عرشه فولادی سازه‌ای متشکل از ورق‌های فولادی موجدار است که به منظور ساخت سقف و کف ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. سقف عرشه فولادی، نوعی از سقف‌های کامپوزیت است که با استفاده از ورق‌های فولادی موجدار گالوانیزه و بتن مسلح ساخته می‌شود. به دلیل اجرای ساده، سرعت اجرای بالا، هزینه نسبتا پایین و ایمنی مناسب، این سقف کاربرد گسترده‌ای در ساخت سازه‌های مختلف دارد. در این مقاله، به معرفی اجزا، انواع، مراحل اجرا، ملاحظات، دتایل اجرایی، مزایا و معایب سقف عرشه فولادی می‌پردازیم.

فهرست مطالب این نوشته پنهان کردن

عرشه فولادی چیست؟

«عرشه فولای» (Steel Deck)، یک سازه فلزی موجدار است که به منظور ساخت سقف یا کف ساختمان مورد استفاده قرار می‌گیرد. نام‌های مختلفی برای عرشه فولادی وجود دارد. این سازه با عناوینی نظیر «عرشه فلزی» (Metal Deck) یا اصطلاحا متال دک، «عرشه کفی» (Pan Deck) و «عرشه کیو» (Q Deck) نیز شناخته می‌شود. عرشه فولادی و متال دک، رایج‌ترین اصطلاحات برای اشاره به این نوع سازه هستند.

ویژگی‌های منحصر به فرد عرشه فولادی نظیر نسبت مقاومت به وزن پایین، هزینه کم و اجرای ساده باعث کاربرد گسترده آن در ساخت سقف عرشه فولادی و کف کامپوزیتی سازه‌های مختلف شده است.

سقف عرشه فولادی چیست؟

سقف عرشه فولادی، مجموعه‌ای از ورق‌های فلزی (فولادی) گالوانیزه است که به منظور اجرای سقف و کف سازه مورد استفاده قرار می‌گیرد. این سقف معمولا بر روی تیر آهن سوار می‌شود و سکوی بادوامی را برای به کارگیری مواد مختلف در سقف نظیر بتن معمولی یا سبک، عایق‌ها و عضوهای ضد آب فراهم می‌کند. سقف عرشه فولادی ساختار ساده و اجزا متنوعی دارد که در بخش بعدی به معرفی آن‌ها می‌پردازیم.

سقف عرشه فولادی

اجزا تشکیل دهنده سقف عرشه فولادی چه هستند؟

سقف عرشه فولادی از چهار جز اصلی ورق گالوانیزه ذوزنقه ای (موجدار)، گل میخ (برشگیر)، آرماتور (میلگرد) و بتن تشکیل می‌شود. فلاشینگ و تیر فرعی نیز به عنوان دیگر اجزا این نوع سقف به حساب می‌آیند. در ادامه، به معرفی هر یک از این اجزا می‌پردازیم.

نقش ورق فولادی در سقف عرشه فولادی چیست؟

ورق‌های فولادی را می‌توان به عنوان اصلی‌ترین بخش تشکیل دهنده سقف عرشه فولادی در نظر گرفت. تمام عرشه‌های فولادی توسط ورق‌هایی با هسته و پوشش فلزی ساخته می‌شوند. کیفیت مواد سازنده هسته و پوشش ورق عرشه فولادی، از اهمیت بالایی برخوردار است. انتخاب این مواد باید به گونه‌ای باشد که شرایط محیطی باعث آسیب‌دیدگی آن‌ها نشود. شکل مقطع ورق سقف عرشه فولادی به صورت ذوزنقه‌ای و موجدار است. این ساختار مزایای زیادی دارد که در بخش‌های بعدی به توضیح آن‌ها خواهیم پرداخت.

هسته ورق سقف عرشه فولادی از چه ماده ای ساخته می شود؟

هسته ورق عرشه فولادی معمولا با استفاده از فولاد نرمه ساخته می‌شود. این فولاد، یکی از پرکابردترین مصالح ساختمانی با مقاومت تسلیم 210 تا 250 مگاپاسکال است. فولاد نرمه شکل‌پذیری بالایی دارد. این ویژگی، امکان ساخت ورق‌هایی با ابعاد و شکل‌های متنوع را فراهم می‌کند.

پوشش ورق عرشه فولادی از چه ماده ای ساخته می شود؟

ورق‌های مورد استفاده برای عرشه فولادی با عنوان ورق روکش دار یا اصطلاحا «گالوانیزه» (Galvanized) شناخته می‌شوند. پوشش مورد استفاده در ساخت ورق عرشه فولادی از جنس روی است. طی فرآیند گالوانیزه کردن یا آبکاری، لایه‌ای از فلز روی به ضخامت 0.8 تا 2.1 میلی‌متر بر روی هر دو سطح ورق فولادی ریخته می‌شود. سپس، مقطع ورق گالوانیزه توسط دستگاه‌های مخصوص و با روش نورد سرد به شکل ذوزنقه‌ای و موجدار درمی‌آید.

گالوانیزه کردن با استفاده از فلز روی، استانداردهای مختلفی دارد که معمولا با حرف G و میزان وزن روی به کار رفته مشخص می‌شوند. به عنوان مثال، استاندارد G60 به معنای استفاده از 0.6 اونس (17 گرم) فلز روی برای پوشش 1 فوت مربع (900 سانتی‌متر مربع) از سطح ورق است. استاندارد G60، به عنوان رایج‌ترین استاندار برای گالوانیزه کردن ورق سقف عرشه فولادی شناخته می‌شود. استاندار G90 نیز به منظور ایجاد پوشش‌های مخصوص محیط‌های مستعد خوردگی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نکته: ضخامت هسته ورق، مبنا محاسبات در طراحی سقف عرشه فولادی است. به عبارت دیگر، ضخامت پوشش گالوانیزه (لایه روی) به عنوان بخشی از ضخامت سقف در نظر گرفته نمی‌شود.

سطح مقطع ورق سقف عرشه فولادی به چه شکلی است؟

به منظور درک بهتر کاربرد و نحوه اجرای عرشه فولادی، باید با مفاهیم اولیه موجود در شکل و ساختار این سازه آشنا شد. شکل مقطع سقف عرشه فولادی عموما به صورت ذوزنقه‌ای است. در این مقطع اجزا مختلفی وجود دارد. تصویر زیر، اصطلاحات مورد استفاده برای اشاره به بخش‌های مختلف عرشه فولادی را نمایش می‌دهد.

سطح مقطع ورق عرشه فولادی
سطح مقطع ورق عرشه فولادی

اجزا اصلی سطح مقطع ورق عرشه فولادی را می‌توان به عمق، بال بالایی، بال پایینی، دندانه پایینی، دندانه بالایی و لبه تقسیم‌بندی کرد.

  • عمق: به فاصله عمودی بال بالایی (سقف) تا بال پایینی (کف) ورق
  • بال بالایی: مولفه‌های افقی سطح بالایی ورق (بخش برآمدگی)
  • دندانه بالایی: لبه‌های بال بالایی ورق
  • بال پایینی: مولفه‌های افقی سطح پایینی ورق (بخش تو رفتگی)
  • دندانه پایینی: لبه‌های بال پایینی ورق
  • لبه: انتهای ورق از هر دو طرف

  • عرض پوشش: فاصله بین دو لبه ورق
  • عرض بال: فاصله افقی مرکز بال‌های بالایی یا بال‌های پایینی

  • جان: بخش شیب دار بین بال بالایی و پایینی
  • آج: تور رفتگی و برآمدگی‌های موجود در بال بالایی و پایینی
  • برجستگی: بخش برآمده موجود بر روی جان ورق

نکته: آج، یک مولفه اختیاری در ساخت ورق فولادی است. به منظور ایجاد اتصال و درگیری بین بتن و ورق فولادی، برجستگی و فرورفتگی‌هایی را بر وی جان یا بال‌ها ایجاد می‌کنند. وجود آج باعث پیوستگی بهتر سقف و عمکرد یکنواخت آن در مقابل بارها می‌شود. این المان‌ها، به منظور افزایش مقاومت اصطکاکی بین فولاد و بتن مورد استفاده قرار می‌گیرند.

گل میخ چیست و چه نقشی در سقف عرشه فولادی دارد؟

گل میخ یا «برش گیر» (Stud Shear Connector)، ابزاری برای اتصال ورق گالوانیزه به تیر فرعی است. این ابزار اتصال، معمولا با عبور از درون ورق به تیر جوش داده می‌شود. استفاده از گل میخ را می‌توان به عنوان یکی از نقاط قوط سقف عرشه فولادی در نظر گرفت. گل میخ، نیروی اعمال شده بر روی سقف عرشه فولادی را بین تیر و دال بتنی توزیع می‌کند.

اتصال گل میخ به ورق فولادی و بال تیرهای سازه‌ای توسط دستگاه «زائده جوش» (Stud Welder) صورت می‌گیرد. جوشکاری این اتصالات به روش قوس الکتریکی انجام می‌شود. این فرآیند، یکپارچگی مواد مورد استفاده در سقف عرشه فولادی را پی دارد. به علاوه، به کارگیری گل میخ از لغزش مواد (بخصوص بتن) بر روی یکدیگر جلوگیری می‌کند.

نقش میلگرد در سقف عرشه فولادی چیست؟

پس از جوشکاری گل میخ، شبکه‌ای از آرماتور یا میلگرد بر روی بر روی ورق فولادی تعبیه شده و به گل میخ‌ها وصل می‌شود. آرماتورهای مورد استفاده در سقف عرشه فولادی معمولا از نوع آرماتورهای حرارتی یا افت حرارتی هستند. این آرماتورها، با کنترل دمای گیرش بتن، از جمع شدگی آن در حیل عمل آوری جلوگیری می‌کنند.

هدف از آماتوربندی در اجرای سقف عرشه فولادی عبارت است از:

  • تقویت مقاومت کششی بتن و جلوگیری از ایجاد ترک در سقف
  • تحمل بارهای متمرکز و تقویت مقاومت فشاری بتن
  •  جلوگیری از جمع شدگی بتن

میلگردهای بالایی در آرماتوربندی سقف عرشه فولادی وظیفه تقویت مقاومت فشاری و میلگردهای پایینی (بخش قعر با تورفتگی ورق) وظیفه تقویت مقاومت کششی بتن را بر عهده دارند. در صورت عدم استفاده از میلگرد در بخش تورفتگی، وظیفه تحمل بارهای کششی بر عهده ورق گالوانیزه خواهد بود.

نقش بتن در سقف عرشه فولادی چیست؟

بتن، پرکاربردترین مصالح ساختمانی است که از ترکیب سیمان، آب، سنگدانه و مواد افزودنی ساخته می‌شود. بتن‌ریزی، آخرین مرحله در اجرای سقف عرشه فولادی است. با ریختن بتن در ورق‌های ذوزنقه‌ای، یک کف کامپوزیتی برای طبقات بالایی به وجود می‌آید. این کف، وظیفه تحمل بارهای وارد شده به سقف عرشه فولادی را برعهده دارد. به همین دلیل، کیفیت بتن مورد استفاده در این نوع سقف، مانند کیفیت فولاد به کار رفته در هسته ورق، از اهمیت بالایی برخوردار است. بتن معمولی را می‌توان به عنوان متداول‌ترین بتن مورد استفاده در سقف عرشه فولادی در نظر گرفت.

فلاشینگ چیست و چه نقشی در اجرای سقف عرشه فولادی دارد؟

دوربند یا اصلاحا «فلاشینگ» (Flashing)، ورقه‌ای با ضخامت حدود 5 میلی‌متر است که به منظور تکمیل ساختار ورق فولادی و جلوگیری از خروج بتن بر روی لبه‌های عرشه نصب می‌شود. فلاشینگ بر روی یکنواختی بتن و بهبود مقاومت سقف تاثیر مثبت دارد.

نقش تیرهای فرعی در سقف عرشه فولادی چیست؟

تیرهای فرعی، نقش نگهدارنده سقف عرشه فولادی را بازی می‌کنند. به طور کلی، هنگام اجرای سقف عرشه فولادی بر روی دهانه‌های حداکثر 3 متری، نیازی به شمع‌بندی برای نگهداری از سقف نخواهد بود. با این وجود، در صورت اجرا این نوع سقف در دهانه‌هایی با طول 3 تا 6 متر، باید از یک تیر فرعی به منظور نگهداری سقف و جلوگیری از خم شدن ورق‌های فولادی (در اثر تحمل وزن بتن) استفاده کرد.

در رابطه با نحوه اجرای انواع مختلف سقف‌ها و کف‌های سازه‌ای و غیرسازه‌ای، فیلم آموزشی جامعی در مجموعه فرادرس تهیه شده است که می‌توانند شما را با مفاهیم مرتبط با اجرای سقف و کف آشنا کند. لینک این فیلم در ادامه آورده شده است.

  • برای مشاهده فیلم آموزش مقدماتی انواع کف ها و سقف های سازه ای و غیر سازه ای + اینجا کلیک کنید.

اجرای سقف عرشه فولادی به چه صورتی انجام می شود؟

در بخش قبلی، اجزا تشکیل دهنده سقف عرشه فولادی را معرفی کردیم. در این بخش، مراحل و دیتیل اجرایی سقف عرشه فولادی را توضیح می‌دهیم.

مرحله اول: جانمایی ورق فولادی

در مرحله اول اجرای سقف عرشه فولادی، ورق‌های گالوانیزه بر روی دهانه‌ها و تیرهای نگهدارنده چیده می‌شوند. وزن ورق سقف عرشه فولادی به ابعاد آن بستگی دارد. با این وجود، وزن عرشه استاندارد این نوع سقف حدود 70 کیلوگرم است. به دلیل وزن نسبتا پایین ورق عرشه فولادی، جابجایی و جانمایی آن توسط افراد و یا دستگاه‌های کوچک امکان‌پذیر خواهد بود.

مرحله دوم: ثابت کردن و فلاشینگ ورق فولادی

در این مرحله، به منظور ثابت کردن محل قرارگیری یا اصطلاحا فیکس کردن سقف، ورق‌های فولادی توسط دستگاه میخکوب به بال تیرهای زیرین وصل می‌شوند. تکمیل ساختار سقف نیز توسط فلاشینگ لبه‌های ورق صورت می‌گیرد. دوربندی ورق فولادی از مراحلی است که می‌تواند به افزایش کیفیت سقف عرشه فولادی کمک کند.

مرحله سوم: اتصال ورق فولادی به تیر توسط گل میخ

در این مرحله، ورق‌های فولادی توسط جوشکاری گل میخ به بال تیرهای نگهدارنده متصل می‌شوند. این مرحله، به صورت همزمان یا بلافاصله بعد از جانمایی، ثابت کردن و فلاشینگ ورق‌ها صورت می‌گیرد. قطر استاندارد گل میخ 20 میلی‌متر (حداکثر قطر 25 میلی‌متر) و طول آن بسته به نوع ورق و میزان درگیری مورد نیاز بین بتن و فولاد، حداقل 35 میلی‌متر است. طول بیشتر این اتصالات نتیجه بهتری را در پی دارد. گل میخ‌ها معمولا با فاصله حداقل 25 میلی‌متری از جان ورق نصب می‌شوند.

نکته: از جوش و پیچ نیز می‌توان به عنوان اتصالات سقف عرشه فولادی استفاده کرد. با این وجود، متدوال‌ترین و مناسب‌ترین گزینه به کارگیری گل میخ است.

مرحله چهارم: آرماتوربندی

آرماتوربندی سقف عرشه فولادی به روش دستی (بستن میلگرد و مفتول) یا استفاده از مش‌های آماده بر روی ورق صورت می‌گیرد. در برخی از موارد، علاوه بر آرماتوربندی بر روی ورق، یک میگرد درون بال پایینی قرار داده می‌شود. این میلگرد، مقاومت کششی سقف را افزایش می‌دهد. در این حالت، هنگام اعمال بار کششی به سقف، تنها میلگردهای پایینی درگیر می‌شوند و ورق فولادی فقط نقش قالب بتن را بازی می‌کند. در صورت استفاده از بتن الیافی، مرحله آرماتوربندی از روند اجرای سقف عرشه فولادی حذف می‌شود.

مرحله پنجم: اتصال گل میخ به شبکه آرماتور

در مرحله بعدی، به منظور فیکس کردن شبکه آرماتور و یکپارچگی بیشتر اجزا مختلف سقف، گل میخ‌ها به شبکه آرماتور متصل می‌شوند. این مرحله، بلافاصله پس از آرماتوربندی یا حین انجام آن صورت می‌گیرد.

مرحله ششم: بتن‌ریزی

آخرین مرحله در اجرای سقف عرشه فولادی، بتن‌ریزی است. معمولا از بتن سبک یا معمولی در اجرا این نوع سقف استفاده می‌شود. البته، در صورت عدم آرماتوربندی سقف می‌توان از بتن‌های الیافی در سقف عرشه فولادی استفاده کرد. مقاومت بتن سبک حدود 17 مگاپاسکال و مقاومت بتن معمولی حدود 20 مگاپاسکال است. نوع بتن مورد استفاده در سقف عرشه فولادی به نوع بارگذاری و ابعاد دهانه بستگی دارد. ضخامت دال بتنی در بالای دندانه‌های ورق فولادی حداقل 50 میلی‌متر است. به این ترتیب، ارتفاع کل سقف عرشه فولادی معمولا بیشتر از 125 میلی‌متر خواهد بود.

ملاحظات اجرایی سقف عرشه فولادی چه هستند؟

هنگام استفاده از عرشه فولادی باید موارد زیادی از جمله نگهداری، بارهای اعمال شده، مسائل اقتصادی، احتمال خوردگی و عوامل موثر بر کیفیت سقف نهایی را در نظر گرفت. آینده‌نگری در هنگام اجرای عرشه فولادی می‌تواند باعث صرفه‌جویی در زمان و هزینه شود. در ادامه، چند نکته مهم در اجرای عرشه فولادی ذکر شده است:

  • ورق مورد استفاده در سقف عرشه فولادی سبک و در برابر ضربه‌های شدید آسیب‌‌پذیر است. به همین دلیل، فرآیند بارگیری، حمل و دپوی این ورق‌ها باید با احتیاط کامل صورت گیرد تا هیچ تغییرشکلی در آن‌ها به وجود نیابد.
  • تولیدکنندگان عرشه فولادی معمولا گزینه‌های زیادی را در اختیار طراحان و مهندسان قرار می‌دهند. باید با بهره گرفتن از این موضوع، عرشه فولادی مناسب و سازگار با شرایط سازه مورد نظر انتخاب شود. به عنوان مثال، عرشه فولادی برای سازه‌های نیازمند عایق صدا و ظاهر زیبا مناسب هستند.
  • پیش از استفاده عرشه‌های فولادی رنگ شده (نه گالوانیزه)، باید نکات ایمنی مربوط به آتش‌سوزی بررسی شود. در صورت وجود احتمال آتش‌سوزی در نواحی نزدیک به این نوع عرشه، باید از پوشش‌های محافظت کننده در برابر آتش استفاده کرد.
  • سازگاری عرشه با عملکرد مورد نیاز به پوشش آن بستگی دارد. باید در انتخاب این پوشش، تمام شرایط محیطی در نظر گرفته شود.
  • به منظور درگیری بهتر بتن و فولاد، طول گل میخ باید از ارتفاع ورق بالاتر باشد. حداقل فاصله 35 میلی‌متر از کلاهک گل میخ تا بالاترین نقطه ورق، نتیجه رضایت‌بخشی را به همراه خواهد داشت. البته توجه داشته باشید که ارتفاع گل میخ نباید بیشتر ارتفاع کل سقف (ضخامت ورق به علاوه ارتفاع بتن) باشد.
  • جوشکاری گل میخ به بال تیرهای زیرین می‌تواند به دو روش مستقیم یا از روی ورق فولادی صورت گیرد. در روش دوم، باید با قرار دادن یک حلقه سرامیکی در محل جوش، از حوضچه مذاب محافظت شود. به هر حال، در نهایت ذوب گل میخ بر روی بال باید به خوبی صورت گرفته باشد.
  • در حالت عادی، زمان زیادی از اجرای سقف عرشه فولادی به آرماتوربندی اختصاص می‌یابد. به منظور صرفه‌جویی در زمان و افزایش سرعت اجرای سقف می‌توان از مش‌های آماده استفاده کرد.
  • در صورت نیاز به اجرا سریع‌تر سقف عرشه فولادی می‌توان از بتن الیافی استفاده کرد. به کارگیری این نوع بتن باعث حذف شدن آرماتور در از اکثر نقاط سقف می‌شود.
  • عدم نیاز به شمع بندی سقف عرشه فولادی برای دهانه کمتر از 3 متر است. در دهانه‌های بزرگ، امکان خم شدن ورق‌های فولادی پس از بتن‌ریزی وجود دارد. در این حالت، استفاده از تیرهای فرعی، شمع‌بندی موقت یا شمع‌بندی در یک الی دو ردیف ضروری است. توجه داشته باشید که استفاه از پشت‌بندی موقت، هزینه زیادی را در پی نخواهد داشت.

مزایای عرشه فولادی چیست؟

استفاده از عرشه فولای به عنوان یکی از سریع‌ترین و ارزان‌ترین روش‌های اجرای سقف و کف در ساختمان‌های مختلف (مسکونی، تجاری و صنعتی) به حساب می‌آید. از مزایای اصلی عرشه فولادی می‌توان به تنوع، وزن پایین، نصب آسان، کاهش مصرف بتن، دوام بالا غیره اشاره کرد. در ادامه، هر یک از مزایای سقف عرشه فولادی را به اختصار توضیح می‌دهیم.

سرعت بالای اجرا

اجرای سقف عرشه فولادی توسط دست انجام شده و از تجهیزاتی مانند چرثقیل برای جابجایی و نصب آن استفاده نمی‌شود. وزن پایین عرشه‌های فولادی باعث کاهش زمان اجرا آن‌ها نسبت به روش‌های دیگر شده است. این موضوع علاوه بر سرعت بر روی هزینه عملیات اجرا نیز تاثیر می‌گذارد؛ چراکه با این روش دیگر نیازی به استفاده ماشین‌های سنگین نخواهد بود. این ویژگی، باعث محبوبیت سقف عرشه فولادی و گسترش کاربرد آن در پروژه‌های بزرگ شده است.

حمل و نقل آسان

به دلیل وزن پایین و ساختار ساده سقف‌های عرشه فولادی، امکان حمل و نقل همزمان تعداد زیادی از آن‌ها وجود دارد.

عدم نیاز به شمع بندی

به دلیل یکپارچگی و وزن پایین سقف عرشه فولادی، نیازی به نصب شمع برای نگهداری آن در حین اجرا وجود ندارد.

اجرا همزمان چند سقف

عدم نیاز به شمع بندی در سقف عرشه فولادی، امکان اجرا موازی و همزمان چندین سقف را با این روش فراهم می‌کند. این مسئله در سرعت اجرای سقف نیز تاثیرگذار است.

حذف قالب بندی

ورق گالوانیزه در سقف عرشه فولادی، علاوه بر مشارکت در تحمل بارهای کششی اعمال شده به سقف، مانند یک قالب ماندگار بتن نیز عمل می‌کند. این ویژگی باعث حذف فرآیند قالب‌بندی و باز کردن قالب می‌شود و زمان اجرا را کاهش می‌دهد.

کاهش نیروی کار

به دلیل حذف برخی از مراحل اجرا در سقف عرشه فولادی، تعداد نیروی کار مورد نیاز کاهش می‌یابد. این موضوع، بر روی هزینه اجرا تاثیرگذار است.

کاهش بار مرده

عدم استفاده از اجزایی نظیر تیرچه و بلوک در ساختار سقف عرشه فولادی باعث کاهش بار مرده می‌شود. کاهش بار مرده علاوه بر کاهش هزینه، عملکرد سازه در برابر زلزله را نیز بهبود می‌بخشد.

ایمنی بالا

سقف عرشه فولادی از دو نظر دارای ایمنی بالایی نسبت به دیگر انواع سقف‌ها است. به دلیل وجود یک عرشه فولادی مقاوم و همچنین عدم نیاز به قالب‌بندی، احتمال رخ دادن مشکلاتی نظیر باز شدن ناگهانی قالب و گیر کردن پای کارکنان درون آرماتورها وجود ندارد. علاوه بر این، به دلیل سرعت بالای اجرای سقف عرشه فولادی، پس از نصب ورق‌های گالوانیزه و اتصال آن‌ها به تیرهای فرعی، یک سطح ایمنی برای کار فراهم می‌شود. در این روش، خطرات ناشی از افتادن تجهیزات، مصالح یا قالب‌ها از طبقات بالایی به حداقل می‌رسند. این ویژگی، علاوه بر جلوگیری از آسیب‌های جانی و مالی، از تاخیرهای احتمالی ناشی از موارد ذکر شده را نیز کاهش می‌دهد. به این ترتیب، عملیات اجرای سقف با پیوستگی بیشتری انجام می‌شود.

کاهش ضخامت سقف

سقف عرشه فولادی ضخامتی حدود 125 تا 200 میلی‌متر دارد. این ضخامت بسیار کمتر از ضخامت سقف‌های دیگر است. ضخامت کم باعث صرفه‌جویی در مصرف مصالح و هزینه‌ها می‌شود.

مصرف بتن کمتر

به دلیل طراحی دندانه‌ای عرشه فولادی و ضخامت کم آن نسبت به دیگر سقف‌ها، بتن مورد نیاز برای اجرای سقف به طور قابل توجهی کاهش می‌یابد (مانند سقف یوبوت).

نسبت مقاومت به وزن پایین

با وجود، وزن نسبتا پایین ورق‌های فولادی، ضخامت کم سقف و مصرف پایین بتن در سقف عرشه فولادی، استحکام این سقف در برابر تحمل بارهای اعمال شده کمتر از سقف‌های دیگر نیست. این ویژگی، بهره‌وری بالای سقف عرشه فولادی را نمایش می‌دهد.

یکپارچگی و زیبایی

ساختار و نحوه اجرای سقف عرشه فولادی باعث یکپارچگی آن شده است. علاوه بر این، وجود ورق گالوانیزه موجودار در زیر سقف، باعث نظم و زیبایی سازه می‌شود.

نصب راحت تاسیسات

با اجرای عرشه فولادی، امکان عبور دادن کابل‌ و لوله‌ها از فضای پایینی کف یا سقف عرشه فولادی فراهم می‌شود. این روش نسبتا ارزان باعث صرفه جویی در هزینه‌ها می‌شود.

تنوع کاربری

سقف عرشه فولادی در سازه‌های مختلف (کوچک تا بزرگ) با شرایط بارگذاری و طول دهانه متفاوت قابل اجرا است. همین موضوع، باعث گسترش کاربرد این سقف در سال‌های اخیر شده است.

اجرا در انواع شرایط آب و هوایی

شرایط آب و هوایی بر روی عمل آوری بتن و خوردگی سقف تاثیرگذار است. استفاده از میلگرد حرارتی در ساختار سقف عرشه فولادی، عمل آوری مناسب را تضمین می‌کند. به علاوه، وجود روکش گالوانیزه روی نیز مقاومت سقف در برابر خوردگی، پوسیدگی و زنگ زدن را افزایش می‌دهد.

عایق صدا و حرارت

ساختار سقف عرشه فولادی این اجازه را به سازندگان می‌دهد تا از مواد عایق صدا و حرارت در حین اجرا این سقف استفاده کنند. این ویژگی، علاوه بر صرفه‌جویی در مصرف انرژی، ایمنی سازه را نیز افزایش می‌دهد. سقف‌های عرشه فولادی عایق از ورق‌های مشبک ساخته می‌شوند.

کاهش وزن سازه

به کارگیری دال‌های بتنی کامپوزیتی در سقف عرشه فولادی، مقاومت و سختی کف را افزایش می‌دهد. از این‌رو می‌توان ابعاد و وزن سازه‌های زیرین (فونداسیون) را کاهش داد.

طول عمر بالا

سقف عرشه فولادی دارای طول عمر بالایی است. در واقع، تمام مزایای بالا باعث افزایش طول عمر سقف عرشه فولادی می‌شوند.

معرفی فیلم آموزش مقدماتی انواع کف ها و سقف های سازه ای و غیر سازه ای

سقف، یکی از اجزای مهم در ساخت ساختمان‌های تجاری و مسکونی است. روش‌های متنوعی برای اجرای سقف وجود دارد. فرادرس، به منظور آشنایی دانشجویان رشته مهندسی عمران و علاقه‌مندان به حوزه ساخت و ساز، آموزش جامعی را به مدت 18 ساعت و 8 دقیقه در قالب 13 درس تهیه کرده است. این فرادرس، تمام مباحث مقدماتی مورد نیاز برای آشنایی با انواع سقف و کف را پوشش می‌دهد. در ادامه به معرفی عناوین درس‌های این آموزش می‌پردازیم.

درس یکم تا سیزدهم این فردارس به معرفی اصول اجرای سقف چوبی، سقف طاق ضربی، سقف تیرچه بلوک، سقف سیاک، سقف کامپوزیت، سقف عرشه فولادی، سقف روفیکس، سقف حبابی، سقف کوبیاکس، سقف یوبوت، سقف هالوکور و سقف حفره ای وافل اختصاص دارد.

  • برای مشاهده فیلم آموزش مقدماتی انواع کف ها و سقف های سازه ای و غیر سازه ای + اینجا کلیک کنید.

انواع سقف عرشه فولادی کدام هستند؟

به طور کلی، سقف‌های عرشه فولادی را می‌توان به انواع معمولی، کامپوزیت و قالبی تقسیم‌بندی کرد. سقف‌های عرشه فولادی معمولا بر اساس کاربری، شکل و ابعاد به انواع مختلفی تقسیم می‌شود. عمق، عرض بال‌ها (فاصله داندانه‌ها) و وجود آج به عنوان معیارهای اصلی تقسیم‌بندی این نوع سقف به شمار می‌روند. در سقف‌های عرشه فولادی متداول در ایران معمولا عمق ورق حدود 75 میلی‌متر و عرض پایینی دندانه‌ها حداقل 50 میلی‌متر است. البته با توجه به نوع کاربری مورد نیاز می‌توان انواع مختلفی از سقف عرشه فولادی با شکل‌های متفاوت را سفارش داد. در ادامه، به معرفی مشخصات و مواد مورد استفاده در برخی از انواع سقف‌های عرشه فولادی می‌پردازیم.

نکته: تمام سقف‌های عرشه فولادی هنگام انتقال بارهای افقی و عمودی به اسکلت سازه به صورت مجزا عمل می‌‌کنند و هیچ مشارکتی با دیگر مصالح ساختمانی ندارند.

سقف عرشه فولادی معمولی چیست و چه انواعی دارد؟

سقف عرشه فولادی معمولی به منظور اجرای سقف‌های کم شیب، صاف یا طاق‌دار در تمام انواع سازه‌ها طراحی شده است. این نوع سقف به دلیل مقاومت بالا، ورزن پایین، هزینه مناسب و اجرای آسان شهرت یافته است. در صورت نیاز می‌توان سقف عرشه فولادی را با ویژگی عایق صدا تولید کرد. در ادامه، به معرفی متدوال‌ترین انواع سقف عرشه فولادی معمولی می‌پردازیم.

مشخصات سقف عرشه فولادی نوع A چه هستند؟

سقف عرشه فولادی نوع A، سقفی با دندانه‌های باریک است. این نوع سقف، سطح وسیعی را برای نگهداری از مواد مختلف مورد استفاده برای اجرای سقف و همچنین عایق‌های صلب نازک فراهم می‌کند. در تصویر زیر، نمای جانبی سقف عرشه فولادی نوع A به همراه ابعاد اجزا مختلف آن نمایش داده شده است.

ضخامت ورق انواع مختلف این سقف در بازه 0.75 تا 1.2 میلی‌متر با طول 910 میلی‌متر، عمق 38 میلی‌متر، عرض بالایی دندانه 25 میلی‌متر، عرض بال 152 میلی‌متر و پوشش گالوانیزه نوع G90 یا G60 (به منظور جلوگیری از زنگ زدن) با آستر خاکستری است.

مشخصات سقف عرشه فولادی نوع B چه هستند؟

سقف عرشه فولادی نوع B، سقفی با دندانه‌های پهن است. این نوع سقف، سطحی را برای نگهداری از مواد مختلف مورد استفاده برای اجرای سقف و همچنین عایق‌های صلبی با ضخامت حدود 25 میلی‌متر یا بیشتر فراهم می‌کند. تصویر زیر، نمای جانبی سقف عرشه فولادی نوع B به همراه ابعاد اجزا مختلف آن را نمایش می‌دهد.

ضخامت ورق انواع مختلف این سقف در بازه 0.6 تا 1.5 میلی‌متر با طول 910 میلی‌متر، عمق 38 میلی‌متر، عرض بالایی دندانه 63 میلی‌متر، عرض پایینی دندانه 44 میلی‌متر، عرض بال 152 میلی‌متر و پوشش گالوانیزه نوع G90 یا G60 (به منظور جلوگیری از زنگ زدن) با آستر خاکستری است.

مشخصات سقف عرشه فولادی نوع F چه هستند؟

سقف عرشه فولادی نوع F، سقفی با دندانه‌های متوسط (از نظر پهنا) است. این نوع سقف، سیستم ارزانی را برای افزایش ظرفیت باربری سازه و سطح مناسبی را نگهداری از مواد عایق فراهم می‌کند. تصویر زیر، نمای جانبی سقف عرشه فولادی نوع F به همراه ابعاد اجزا مختلف آن را نمایش می‌دهد.

ضخامت ورق انواع مختلف این سقف در بازه 0.75 تا 1.2 میلی‌متر با طول 910 میلی‌متر، عمق 38 میلی‌متر، عرض بالایی دندانه 44 میلی‌متر، عرض دندانه پایینی 25 میلی‌متر، عرض بال 152 میلی‌متر و پوشش گالوانیزه نوع G90 یا G60 (به منظور جلوگیری از زنگ زدن) با آستر خاکستری یا سفید است.

مشخصات سقف عرشه فولادی نوع N چه هستند؟

سقف عرشه فولادی نوع N، سقفی با دندانه‌های عمیق و پهن است. این نوع سقف، به منظور ایجاد سطحی مطمئن برای نگهداری از دهانه‌های بلند مورد استفاده قرار می‌گیرد. تصویر زیر، نمای جانبی سقف عرشه فولادی نوع N به همراه ابعاد اجزا مختلف آن را نمایش می‌دهد.

ضخامت ورق انواع مختلف این سقف در بازه 0.75 تا 1.5 میلی‌متر با طول 610 میلی‌متر، عمق 76 میلی‌متر، عرض بالایی دندانه 67 میلی‌متر، عرض بال 203 میلی‌متر و پوشش گالوانیزه نوع G90 یا G60 (به منظور جلوگیری از زنگ زدن) با آستر خاکستری است.

سقف عرشه فولادی کامپوزیت چیست و چه انواعی دارد؟

سقف عرشه فولادی کامپوزیت یا کف کامپوزیتی، سازه‌ای دارای آج (برجستگی و تورفتگی) است که به منظور ادغام و یکپارچگی بیشتر دال بتنی با عرشه فولادی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در ادامه، به معرفی متدوال‌ترین انواع سقف عرشه فولادی کامپوزیت می‌پردازیم.

مشخصات سقف عرشه فولادی کامپوزیتی SB چه هستند؟

سقف‌های عرشه فولادی کامپوزیتی SB با توجه به عمق و ابعاد بال به سه نوع تقسیم می‌شوند. در نوع اول، بال‌های ورق به صورت صاف با عمق 38 میلی‌متر، فاصله دندانه‌های بالایی 63 میلی‌متر، عرض بال 152 میلی‌متر و عرض پوشش 91 سانتی‌متر است.

نوع دوم سقف عرشه فولادی کامپوزیتی SB به صورت آجدار و دارای عمق 51 میلی‌متر، عرض بال 305 میلی‌متر و عرض پوشش 91 سانتی‌متر است.

نوع سوم سقف عرشه فولادی کامپوزیتی SB نیز مانند نوع دوم آجدار است. با این تفاوت که عمق این سقف به 76 میلی‌متر افزایش و عرض پوشش آن به 61 سانتی‌متر کاهش یافته است.

مشخصات سقف عرشه فولادی کامپوزیتی SBR چه هستند؟

سقف عرشه فولادی کامپوزیتی SBR، از نظر ساختار شبیه به نوع اول سقف عرشه فولادی کامپوزیتی SB است. حرف R در عنوان این سقف بیانگر کلمه «Reverse» به معنای معکوس است. بنابراین، این دو سقف ابعاد مشابه اما نحوه جانمایی متفاوتی دارند.

قالب عرشه فولادی کامپوزیت چیست و چه انواعی دارد؟

قالب عرشه فولادی، به عنوان یک قالب فولادی دائمی برای بتن‌ریزی دال کف مورد استفاده قرار می‌گیرد. اجرای این قالب سریع، آسان و به صرفه است. با به کارگیری قالب عرشه فولادی، دیگر نیازی به قالب‌گذاری موقتی چوبی نخواهد بود. قالب‌های عرشه فولادی، معمولا عمق کمتری نسبت به عرشه‌های فولادی مورد استفاده در سقف دارند. در ادامه، به معرفی متدوال‌ترین انواع قالب عرشه فولادی می‌پردازیم.

مشخصات قالب عرشه فولادی S3 چه هستند؟

قالب عرشه فولادی S3، بدون آج و دارای عمق 14 میلی‌متر، عرض بال 65 میلی‌متر و عرض پوشش 91 سانتی‌متر است.

مشخصات قالب عرشه فولادی TF 75 چه هستند؟

قالب عرشه فولادی TF 75، بدون آج و دارای عمق 24 میلی‌متر، عرض بال 95 میلی‌متر و عرض پوشش 76 سانتی‌متر است.

مشخصات قالب عرشه فولادی TF 150 چه هستند؟

قالب عرشه فولادی TF 150، بدون آج و دارای عمق 38 میلی‌متر، عرض بال 152 میلی‌متر و عرض پوشش 91 سانتی‌متر است.

اگر این مطلب برای شما مفید بوده است، آموزش‌ها و مطالب زیر نیز به شما پیشنهاد می‌شوند:

حسین زبرجدی دانا (+)

«حسین زبرجدی دانا»، کارشناس ارشد مهندسی استخراج معدن است. فعالیت‌های علمی او در زمینه تحلیل عددی سازه‌های مهندسی بوده و در حال حاضر آموزش‌های مهندسی عمران، معدن و ژئوتکنیک مجله فرادرس را می‌نویسد.

بر اساس رای 2 نفر

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟

نظر شما چیست؟

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *