این قطعه با بازگرداندن بخشی از گازهای خروجی اگزوز به منیفولد ورودی، دمای احتراق را کاهش می‌دهد و میزان آلایندگی موتور را کنترل می‌‌کند.

با گذشت زمان رسوبات کربنی ممکن است در داخل شیر EGR یا مسیرهای عبور آن جمع شوند. این رسوبات می‌توانند باعث شوند تا شیر در حالت باز یا بسته گیر کند. در نتیجه نسبت هوا به سوخت به هم می‌خورد و عملکرد موتور ناپایدار می‌شود. این موضوع باعث روشن شدن چراغ چک در خودرو می‌شود.

علائم خرابی و کدهای خطای شیر EGR

در صورت خرابی شیر EGR ممکن است با نشانه‌های زیر مواجه شویم.

• دور آرام نامنظم یا لرزش موتور در حالت درجا، به‌ویژه پس از گرم شدن موتور
• صدای تقه یا ضربه موتور هنگام شتاب‌گیری یا تحت بار
• مکث و تاخیر واکنش موتور هنگام فشردن پدال گاز

خرابی شیر EGR باعث افزایش آلایندگی، کاهش کیفیت احتراق و افت عملکرد موتور می‌شود و در صورت بررسی این مشکل با دستگاه دیاگ معمولا کدهای خطای زیر را نشان می‌دهد.

• P0400: نقص در جریان سیستم EGR
• P0401: جریان ناکافی در سیستم EGR
• P0402 تا P0408: خطاهای مختلف مربوط به عملکرد یا مدار سیستم EGR
• P0409: ولتاژ بالای مدار سنسور EGR

نحوه رفع عیب کدهای خطای شیر EGR

پس از اینکه با توجه به کدهای خطای دریافتی از دستگاه دیاگ متوجه شدیم که روشن شدن چراغ چک به‌دلیل خرابی یا کثیفی شیر EGR است، در ابتدا لازم است تا پس از باز کردن این قطعه آن را با اسپری مخصوص کاربراتورشور تمیز کنیم. در این حالت باید دقت کنیم که شیر EGR به‌درستی تمیز شود و هیچ‌گونه کثیفی در مسیر و مجاری آن نباشد. علاوه بر این زمانی که کدهای خطای مربوط به این قطعه را در دستگاه دیاگ مشاهده کردیم لازم است تا مجاری هوا و سوکت‌های برقی مربوط به آن را نیز بررسی کنیم. زیرا هر گونه خرابی در سوکت مربوطه یا نشتی در مجاری متصل به شیر EGR ممکن است کدهای مشابهی را در دستگاه دیاگ نشان دهد.

یادگیری مهندسی مکانیک با فرادرس

مهندسی مکانیک یکی از قدیمی‌ترین و پرکاربردترین رشته‌های مهندسی است که به طراحی، تحلیل، ساخت و نگهداری تجهیزات صنعتی می‌پردازد. این رشته با بهره‌گیری از علوم ریاضی و فیزیک امکان طراحی محصولاتی از قطعات کوچک صنعتی تا خودروها، نیروگاه‌ها و تجهیزات پیشرفته را فراهم می‌کند. مهندسان مکانیک نقش مهمی در افزایش بهره‌وری، کاهش هزینه‌های تولید و توسعه فناوری‌های نوین دارند. آشنایی با مفاهیمی مانند ترمودینامیک، دینامیک، انتقال حرارت و طراحی مکانیکی، پایه اصلی فعالیت در این حوزه است.

همچنین تسلط بر نرم‌افزارهای طراحی و تحلیل مهندسی، فرصت‌های شغلی متنوعی را در صنایع مختلف برای متخصصان این رشته ایجاد می‌کند. برای یادگیری دروس مربوط به مهندسی مکانیک، فیلم‌های آموزشی متنوعی در فرادرس تهیه شده است که در فهرست زیر برخی از آن‌ها را آورده‌ایم.

• فیلم آموزش علم مواد
• فیلم آموزش ترمودینامیک
• فیلم آموزش مقاومت مصالح ۱ و ۲
• فیلم آموزش تحلیل استاتیکی با سالیدورکس
• فیلم آموزش سینماتیک و دینامیک ماشین ها

برای یادگیری سایر دروس و مطالب مرتبط با مهندسی مکانیک می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید.

• مجموعه فیلم آموزش مهندسی مکانیک از دروس دانشگاهی تا کاربردی

جمع‌بندی

در ابتدای این مطلب از مجله فرادرس برخی از متداول‌ترین عیوب خودرو که باعث روشن شدن چراغ چک می‌شوند را در فهرستی آوردیم. سپس هر کدام از این عیوب خودرویی را به‌طور جداگانه شرح دادیم و راهکار رفع ایراد مربوطه را توضیح دادیم. برای این منظور در ابتدا به علت روشن شدن چراغ چک ماشین مربوط به سنسور اکسیژن پرداختیم.

سپس علت روشن شدن چراغ چک مربوط به خرابی سنسور جریان جرمی هوا را شرح دادیم و علائم خرابی و نحوه رفع ایراد این سنسور را برای خاموش کردن چراغ چک توضیح دادیم. خرابی شمع‌ها و وایرها، خرابی کوئل، خرابی باتری در سیستم شارژ خودرو را بیان کردیم. خرابی مبدل کاتالیست نیز می‌تواند باعث روشن شدن چراغ چک شود که در ادامه آن را توضیح دادیم.

سایر خرابی‌های متداول که موجب روشن شدن چراغ چک می‌شوند مانند نشتی منیفولد، خرابی ترموستات و خرابی درپوش مخزن بنزین را شرح دادیم و در پایان نیز روشن شدن چراغ چک به‌ دلیل خطای شیر EGR را بیان کردیم و علائم خرابی و نحوه رفع عیب آن را توضیح دادیم.