اعداد رومی در شیمی برای نام گذاری ترکیبات – به زبان ساده

۱۲

۱۴۰۵/۰۲/۲۷

۹ دقیقه

PDF

آموزش متنی جامع

نمونه سوال و تمرین + پاسخ تشریحی

آزمون سنجش یادگیری

امکان دانلود نسخه PDF

اعداد رومی در شیمی برای نام‌گذاری ترکیبات یونی که شامل فلزاتی به چند حالت ظرفیت هستند استفاده می‌شود. در این ترکیبات، فلزاتی مانند آهن، مس، جیوه، گالیم و ... وجود دارند. این فلزات که عضو فلزات واسطه یا شبه فلزات هستند می‌توانند در ترکیب با یون‌های مختلف، چند حالت اکسایش متفاوت داشته باشند. به همین دلیل، از اعداد رومی در پرانتز جلوی نام این فلزات برای نمایش حالت اکسایش آن‌ها استفاده می‌شود. در این مطلب از مجله فرادرس می‌آموزیم اعداد رومی در شیمی برای نام گذاری چگونه استفاده می‌شوند.

آنچه در این مطلب می‌آموزید:

نحوه استفاده از اعداد رومی در شیمی را می‌آموزید.
با تفاوت اعداد یونانی با اعداد رومی در شیمی آشنا می‌شوید.
می‌آموزید چه اتم‌هایی در شیمی اعداد رومی می‌گیرند.
یاد می‌گیرید چه اتم‌هایی در شیمی اعداد رومی نمی‌گیرند.
می‌توانید اعداد رومی را از روی فرمول شیمیایی تشخیص دهید.
روش نوشتن فرمول شیمایی با اعداد رومی را می‌آموزید.

فهرست مطالب این نوشته

اعداد رومی در شیمی

تفاوت اعداد یونانی با اعداد رومی در شیمی

یادگیری شیمی دهم با فرادرس

مثال نام گذاری ترکیبات یونی با اعداد رومی

روش نام گذاری ترکیبات یونی

ترکیبات یونی چنداتمی

چه اتم هایی در شیمی اعداد رومی می گیرند؟

چه اتم هایی در شیمی اعداد رومی نمی گیرند؟

در چه صورتی اعداد رومی را نمی نویسیم؟

نام قدیمی یون‌های فلزی

تشخیص اعداد رومی از فرمول شیمیایی

مثال تشخیص اعداد رومی از فرمول شیمیایی

مثال ۱

مثال ۲

مثال ۳

مثال نوشتن فرمول شیمایی با اعداد رومی

مثال ۱

مثال ۲

مثال ۳

آزمون اعداد رومی در شیمی

در ابتدای این مطلب می‌آموزیم اعداد رومی در شیمی برای نام‌گذاری چه ترکیباتی استفاده می‌شوند. سپس با تفاوت اعداد رومی و یونانی در شیمی آشنا می‌شوید. در ادامه، می‌آموزیم چه اتم‌هایی در شیمی اعداد رومی می‌گیرند و چه اتم‌هایی نمی‌گیرند. در نهایت با روش تشخیص اعداد رومی از روی فرمول شیمیایی آشنا می‌شویم. با مطالعه این مطلب تا انتها می‌توانید به شکلی کامل بیاموزید استفاده اعداد رومی در شیمی به چه شکل است.

اعداد رومی در شیمی

اعداد رومی، اعدادی هستند که با حروف رومی برای نمایش اعداد ۱، ۲، ۳ و ... استفاده می‌شوند. این اعداد به شکل‌های III و II و I و VI و ... در این ترکیبات دیده می‌شوند. در جدول زیر، نماد این ترکیبات و اعداد متناظر آن‌ها از ۱ تا ۲۰ نمایش داده شده است.

عدد فارسی	عدد رومی
۱	$I$
۲	$II$
۳	$III$
۴	$IV$
۵	$V$
۶	$VI$
۷	$VII$
۸	$VIII$
۹	$IX$
۱۰	$X$
۱۱	$XI$
۱۲	$XII$
۱۳	$XIII$
۱۴	$XIV$
۱۵	$XV$
۱۶	$XVI$
۱۷	$XVII$
۱۸	$XVIII$
۹	$XIX$
۲۰	$XX$

اعداد رومی در شیمی برای نمایش اسم ترکیبات یونی شامل برخی از فلزات استفاده می‌شود. این اعداد جلوی نام فلز و در پرانتز نوشته می‌شوند و نمایش‌دهنده حالت اکسایش فلز در ترکیب هستند. شرط نمایش اعداد رومی جلوی نام فلز این است که آن فلز در ترکیبات مختلف، حالات اکسایش متفاوتی را اختیار کند. برای مثال، ترکیبات فلز آهن می‌توانند شامل آهن با ظرفیت ۲ (آهن اا) یا آهن با ظرفیت ۳ (آهن ااا) باشند. در برخی از کتب شیمی به زبان فارسی ممکن است به جای استفاد از اعداد رومی، از اعداد فارسی یا انگلیسی برای نمایش ظرفیت عناصر در این ترکیبات استفاده شود.

فیلم آموزش شیمی ۱ – پایه دهم + گواهینامه در فرادرس

کلیک کنید

در ادامه برخی از مهم ترین فلزاتی که چندین حالت اکسایش دارند آورده شده‌اند.

$Fe(II),\;Fe(III)\;|\;Cu(I),\;Cu(II)\;|\;Sn(II),\;Sn(IV)\;|\;Pb(II),\;Pb(IV)\;|\;Cr(III),\;Cr(VI)$

نمایش اعداد رومی در شیمی و مثال — اعداد رومی در شیمی

تفاوت اعداد یونانی با اعداد رومی در شیمی

باید دقت داشت که اعداد رومی اعدادی هستند که برای نمایش ظرفیت (حالت اکسایش) عناصر فلزی در ترکیبات یونی استفاده می‌شوند. در حالی که اعداد یونانی (مونو، دی، تری، تترا و ...ـ) در ترکیبات یونی، ترکیبات کووالانسی، آلی و ... برای نمایش تعداد یک گروه از اتم‌ها استفاده می‌شوند.

نمودار تفاوت اعداد رومی و یونانی در شیمی — تفاوت اعداد رومی و یونانی در شیمی

برای مثال اگر یک ترکیب یونی دو گروه نیترات داشته باشد، نام آن شامل عبارت «دی نیترات» خواهد بود. به همین شکل اگر یک ترکیب آلی دارای چهار گروه متیل باشد، نام آن شامل عبارت «تترا متیل» خواهد بود. در جدول زیر نام اعداد یونانی و اعداد متناظر با آن‌ها آمده است.

عدد فارسی	عدد یونانی
‍۱	مونو
۲	دی
۳	تری
۴	تترا
۵	پنتا
۶	هگزا
۷	هپتا
۸	اکتا
۹	نونا
۱۰	دکا
۱۱	آندکا
۱۲	دودکا
۱۳	تریدکا
۱۴	تترادکا
۱۵	پنتادکا
۱۶	هگزادکا
۱۷	هپتادکا
۱۸	اکتادکا
۱۹	نونادکا
۲۰	ایکوسا

پیشنهاد می‌کنیم برای درک بهتر تفاوت این اعداد و روش استفاده از آن‌ها، مطلب نام گذاری ترکیبات شیمیایی مجله فرادرس که لینک آن در ادامه آورده شده است را مطالعه کنید.

مطلب پیشنهادی:

نام گذاری ترکیبات شیمیایی — از صفر تا صد

شروع مطالعه

یادگیری شیمی دهم با فرادرس

برای درک بهتر نحوه استفاده از اعداد رومی در شیمی و تعیین آن‌ها، نیاز است ابتدا با مفاهیمی چون اعداد اکسایش، ترکیبات یونی، پیوند یونی، الکترون ظرفیت، جدول تناوبی و دوره و ردیف در جدول تناوبی آشنا شویم. پیشنهاد می‌کنیم برای درک بهتر این مفاهیم، به مجموعه فیلم آموزش درووس پایه دهم فرادرس، بخش شیمی مراجعه کنید که با زبانی ساده ولی کاربردی به توضیح این مفاهیم می‌پردازد.

برای مشاهده مجموعه فیلم آموزش دروس پایه دهم فرادرس،‌ روی تصویر کلیک کنید.

همچنین، با مراجعه به فیلم‌های آموزش فرادرس که در ادامه آورده شده است، می‌توانید به آموزش‌های بیشتری درباره اعداد رومی در شیمی دسترسی داشته باشید.

مثال نام گذاری ترکیبات یونی با اعداد رومی

در قسمت‌های قبل آموختیم ترکیبات شیمیایی یونی که شامل اتم‌های فلزی چندظرفیتی هستند، در نام خود اعداد رومی را دارند. برای نام گذاری یک ترکیب شیمیایی ابتدا باید تشخیص دهیم نوع مولکول آلی است یا معدنی. سپس در صورت معنی بودن ترکیب باید تشخیص دهیم که ترکیب یونی است یا کووالانسی.

فیلم آموزش فرمول شیمیایی هیدروکربن‌ ها و نام‌ گذاری IUPAC + انواع و ساختارها (رایگان) در فرادرس

کلیک کنید

در صورت یونی بودن ترکیب، باید بررسی کنیم که اتم فلزی استفاده شده در ترکیب از فلزات چند ظرفیتی است یا تک ظرفیتی. در نهایت در صورت چندظرفیتی بودن فلز، از اعداد رومی در نام آن استفاده می‌کنیم. برخی از فلزاتی که در جدول تناوبی می‌توانند چندین ظرفیت مختلف داشته باشند به همراه فرمول شیمیایی و نام انگلیسی آن‌ها در ادامه آورده شده‌اند.

آهن: $Fe^{2+} \rightarrow Iron(II) \qquad Fe^{3+} \rightarrow Iron(III)$

مس: $Cu^{+} \rightarrow Copper(I) \qquad Cu^{2+} \rightarrow Copper(II)$

قلع: $Sn^{2+} \rightarrow Tin(II) \qquad Sn^{4+} \rightarrow Tin(IV)$

سرب: $Pb^{2+} \rightarrow Lead(II) \qquad Pb^{4+} \rightarrow Lead(IV)$

جیوه : $Hg_2^{2+} \rightarrow Mercury(I) \qquad Hg^{2+} \rightarrow Mercury(II)$

روش نام گذاری ترکیبات یونی

ترکیبات یونی ترکیباتی هستند که از به هم پیوستن یک آنیون و یک کاتیون تشکیل می‌شوند. برای نام‌گذاری ترکیبات یونی ابتدا باید نام کاتیون به صورت عنصری و سپس نام آنیون با پسوند «-ید» نوشته شود. در ترکیبات یونی معمولا کاتیون یک عنصر فلزی است و اگر این عنصر از فلزات واسطه چندظرفیتی باشد، باید عدد اکسایش فلز به شکل عدد رومی در پرانتز جلوی نام عنصری آن نوشته شود.

برای مثال ترکیب سدیم و کلر، سدیم کلرید و ترکیب کلسیم و ید، کلسیم یدید نام دارد.

نام گذاری ترکیبات یونی و مثال — نام گذاری ترکیبات یونی

پیشنهاد می‌کنیم برای درک بهتر روش نامگذاری و فرمول نویسی این ترکیبات، فیلم آموزش فرمول‌ نویسی ترکیبات یونی و کووالانسی، روش‌ها و نام‌گذاری فرادرس که لینک آن در ادامه آورده شده است را مشاهده کنید.

فیلم آموزش فرمول‌ نویسی ترکیبات یونی و کووالانسی + روش‌ها و نام‌گذاری (رایگان) در فرادرس

کلیک کنید

ترکیبات یونی چنداتمی

در برخی از ترکیبات یونی، آنیون یا کاتیون، یک گروه یونی متشکل از چند اتم است که یک بار کلی می‌گیرد. برای مثال، یون نیترات یونی متشکل از یک اتم نیتروژن وسه اتم اکسیژن است که این گروه مولکولی بار ۱- دارد.

برای تشخیص و نام‌گذاری ترکیبات یونی نیاز است با این یون‌های چنداتمی به خوبی آشنا شوید و آن‌ها را حفظ کنید. در ادامه فرمول شیمیایی و نام برخی از ترکیبات یونی چند اتمی آورده شده است.

نام یون چند اتمی	فرمول شیمیایی
آمونیوم	$NH_4^{+}$
نیترات	$NO_3^{-}$
نیتریت	$NO_2^{-}$
سولفات	$SO_4^{2-}$
سولفیت	$SO_3^{2-}$
کربنات	$CO_3^{2-}$
هیدروکسید	$OH^{-}$
فسفات	$PO_4^{3-}$
هیدروژن کربنات	$HCO_3^{-}$
استات	$CH_3COO^{-}$

مطلب پیشنهادی:

یون چند اتمی چیست؟ – توضیح و تفاوت با یون تک اتمی

شروع مطالعه

چه اتم هایی در شیمی اعداد رومی می گیرند؟

در شیمی اعداد رومی برای نام گذاری ترکیبات یونی شامل فلزات واسطه چند ظرفیتی استفاده می‌شوند. فلزات واسطه چند ظرفیتی و ظرفیت‌های رایج آن‌ها در زیر آورده شده است. اعداد رومی در ترکیبات یونی شامل این عناصر در پرانتزی جلوی نام آن‌ها نوشته میشود. برای مثال، نام عناصری که می‌توانند چند ظرفیت مختلف داشته باشند، در ادامه آورده شده است.

نام فلز	ظرفیت‌های رایج
آهن	$\;Fe^{2+},\;Fe^{3+}$
مس	$\;Cu^{+},\;Cu^{2+}$
قلع	$\;Sn^{2+},\;Sn^{4+}$
سرب	$\;Pb^{2+},\;Pb^{4+}$
کروم	$\;Cr^{2+},\;Cr^{3+},\;Cr^{6+}$
منگنز	$\;Mn^{2+},\;Mn^{3+},\;Mn^{4+},\;Mn^{6+},\;Mn^{7+}$
کبالت	$\;Co^{2+},\;Co^{3+}$
نیکل	$\;Ni^{2+},\;Ni^{3+}$
جیوه	$\;Hg_2^{2+},\;Hg^{2+}$
طلا	$\;Au^{+},\;Au^{3+}$
وانادیوم	$\;V^{2+},\;V^{3+},\;V^{4+},\;V^{5+}$
تیتانیوم	$\;Ti^{2+},\;Ti^{3+},\;Ti^{4+}$
مولیبدن	$\;Mo^{2+},\;Mo^{3+},\;Mo^{4+},\;Mo^{6+}$
تنگستن	$\;W^{4+},\;W^{6+}$
پلاتین	$\;Pt^{2+},\;Pt^{4+}$
پالادیوم	$\;Pd^{2+},\;Pd^{4+}$
ایریدیوم	$\;Ir^{3+},\;Ir^{4+}$
اسمیم	$\;Os^{4+},\;Os^{6+},\;Os^{8+}$

چه اتم هایی در شیمی اعداد رومی نمی گیرند؟

در شیمی تنها برای نام گذاری اتم‌های چندظرفیتی در ترکیبات یونی اعداد رومی استفاده می‌شوند. در باقی موارد که اتم‌ها تک ظرفیتی هستند، ظرفیت آن‌ها در نامشان نمایش داده نمی‌شود. برای مثال، ترکیبات زیر شامل اعداد رومی نیستند. در این ترکیبات نمایش ظرفیت عناصر رایج نبوده و اشتباه محسوب می‌شود.

$ZnCl_2,\;ZnO,\;ZnS,\;AgNO_3,\;AgCl,\;AgBr,\;CdCl_2,\;CdSO_4,\;ScCl_3,\;YCl_3$

در چه صورتی اعداد رومی را نمی نویسیم؟

در قسمت‌های قبلی اشاره کردیم که اعداد رومی در شیمی تنها برای نمایش ظرفیت فلزات چندظرفیتی در ترکیبات یونی استفاده می‌شود. در غیر این صورت از این اعداد در نام ترکیبات یونی استفاده نمی‌کنیم. برخی از مواردی که در آن‌ها از اعداد رومی استفاده نمی‌شود در ادامه آورده شده است.

در ترکیبات یونی که فلزات آن‌ها تک ظرفیتی هستند. مانند مس و نقره
در ترکیبت کووالانسی (ترکیبات کووالانسی شامل نافلزات هستند)
در ترکیبات یونی که از نام قدیمی عناصر چندظرفیتی استفاده شده است. (مانند فرو و فریک برای آهن (اا) و آهن (ااا))

نام قدیمی یون‌های فلزی

در متون قدیمی برای یون‌های فلزی عناصر با ظرفیت‌های مختلف، نام‌های متفاوتی استفاده می‌شده است. برای مثال، برای اشاره به یون آهن ۲+ (آهن اا) از نام «فرو» و برای اشاره به یون آهن ۳+ (آهن ااا) از عبارت «فریک» استفاده می‌شد.

امروزه نیز در بسیاری از متون بجای استفاده از اعداد رومی از این عبارات و نام‌ها استفاده می‌شود. در جدول زیر نام برخی از یون‌های فلزی چند ظرفیتی آورده شده است.

فرمول شیمیایی وین	نام قدیمی یون
فرو	$Fe^{2+}$
فریک	$Fe^{3+}$
کوپروس	$Cu^{+}$
کوپریک	$Cu^{2+}$
استانوس	$Sn^{2+}$
استانیک	$Sn^{4+}$
پلامبوس	$Pb^{2+}$
پلامبیک	$Pb^{4+}$
مرکورو	$Hg_2^{2+}$
مرکوریک	$Hg^{2+}$
کرموس	$Cr^{2+}$
کرومیک	$Cr^{3+}$
کبالتوس	$Co^{2+}$
کبالتیک	$Co^{3+}$
مگنوس	$Mn^{2+}$
مگنیک	$Mn^{3+}$

تشخیص اعداد رومی از فرمول شیمیایی

برای اینکه از یک فرمول شیمیایی بتوانیم تشخیص بدهیم که از کدام ظرفیت عنصر استفاده شده است، باید به زیروندهای آن توجه کنیم. فلزات در ترکیبات یونی نقش کاتیون را داشته و در کنار آنیون قرار می‌گیرند. در نتیجه، بار عنصر فلزی به عنوان زیروند آنیون و بار آنیون به عنوان زیروند کاتیون قرار می‌گیرد.

فیلم آموزش شیمی دبیرستان – نکته و حل تست کنکور در فرادرس

کلیک کنید

بدین ترتیب تنها با توجه به زیروند آنیون (قسمت دوم فرمول شیمیایی ترکیب یونی) می‌توانیم بار عنصر و ظرفیت آن را یافته و عدد رومی مناسب را برای نامگذاری آن استفاده کنیم. باید تووجه داشته باشیم که در برخی از موارد زیروندهای مواد ساده می‌شوند. پس نیاز است برای تشخیص اعداد رومی از روی فرمول شیمیایی، به خوبی با اعداد اکسایش عناصر مختلف آشنایی داشته باشیم.

برای مثال در ترکیبی مانند $Fe_2O_3$ ، زیروند فلز آهن ۲ و زیروند اکسیژن ۳ است. بنابراین بار الکتریکی اکسیژن برابر با ۲- و بار الکتریکی آهن برابر ۳+ است. اما در ترکیبی مانند FeO زیروندهای آهن و اکسیژن برابر هستند. از آنجا که اتم اکسیژن در اغلب موارد دارای حالت اکسایش ۲- است، انتظار می‌رود که حالت اکسایش آهن نیز ۲+ باشد. بنابر این نام عنصر اول آهن (ااا) اکسید و نام ترکیب دوم آهن (اا) اکسید خواهد بود.

مثال تشخیص اعداد رومی از فرمول شیمیایی

برای درک بهتر آنچه در قسمت قبل آموختیم، به مثال‌های زیر دقت کنید.

مثال ۱

در نامگذاری ترکیب $Fe_2S_3$ چه عدد رومی جلوی نام عنصر آهن قرار می‌گیرد؟

پاسخ

این ترکیب یک ترکیب یونی متشکل از یون آهن و گوگرد است. زیروند آهن ۲ و زیروند گوگرد ۳ است. بنابراین بار آنیون گوگرد ۲- و بار آهن ۳+ است. پس باید جلو آهن عدد رومی (ااا) قرار بگیرد. نام این ترکیب آهن (ااا) سولفید است.

مثال ۲

نام ترکیب $Ti_2(SO_4)_3$ چیست؟

پاسخ

این ترکیب از کاتیون تیتانیوم و آنیون سولفات تشکیل شده است. زیروند تیتانیوم ۲ و زیروند سولفات ۳ است. بنابراین بار تیتانیوم ۳+ و سولفات ۲- است. بنابراین نام این ترکیب تیتانیوم (ااا) سولفات خواهد بود.

مثال ۳

نام ترکیب $CuO$ چیست؟

پاسخ

در این ترکیب یون مس و اکسیژن هردو زیروند ۱ دارند که در فرمول شیمیایی نوشته نمی‌شود. در این موارد باید حالت اکسایش آنیون را بدانیم تا بتوانیم بار کاتیون را حدس بزنیم. حالت اکسایش اکسیژن در اغلب ترکیبات شیمیایی ۲- است. در این ترکیب بار یون مس باید ۲+ باشد که در نهایت با ساده شده زیروند این دو یون، فرمول شیمیایی آن به شکل $CuO$ نوشته می‌شود.

پس نام این ترکیب شیمیایی «مس (اا) اکسید» خواهد بود.

مثال نوشتن فرمول شیمایی با اعداد رومی

برای نوشتن فرمول شیمیایی از روی نام ترکیب با اعداد رومی، کافی است عدد رومی داخل پرانتز را به عنوان بار کاتیون در نظر بگیریم. برای تشخیص بار آنیون نیاز است اعداد اکسایش و بار ترکیبات نافلزی مختلف را بدانیم.

برای مثال هالوژن‌ها بار ۱- و اکسیژن و گوگرد بار ۲- دارند. سپس بار آنیون را زیروند کاتیون و بار کاتیون را زیروند آنیون قرار داده و اعداد را در صورت لزوم ساده می‌کنیم. باید دقت داشته باشیم در یون‌های چنداتمی بار یون با تعداد اتم‌های یون اشتباه گرفته نشود. برای درک بهتر نحوه تعیین عدد اکسایش ترکیبات و عناصر مختلف، پیشنهاد می‌کنیم مطلب عدد اکسایش و تعیین آن را مطالعه کنید.

برای درک بهتر این موارد به مثال‌های زیر دقت کنید.

مثال ۱

یون مس در یک ترکیب دارای بار ۲+ و یون کلرید دارای بار ۱− است. با توجه به روش نوشتن فرمول شیمیایی، فرمول این ترکیب را تعیین کنید.

پاسخ

برای نوشتن فرمول شیمیایی ترکیب، بار یون آهن باید زیروند اکسیژن و بار یون اکسیژن زیروند آهن قرار گیرد. یون آهن در این ترکیب دارای بار ۳+ و یون اکسیژن دارای بار ۲− است. برای برابر شدن بارها، کمترین مضرب مشترک ۶ در نظر گرفته می‌شود. بنابراین زیروند آهن ۲ و زیروند اکسیژن ۳ خواهد شد. در نتیجه فرمول شیمیایی این ترکیب برابر با $Fe_2O_3$ خواهد بود.

مثال ۲

فرمول شیمیایی ترکیب قلع (VI) اکسید چیست؟

پاسخ

برای نوشتن فرمول شیمیایی ترکیب، بار یون قلع باید زیروند اکسیژن و بار یون اکسیژن زیروند قلع قرار گیرد. یون قلع در این ترکیب دارای بار ۴+ و یون اکسیژن دارای بار ۲− است. برای برابر شدن بارها، زیروند قلع ۱ و زیروند اکسیژن ۲ خواهد شد. بنابراین فرمول شیمیایی این ترکیب برابر با $SnO_2$ خواهد بود.

مثال ۳

فرمول شیمیایی ترکیب یونی گالیم (ااا) نیترید را پیدا کنید.

پاسخ

برای نوشتن فرمول شیمیایی ترکیب، بار یون گالیم باید زیروند نیتروژن و بار یون نیتروژن زیروند گالیم قرار گیرد. یون گالیم در این ترکیب دارای بار ۳+ و یون نیتروژن دارای بار ۳− است. برای برابر شدن بارها، زیروند گالیم ۳ و زیروند نیتروژن ۳ خواهد شد. بنابراین با ساده شدن بار این دو ترکیب، فرمول شیمیایی این ترکیب برابر با $GaN$ خواهد بود.

آزمون اعداد رومی در شیمی

برای درک بهتر آنچه در این مطلب از مجله فرادرس آموختید، به سوالات زیر پاسخ دهید. در نهایت می‌توانید با کلیک بر روی گزینه «دریافت نتیجه آزمون»، تعداد پاسخ‌های صحیح خود را مشاهده کنید.

تمرین و آزمون

۱. نام ترکیب $FeCl_2$ چیست؟

آهن (ااا) کلرید

آهن (اا) کلرید

آهن (ا) کلرید

آهن (VI) کلرید

پاسخ تشریحی

ظرفیت عنصر کلر در ترکیبات مختلف برابر با ۱- است. بنابراین مقدار ظرفیت اتم آهن باید ۲+ داشته باشد تا بار کل ترکیب برابر صفر باشد. بنابراین نام این ترکیب «آهن (اا) کلرید» خواهد بود.

۲. فرمول ترکیب مس (ا) اکسید کدام گزینه است؟

${CuO}$

${ Cu_2O}$

${CuO_2}$

${Cu_2O_3}$

پاسخ تشریحی

برای نوشتن فرمول شیمیایی ترکیب، بار یون مس باید زیروند اکسیژن و بار یون اکسیژن زیروند مس قرار گیرد. اکسید یون اکسیژن ۲- است. اگر بار یون مس برابر ۱+ باشد (مطابق نام ترکیب)، مس زیروند ۲ و اکسیژن زیروند ۱ خواهد داشت. بنابراین فرمول شیمیایی این ترکیب برابر با ${ Cu_2O}$ خواهد بود.

۳. نام ترکیب $Fe_2O_3$ چیست؟

آهن (اا) اکسید

آهن (ااا) اکسید

آهن (ا) اکسید

آهن (IV) اکسید

پاسخ تشریحی

بار یون اکسید در ترکیبات مختلف برابر با ۲- است. برای صفر شدن بار ترکیب یونی خنثی، مقدار بارهای یون‌های آهن و اکسید را برابر با صفر قرار می‌دهیم. ۲ اتم آهن و ۳ اتم اکسیژن در این ترکیب وجود دارد بنابراین خواهیم داشت:

صفر = (۲-) × ۳ + (بار یون آهن) × ۲

بنابراین بار یون آهن برابر با ۳+ خواهد بود. در نتیجه نام ترکیب «آهن (ااا) اکسید» یا «فریک کلرید» خوهد بود.

۴. فرمول شیمیایی سرب (اا) نیترات چیست؟

${ Pb(NO_3)_2}$

${ PbNO_3}$

${ Pb(NO_3)_4}$

${ Pb_2(NO_3)_2}$

پاسخ تشریحی

یون نیترات یک یون چند اتمی با فرمول شیمیایی $NO_3^{1-}$ و با بار منفی یک است. اگر بار سرب ۲+ باشد، یون نیترات باید زیروند ۲ گرفته و سرب بار نیترات (یک) را می‌گیرد. بنابراین فرمول شیمیایی این ترکیب ${ Pb(NO_3)_2}$ خواهد بود.

۵. نام ترکیب $SnCl_4$ چیست؟

قلع (اا) کلرید

قلع (ااا) کلرید

قلع (IV) کلرید

قلع (ا) کلرید

پاسخ تشریحی

مشاهده پاسخ تشریحی برخی از سوالات، نیاز به عضویت در مجله فرادرس و ورود به آن دارد.

۶. فرمول شیمیایی ترکیب کروم (ااا) سولفات کدام است؟

${ CrSO_4}$

${Cr_2(SO_4)_3}$

${Cr(SO_4)_2}$

${Cr_3SO_4}$

پاسخ تشریحی

مشاهده پاسخ تشریحی برخی از سوالات، نیاز به عضویت در مجله فرادرس و ورود به آن دارد.

۷. نام ترکیب $CuO$ چیست؟

مس (ا) اکسید

مس (اا) اکسید

مس (ااا) اکسید

مس (IV) اکسید

پاسخ تشریحی

مشاهده پاسخ تشریحی برخی از سوالات، نیاز به عضویت در مجله فرادرس و ورود به آن دارد.

۸. فرمول شیمیایی ترکیب آهن (ااا) هیدروکسید چیست؟

${ Fe(OH)_2}$

${ Fe(OH)_3}$

${ FeOH}$

${ Fe_2(OH)_3}$

پاسخ تشریحی

مشاهده پاسخ تشریحی برخی از سوالات، نیاز به عضویت در مجله فرادرس و ورود به آن دارد.

۹. نام ترکیب $PbO_2$ چیست؟

سرب (اا) اکسید

سرب (ااا) اکسید

سرب (IV) اکسید

سرب (ا) اکسید

پاسخ تشریحی

مشاهده پاسخ تشریحی برخی از سوالات، نیاز به عضویت در مجله فرادرس و ورود به آن دارد.

۱۰. فرمول شیمیایی ترکیب قلع (اا) سولفید چیست؟

${ SnS}$

${SnS_2}$

${Sn_2S_3}$

${Sn_2S}$

پاسخ تشریحی

مشاهده پاسخ تشریحی برخی از سوالات، نیاز به عضویت در مجله فرادرس و ورود به آن دارد.

محصول، خدمات یا برند خود را در مجله فرادرس معرفی کنید.

کلیک کنید

بر اساس رای ۱ نفر

آیا این مطلب برای شما مفید بود؟

اگر پرسشی درباره این مطلب دارید، آن را با ما مطرح کنید.

ثبت نظر

منابع:

libretexts wikipedia

فرینا رجب پور (+)

فرینا رجب پور دانش‌آموخته رشته شیمی کاربردی است. از جمله مباحث مورد علاقه او شیمی محیط زیست است. او در حال حاضر آموزش‌ها و مطالب حوزه شیمی مجله فرادرس را می‌نویسد.

مطالب مرتبط