عمومی، کاربردی ۱۴۳۳۷ بازدید

در این مطلب از مجموعه مطالب معرفی رشته‌های دانشگاهی مجله فرادرس، به رشته بیوانفورماتیک می‌پردازیم و سعی می‌کنیم تناسب آن با روحیات افراد، دروسی که برای موفقیت در این رشته باید در آن‌ها پایه‌ای قوی داشته باشید، گرایش‌های آن، بازار کار و سایر موارد مرتبط را مورد بررسی قرار دهیم.

فیلم آموزشی معرفی رشته بیوانفورماتیک

دانلود ویدیو

رشته بیوانفورماتیک چیست؟

رشته بیوانفورماتیک یک زمینه علمی نوین است که در آن زیست شناسی (بیولوژی) و شیمی با ریاضی و علوم کامپیوتر تلفیق و ترکیب شده‌اند. به وسیله استفاده از بیوانفورماتیک دانشمندان می‌توانند داده‌های به دست آمده از تحقیقات زیست شناسی را در یک سیستم کامپیوتری ذخیره‌سازی، بازیابی، تجزیه-تحلیل و تفسیر کنند.

بیوانفورماتیک رشته‌ای است که بر کاربرد فناوری‌ها و خدمات مبتنی بر کامپیوتر در تحقیقات زیست شناسی، زیست‌پزشکی و بیوتکنولوژی تمرکز دارد. رشته بیوانفورماتیک مباحث زیر را شامل می‌شود:

فیلم آموزشی مرتبط

رشته بیوانفورماتیک مناسب چه کسانی است؟

بیوانفورماتیک، یک دانش بین رشته‌ای به حساب می‌آید که بنابه ماهیت خود، با علوم مختلف زیست شناسی، ریاضی، آمار، فیزیک و کامپیوتر در ارتباط همیشگی است. متخصصان این رشته، از ابزارهای مختلف محاسباتی، برای تفسیر داده‌های زیستی کمک می‌گیرند و به همین دلیل، ‌می‌بایست از پایه علمی محکمی در زمینه‌های ریاضی و کامپیوتر، برخوردار باشند.

پس اگر،

  • نسبت به مسائل مختلف حوزه زیست شناسی، مثل عملکرد مولکول‌های زیستی، شبکه‌های انتقال پیام و نحوه اثر داروها، کنجکاو هستید.
  • از کار با رایانه، کدنویسی و یادگیری نرم‌افزارهای مختلف، لذت می‌برید.
  • تفکر خلاق دارید.
  • از ورود به کارهای چالشی، لذت می‌برید.
  • عاشق ریاضی و محاسبات پیچیده هستید.
  • دارای قدرت مسئله‌یابی، منظم‌سازی اطلاعات و شناسایی الگوها هستید.
  • از تمرکز خوبی برخوردارید.
  • تمایل به تولید و طراحی نرم‌افزار و ورود به میدان رقابت در این حوزه را دارید.
  • در زبان انگلیسی، مهارت کافی را دارید.

رشته بیوانفورماتیک، به احتمال زیاد، انتخاب مناسبی برای شماست.

گرایش های مرتبط با رشته بیوانفورماتیک چه هستند؟

ارتباط تنگاتنگی بین رشته بیوانفورماتیک و زیست شناسی محاسباتی (Computational Biology) وجود دارد. به طور کلی، این گرایش‌ها مجموعه‌ای از رایانه‌ها، نرم‌افزارها و پایگاه‌های اطلاعاتی را در یک ساختار منظم و هدفمند به کار می‌گیرند تا از آن برای پاسخگویی به پرسش‌هایی در حوزه زیست شناسی، بهره بگیرند. گاهی، پاسخ‌دهی به این پرسش‌ها، نیازمند پردازش حجم انبوهی از اطلاعات است. پردازش داده‌های ژنومیکس و پروتئومیکس، نمونه‌ای از چنین داده‌کاوی‌هایی در مقیاس وسیع، به شمار می‌روند.

فیلم آموزشی مرتبط

گرایش های مرتبط با بیوانفورماتیک

مهم‌ترین دروس دانشگاهی رشته بیوانفورماتیک چه هستند؟

همانطور که در بخش‌های پیش گفتیم، بیوانفورماتیک، با آمیخته‌ای از علوم زیستی و محاسباتی، سر و کار دارد. بنابراین، کاملا روشن است که در کلاس درس این رشته دانشگاهی، می‌بایست ترکیبی از درس‌های هر دو حوزه، تدریس شود.

مهم‌ترین درس‌های رشته بیوانفورماتیک، ‌در مقطع دکتری تخصصی، عبارتند از:

فیلم آموزشی مرتبط

فارغ التحصیل رشته بیوانفورماتیک در چه کارها و صنایعی می‌تواند شاغل شود؟

متخصصان بیوانفورماتیک، به خوبی می‌توانند داده‌های حاصل از تعیین توالی ژنوم را تحلیل و بررسی کنند. پیش‌بینی ساختار سه‌بعدی پروتئین‌ها و برهمکنش‌ آن‌ها با هم، موضوع دیگری است که دانش‌آموختگان این رشته دانشگاهی، مهارت‌های لازم برای آن را کسب می‌کنند. از سوی دیگر، با انجام تحلیل‌های مختلف بر روی داده‌ها، حجم قابل توجهی از اطلاعات به دست خواهد آمد که متخصصان بیوانفورماتیک، می‌توانند آن‌ها را در قالب یک پایگاه داده، در اختیار دیگر پژوهشگران قرار دهند.

انواع مدل‌سازی‌های ریاضیاتی فرایندهای حیات و بیماری‌ها، ‌بخش دیگری از فعالیت متخصصان این حوزه را تشکیل می‌دهد. به طور خلاصه، برخی از مهم‌ترین زمینه‌های پژوهشی رشته بیوانفورماتیک، عبارتند از:

فیلم آموزشی مرتبط

بازار کار رشته بیوانفورماتیک به چه صورت است؟

در چند دهه اخیر، پیشرفت در زیست شناسی مولکولی و تجهیزات مورد نیاز پژوهش در این زمینه، موجب افزایش سریع تعیین توالی ژنوم بسیاری از گونه‌های موجودات شد، تا جایی که امروزه، پروژه‌های تعیین توالی ژنوم‌ها از پروژه‌های بسیار رایج به شمار می‌روند.

از سوی دیگر، امروزه بر کسی پوشیده نیست که انجام آزمایش‌های گوناگون، بدون وجود یک طراحی منظم،‌ پیش از آن و بدون تفسیر و تحلیل نتایج، پس از آزمایش، به معنی هدر رفتن حجم زیادی از وقت، انرژی و منابع مالی و انسانی است. بنابراین تقریبا در هر گروه پژوهشی، وجود یک متخصص بیوانفورماتیک، کاملا ضروری به نظر می‌رسد.

برای ورود به بازار کار، علاوه بر آشنایی با مهارت‌های تخصصی رشته مورد نظر باید با سایر مهارت‌های فردی هم آشنایی داشته باشید. در حقیقت، این مهارت‌های فردی هستند که یک شخص را از میان رقبا متمایز می‌کنند و سبب موفقیت او در زمینه‌ها و موقعیت‌های شغلی می‌شوند. چنین مهارت‌هایی سبب تعامل بهتر فرد در سازمان و محیط‌های کاری خواهد شد و به طور معمول با نام «مهارت‌های نرم» از آن نام می‌برند. به همین دلیل، برای یادگیری مهارت‌های فردی، مشاهده مجموعه فیلم‌‌های آموزش توسعه مهارت فردی فرادرس پیشنهاد می‌شود که لینک آن در زیر آورده شده است.

بازار کار رشته بیوانفورماتیک

به این ترتیب و با توجه به این که تنها سرمایه لازم برای اشتغال در حرفه بیوانفورماتیک، داشتن بهره هوشی بالا، تمرکز، پشتکار و کنجکاوی است، می‌توان حدس زد که دانش‌آموختگان این رشته دانشگاهی، به ویژه در مقطع دکترای تخصصی، از آینده شغلی درخشانی برخوردار باشند.

امکان ادامه تحصیل در رشته بیوانفورماتیک در داخل ایران چگونه است؟

در حال حاضر، رشته بیوانفورماتیک در مقطع کارشناسی ارشد،‌ در دانشگاه‌های مختلفی عرضه می‌شود و دانش‌آموختگان رشته‌های مختلف، با شرکت در آزمون ورودی این مقطع،‌ و انتخاب هریک از گروه‌های آموزشی مجموعه ریاضی، ‌مجموعه علوم کامپیوتر، و مجموعه مهندسی کامپیوتر، می‌توانند رشته بیوانفورماتیک را برای ادامه تحصیل،‌ انتخاب کنند.

در مقطع دکتری تخصصی (PhD)، این رشته،‌ تنها در دانشگاه تهران، ارائه می‌شود. دانشجویان دکتری بیوانفورماتیک از میان دانش‌آموختگان برتر علوم مهندسی، علوم پایه، علوم زیستی و رشته‌های وابسته برگزیده می‌شوند.

فهرست دانشگاه‌های پذیرنده این رشته، در جدول زیر آمده است.

ردیف دانشگاه ردیف دانشگاه
1 شهید باهنر- کرمان 7 تربیت مدرس- پردیس خودگردان
2 الزهرا 8 امیرکبیر- پردیس خودگردان
3 تربیت مدرس 9 علم و فرهنگ (غیرانتفاعی)
4 زابل 10 دانشگاه صنعتی شریف
5 امیرکبیر- تهران 11 شهاب دانش - قم (غیرانتفاعی)
6 تربیت مدرس- مجازی دولتی 12 دانش البرز - آبیک (غیرانتفاعی)

جالب است بدانید در بین دانشگاه‌های مطرح پذیرنده رشته بیوانفورماتیک، در جهان، در سال‌های اخیر، دانشگاه‌های صنعتی شریف، تهران و امیرکبیر، به ترتیب،‌ در گروه رتبه‌های بین 301 تا 350، بین 451 تا 500 و بین 551 تا 600 جای داشته‌اند.

امکان ادامه تحصیل در رشته بیوانفورماتیک در خارج از کشور به چه صورت است؟

10 دانشگاه برتر دنیا از نظر رشته‌های مرتبط با علوم کامپیوتر و داده‌کاوی عبارتند از:

  • انستیتو تکنولوژی ماساچوست (MIT، آمریکا)
  • استنفورد (آمریکا)
  • کارنگی ملون (آمریکا)
  • دانشگاه کالیفرنیا (UCB، آمریکا)
  • کمریج (انگلیس)
  • آکسفورد (انگلیس)
  • هاروارد (آمریکا)
  • EPFL (سوییس)
  • انستیتو تکنولوژی سوییس (ETH، سوییس)
  • دانشگاه ملی سنگاپور (NUS، سنگاپور)

بهترین دانشگاه های دنیا در بیوانفورماتیک

همانطور که از این فهرست، پیداست، بهترین کشورها برای ادامه تحصیل در رشته بیوانفورماتیک، عبارتند از آمریکا، ‌انگلیس، سوییس و سنگاپور. در بسیاری از کشورها، داده‌کاوی و رشته‌های مرتبط با آن، مانند بیوانفورماتیک و انفورماتیک پزشکی، شغل‌های پردرآمدی محسوب می‌شوند و با تحصیل در این رشته دانشگاهی، حتی می‌توانید در برخی از کشورها مثل کانادا، اقامت بگیرید.

برای آشنایی بیشتر و بهتر با سایر رشته‌های دانشگاهی روی این لینک کلیک کنید.

توجه داشته باشید که در بیشتر موارد، برای ادامه تحصیل در خارج از کشور، باید با زبان‌ خارجی کشور مورد نظر و همچنین زبان انگلیسی آشنایی خوبی داشته باشید. علاوه بر این، برای اثبات آشنایی با زبان انگلیسی نیز به شرکت در آزمون‌های بین‌المللی و معتبر زبان خارجی مانند تافل، آیلتس و دولینگو نیاز دارید. برای شروع این مسیر می‌توانید از مجموعه فیلم‌های آموزش زبان انگلیسی فرادرس کمک بگیرید.

دروس دانشگاهی رشته بیوانفورماتیک تا چه میزان نیازهای بازار کار را مرتفع می‌کنند؟

در بخش‌های پیش، مهم‌ترین درس‌های ارائه شده در رشته بیوانفورماتیک را مطرح کردیم. هرچند گذراندن این واحدهای تئوری و عملی، دانشجویان را آماده ورود به بازار کار می‌کند،‌ اما برای تبدیل شدن به یک متخصص بیوانفورماتیک موفق، باید علاوه بر توانمندی‌های بالا، مهارت‌های زیر را هم کسب کنید.

عجله نکنید، برای یادگیری و تقویت این مهارت‌ها،‌ علاوه بر دوره کارشناسی، دست کم دو سال دیگر،‌ وقت دارید.

فیلم آموزشی مرتبط

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

بر اساس رای ۴۰ نفر
آیا این مطلب برای شما مفید بود؟
شما قبلا رای داده‌اید!
اگر بازخوردی درباره این مطلب دارید یا پرسشی دارید که بدون پاسخ مانده است، آن را از طریق بخش نظرات مطرح کنید.

«عاطفه شریفی‌راد» دانش آموخته ژنتیک مولکولی در مقطع دکترا از پژوهشگاه ملی مهندسی ژنتیک و زیست-فناوری است. او در حال حاضر، علاوه بر پیگیری علاقمندی‌هایش در حوزه ژنتیک و ژنومیکس، در تولید محتوای آموزشی در بخش زیست شناسی با مجله فرادرس همکاری می‌کند.

3 نظر در “رشته بیوانفورماتیک |‌ دروس، گرایش ها، درآمد و بازار کار + فیلم آموزش رایگان

  • سلام . ممنون بابت متن خوبتون که از همه جهات این رشته را برسی کرده است. اما یک سوال داشتم. چون این رشته با زیست و کامپیتر کار داره من کامپیوتر را استعدادش را دارم اما از زیست هیچی نمی فهمم. آیا می تونم تو این رشته شرکت کنم؟

  • سلام مرسی از مطلب خوبتون من در مورد این رشته یه سری سوال داشتم میتونم ازتون بپرسم امسال تازه کنکور دادم ادرس تلگرام یا ایمیلتون رو میشه بدین

نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

مشاهده بیشتر