پوست بزرگترین عضو بدن ما انسان‌هاست. این عضو علاوه بر آن که نقش بسیار مهمی در تعریف زیبایی و زیرساخت‌های زیست اجتماعی بشر داشته است تابلوی بسیار مهمی برای وضع سلامتی ما به شمار می‌رود. تقریبا تمامی بیماری‌های پوستی و بسیاری از بیماری‌های دیگر به نحوی نشانه‌های از خود روی پوست به جا می‌گذارند. متخصصان پوست برای توصیف هریک از ضایعات واژه‌های مشخصی استفاده می‌کنند. این نام‌گذاری تشخیص، طبقه‌بندی و درمان بیماری‌های پوستی را تسهیل می‌کند. در ادامه به طور مختصر با انواع شایع ضایعات پوستی آشنا می‌شوید.

ماکول چیست؟

در ضایعه ماکول (Macule) ناحیه‌ای کوچک (کمتر از 0/5 سانتی‌متر) از پوست دچار تغییر رنگ می‌شود. ماکول‌ها همسطح پوست اطراف هستند و برجستگی قابل لمسی ندارند. برخی بیماری‌هایی که ماکول در آن‌ها مشاهده می‌شود شامل موارد زیر هستند:

  • تینه‌آ ورسیکالر
  • پتریازیس آلبا
ماکول
نمونه یک ماکول روی پوست

هشدار:‌ این مطلب حاوی تصاویری از بیماران مبتلا به قارچ سیاه است که ممکن است برای عده‌ای ناخوشایند باشند.

لکه پوستی چیست؟

لکه (Skin Patch) به دلیل تغییر رنگ پوست به وجود می‌آید. پچ هم مانند ماکول مسطح است و روی پوست لمس نمی‌شود. درواقع لکه پوستی، ماکولی است که بزرگتر از 0/5 سانتی‌متر باشد. شایع‌ترین بیماری که لکه در آن‌ها مشاهده می‌شود ویتیلیگو است.

لکه پوست
نمونه یک لکه روی پوست

پاپول چیست؟

پاپول (Papule) ضایعه‌ای برجسته و قابل لمس روی پوست است که قطری کمتر از 0/5 سانتی‌متر دارد. پاپول‌ها می‌توانند صورتی، زرد، سفید یا قرمز باشد. بیماری‌هایی که پاپول در آن‌ها مشاهده می‌شود عبارتند از موارد زیر:

  • لیکن پلان
  • درماتیت تماسی
  • زگیل
  • سبورئیک کراتوز
پاپول چیست
نمونه یک پاپول

پلاک پوستی چیست؟

پلاک (Plaque) ضایعه‌ای سطحی و قابل لمس است که سطحی بیشتر از 0/5 سانتی‌متر را اشغال می‌کند. گاهی ممکن است چند پاپول با هم ادغام شده و یک پلاک تشکیل دهند. بیماری‌هایی که پلاک در آنها مشاهده می‌شود:

  • پسوریازیس
  • اگزما
  • درماتیت سبوره
پلاک پوستی
نمونه پلاک‌های متعدد در ناحیه پشت

ندول چیست؟

ندول (Nodule) برخلاف ضایعات پوستی قبلی یک ضایعه عمقی است. ندول‌ها هنگام لمس حالت گرد و تو پر دارند. ممکن است گاهی ندول به چشم دیده نشود و صرفا با لمس ناحیه متوجه حضورشان بشویم. قطر ندول‌ها بیش از 0/5 سانتی‌متر است. کیست به ندولی گفته می‌شود که سفت نبوده و حاوی مواد مایع یا نیمه‌جامد باشد.

ندول
نمونه یک ندول روی دست که گرد و تو پر است. تو پر بودن مشخصه مهم ندول¬هاست.

وزیکول پوستی چیست؟

وزیکول‌ها ضایعات پوستی قابل لمسی هستند که حاوی مایعی شفاف‌اند. قطر وزیکول‌ها کمتر از 0/5 سانتی‌متر است. بیماری‌هایی که وزیکول در آن‌ها مشاهده می‌شود:

  • اگزما
  • هرپس
  • در محل ورودی نقب‌های گال
وزیکول پوست
چند وزیکول روی دست بیمار

تاول پوستی چیست؟

تاول (Bulla) از جمله ضایعات پوستی قابل لمس بوده که از مایع پر شده است. این مایع می‌تواند سرم، پلاسما، خون یا چرک باشد. تاول‌ها معمولا بیش از 0/5 سانتی‌متر قطر دارند. بیماری‌هایی که تاول در آن‌ها مشاهده می‌شود:

  • سوختگی
  • پمفیگوس وولگاریس
  • درماتیت هرپتی فرم
  • بولوز پمفیگوئید

می‌توان گفت تاول نوعی وزیکول بزرگ است.

تاول
تاول‌های متعدد در یک بیماری نادر خودایمنی

پوستول چیست؟

پوستول (Pustule) برآمدگی‌هایی هستند که حاوی مایع غیر شفاف و گاها چرک هستند. از نظر ظاهری پوستول‌ها معمولا مانند جوش به صورت هاله‌ای قرمز با مرکزی سفید دیده می‌شوند. شایع‌ترین علت مشاهده پوستول آکنه است. از سایر علل این نوع ضایعات پوستی می‌توان به آلرژی‌های غذایی و نیش حشرات اشاره کرد.

پوستول
یک پوستول چرکی

کهیر چیست؟

کهیر (Skin Wheal) در واقع پاپول یا پلاک‌های مسطح و قرمز رنگی هستند که به دلیل تجمع خون در پوست به وجود می‌آیند. کهیرها معمولا به سبب یک واکنش حساسیتی به وجود می‌آیند و خارش‌دار هستند. کهیر موقت بوده و طی 24 – 48 ساعت محو می‌شود.

کهیر
نمونه کهیر روی بدن

فیلم آموزش بافت شناسی عمومی

آموزش بافت شناسی عمومی

رشته بافت‌شناسی یکی از زیر شاخه‌های علوم تشریح (آناتومی) است که به بررسی میکروسکوپی ساختارهای تشکیل‌دهنده بدن انسان و سایر حیوانات می‌پردازد. یکی از ملزومات یادگیری بافت‌شناسی، استفاده از تصاویر است. در این آموزش در کنار دانش نظری، مفاهیم عملی با استفاده از اسلایدهای میکروسکوپی، به خوبی توضیح داده شده‌اند. دکتر نادر گودرزی، مدرس این دوره آموزش فرادرس و دکترای تخصصی علوم تشریح از دانشکده دامپزشکی دانشگاه تهران، مباحث را در ۱۱ فصل زیر ارائه کرده است:

سلول شناسی، بافت پوششی، بافت پوششی غده‌ای، بافت همبندی، بافت غضروفی، بافت استخوانی، بافت خون، بافت ماهیچه‌ای، بافت عصبی، بافت دستگاه عصبی مرکزی، دستگاه عروقی.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

بر اساس رای ۱۴ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
شما قبلا رای داده‌اید!
اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.

«امید کهندل گرگری»، دانشجوی سال پنجم پزشکی، بنیان‌گذار و دبیر «انجمن هوش مصنوعی البرز» در دانشگاه علوم پزشکی البرز است. او در سال ۱۳۹۵ از دبیرستان «انرژی اتمی ایران» فارغ التحصیل شد و اکنون به تحصیل و پژوهش در زمینه‌ی پزشکی و علوم مرتبط می‌پردازد. از جمله مطالعات او می‌توان به «بررسی مشخصات بالینی بیماری کرونا در مادران باردار و نوزادان و پیامدهای بارداری ویروس کرونا» اشاره کرد.