تامین برق در زمان قطعی – نکات ایمنی + شارژ اضطراری موبایل
قطعی برق ناگهانی و ناخواسته میتواند زندگی روزمره ما را کاملا مختل کند. نبود روشنایی کافی و عدم امکان شارژ ابزارهای ارتباطی مانند تلفن همراه علاوه بر ایجاد حس نگرانی، در شرایط اضطراری، خطرات جدیتری را نیز به همراه دارد. در این مطلب از مجله فرادرس چند راهکار ساده و ایمن را در زمینه تامین برق در زمان قطعی معرفی میکنیم. همچنین چگونگی حفظ ارتباط با اطرافیان را از طریق شارژ موبایل توضیح میدهیم.
- با روشهای تامین برق در شرایط قطعی آشنا میشوید.
- میآموزید که چگونه میتوان با امکانات ساده چراغ اضطراری ساخت.
- روشهای شارژ موبایل در قطعی برق را خواهید آموخت.
- یاد میگیرید راهکارهای افزایش طول عمر باتری موبایل چیست.
- با شرایط ایمنی عمومی در زمان قطعی برق آشنا خواهید شد.
- نکات ایمنی استفاده از ژنراتورهای خانگی را فراخواهید گرفت.


روش های تامین برق در زمان قطعی
تامین روشنایی کارآمد یکی از اولین نیازهای ضروری در زمان قطعی برق و بهنوعی ایمنسازی منزل در شرایط بحرانی است. در عین حال لازم است نکات ایمنی مرتبط با گزینههای مختلف تامین برق در زمان قطعی را در نظر داشته باشیم. روشها و ابزارهای متفاوت تامین برق در شرایط اضطراری عبارتاند از:
- چراغهای LED: نسل نوین روشنایی اضطراری
- شمعهای بدون شعله (LED Candle Lights): بیشتر برای آرامش
- چراغقوههای دستی: یار همیشگی در تاریکی

در ادامه این مطلب نکاتی را بیان میکنیم که در هنگام تهیه و خرید این ابزارهای مفید بهتر است حتما مدنظر داشته باشید. همچنین یکی دیگر از گزینههای تامین برق در زمان قطعی این است که با روشهای خلاقانه برق تولید کنیم. برای مثال، ساخت یک چراغ اضطراری ساده با بطری آب و نور خورشید میتواند به تامین روشنایی در طول روز کمک کند.
به علاوه توضیح میدهیم که در شرایط اضطراری و قطعی برق، توسط چه ابزارها یا روشهایی میتوانید شارژ تلفن همراه خود را انجام دهید تا بابت ارتباطات و دریافت اطلاعات مهم نگرانی وجود نداشته باشد. خرید پاوربانک مناسب، شارژ با USB خودرو یا استفاده از دینام دستی که روشی ساده برای شارژ توسط نیروی بازو است، راهکارهای مفیدی هستند.
یادگیری امداد در شرایط بحرانی با فرادرس
امداد به معنای ارائه کمک و پشتیبانی به افراد مصدوم یا در معرض خطر است. این کمک میتواند در شرایط بحرانی مانند حوادث، زلزله، تصادفات، بیماریها یا وقوع درگیری و جنگ ارائه شود. در همین راستا، مشاهده مجموعه فیلمهای امداد و سلامت فرادرس در زمینه آموزش مهارتهای اولیه و پیشرفته امداد و نجات در مواقع اضطراری مفید خواهد بود:

- فیلم آموزش انواع سیستم اطفای حریق فوم – مبانی و مقدمات + گواهینامه فرادرس
- فیلم آموزش کمک های اولیه – ارزیابی ثانویه مصدومین فرادرس
چراغ های LED
چراغهای LED به دلیل مصرف انرژی پایین، طول عمر بالا و نوردهی مطلوب، گزینههای ایدهآلی برای تامین برق در زمان قطعی محسوب میشوند. انواع چراغهای الایدی مناسب برای این منظور در ادامه معرفی شدهاند:
- چراغهای LED با باتری: این چراغها در اشکال و اندازههای مختلف مانند چراغهای آویز، چراغهای مطالعه کوچک، لامپهای حبابی با سرپیچ معمولی که با باتری کار میکنند و ... موجود هستند. مزیت اصلی آنها قابلیت حمل آسان و عدمنیاز به اتصال مستقیم به برق شهر است.
- چراغهای LED شارژی: بسیاری از چراغقوهها و چراغهای اضطراری امروزی قابلیت شارژ مجدد دارند. این چراغها را میتوان در زمان عادی به برق زد و در زمان قطعی برق از نور آنها بهره برد.
نکات مهم در انتخاب چراغ LED
اگر از چراغهای LED برای تامین برق در زمان قطعی استفاده میکنید، بهتر است با سه مشخصه مهم این چراغها در هنگام خرید و همچنین نحوه انتخاب گزینه مناسب آشنا شوید:
- شدت نور (با واحد لومن): میزان روشنایی چراغ را با واحد لومن میسنجند. برای روشنایی یک اتاق چراغی با حداقل ۲۰۰ تا ۳۰۰ لومن توصیه میشود.
- نوع باتری: باتریهای قابلشارژی مانند لیتیوم - یون به صرفهتر و سازگار با محیط زیست هستند.
- طول عمر: به طول عمر مفید لامپ LED و همچنین طول عمر باتری توجه کنید.
شمع های بدون شعله یا شمع های LED
استفاده از شمعهای سنتی در زمان قطعی برق با اینکه رایج است، اما خطرات آتشسوزی قابلتوجهی دارد. شمعهای LED ظاهری شبیه به شمع واقعی دارند، اما بدون شعله و حرارت کار میکنند. همین امر موجب میشود این شمعها در مقایسه با شمعهای سنتی و رایج مزایای زیر را داشته باشند:
- ایمنی بسیار بالا: به علت عدموجود شعله استفاده از این نوع شمعها خطر آتشسوزی را بطور کامل از بین میبرد.
- مناسب برای محیطهای حساس: برای استفاده در خانهها یا محیطهایی با حضور کودکان، سالمندان یا حیوانات خانگی ایدهآل هستند.
- عمر طولانی باتری: اغلب این شمعها با باتریهای سکهای کار میکنند که تا مدتها دوام میآورند.
- ایجاد فضای دلنشین: نور ملایم این شمعها حس آرامش و دنج بودن را ایجاد میکند.

چراغ قوه های دستی
یک چراغقوه دستی خوب یکی از ضروریترین وسایل در جعبه ابزار اضطراری هر خانهای است و در تامین برق در زمان قطعی نیز کاملا کاربردی است. برای تهیه یک چراغقوه دستی مناسب بهتر است ابتدا با انوع چراغقوهها آشنا شویم:
- چراغقوههای باتریخور: مدلهای کلاسیک چراغقوه هستند که با باتریهای قلمی یا نیمقلمی کار میکنند. برای استفاده از این نوع چراغقوهها، سعی کنید همیشه چند باتری یدکی در دسترس داشته باشید.
- چراغقوههای شارژی: این نوع از چراغقوههای دستی دارای قابلیت شارژ از طریق USB یا آداپتور برق هستند.
- چراغقوههای دینامی: این گروه با تکان دادن یا چرخاندن یک دسته، انرژی لازم برای روشنایی را تولید میکنند. به همین دلیل زمانی که دسترسی به باتری یا برق وجود ندارد، بسیار پرکاربرداند.
نکات مهم در انتخاب چراغ قوه
زمانی که قصد خرید هر کدام از انواع چراغقوههای دستی را دارید، بهتر است توجه به نکات زیر را که از مشخصههای کلیدی هر چراغقوهای محسوب میشوند، فراموش نکنید:
- شدت نور و برد پرتو: برای جستجو در محیطهای وسیع، چراغقوهای با شدت نور قوی و برد زیاد انتخاب کنید.
- مقاومت در برابر ضربه و آب: اگر قصد استفاده از چراغقوه در فضای باز را دارید، چراغقوههای ضدضربه و ضدآب بهترین گزینه هستند.
- ارگونومی و راحتی در دست: چراغقوهای را انتخاب کنید که به راحتی در دست شما قرار بگیرد و استفاده طولانی مدت از آن خستهکننده نباشد.
پیشنهاد میکنیم برای اینکه بتوانید شرایط بحرانی را بهتر مدیریت کنید، مطلب «چطور در شرایط ویژه، آرام و آماده بمانیم؟» از مجله فرادرس را مطالعه کنید.
ساخت چراغ اضطراری ساده با بطری آب و نور خورشید
یکی از روشهای خلاقانه و کمهزینه برای تامین روشنایی در زمان قطعی برق و به خصوص در طول روز که به نور خورشید دسترسی داریم، استفاده از بطری آب و نور خورشید است. این روش که به «پروژه بطری نور یا بطری لومنی» نیز معروف است، میتواند نور قابلتوجهی را در فضای داخلی ایجاد کند.
نکته: این وسیله فقط در طول روز و با تابش مستقیم نور خورشید کارایی دارد.
وسایل لازم
مواد و وسایل لازم برای ساخت این چراغ اضطراری ساده در زیر فهرست شده است:
- یک بطری پلاستیکی شفاف (ترجیحا ۱٫۵ یا ۲ لیتری)
- آب
- مقدار کمی سفیدکننده مانند وایتکس یا مایع ظرفشویی برای جلوگیری از رشد جلبکها
- یک تکه ورق فلزی یا آینه کوچک (تهیه آن اختیاری ست و برای بازتاب بیشتر نور بکار میرود)
- دریل یا نوعی ابزار تیز برای ایجاد حفره
مراحل ساخت
مراحل ساخت چراغی با بطری آب و نور خورشید عبارت است از:
- آمادهسازی بطری: بطری را کاملا بشویید و خوب خشک کنید.
- پر کردن بطری: بطری را تا نزدیکی دهانه با آب پر کنید.
- افزودن ماده نگهدارنده: چند قطره سفیدکننده یا مایع ظرفشویی به آب اضافه کنید. این کار باعث میشود آب شفاف بماند و جلبکی در آن رشد نکند.
- ایجاد حفره در سقف: یک حفره به اندازه دهانه بطری در سقف یا دیوار اتاقی که میخواهید آن را نورانی کنید، ایجاد کنید.
- قرار دادن بطری در حفره: دهانه بطری را وارد این حفره کرده و بطری را به گونهای تنظیم کنید که حدود یک سوم آن از سقف بیرون بماند.
- بازتاب نور (مرحله اختیاری): اگر میتوانید از یک ورق فلزی یا آینه استفاده کنید و آن را پشت بطری (در قسمتی که داخل اتاق است) بچسبانید تا نور خورشید را بهتر بازتاب دهد.
- عملکرد: نور خورشید پس از عبور از بطری آب دچار شکست شده و در نتیجه در فضای داخلی اتاق پخش میشود. این روش میتواند نوری معادل یک لامپ ۴۰ تا ۶۰ واتی ایجاد کند.
راهکارهایی برای شارژ اضطراری موبایل
در بخشهای قبل با روشهای تامین برق در زمان قطعی کاملا آشنا شدیم. اما دانستن راهکارهای شارژ تلفن همراه به جهت حفظ ارتباطات در شرایط بحرانی و قطعی برق نیز بسیار مهم است. موبایلها در زمان قطعی برق به یک پل حیاتی برای ارتباط با خانواده، دریافت اطلاعات و درخواست کمک تبدیل میشوند. راههای مختلفی برای شارژ اضطراری این ابزارهای ارتباطی مهم وجود دارد که در ادامه هر کدام را توضیح خواهیم داد.

پاوربانک
پاوربانکها از جمله منابع ذخیره انرژی قابل حمل محسوب میشوند که میتوانند چندین بار موبایل شما را شارژ کنند. انتخاب پاوربانک مناسب به منظور استفاده در شرایط اضطراری مستلزم توجه به مشخصههای کلیدی آن است که در ادامه بررسی شده است:
- ظرفیت (بر حسب میلیآمپر ساعت یا mAh): ظرفیت پاوربانک تعیینکننده تعداد دفعات شارژ آن است. برای یک موبایل هوشمند معمولی، پاوربانکی با ظرفیت ۱۰۰۰۰ تا ۲۰۰۰۰ میلیآمپر ساعت کافی است.
- تعداد و نوع پورت خروجی: اگر نیاز به شارژ همزمان چند دستگاه دارید، پاوربانکی با چند پورت USB انتخاب کنید. ضمنا پورتهای USB-C سریعتر هستند.
- قابلیت شارژ سریع: برخی پاوربانکها از فناوری شارژ سریع مانند Power Delivery یا Quick Charge پشتیبانی میکنند که زمان شارژ را بطور قابلتوجهی کاهش میدهد.
همچنین هنگام استفاده از پاوربانکها بهتر است موارد زیر را رعایت کنید:
- شارژ کامل پیش از قطعی برق: همواره قبل از وقوع قطعی برق پاوربانک خود را کاملا شارژ کنید.
- حمل و نقل ایمن: پاوربانکها را در معرض حرارت شدید یا رطوبت قرار ندهید.
- بررسی عمر مفید: عمر مفید باتری پاوربانکها محدود است و پس از چند سال ممکن است ظرفیت آنها کاهش یابد.
پاوربانک را در کنار وسایل اضطراری در کوله نجات اضطراری خود قرار دهید. در مطلب زیر سایر اقلام ضروری برای تهیه کیف نجات را نیز توضیح دادهایم.
دینام دستی
دینامهای دستی یا Hand-Crank Generators گجتهایی هستند که با چرخاندن یک دسته انرژی مکانیکی را به انرژی الکتریکی تبدیل میکنند. این دستگاهها معمولا یک پورت USB خروجی دارند که میتوانید کابل شارژ موبایل خود را به آن وصل کنید. مزایای استفاده از دینام دستی عبارتاند از:
- عدمنیاز به برق یا باتری: در واقع منبع انرژی آن نیروی فیزیکی شما (انرژی مکانیکی) است.
- ایدهآل برای شرایط اضطراری طولانی: در سناریوهایی که قطعی برق طولانیمدت است و دسترسی به باتری یا برق نیست، این دستگاهها بسیار مفیداند.
در کنار این مزایا چالشها و مشکلات کار با دینام دستی نیز به شرح زیر هستند:
- نیاز به تلاش فیزیکی زیاد: برای تولید مقدار قابلتوجهی انرژی، باید برای مدت طولانی و با شدت دسته را بچرخانید که خستهکننده است.
- سرعت شارژ پایین: سرعت شارژ با دینام دستی بسیار کندتر از شارژرهای معمولی است.
به علاوه بهتر است در هنگام استفاده از این روش به نکات زیر توجه کنید:
- این دستگاهها بیشتر برای شارژ نگه داشتن یا تامین انرژی اولیه جهت ارسال پیامکهای اضطراری مناسب هستند تا شارژ کامل باتری.
- از خرید مدلهای بسیار ارزان و بیکیفیت خودداری کنید، زیرا ممکن است کارایی لازم را نداشته باشند.
شارژ توسط USB خودرو
اگر به خودرو دسترسی دارید، میتوانید از پورت USB موجود در خودرو در صورت وجود یا با استفاده از یک آداپتور شارژ فندکی، موبایل خود را شارژ کنید. اما دقت کنید که رعایت نکات ایمنی زیر ضروری است:
- روشن نگه داشتن موتور: برای جلوگیری از تخلیه باتری خودرو توصیه میشود هنگام شارژ موبایل، موتور را روشن نگه دارید.
- استفاده از آداپتور با کیفیت: آداپتورهای نامرغوب ممکن است به سیستم برق خودرو یا موبایل شما آسیب بزنند.
راهکارهایی برای افزایش طول عمر باتری موبایل
در بخشهای قبل مروری داشتیم بر روشهای تامین برق در زمان قطعی و راهکارهایی برای شارژ موبایل در چنین وضعیتی. در واقع در زمان قطعی برق، حفظ شارژ باتری موبایل اهمیت دوچندان پیدا میکند. با رعایت نکات ساده زیر میتوانید عمر باتری خود را افزایش دهید:
- کاهش روشنایی صفحه نمایش: صفحه نمایش تلفن همراه یکی از پرمصرفترین بخشهای آن است. بهتر است روشنایی آن را تا حد ممکن کم کنید.
- فعال کردن حالت صرفهجویی باتری (Low Power Mode): اکثر گوشیهای هوشمند حالتهای صرفهجویی دارند که عملکردهای پسزمینه و مصرف انرژی را به حداقل میرساند.
- غیرفعال کردن Wi-Fi، بلوتوث و GPS: در زمان عدمنیاز این قابلیتها را خاموش کنید، زیرا دائما با جستجوی سیگنالها موجب مصرف باتری میشوند.
- بستن برنامههای پسزمینه: برنامههایی که در پسزمینه فعال هستند و از آنها استفاده نمیکنید را ببندید.
- استفاده از حالت پرواز (Airplane Mode): اگر نیاز ضروری به تماس یا دریافت پیام ندارید، فعال کردن حالت پرواز مصرف باتری را به شدت کاهش میدهد.
- اجتناب از استفاده سنگین: از بازی کردن، تماشای ویدئو یا استفاده از برنامههای سنگین که باعث داغ شدن گوشی میشوند، خودداری کنید.
- غیرفعال کردن اعلانهای غیرضروری: اعلانهای مداوم از برنامههای مختلف باتری مصرف میکنند.
- بهروزرسانی برنامهها: گاهی اوقات بهروزرسانیها موجب بهینهسازی مصرف باتری میشوند.
مروری بر نکات ایمنی
استفاده از منابع روشنایی و شارژ اضطراری به خصوص هنگام قطعی برق، نیازمند رعایت نکات ایمنی جدی است تا از بروز حوادث ناگوار جلوگیری شود. در این بخش مروری داریم بر نکات ایمنی که در هنگام استفاده از ابزارهای ساده تا پیشرفتهای مانند شمعها یا ژنراتورهای خانگی به جهت تامین برق در زمان قطعی لازم است رعایت کنید. در همین راستا، پیشنهاد میکنیم فیلم آموزش کمک های اولیه و امداد و نجات با گواهینامه از فرادرس را مشاهده کنید:
نکات ایمنی استفاده از شمع ها
مجموعه نکات ایمنی برای استفاده از شمعهای ساده عبارتاند از:
- هرگز شمع روشن را بدون مراقبت رها نکنید، حتی برای چند لحظه کوتاه.
- شمعها را دور از مواد اشتعالزا مانند پرده، کاغذ، لباس، موکت و هرگونه وسیلهای که ممکن است به راحتی آتش بگیرد، قرار دهید.
- از قرار دادن شمع در نزدیکی مسیر رفت و آمد خودداری کنید تا از واژگونی تصادفی آن جلوگیری شود.
- شمعها را در ظروف مناسب و پایدار قرار دهید و ترجیحا از جاشمعیهای فلزی یا سرامیکی استفاده کنید.
- مراقب کودکان و حیوانات خانگی باشید. آنها نباید به شمعهای روشن دسترسی داشته باشند.
- پس از استفاده شمع را کاملا خاموش کنید و اطمینان حاصل کنید که شعله خاموش شده و گدازهای باقی نمانده است.
نکات ایمنی استفاده از ژنراتورهای خانگی
ژنراتورها میتوانند منبع خوبی برای تامین برق در زمان قطعی باشند، اما استفاده نادرست از آنها بسیار خطرناک است. در ادامه نکات ایمنی مهم در این زمینه را فهرست کردهایم:
- مهمترین نکته: هرگز ژنراتور را در فضای بسته داخل خانه، گاراژ یا زیرزمین روشن نکنید. ژنراتورها گاز سمی مونوکسید کربن (CO) تولید میکنند که بیبو و بیرنگ است و میتواند کشنده باشد. ژنراتور باید در فضای باز و با فاصله مناسب از پنجرهها، درها و دریچههای تهویه روشن شود.
- استفاده از سنسور مونوکسید کربن: نصب سنسور تشخیص CO در داخل منزل ضروری است.
- اتصال صحیح: برای اتصال ژنراتور به سیستم برق خانه، از یک کلید انتقال یا اتصال مستقیم به تابلو برق توسط برقکار مجاز استفاده کنید. اتصال مستقیم بدون کلید انتقال میتواند باعث برقگرفتگی تکنسینهای شرکت برق شود.
- ظرفیت مناسب: ژنراتوری انتخاب کنید که توان کافی برای تامین نیازهای ضروری شما را داشته باشد.
- نگهداری منظم: ژنراتور را بطور منظم سرویس و نگهداری کنید.
- سوختگیری ایمن: ژنراتور را هنگام کار یا داغ بودن سوختگیری نکنید.
ایمنی عمومی در زمان قطعی برق
در نهایت در این بخش برخی نکات ایمنی عمومی را در زمان قطعی برق برمیشماریم:
- بررسی اتصالات الکتریکی: پس از بازگشت برق و قبل از روشن کردن وسایل برقی، از سالم بودن اتصالات و عدم اتصال کوتاه اطمینان حاصل کنید.
- روشن کردن تدریجی وسایل ضروری: پس از بازگشت برق تمام وسایل برقی را همزمان روشن نکنید، این کار میتواند باعث بار اضافی و قطعی مجدد شود.
- استفاده از محافظ برق: برای وسایل حساسی مانند یخچال، تلویزیون و کامپیوتر از محافظ برق استفاده کنید.
جمعبندی
در انتهای این مطلب از مجله فرادرس بر این نکته تاکید میکنیم که آمادگی، کلید غلبه بر چالشها در شرایط اضطراری است. قطعی برق بخشی از واقعیت زندگی مدرن است. با داشتن دانش کافی در زمینه تامین روشنایی و شارژ اضطراری و مهمتر از آن، با رعایت نکات ایمنی میتوانیم این چالش را به فرصتی برای نمایش خلاقیت و مسئولیتپذیری خود تبدیل کنیم.
جعبه ابزار اضطراری خود را با چراغهای LED، پاوربانک شارژ شده، چراغقوه و شمعهای بدون شعله مجهز کنید و همواره آمادگی لازم را داشته باشید تا در تاریکی، نوری برای راه خود بیابید و ارتباط خود را با دنیای بیرون حفظ کنید.
مطلبی که در بالا مطالعه کردید بخشی از مجموعه مطالب «راهنمای جامع آمادگی در شرایط بحرانی» است. در ادامه، میتوانید فهرست این مطالب را ببینید:
- نکات ایمنی و آماده سازی منزل برای شرایط اضطراری و جنگی + چک لیست
- نکات ایمنی خرید و ذخیره سازی غذا در شرایط جنگی
- تشخیص شایعات در زمان بحران + راه های جلوگیری از نشر آن ها
- تامین برق در زمان قطعی – نکات ایمنی + شارژ اضطراری موبایل(همین مطلب)
- کوله اضطراری چیست و چه وسایلی در آن قرار دهیم؟ + لیست اقلام ضروری
- چطور ارتباط خود را در زمان قطع برق یا اینترنت حفظ کنیم؟
- چطور در شرایط ویژه، آرام و آماده بمانیم؟
- چطور ماشین را در شرایط اضطراری روشن کنیم؟ + نکات تکمیلی برای عیب یابی
- آمادگی در جاده + چکلیست وسایل ضروری خودرو در شرایط بحران












