Bun JS چیست؟ – معرفی Runtime جدید جاوا اسکریپت

Bun JS چیست ؟

در پاسخ به این که Bun.js چیست می‌توان گفت Bun.js در اصل نوعی جعبه‌ابزار همه کاره جاوا اسکریپت محسوب می‌شود که شامل نوعی محیط زمان اجرا مانند Node یا Deno، نوعی ابزار مدیریت بسته مانند «NPM» یا «Pnpm» و نوعی ابزار ساخت مانند «webpack» یا «Vite» است. Bun.js ابزار قدرتمندی محسوب می‌شود که به سرعت محبوبیت پیدا کرده و جایگزین مناسبی برای رویکردهای سنتی شده است.

تاریخچه Bun.js

فیلم آموزش آپلود فایل با Node.js در فرادرس

کلیک کنید

در سال ۱۴۰۰ (۲۰۲۲ میلادی)، نوعی محیط زمان اجرای جدید جاوا اسکریپت به نام Bun.js به صورت بتا (آزمایشی) منتشر شد. این محیط اجرای جدید، نوید عملکرد سریع و قابلیت همکاری با Node.js را می‌دهد، که باعث می‌شود برخی گمان کنند بان جی اس می‌تواند به جایگزینی کامل برای نود جی اس تبدیل شود.

تفاوت نود جی اس، Deno و Bun JS چیست؟

همان‌طور که در بالا نیز به آن اشاره شد، بان جی اس نوعی محیط زمان اجرا جاوا اسکریپت سمت سرور محسوب می‌شود که مشابه Node.js است، اما ویژگی‌های اضافی مانند مدیر بسته و «باندلر/ترنسپایل»ر (Bundler/Transpiler) دارد. زمان اجرا پیشرفته‌ترین بخش پروژه Bun.js محسوب می‌شود و پس از آن مدیر بسته و باندلر قرار دارند.

به گفته خالق Bun.js یعنی «جارد سامنر» (Jarred Sumner)، هدف Bun.js این است که کار با جاوا اسکریپت را سریع‌تر و راحت‌تر کرده و در عین حال سازگاری با اکوسیستم موجود را حفظ کند. برخلاف Node.js ،Bun.js از موتور «WebKit/Safari JavaScriptCore» استفاده می‌کند و از ابتدا با استفاده از کتابخانه‌های «C» و «Zig» ساخته شده است تا وابستگی‌های جاوا اسکریپت را به حداقل برساند و عملکرد را بهبود بخشد. هدف این پروژه پوشش کل «Node/NPM API» است و شامل ویژگی‌های «لبه‌گرا» (Edge-Oriented) می‌شود. بان جی اس هنوز در حال توسعه است و نوعی نرم‌افزار آزمایشی در نظر گرفته می‌شود، اما به سرعت در حال گسترش است و در آینده نه چندان دور از آن بیشتر خواهیم شنید.

در پاسخ به اینکه تفاوت نود جی اس، Deno و Bun JS چیست، می‌توان گفت که همگی نوعی محیط زمان اجرا برای جاوا اسکریپت هستند که می‌توانند خارج از مرورگرهای وب استفاده شوند. با این حال، آن‌ها در نحوه کار و موتورهایی متفاوت هستند که برای اجرای کدهای جاوا اسکریپت استفاده می‌کنند. در این میان نود جی اس بزرگ‌ترین جامعه در بین محیط‌های زمان اجرا را دارد و پایدارترین محسوب می‌شود و از طرفی دیگر، Deno به امن‌ترین آن‌ها شهرت دارد.

Node.js به زبان C++‎ نوشته شده است و از موتور V8 گوگل استفاده می‌کند. از طرف دیگر، Deno به زبان «Rust» نوشته شده است و همچنین از موتور V8 استفاده می‌کند. از طرفی دیگر Bun.js به زبان Zig نوشته شده است و از موتور «JavaScriptCore Webkit» استفاده می‌کند که به وسیله مرورگر «Safari» استفاده می‌شود.

آیا Bun.js واقعاً بر اکوسیستم تأثیر می‌گذارد؟

تا به اینجا بیان شد که Bun JS چیست و چه تفاوتی با دو محیط زمان اجرای دیگر جاوا اسکریپت دارد؛ اما آیا Bun JS تاثیر جدی بر اکوسیستم جاوا اسکریپت خواهد داشت یا خیر؟ انتشار بان جی اس سر و صدای زیادی در جامعه توسعه‌دهندگان ایجاد کرده است. بسیاری از پتانسیل آن برای بهبود عملکرد جاوا اسکریپت و افزایش بهره‌وری به وسیله ابزارهای قوی داخل آن هیجان‌زده هستند. تعداد اعضای سرور «Discord» آن که قبلاً از ۲۰۰۰ نفر فراتر رفته است، گواهی بر سطح هیجان در مورد این فناوری جدید خواهد بود. به نظر می‌رسد که Bun.js آمده است تا تأثیر قابل‌توجهی را بر اکوسیستم جاوا اسکریپت بگذارد.

فیلم آموزش احراز هویت با Angular و Node.js و MongoDB در فرادرس

کلیک کنید

آینده Node.js ،Deno.js و Bun JS چیست؟

از طرفی Bun.js نوعی فناوری در حال توسعه است و پشتیبانی محدودی دارد و در حال حاضر برای نرم‌افزارهای آماده تولید مناسب نیست. با این حال، بان جی اس این پتانسیل را دارد که از نظر سرعت و بهره‌وری برای توسعه‌دهندگان جاوا اسکریپت یک تغییردهنده بازی باشد. این احتمال وجود دارد که هر سه فناوری در کنار هم در اکوسیستم وجود داشته باشند و از آنجا که هر کدام نقاط قوت منحصربه‌فرد خود را دارند، همچنان محبوب باقی بمانند. به صورت کلی، Node.js دارای بزرگ‌ترین انجمن و پایدارترین آن‌ها است، Deno.js امنیت قابل‌توجهی دارد و Bun.js بر عملکرد و بهره‌وری متمرکز است.

نحوه نصب Bun.js

فیلم آموزش Node.js – مقدماتی در فرادرس

کلیک کنید

نصب Bun به وسیله NPM

برای نصب Bun، می‌توان از NPM استفاده کرد تا آن را به عنوان نوعی بسته محلی در هر سیستم‌ عاملی دریافت یا آن را به عنوان نوعی بسته جهانی NPM نصب کرد. پس از نصب، می‌توان از Bun برای ایجاد برنامه React جدید استفاده کرد که فرایند آن دقیقاً شبیه به استفاده ازnpx create-react-app my-app  است. استفاده از Bun سریع‌تر از NPM بوده و می‌توان با اجرای دستورات مربوط‌ه، پروژه جدیدی را با استفاده از کتابخانه‌های create-react-app شروع کرد. دستور نصب بان جی اس به وسیله NPM به صورت زیر است:

نصب Bun با اجرای Create React App

دستور create-react-appاگر اجرا شود به سرعت یک برنامه React به نام bun-react راه‌اندازی خواهد کرد. این دستور به طور خودکار ماژول‌های Node لازم را نصب کرده و فایل‌های مورد نیاز را ایجاد می‌کند. پس از اجرای دستور، می‌توان دایرکتوری bun-react را باز و سرور توسعه را با bun dev راه‌اندازی کرد. سپس می توان صفحه اصلی برنامه را در آدرس localhost:3000 دید. دستور مربوطه به صورت زیر است:

اگر فایل package.json مورد بازبینی و بررسی قرار بگیرد، مشخص خواهد شد Bun همان کاری را انجام می‌دهد که NPM انجام می‌دهد، اما این بار بسیار سریع‌تر این کار انجام خواهد گرفت.

آموزش نصب Bun JS در ویندوز

۱. فعال‌ سازی قابلیت زیرسیستم لینوکس در ویندوز

قدم اول برای نصب بان جی اس در ویندوز فعال‌سازی قابلیت ویژگی «Windows Subsystem» برای سیستم‌ عامل لینوکس است که برای این هدف، باید مراحل زیر را به ترتیب انجام داد:

1. جستجوی عبارت «Windows Features» در جعبه جستجوی ویندوز و انتخاب گزینه «Turn Windows features on or off»
2. اسکرول یا کشیدن صفحه به پایین و علامت‌دار کردن گزینه‌های «Windows SubSystem for Linux» و «Virtual Machine Platform»
3. زدن دکمه Ok و راه‌اندازی مجدد ویندوز برای اعمال قابلیت‌های نام‌برده

با انجام مراحل بالا، اکنون «Windows SubSystem» برای ویندوز فعال شده است.

• نکته: گزینه دوم یا «Virtual Machine Platform» همچنین با اجرای دستور زیر در ترمینال یا خط فرمان ویندوز فعال خواهد شد:

خروجی آن در صورت اجرای موفق به صورت زیر خواهد بود:

۲. نصب اوبونتو CLI

قدم بعدی برای نصب Bun JS، دانلود و نصب «CLI اوبونتو» (Linux Ubuntu CLI) در ویندوز است که برای انجام این کار باید مراحل زیر را طی کرد.

1. باز کردن «Windows Store» و جستجوی عبارت «Ubuntu» در آن
2. دانلود یک نسخه از Ubuntu و نصب آن
3. باز کردن برنامه دانلود شده و انتظار برای اتمام نصب

حال با باز کردن برنامه از کاربر خواسته می‌شود که نام کاربری و رمز عبور خود را تنظیم کند که در این مرحله کاربر باید نام کاربری و رمز عبور دلخواه خود را انتخاب کند. با طی کردن مراحل بالا، اکنون CLI اوبونتو در ویندوز نصب شده است.

۳. نصب Bun JS در ویندوز

قدم نهایی، نصب Bun JS در ویندوز است. برای این کار ابتدا باید دستور زیر را در ترمینال ابونتو وارد کرد:

طبق تصویر زیر:

حال نوبت به اجرای دستور زیر فرا می‌رسد:

این دستور Bun را از سایت اصلی این محیط زمان اجرا دانلود خواهد کرد و در صورتی که دانلود و نصب موفقیت آمیز باشد، چیزی شبیه به تصویر زیر برای کاربر نمایان خواهد شد.

حال Bun JS در ویندوز با موفیقت نصب شد و به راحتی می‌توان از آن استفاده کرد. در ادامه مثالی ساده از یک برنامه Bun JS  آورده شده است که نحوه اجرا و ساخت آن بررسی خواهد شد.

نحوه اجرای برنامه های Bun JS

کد بالا نوعی شی پیکربندی برای وب سرور به حساب می‌آید که شماره پورت (٣٠٠٠) و نوعی متد واکشی را مشخص می‌کند. این وب سرور پیغام مدنظر را زمانی که درخواستی به سرور ارسال شود به نمایش درخواهد آورد. کد فوق با اجرای دستور زیر در ترمینال ابونتو اجرا خواهد شد.

خروجی قطعه کد بالا نیز به صورت زیر است:

Bun برای استقرار برنامه های Edge و بدون سرور

بان جی اس نوعی مدیر بسته و اجرا کننده اسکریپت است که استقرار سریع و کارآمد را برای برنامه‌های «لبه و بدون سرور» (Edge and Serverless) تضمین می‌کند. با Bun، زمان صرف شده برای اجرای وظایف با «Node/NPM» به میزان قابل‌توجهی کاهش می‌یابد، زیرا در شروع فرآیند، Node بسیار سریع‌تر است. در Bun دستور bun dev ، معادل دستور npm run dev است و کل فرآیند را بسیار سریع‌تر و ساده‌تر می‌کند.

Bun به دلیل قابلیت شروع سریع، ابزاری مناسب برای محیط‌های محاسباتی لبه و بدون سرور به حساب می‌آید. بان جی اس می‌تواند به سرعت اسکریپت‌ها را راه‌اندازی و اجرا کند و بسته به تقاضا، افزایش یا کاهش آن را آسان‌تر سازد. این ویژگی در مورد استقرارهای لبه و بدون سرور مهم است و این به معنی رعایت اصل مقیاس‌پذیری خواهد بود، به این معنی که بتوان به سرعت و به طور مؤثر گره‌ها را در صورت نیاز ایجاد و سپس زمانی که تقاضا کاهش می‌یابد آن‌ها را حذف کرد. شروع سریع Bun آن را به انتخابی عالی برای این نوع محیط تبدیل می‌کند.

Bun برای اپلیکیشن های Next.js ،Vue.js و Svelte

Bun شروع به کار با برنامه «Next» را آسان می‌کند. برای ایجاد پروژه جدید، به سادگی دستور bun create next./app را باید اجرا کرد. همچنین برای مشاهده قالب‌های موجود، کافی است bun create را در ترمینال وارد کنیم تا فهرست قالب‌ها مشاهده شوند. در «Bun 0.0.5.5»، بیش از ده‌ها قالب برای انتخاب وجود دارد که گزینه‌های زیادی برای اجرای پروژه‌های مختلف را در اختیار کاربران قرار می‌دهد.

فیلم آموزش JavaScript ES6 در فرادرس

کلیک کنید

بان جی اس همچنین «بارگذارنده‌های» (Loaders) قابل تنظیمی را برای پشتیبانی از فایل‌هایی مانند .svelte و .vue ارائه می‌کند که به وسیله Loaderهای داخلی پشتیبانی نمی‌شوند. با Loaderهای سفارشی، Bun.js می تواند کاربردهای مختلفی را در خود جای دهد.

همچنین می‌توان از Bun برای اجرای «SvelteKit» با یک آداپتور آزمایشی استفاده کرد. این پروژه هنوز در حال انجام است، زیرا «API Bun» به سرعت در حال تغییر و SvelteKit به این به‌روزرسانی‌ها متکی است.

کامپایلر مبدا به مبدا و ماژول های Bun JS

Bun در تلاش است تا فرآیند ساخت و ساز را با حذف نیاز به «Transpiling» (کامپایلر مبدا به مبدا) ساده‌سازی کند. این امر به دلیل تنوع فناوری‌هایی که با بان جی اس کار می‌کنند، مانند «CSS» و «JSX» چالش‌برانگیز است. این فناوری‌ها می‌توانند به سرعت تکامل پیدا کنند و پیچیدگی‌هایی مانند (Tree Shaking) و «کوچک‌سازی» (Minification) را به همراه داشته باشند.

بان جی اس در اصل پروژه‌ای جاه‌طلبانه محسوب می‌شود که به دنبال ایجاد نوعی سیستم مدیریت بسته بهتر از «Node/NPM» است، با این حال نبردی دشوار برای این کار در پیش رو قرار دارد. نقشه راه Bun کارهایی که باید انجام شوند را مشخص می‌کند. کارهایی مانند انتقال، بسته‌بندی و شفافیت ماژول‌ها از این دست کارها هستند که می‌تواند فرآیندی پیچیده باشد. مستندات Bun این پیچیدگی را تأیید می‌کند و افراد را تشویق خواهد کرد تا این چالش را انجام دهند. با Bun، توسعه‌دهندگان می‌توانند سیستمی ایجاد کنند که حتی بهتر از Node و NPM باشد.

Bun به عنوان سرور

برای اجرای سرور بالا، کافی است دستور bun server.ts در ترمینال اجرا شود. حال با بازدید از آدرس localhost:3000 پیام Hello World مانند مثال بالاتر که بررسی شد، به نمایش درخواهد آمد.

Bun به عنوان serve API

در مثال زیر، Bun به عنوان Serve API استفاده شده است:

همان‌طور که می‌دانیم Bun نوعی پلتفرم جاوا اسکریپت سمت سرور محسوب می‌شود که برای تسهیل توسعه و نگهداری برنامه‌های کاربردی وب طراحی شده است. Node APIهای آن (NAPI) مجموعه‌ای از ویژگی‌ها را برای ساده‌تر کردن توسعه Node ارائه می‌کنند، اما هنوز به اندازه کافی برای اجرای فریمورک «Express» جامع و کامل نیستند. با این حال، پروژه‌های متعددی برای Bun وجود دارند که قابلیت‌های مشابه Express را ارائه می‌دهند که یکی از آن‌ها «BunRest» است.

مزایای Bun JS چیست؟

با بان جی اس، فرآیند راه‌اندازی محیط زمان اجرا و دریافت ابزارهای لازم برای انجام کارهای توسعه جاوا اسکریپت سمت سرور ساده می‌شود. به جای اینکه محیط زمان اجرا، مدیریت بسته و سایر ابزارها به صورت جداگانه دانلود و نصب شوند، بان جی اس به کاربران این امکان را می‌دهد که هر چیزی را که نیاز دارند یک‌باره دریافت کنند. تنها کاری که باید انجام داد این است که بان جی اس را نصب و پروژه را شروع کرد. در کنار این‌ها بهبود عملکرد، افزایش سرعت و رعایت اصل مقیاس‌پذیری از دیگر مزایای بان جی اس به‌حساب می‌آیند.

رویکردی جدید برای جاوا اسکریپت سمت سرور

بان جی اس پروژه‌ای با پتانسیل بالا محسوب می‌شود که هدف آن تبدیل شدن به راه‌حلی برای پاسخ به نیازهای جاوا اسکریپت سمت سرور است. از فرآیندهای «Spawning» گرفته تا میزبانی نمونه‌های «SQLite» تعبیه شده، Bun همه را پوشش می‌دهد. این فناوری جدید حتی «Bun FFI» (رابط عملکرد خارجی | Foreign Function Interface) را برای اجرای توابع بومی ارائه می‌کند. نقشه راه Bun طیف گسترده‌ای از اهداف را ترسیم کرده و جاه‌طلبی‌ها و پتانسیل پروژه را نشان می‌دهد.

زبان‌های برنامه نویسی در سال‌های اخیر پیشرفت زیادی کرده‌اند. امروزه، بسیاری از کاربران و توسعه‌دهندگان اهمیت داشتن ابزارهای مدیریت بسته و ابزار ساخت را برای استفاده مؤثر از نوعی زبان برنامه نویسی خاص در اولویت قرار می‌دهند. اکنون طراحان با گنجاندن این ابزارها در زبان از همان ابتدا، این ویژگی و مزیت را در نظر می‌گیرند. بشر در حال ورود به عصر جدید و هیجان‌انگیزی است که در آن زبان‌های برنامه نویسی قابلیت حمل کردن ابزارهای کمکی را از همان ابتدا و به صورت ذاتی دارند و با این رویکرد کامل‌تر و قدرتمندتر می‌شوند.

سخن پایانی

Bun نوعی محیط زمان اجرای جدید جاوا اسکریپت و تایپ اسکریپت محسوب می‌شود که در حال حاضر در نسخه بتا است. این Runtime به منظور شروع سریع، ارائه عملکرد بیشتر و ارائه ابزارهای ساده‌تر به توسعه‌دهندگان طراحی شده است. Bun دارای نوع سرویس گیرنده NPM است که وضوح ماژول Node را پیاده‌سازی می‌کند و همچنین چندین API وب داخلی را اجرا خواهد کرد. بان جی اس که به زبان Zig نوشته شده است از موتور JavaScriptCore WebKit استفاده می‌کند که گفته می‌شود سریع‌تر از موتور جاوا اسکریپت V8 است. در این مطلب از مجله فرادرس در رابطه با اینکه Bun JS چیست، ویژگی‌های Bun.js، مقایسه آن با نود جی اس و Deno و همچنین نحوه اجرا و راه‌اندازی آن توضیحاتی ارائه شد.